31 Ιουλ 2017

Οι συζητήσεις στην τουρκοκυπριακή κοινότητα μετα το Κρανς Μοντανα: Μαρωνίτες, Βαρωσιώτες και πλευρές ενός αναθεωρητισμού.. Μετά την πρόσφατη αποτυχία τί; ... Οι κινήσεις της Άγκυρας και της Τ/Κ ηγεσίας.


Του Νίκου Μούδουρου



Αμέσως μετά την αποτυχία της τελευταίας διάσκεψης για το Κυπριακό, ακολούθησε μια πολύ σύντομη περίοδος εσωστρέφειας και αντιπαραθέσεων εντός Τ/Κ κοινότητας, αλλά και μεταξύ Τουρκοκυπρίων και Άγκυρας. Η πολυεπίπεδη αυτή αντιπαράθεση εστιάζεται στο αν πρέπει να εγκαταλειφθεί οριστικά η προοπτική ομοσπονδιακής επίλυσης του Κυπριακού. Περιληπτικά και χωρίς ιδιαίτερη ανάλυση, φαίνεται ότι ένα πολύ μεγάλο μέρος της Τ/Κ Αριστεράς επιμένει σε μια ομοσπονδιακή λύση, ενώ ένα πολύ μεγάλο μέρος της Τ/Κ Δεξιάς θεωρεί ότι έφτασε η στιγμή για “άλλα μοντέλα” λύσης του Κυπριακού, όπως η συνομοσπονδία ή μορφές νομικής κατοχύρωσης της “ΤΔΒΚ” ως ένα είδος προτεκτοράτου, απόλυτα συνδεδεμένου με την Τουρκία σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας και με μερική αυτονομία στις εσωτερικές του υποθέσεις. Αξίζει πάντως να υπογραμμιστεί ότι από το σύνολο των κομμάτων της Δεξιάς και της κεντροδεξιάς (Κόμμα Εθνικής Ενότητας, Δημοκρατικό Κόμμα, Κόμμα του Λαού και Κόμμα της Αναγέννησης [έποικοι δεξιάς απόκλισης]) απορρίπτεται η επισημοποίηση της προσάρτησης της βόρειας Κύπρου στην Τουρκία. Κάποτε η προσάρτηση/διπλή ένωση ήταν ο εφιάλτης μόνο της Αριστεράς.

Τα προαναφερθέντα φάνηκε να αποκτούν νέους άξονες με την επίσκεψη του ΥΠΕΞ της Τουρκίας, Çavuşoğlu, στην Κύπρο στις 18 Ιουλίου 2017. Από τις συναντήσεις του με τον Τ/Κ ηγέτη και τα τέσσερα μεγαλύτερα πολιτικά κόμματα, επιβεβαιώθηκαν οι διαφωνίες σε σχέση με την ριζική αλλαγή των ομοσπονδιακών παραμέτρων της λύσης του Κυπριακού. Όμως φαίνεται να υπήρξε συναίνεση σε ένα άλλο επίπεδο. Αυτό της ανάγκης λήψης αποφάσεων και εφαρμογής μέτρων που θα συμβάλλουν στην σχετική έστω ομαλοποίηση της καθημερινής ζωής και την ίδια στιγμή θα μεταφέρουν πιέσεις στην Ε/Κ ηγεσία. Από την Τ/Κ Δεξιά τα μέτρα αυτά βεβαίως γίνονται αντιληπτά ως ένα πρώτο βήμα αλλαγής του στάτους κβο προς συνομοσπονδιακή κατεύθυνση. Από την Τ/Κ Αριστερά αντίθετα, γίνονται κατανοητά ως μια προσπάθεια συντήρησης της προοπτικής για μια περιεκτική λύση. Και στο επίπεδο αυτό όμως υπάρχουν αρκετές διαφοροποιήσεις εντός της δεξιάς και της αριστεράς.

Η ιδεολογική κατάρρευση και η ανάγκη “επανίδρυσης”
Ο λόγος της σχετικής ομοφωνίας για την εφαρμογή μονομερών μέτρων ομαλοποίησης της κατάστασης βρίσκεται στην πλατιά αποδοχή της αρχής ότι η “ΤΔΒΚ” στη σημερινή της μορφή, υπό τις υφιστάμενες σχέσεις εξουσίας, δεν είναι βιώσιμη. Αν την δεκαετία του 1990 η πλήρης απονομιμοποίηση της χωριστής κρατικής οικοδόμησης εκφράστηκε από την Αριστερά και επεκτάθηκε σε δυνάμεις του κέντρου, σήμερα η ανάγκη “αλλαγής” εκφράζεται και από τη Δεξιά. Είναι και αυτό ένα δείγμα της σχεδόν απόλυτης ιδεολογικής κατάρρευσης των ιδρυτικών αξιών της “ΤΔΒΚ” του 1983. Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση της Άγκυρας ούτως ή άλλως δεν αντιμετωπίζει κανένα ιδεολογικό ταμπού στην υπόθεση αναδιαμόρφωσης και μετασχηματισμού της “ΤΔΒΚ”. Άλλωστε είναι αυτή η κυβέρνηση που σε σύγκριση με όλες τις προηγούμενες προχώρησε σε μια βαθύτερη νεοφιλελεύθερη αναδιάρθρωση δομών και οικονομίας στα βόρεια της Κύπρου, ακριβώς διότι το ΑΚΡ υιοθετεί σχεδόν προγραμματικά την ιδέα ανατροπής του παλιού στάτους-κβο εκεί και όπου μπορεί.

Με αυτό τον τρόπο δημιουργήθηκε η αρχική βάση της λήψης του πρώτου επιπέδου των αποφάσεων για μονομερή μέτρα. Όπως έχει ήδη μεταδοθεί επανειλημμένα, πέραν της επιστροφής Μαρωνιτών, οι σχεδιασμοί περιλαμβάνουν τη διάνοιξη των Βαρωσίων, την αλλαγή της νομοθεσίας για την επιτροπή αποζημιώσεων με τρόπο που να επιταχύνει την λειτουργία και την αποτελεσματικότητα της, άλλα μέτρα που θα σχετίζονται με το αεροδρόμιο της Τύμπου, καθώς και νέα έργα υποδομής στον ενεργειακό τομέα. Σε αυτό το πλαίσιο δεν θα πρέπει να αποκλειστεί και η πιθανότητα νέων συμφωνιών με την Άγκυρα σε θέματα ασφάλειας και άμυνας.


Κυπριακό “χωρίς Ελληνοκύπριους”;

Έστω και αν τα προαναφερθέντα μέτρα χαρακτηρίζονται από διαφορετικούς βαθμούς δυσκολίας στην εφαρμογή τους, δεν θα πρέπει να αντιμετωπιστούν ως “μπλόφα”. Αντίθετα είναι όλα μέτρα και σενάρια που έτυχαν μελέτης από πλευράς της Άγκυρας στο πλαίσιο της βασικής της αντίληψης ότι η αμφισβήτηση των ομοσπονδιακών παραμέτρων λύσης μπορεί να επιταχυνθεί από την “ιστορικά επιβεβαιωμένη” άρνηση της Ε/Κ ηγεσίας να αποδεχτεί βασικές αρχές διαμοιρασμού της εξουσίας με την Τ/Κ κοινότητα. Άλλωστε αυτή είναι και η κεντρική βάση της αναθεώρησης της λύσης του Κυπριακού από πλευράς ΑΚΡ: Δηλαδή η αναζήτηση μοντέλων διευθέτησης που να μην περιέχουν την αρχή του διαμοιρασμού της εξουσίας. Έτσι καθόλου τυχαία σε αυτή τη συγκυρία επιλέγονται πτυχές του Κυπριακού (Βαρώσια, Μαρωνίτες, επιτροπή αποζημιώσεων, κλπ) που δεν σχετίζονται άμεσα με το διαμοιρασμό της εξουσίας, αγγίζουν όμως αιτήματα των Ελληνοκυπρίων και τα μεταφέρουν σε ένα εντελώς νέο πλαίσιο επίλυσης. Ή τουλάχιστον προσπάθειας επίλυσης τους.

Με αυτό τον τρόπο, η δυναμική κινητοποίηση της Άγκυρας από τη μια σχετίζεται με την πίεση που δέχεται από την τουρκοκυπριακή αντιπολιτευτική απονομιμοποίηση της παρούσας διχοτομικής κατάστασης, ενώ από την άλλη επιδιώκει να αναπαράγει την αποδυνάμωση της επίσημης Ε/Κ πλευράς στο τραπέζι του διαλόγου. Με λίγα λόγια, η “ακινησία” της μιας πλευράς, γίνεται αντιληπτή από την Άγκυρα και ως μια ευκαιρία αναπαραγωγής ενός είδους “εξοστρακισμού” ή “περιθωριοποίησης” της, από την ιδιότητα της “ενδιαφερόμενης πλευράς” σε πτυχές του προβλήματος. Η Τουρκία λοιπόν σε αυτή τη συγκυρία δημιουργεί ή ενισχύει “νέους συνομιλητές” διευθέτησης ανοιχτών ζητημάτων του Κυπριακού. Προς το παρόν ανάμεσα σε αυτούς τους “νέους συνομιλητές” συμπεριλαμβάνονται μέρη της ελληνοκυπριακής κοινότητας, μέρη της Τουρκοκυπριακής κοινότητας και θρησκευτικές ομάδες. Η απουσία ουσιαστικού διαλόγου στο Κυπριακό, μπορεί να ενισχύσει στο άμεσο μέλλον το προαναφερθέν πλαίσιο, αλλά και να διευρύνει τον ορίζοντα των ανοιχτών ζητημάτων για τα οποία θα αποφασίζονται μονομερή μέτρα.


27 Ιουλίου 2017

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου