14 Μαΐ 2017

Ηλιοφάνεια στην Κορέα: η εκλογή του υποψήφιου της κεντροαριστεράς στην Κορέα ανοίγει νέες διαστάσεις στο κορεατικό ζήτημα, της αναγνώρισης των θέσεων της Βόρειας Κορέας και του κορεάτικού διάλογου


Αν και ήταν αναμενόμενη η εκλογή του κεντροαριστερού υποψήφιου με το σκάνδαλο της συντηρητικής προέδρου, οι επιπτώσεις της εκλογής του Moon Jae-in προσπεράστηκαν στα δυτικά ΜΜΕ, με την ερμηνεία ότι κέρδισε ο «φιλελεύθερός» [και όχι ο κεντροαριστερός, ας πούμε] ενώ το όλο πλαίσιο κρύφτηκε κάτω από το χαλί. Και όμως, ήταν μια σημαντική εκλογική νίκη – με εν δυνάμει σημαντικές επιπτώσεις στις σχέσεις στην περιοχή. Για να κατανοηθεί το πλαίσιο αξίζει πρώτα να αναφερθεί ότι επικεφαλής του προεδρικού [ένα πόστο στο οποίο θεωρείται θεσμικά το δεύτερο πιο σημαντικό πόστο μετά από αυτό του προέδρου] διορίστηκε από τον νέο πρόεδρο ο Im Jong-seok διάσημος ακτιβιστής του φοιτητικού κινήματος ενάντια στη στρατιωτική δικτατορία τη δεκαετία του 1980, ενώ καταδικάστηκε και σε 3 χρόνια φυλακή, διότι το 1989 επισκέφθηκε τη Βόρεια Κορέα στα πλαίσια του παγκοσμίου φοιτητικού φεστιβάλ. Όμως, οι αρχές της Νότιας Κορέας, απαγορεύουν επισκέψεις στη Βόρεια χωρίς άδεια και έτσι τον τιμώρησαν – και στη ρητορική της δεξιάς είναι ταυτισμένος με φιλική στάση προς τη Βόρεια Κορέα. Παρόλα αυτά είχε σημαντική επιρροή και θέση στις κυβερνήσεις της κεντροαριστεράς από το 1998 μέχρι το 2008 – οι κυβερνήσεις οι οποίες ξεκίνησαν την πολιτική της «ηλιοφάνειας» - δηλαδή των πιο ανοικτών σχέσεων με τη βόρεια Κορέα. Μάλιστα, ο δεύτερος κεντροαριστεράς πρόεδρος, ο Roh Moo-hyun, κατηγορήθηκε από τον Μπους ότι ήταν αντι-αμερικανός…

Η επιστροφή της κεντροαριστεράς στην εξουσία και το μπούμερανγκ των θεαμάτων τη δεξιάς
Σε αυτό το πλαίσιο, η εκλογή ήταν η επιστροφή της κεντροαριστεράς στην εξουσία. Αξίζει να αναφερθεί ότι ο Rohm Moo-hyun αυτοκτόνησε το 2009, όταν η νέα δεξιά διακυβέρνηση άνοιξε υπόθεση εναντίον του για διαφθορά. Οπότε η αναγκαστική παραίτηση της κόρης του στρατιωτικού δικτάτορα Παρκ, λόγω τεκμηριωμένης διαπλοκής είναι, ίσως, εκφραστική του θεσμικού μπούμερανγκ που ακολουθεί τα θεάματα που στήνονται από τη δεξιά για να προωθήσει τις διαδικασίες δαιμονοποίησης των αντιπάλων.

Η λαϊκή αντίδραση στην όξυνση της αντιπαράθεσης και της στρατιωτικοποίησης του νότου
Πέρα όμως και από την εναλλαγή και τις ρίζες της ευαισθησίας για τη διαπλοκή, η εκλογή του Moon Jae-in, ήταν και αποτέλεσμα των εντάσεων την κορεατική χερσόνησο. Παρά τα δυτικά θεάματα δαιμονοποίησης της βόρειας Κορέας μια υπαρκτή διάσταση του προβλήματος είναι η παρουσία αμερικανικού στρατού στην νότια Κορέα – και η πρόσφατη απόφαση για εγκατάσταση αμερικανικού πυραυλικού συστήματος. Αυτή η εγκατάσταση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις – κα τοπικά [στις περιοχές εγκατάστασης, αλλά και ευρύτερα πολιτικά, καθώς η αντιπολίτευση [που τώρα κέρδισε τις εκλογές] θεωρούσε ότι η εγκατάσταση ήταν πρόκληση και απλώς όξυνε την αντιπαράθεση.

..Και μια φορά που κέρδισε ο Τραμπ;
Αξίζει και εδώ πάλι μια αναφορά στην σημειολογία. Ο Τραμπ σε ανύποπτο χρόνο, προεκλογικά, είχε πει ότι δεν θα είχε πρόβλημα να συναντηθεί με τον ηγέτη της βόρειας Κορέας. Το θέμα πέρασε χωρίς σχόλια. Μετά, όταν βρέθηκε υπό πολλαπλή πίεση να αποδείξει ότι θα ακολουθούσε τις κατευθύνσεις του βαθέως κράτους και έκανε εκείνη τη θεατρική πολεμική επίδειξη με τον βομβαρδισμό αεροδρομίου στη Συρία, και το βομβαρδισμό ενός βουνού στο Αφγανιστάν, ανακοινώθηκε ότι είχαν σταλεί και αμερικανικά πολεμικά στην κορεατική χερσόνησο. Λίγες μέρες πριν τις εκλογές ωστόσο, ο Τραμπ, κόντρα στα δυτικά θεάματα, δήλωσε ότι «θα ήταν τιμή του» να συναντήσει τον ηγέτη της Βόρειας Κορέας. Μετά τις εκλογές ο νέος πρόεδρος της Νότιας Κορέας δήλωσε ότι θα μπορούσε να επισκεφθεί τη βόρεια Κορέα «υπό τις σωστές συνθήκες» και ο Τραμπ το επανέλαβε. Την επομένη, η Βόρεια Κορέα ανακοίνωσε ότι ο ηγέτης της θα ήταν πρόθυμος να συναντηθεί με τον Τραμπ, «υπό τις σωστές συνθήκες»..

Και η Κίνα στηρίζει την αλλαγή και την αποκλιμάκωση της έντασης
Και σαν πλαίσιο, το σαββατοκύριακο πέρασε με χωρίς ανταπόκριση αμερικανικές διαμαρτυρίες γιατί η Βόρεια Κορέα συμμετέχει στη διάσκεψη για τον νέο δρόμο του Μεταξιού στον οποίο επενδύει η Κίνα σαν τον νέο χερσαίο χώρο εμπορίου μεταξύ Δύσης και Ανατολής.
Σε αυτό το πλαίσιο, κερδισμένοι είναι και η Κίνα που βλέπει να ενισχύονται οι φωνές για αποκλιμάκωσή στην Κορέα αλλα και αμφισβήτηση της ενίσχυσης της αμερικάνικης στρατιωτικής παρουσίας. Ειρωνικά, δικαιώνεται και ο Τραμπ, αφού πρόλαβε την κίνηση προσέγγισης της βόρειας Κορέας με δική του δήλωση.

Το ιστορικό πλαίσιο: ο πόλεμος της Κορέας σαν εισβολή και το αφήγημα της ανεξαρτησίας και αξιοπρέπειας της Βόρειας Κορέας [με γοητεία και στον νότο]
Όσον αφορά στις  εξελίξεις στην νότια Κορέα θα πρέπει κανείς να θυμάται πάντα το ιστορικό πλαίσιο για να καταλάβει και την στάση της Βόρειας [«Λαϊκής Δημοκρατίας»] της Κορέας. Η Κορέα υπήρξε για δεκαετίες χώρος της ιαπωνικής επέκτασης/αποικιοκρατίας. Μετα την ήττα της Ιαπωνίας το 1945 οι σοβιετικοί και Αμερικανοί κατέλαβαν οι μεν το βόρειο και ο δε το νότιο τμήμα της χώρας. Στο βόρειο τμήμα δημιουργήθηκε μια διοίκηση υπό το Κ.Κ. της Κορέας ενώ αντίθετα οι Αμερικανοί προωθούσαν την δημιουργία φιλικού υποτελούς κράτους στο νότιο μέρος. Η αντίσταση [με απεργίες και εξέγερση] στο νότιο μέρος ενάντια στην αμερικανική κίνηση, προκάλεσε βίαιη καταστολή. Το 1950, σε αυτό το πλαίσιο, δεν ήταν απλώς μια «εισβολή» των βορείων, αλλά μέρος του κλίματος αντιπαράθεσης και αντίστασης που είχε εμφανιστεί στην νότια Κορέα και τα προηγούμενα χρονια., Για αυτό άλλωστε και χρειάστηκε και μια ευρύτερη στρατιωτική παρέμβαση. Η δυτική επέμβαση απώθησε τα στρατεύματα των κομμουνιστών οι οποίοι πριν την παρέμβαση είχαν ουσιαστικά καταλάβει το μεγαλύτερο μέρος της Κορέας. Ακολούθως, οι Αμερικανοί εξαπέλυσαν μια εξουθενωτική αεροπορική επίθεση εναντίον της βόρειας Κορέας, την οποία περίγραψε χαρακτηριστικά ένας Αμερικάνος αξιωματούχος σαν «βομβαρδίζαμε ότι κινείτο». Υπολογίστηκε ότι οι Αμερικανοί έριξαν περισσότερες βόμβες στη βόρεια Κορέα από όσες έριξαν όλο τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο εναντίον των Ιαπώνων.

Με την βοήθεια των κινέζων [μόλις είχε κερδίσει ο Λαϊκός στρατός του Μάο στην Κίνα το 1949, και το 1950 ξεκίνησε ο κορεατικός πόλεμος] οι βόρειοι άντεξαν. Και από τότε βιώνουν τη χώρα τους σαν σύμβολο του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα της Κορέας ενάντια στα ξένα στρατεύματα και την ξένη εξάρτηση. Είναι σε αυτό τα πλαίσιο, και παρά τον αυταρχισμό που φαίνεται να υπάρχει, που υπάρχει και συμπάθεια, προς τη βόρεια Κορέα στον, νότο. Είναι ένα κορεατικό σύμβολο αντίστασης – και είναι γεγονός ότι η Βόρεια Κορέα διαφύλαξε την αυτονομία της ακόμα και μέσα στο «σοσιαλιστικό στρατόπεδο» - παρέμεινε αυτόνομη και από την Κίνα και από την ΕΣΣΔ.

Είναι τριτοκοσμική μια χώρα με αυτόνομη ανάπτυξη πυρηνικής τεχνολογίας και ανεπτυγμένη cyber-τεχνολογία πολέμου;
Ταυτόχρονα, παρά τα δυτικά θεάματα ενάντια στη βόρεια Κορέα που ξεχνούν την εμπειρία του πολέμου του 1950-53, η βόρεια Κορέα απέδειξε ότι δεν είναι απλώς μια τριτοκοσμική χώρα που λιμοκτονεί – κατάφερε μόνη της να αναπτύξει πυρηνική δύναμη και όπλα, και από ότι φαίνεται και ένα διεισδυτικό επιτελείο για cyber wars. Και οι εικόνες που βγαίνουν από την Βόρεια Κορέα, τουλάχιστον τα αστικά κέντρα, μάλλον δείχνουν μια τεχνολογικά αναπτυγμένη μοντερνίστικη αισθητική – έστω στη βιτρίνα των πόλεων.
Σε αυτό το πλαίσιο, η δυτική φαντασίωση ότι η νότια Κορέα θα ενσωμάτωνε τη βόρεια Κορέα είναι κάπως ευχολόγιο. Στο σημειολογικό συμπάν των κορεατων το «οικονομικό θαύμα» του νότου συμβαδίζει με την ανεξαρτησία και την αυτόνομη τεχνολογική ανάπτυξη του βορρά…



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου