29 Μαΐ 2017

Αφιέρωμα: Ο κυπριακός Μάης της Ιστορίας - γενεαλογία του κυπριακού εξεγερσιακού και ανυπότακτου πνεύματος και η υλική του βάση – από τον Ρε Αλέξη στο Σάββα Μένοικο


Στο αφιέρωμα που ακολουθεί δημοσιεύονται 3 κείμενα που αναφέρονται σε μεγάλη ιστορική περίοδο που καλύπτει την νεωτερικότητα από την αρχή της, τον 15ο αιώνα, την εποχή της Αναγέννησης, αλλά και της ανάδυσης των εμπορικών σχέσεων που θα οδηγούσαν στο παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα, μέχρι τα μέσα προ το τέλος του 20ου αιώνα, την εποχή των πολλαπλών εξεγέρσεων, της προλεταριακής, αλλά και στην αντιαποικιακή. Από τους «καταραμένους χωριάτες» [κατά τον Λ. Μαχαιρά] του Ρε Αλέξη μέχρι της «Γης του κολασμένους» του κυπριακού ταξικού εργατικού κινήματος.

 Το πρώτο κείμενο αναφέρεται στην ιστορικότητα της εξέγερσης του Ρε Αλέξη, όχι μόνο γιατί ήταν η αφετηρία μιας σειράς νεωτερικών κινημάτων που δεν ήταν θρησκευτικά, αλλά πλουραλιστικά και ταξικά, όμως και γιατί ήταν μέρος μιας ευρύτερης σειράς κινημάτων στις αρχές του 15ου αιώνα από την ανατολική Μεσόγειο μέχρι την Τσεχία στην κεντρική Ευρώπη.


Τα άλλα δυο κείμενα συνεχίζουν την αναφορά στο ανυπόταχτο πνεύμα που αναδύεται από την ταξική συνείδηση, αλλά και την αίσθηση του συνοριακού, άρα πλουραλιστικού, χώρου αλλα με εστίαση στους «σκούντρους της φτωχολογιάς» όπως ονόμασε ο Λιασίδης τους μασκοφόρους της ΕΟΚΑ τζαι της ΤΜΤ που δολοφονούσαν αριστερούς προλετάριους. Στο κείμενο της Σεβκιούλ Ουλούνταγκ γίνεται αναφορά σε ένα πρόσωπο που φαίνεται να παίζει κεντρικό ρόλο στη συγκρότηση των ομάδων των σκούντρων, των χιτών της περιοχής, γύρω από το Λευκόνοικο, οι οποίοι μετά τη δολοφονία του Μενοίκου συνέχισαν να λειτουργούν σαν οι τραμπούκοι της εξουσίας. Το ότι και τα δυο ερευνητικά κείμενα [ιστορικό το ένα, με βάση συνεντεύξεις το άλλο] καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα ότι πρέπει να υπήρχε μια συμμορία που λειτουργούσε σαν όργανο και μηχανισμός βίας, έχει και μια αισιόδοξη πλευρά. Δείχνει ότι τα χειρότερα εγκλήματα σε αυτήν την χώρα δεν είναι μέρος της ευρύτερης κουλτούρας, αλλά προϊόν μιας μικρής μειονότητας – που γλείφει την εξουσια. Όμως, η βασική μας ιστορική κληρονομιά, ως κοινωνία, δεν είναι αυτή των δολοφόνων.. Υπάρχει κάτι στη διάχυτη κουλτούρα των ιθαγενών που διατηρει, λόγω χώρου και ταξικής αίσθησης, το πνεύμα της ανοχής αλληλένδετο με την ταξική συνείδηση – όπως δείχνει και η δολοφονία του Μένοικου…

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου