3 Απρ 2017

«Οδός Σάββα Μενοικου»: μια Ιστορική σημειολογική παρέμβαση την 1η Απρίλιου 2017 [«γεια στα χέρια τους» μουρμούρισε το ιστορικό υποσυνείδητο καθώς η κυπριακή μεταμοντέρνα παρέμβαση του τοπικού underground, σε στυλ Banksy, άνοιξε την πόρτα του λογοκριμένου, και χαμογέλασε απελευθερωτικά πια στο μέλλον όπου η αλήθεια δεν θα επιβάλλεται με διαταγές λογοκρισίας και εξύμνησης ενόχων/ενοχών]



Και ξαφνικά η εναλλακτική Δημόσια Σφαίρα στο ιντερνέτ είχε μια viral είδηση την 1η Απρίλιου 2017. Ένα βίντεο[1] έδειχνε μια ομάδα [νεαρών εκ των φαινομένων – αν και φυσικά δεν φαίνονταν πρόσωπα] οι οποίοι/ες έκαναν παρεμβάσεις στα ονόματα οδών σε περιοχές της Λευκωσίας. Αντικατέστησαν λ.χ. τις οδούς Γρίβα με οδό Σάββα Μενοικου [του προλετάριου που δολοφονήσαν με λιθοβολισμό μέλη και οπαδοί της ΕΟΚΑ το 1958 γιατί ήταν αριστερος], αλλα και με αναφορές στους Τουρκοκυπρίους αγνοούμενους»…Και στο σύντομο βίντεο υπήρχε επεξήγηση για αυτές τις λογοκριμένες στιγμές της νεότερης κυπριακής Ιστορίας, οι οποίες λειτουργούν σαν ένας καθρέφτης για την Άλλη Ιστορία της χωρας και της Κοινωνίας.
Η παρέμβαση λειτούργησε σαν μια απότομη ροή ηλεκτρικού ρεύματος. Ξαφνικά υπήρξαν δημοσιεύσεις για τον Μενοικο – σαν υπενθύμιση.[2]

Το γενικό αίσθημα σε αρκετό κόσμο ήταν «γεια στα χέρια τους»  κωδικοποιώντας το αίσθημα που προκαλούσε το οπτικό σημείο της επικάλυψης του ονόματος του Γρίβα στην ταμπέλα με την οδό, με τον όνομα του Μενοικου. Έμοιαζε σαν μια στιγμή αποκατάστασης της ιστορικής αλήθειας επιτέλους, όπως Αλλωστε και η παρεμβαση-αναφορα στους Τουρκοκύπριους αγνοουμένους η οποία παρέπεμπε και στην ευρύτερη διαδικασία στήριξης της λύσης από τα κάτω…
Η επίδραση ήταν εμφανής και στο πως διαχύθηκε στην επίσημη/καθεστωτική Δημόσια Σφαίρα. Και το Sigmalive και ο Φιλελεύθερος είχαν αναφορά στις online εκδόσεις…Το Σιγμαλαιβ[3] κατέληγε με ένα αστυνομιστικό τόνο για την παρέμβαση – και έδινε περισσότερη έμφαση στις αναφορές για τους Τουρκοκύπριους αγνοούμενους. Αντίθετα ο Φιλελεύθερος,[4] for a change, εστίασε στην εικόνα με την αντικατάσταση του ονόματος του Γρίβα με το όνομα του Μενοικου. Ο Διάλογος[5] που εκφράζει την θεσμική αριστερά ήταν κάπως πιο κουμπωμένος – μετα από τόσα χρονιά, ξαφνικά ερχόταν η δικαίωση παρεμβατικά έστω, από το έξω θεσμικό underground…Σε μια αναφορά στο in cyprus προσδιοριζόταν η παρέμβαση σαν όντως μέρος του…underground

Η παρέμβαση ήταν/είναι μέρος ενός διάχυτου αισθήματος και αισθητικής [όπως είναι τα graffiti και τα murals]  στον εξωθερμικό χώρο ο οποίος αναπτύσσεται για χρονιά τώρα και σαφώς φαίνεται να αποκτά πια μια δικιά του δυναμική μέσα από πολλαπλές ομάδες και μορφές παρέμβασης. Η εικαστική παρέμβαση, η οποία στο διεθνές πεδίο έχει κωδικοποιηθεί με τις ιστορικές [για το διεθνές πλαίσιο] παρεμβάσεις του Banksy, λειτουργεί με ένα είδος εκτροπής νοήματος συχνά. Παρεμβάσεις, οι οποίες όπως είχε προβλέψει και προδιαγράψει η σιτουασιονιτικη τάση από την δεκαετία του 1960 [με αποκορύφωμα τα γκράφιτι του Μάη του 1968], παρεμβαίνουν στο αστικό/urban χώρο και επανοικειοποιουνται σύμβολα η χρήσεις, η εκτρέπουν νοήματα με ανατρεπτικές παρεμβάσεις. Σε ένα απρόσμενο χώρο  ξαφνικά μια εικόνα του Banksy δίνει ένα νέο νόημα και στον χώρο αλλα και στο εν δυνάμει ευρύτερο νοηματικό πλαίσιο.
Με την πιο πάνω έννοια η παρέμβαση δεν έκφρασε μόνο μια στιγμιαία αναφορά – άνοιξε ένα λογοκριμένο σημείο της Ιστορίας από όπου αναδύεται μια άλλη πιθανότητα, όχι απλά ερμηνείας αλλα και κατανόησης ακριβώς του ευρύτερου πλαισίου. Αλλα και της οπτικής για το μέλλον…Και η Κύπρος απέκτησε και την δικιά της πολιτική παρέμβαση που παρεμβαίνοντας αλλάζει την σημασία του παγωμένου ιστορικού χρόνου και τον εκτρέπει προς το απαγορευμένο αλλα και προς το ονειρικό του μέλλοντος…



[2] Υπηρχαν και δημοσιεύσεις για τους ελληνοκύπριους που δολοφόνησε η ΕΟΚΑ και ήταν πολλαπλάσιοι των νεκρών βρετανών, η έστω των αστυνομικών που θα μπορούσαν να θεωρηθούν αντίπαλοι της οργάνωσης. Και αυτό είναι ένα ευρυτερο θεμα που αφορα την λειτουργια της οργανωσης περα από τις σαφεις ιδεολογικες προεκτασεις που αφορουν τις δολοφονιες αριστερων [για τις οποιες ο Γριβας ηταν συνειδητος για την πολιτικη τους διασταση, όπως φαινεται και από τις δημοσιευμενες του επιστολες προς τον τοτε μητροπολιτη Λεμεσου] η τους τουρκοκυπιρους αγνοουμενους, ένα θεμα που αγγιζει την λογοκρισια δεκαετιων στο εσωτερικο της ελληνοκυπριακης κοινοτητας.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου