20 Μαρ 2017

Οι τράπεζες, τα σκάνδαλά τους, η συγκάλυψη και η λογοκρισία για τις ευθύνες – από τα ΜΜΕ μέχρι την Κεντρική… με φόντο την ευθιξία που αναδύεται αλλού, όπως στη Βρετανία [ένα χαρακτηριστικό κείμενο του Πολίτη, όπου τεκμηριώνεται ότι τα προβλήματα της Λαϊκής ήταν γνωστά από το 2010.. αλλά βολικά λογοκρίνεται το όνομα του… Αθανάσιου Ορφανίδη, λες και δεν υπήρξε επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας στην Κύπρο..]



Την περασμένη εβδομάδα είχαμε μια αναζωπύρωση της συζήτησης για τις υπερχρεώσεις τραπεζών, αλλά και τους προηγουμένους μήνες πλανιέται στον αέρα το σκάνδαλο της Iron, μιας εταιρείας «ειδικών ξένου συναλλάγματος και εμπειρογνωμόνων στα λογισμικά», η οποία είναι στόχος πολλών ξένων, που θεωρούν ότι εξαπατήθηκαν. Και η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς επέβαλε πρόστιμο 335 χιλιάδων ευρώ. Αλλά στον τοπικό τύπο πέρασε στα αζήτητα – μόλις πρόσφατα είχε ένα σχετικό κείμενο η «24h».. Το όλο ζήτημα, στο οποίο θα επανέλθουμε με πιο αναλυτική αναφορά, είναι σύμπτωμα του ότι οι ροές κεφαλαίων εξακολουθούν να έχουν στην κυπριακή περίπτωση ένα είδος αύρας συγκάλυψης[1]

Στη Βρετανία παραιτούνται αξιωματούχοι λόγω έστω και πιθανής σύγκρουσης συμφερόντων… στην Κύπρο, το κατεστημένο.. προστατεύει ακόμα. Αλλά η διάχυτη οργή είναι εκεί..
Η παραίτηση της Σιάρλοτ Χογκς, υποδιοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Βρετανίας, λόγω πιθανής σύγκρουσης συμφερόντων εξαιτίας της θέσης του αδελφού της στην Barclays, είναι ένα ενδιαφέρον δείγμα του πώς η κοινωνική ευαισθησία για το πώς φτωχοποιήθηκαν οι κοινωνίες για να διασωθούν οι τράπεζες την περίοδο μετά το 2008, άρχισε να επιβάλει πιο αυστηρούς κανόνες για τη σύγκρουση συμφερόντων στον τραπεζιτικό τομέα. Αν δει κανείς, όμως, το σκηνικό με φόντο την κυπριακή πραγματικότητα θα πρέπει να μιλούμε για ένα είδος αντιπαραδείγματος. Είναι γεγονός ότι μετά την έκρηξη της κοινωνίας ενάντια στην προσπάθεια για καθολικό κούρεμα καταθέσεων τον Μάρτιο του 2013, ανάγκασε, τελικά, το κατεστημένο να αποδεχθεί [με βαριά καρδιά] την ευθύνη των τραπεζών για την οικονομική κρίση. Και, χάρις ίσως και στον κ. Κ. Κληρίδη αλλα και τις προηγούμενες παρεμβάσεις την κ. Καλογήρου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς] μια σειρά από στελέχη τραπεζών βρίσκονται στα δικαστήρια για καίρια σημεία της κρίσης που συμπαρέσυρε όλη την κοινωνία – για το πώς συγκαλυφθήκαν τα κενά που οδήγησαν στην αποτυχία ανακεφαλαιοποίησης τον Ιούνιο του 2012 και έσπρωξαν τη χώρα στο μνημόνιο [η δίκη που διεξάγεται ήδη], για την αγορά των ελληνικών ομολόγων, κοκ.

Όμως, ταυτόχρονα, με την ανάληψη των δυο εμπορικών τραπεζών που απέμειναν [Κύπρου και Ελληνική] από ξένους, υπήρξε και ένα ξέπλυμα μέσα από το συνηθισμένο μηχανισμό συγκάλυψης – τα ΜΜΕ… Η πρωτοφανής ρουσφετολογία [και από τον Χ. Γεωργιάδη με τους διορισμούς του σε Ελληνική και Συνεργατισμό], η εξάρτηση των ΜΜΕ από τα δάνεια, η διασύνδεση δικηγορικών γραφείων [όπως λ.χ. της οικογένειας του προέδρου] με τα ΔΣ των τραπεζών, οδήγησαν και πάλι σε προσπάθειες μεταφοράς της κριτικής για τις τράπεζες και τη λειτουργία των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων γενικότερα, στο παρελθόν και στη συγκάλυψη…

Ανάλογα μπορεί να πει κανείς και για την Κεντρική Τράπεζα, η οποία είχε το 2012 μια μικρή άνοιξη αποκαλύψεων προς την κοινωνία για το πώς λειτουργούσαν οι τράπεζες, επέστρεψε μέσω της κ. Χ. Γιωρκάτζη στην πρακτική των συγκαλύψεων. Το ότι λ.χ. χρειάστηκε η παρέμβαση του κ. Κληρίδη για να αποκαλυφθεί το σκάνδαλο με τον Ρίκκο [το οποίο, όπως ομολόγησε ο Κοιλιάρης είχε συζητηθεί και στο συμβούλιο της Κεντρικής] είναι χαρακτηριστικό… Η ευθιξία δεν ανθίζει ακόμα στον τραπεζιτικό τομέα, ο οποίος λειτουργεί σαν ένας παράλληλος μηχανισμός εξουσίας, χωρίς ουσιαστικό εσωτερικό έλεγχο και πάλι. Και τώρα ελεγχόμενος σε μεγάλο βαθμό από τον εξωτερικό… Οι ροές κεφαλαίων που κάποτε, υποτίθεται, ότι θα μας βοηθούσαν οικονομικά γίνονται αυξανόμενα ένας μηχανισμός ελέγχου της κυπριακής κοινωνίας από εξωτερικά συμφέροντα…

Στον επίσημο λόγο επιστρέψαμε στα παραμύθια ότι δεν γίνεται ξέπλυμα μέσω Κύπρου κοκ. Εξού και η αργή διαδικασία ελέγχου στοιχείων, όπως εκείνων των Panama papers..

Οι υπερχρεώσεις των τραπεζών: τελικά το κατάλαβαν; Ή απλώς το έκαναν θέμα γιατί τώρα βρήκαν στοιχεία για το Συνεργατισμό; Αύριο, όταν θα φτάσει και στις εμπορικές τράπεζες το θέμα;

Tο σκάνδαλο με τις υπερχρεώσεις των τραπεζών άρχισε τελικά να αποκτά δημόσια προβολή, προφανώς γιατί δεν μπορούσε να συγκαλυφθεί άλλο – η ουσία του είναι απλή: οι τράπεζες, από το 2006, είχαν προσθέσει ρήτρες[2] σε μερικά είδη δανείων με βάση την οποία το επιτόκιο θα έπρεπε να κυμαίνεται με βάση το ευρωπαϊκό αντίστοιχο. Όταν, όμως, μετά το 2009 το ευρωπαϊκό επιτόκιο έπεσε δραματικά [σήμερα είναι…].. Oι τράπεζες, ποντάροντας ότι οι πολίτες δεν θα έψαχναν του όρους του δάνειου, δεν μείωσαν το επιτόκιο. Και έτσι, εισέπρατταν δεκάδες χιλιάδες σε τόκους. Το θέμα δεν είναι η πρώτη φορά που εμφανίστηκε στο δημόσιο λόγο. Αντίθετα, εκτός από τους δυσφορούντες πολίτες που διαμαρτύρονταν για το ύψος του χρέους που δεν φαινόταν να υποχωρεί, υπήρξε και δημοσίευση σχετικής ακαδημαϊκής ανάλυσης[3] το 2013 για το θέμα – από τις σπάνιες συνεισφορές το Τμήματος Οικονομικών του Πανεπιστήμιου Κύπρου[4]. Και όμως, παρά την δημοσίευση, το θέμα αφέθηκε. Για να τα βάλουν τα ΜΜΕ με τις τράπεζες χρειάζεται και χρειάζονταν μια αυτονομία που δεν είχαν… Τα έβαλαν λ.χ. με τον Βγενόπουλο, όταν πια δεν ήταν στη Λαϊκή – γιατί διαφορετικά θα πρέπει να εξηγήσουν γιατί τον παρουσίαζαν διθυραμβικά πριν… Και ανάλογα δεν μπορούσαν να εστιάσουν στην Τράπεζα Κύπρου μετά από την αλλαγή των διοικητικών της στελεχών..
Με αυτήν την έννοια, η συγκάλυψη συνεχίζεται… όπως και η κλοπή [όπως θα μπορουσε να ονομαστει η διαδικασια των υπερχρεωσεων]. Σε μια συζήτηση στο ΡΙΚ λ.χ. ήταν έκδηλη η προσπάθεια της δημοσιογράφου να εστιαστεί η προσοχή μόνο στο Συνεργατισμό [όπου το θέμα αφορά μερικά συνεργατικά και όχι όλα] – έτσι, όταν ο πρόεδρος του Συνδέσμου Προστασίας Δανειοληπτών, κ. Μελάς, αναφέρθηκε και στις εμπορικές τράπεζες, και πρόσθεσε ότι υπερχρέωσαν (ουσιστικά «έκλεψαν»;) δισεκατομμύρια από τους πελάτες τους, θέτοντας, πια, τα όρια του σκανδάλου, ήταν έκδηλο ότι η δημοσιογράφος ήθελε να πάει αλλού το θέμα και άφησε το σχόλιο να περάσει…

Είναι άξιον απορίας γιατί πέρασαν 6 χρόνια συνεχιζόμενης απάτης, πριν γίνει διερεύνηση. Και μεν Επίτροπος, ο κ. Παύλος Ιωάννου δεν ήταν στη θέση του για όλο αυτό το διάστημα, αλλά το θέμα  είναι αν κάνει κάτι τωρα αντιστοιχο με βαση το ευρος της υποθεσης. Γενικότερα το εύρος της συνεχιζόμενης απάτης σε κάνει να διερωτάσαι, αν τελικά υπηρξε [από μερικους] και ένα ειδος συγκάλυψη. Όπως είπε ο κ. Μελάς για ένα τόσο σοβαρό θέμα ο Επίτροπος Χρηματοοικονομικών και ο Σύνδεσμος Καταναλωτών, έπρεπε αυτεπάγγελτα να προβούν σε έρευνα. Πάντως, ο κ. Ιωάννου φαινεται να έδωσε το στίγμα ότι ΔΕΝ πρόκειται να κάνει κάτι τέτοιο. Από τα λεγόμενα του στη συζήτηση στο ΡΙΚ διαφαίνοταν μια αποθυμία του να εξετάσει το πρόβλημα στην ολότητά του, αλλά μόνο, όταν «υποχρεώνεται» λόγω συγκεκριμένης καταγγελίας για συγκεκριμένο δάνειο. 
Σε ερώτημα στη συζήτηση στο ΡΙΚ κατά πόσο έχουν ακολουθηθεί παρόμοιες πρακτικές και αν υπάρχουν παρόμοιες προβληματικές ρήτρες σε συμβάσεις με άλλα τραπεζικά ιδρύματα, ο επίτροπος απάντησε: “Δεν είναι η δουλειά του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου να προβαίνει σε τέτοιου είδους διαβεβαιώσεις..”…Αυτό θα μπορούσε να ερμηνευθέι με βάση την πρακτική που ακολουθείται – αλλά τότε τίθεται και θέμα για το αν αυτό το θέμα αφορά την Κεντρική και γιατί δεν το διερευνά, έστω και τώρα που έχει δημοσιοποιηθεί το ζήτημα.

Ενδεικτικό της αίσθησης που προκαλεί η ολη στάση των θεσμων είναι και το σχόλιο/αντίδραση στο φπ που απευθύνεται στον επιτροπο: «Το κρίμα του κόσμου που αυτοκτόνησε, που επέθανε γιατί εν εκράταν να πάει στον γιατρό, των μιτσιών που εσηκώσαν που τα πανεπιστήμια γιατί τα ρυάλλια ρουφούν τα ΠΑΡΑΝΟΜΑ οι τράπεζες με υπερχρεώσεις επιτοκίων, εν ούλλο πάνω σας..»

Μια ακόμα σκανδαλώδης συγκάλυψη: αν ο κ. Πατσαλίδης δεν είχε δίκτυο και δεν ανήκε σε γνωστούς κύκλους, δεν θα ήταν δικαστήριο με την τεκμηριωμένη διαγραφή ημέηλ, τη στιγμή που γινόταν έρευνα για τα σκάνδαλα των τραπεζών, τα οποία υποτίθεται ότι θα έπρεπε να επιτηρεί ως μέλος του εποπτικού οργανισμού, της Κεντρικής;
Η συγκάλυψη είναι άλλωστε κραυγαλέα εμφανής την περίπτωση του κ. Πατσαλίδη, ο οποίος ανήκει πια και στο συμβούλιο της Τράπεζας Κύπρου. Και όμως, είναι τεκμηριωμένο ότι διέγραψε ημέηλ, ενώ γινόταν έρευνα στην Κεντρική. Παρανόμησε/έγινε παρατυπία και τελικά, όχι μόνο συγκαλύφθηκε, αλλά και ανελίχθηκε… Και οι «προστάτες», πρόθυμα, έτρεξαν να δαιμονοποιήσουν και την έρευνα της Αλβαρέζ και Μάρσαλ. Θα δαιμονοποιούσαν μια αμερικανική εταιρεία με διεθνή αναγνώριση, αν δεν ήταν μια στοχευμένη εκστρατεία συγκάλυψης;

Αν δεν γίνονταν οι αποκαλύψεις για τις τράπεζες το 2012, είναι πιθανό ότι με τον έλεγχο που διέθετε το κύκλωμα των τραπεζών [το οποίο ελέγχει, όχι μόνο δάνεια και διαφημιστικά πακέτα, αλλά έχει και δίκτυα πολιτικών και δικηγορών] θα μπορούσαν σήμερα να μην δικάζονται καν οι τραπεζίτες… Η συντριπτική πλειοψηφία των ΜΜΕ άλλωστε προσπάθησε από το 2011 να συγκαλύψει την ευθύνη των τραπεζών στην κρίση [έστω και αν το έλεγαν όλοι στο εξωτερικό, από την ΕΕ μέχρι τους οίκους αξιολόγησης – όπως και η κοινή λογική, αν κοίταζε κανείς τα συγκριτικά μεγέθη των κυπριακών δημοσιοοικονομικών που ήταν κοντά στο ευρωπαϊκό μέσο όρο, και αντίστοιχα την έκθεση των τραπεζών στην ελληνική κρίση], και τελικά, αναγκάστηκαν από το 2013 να παραδεχθούν την ευθύνη των τραπεζών – και πάλι απρόθυμα, αν κρίνει κανείς από την προθυμία με την οποία προσπάθησαν να στηρίξουν την κωμική επιτροπή Πική που στήθηκε για να συγκαλύψει και τις ευθύνες της κυβέρνησης για το κούρεμα και τις ευνοιοκρατικές διαρροές, όπως φάνηκε.

Υπάκουη δημοσιογραφία – από τον Πολίτη στην αρχισυνταξία του Φιλελευθέρου
Ουσιαστικά, ήταν η πίεση από την κοινωνία που υποχρέωσε τα ΜΜΕ να αρχίσουν να αναφέρονται στην τραπεζιτική κρίση. Μερικοί δημοσιογράφοι με τεράστια ευθύνη για τη συγκάλυψη των τραπεζών, μέχρι σήμερα ακόμα προσπαθούν να αποφεύγουν την ευθύνη… Αυτό αφορά ιδιαίτερα την αρχισυνταξία στον Φιλελεύθερο – παρά το ότι το οικονομικό τμήμα της εφημερίδας κάλυψε τις αποκαλύψεις επί Π. Δημητριάδη το 2012. Ανάλογα συμπεριφέρθηκε και η εφημερίδα Πολίτης, η οποία αγωνίστηκε έντονα για τη συγκάλυψη των τραπεζιτικών σκανδάλων. Αρχές Σεπτεμβρίου του 2012, μάλιστα, είχε και δημόσια απαίτηση να σταματήσουν οι συζητήσεις για τα σκάνδαλα των τραπεζών. Το ότι μετά κατασκεύασε το θέαμα της φόκους για να μετατοπίσει από την τραπεζιτική κρίση δεν ήταν παράδοξο, χρησιμοποιηθήκαν όλες οι διαθέσιμες πρακτικές συγκάλυψης – από λογοκρισία μέχρι μετατόπιση..

Όταν ο Πολίτης, τελικά, παραδέχεται ότι υπήρχε και έκθεση για τα προβλήματα της Λαϊκής το 2010 – και άρα όφειλε ο Ορφανίδης να μην δεχθεί την μετατροπή της Εγνατίας σε παράρτημα το 2011 ..Αλλά όλα τα αναγνωρίζει, μόνο που το όνομα του κύπριου επόπτη, το.. ξέχασε.. Η βολική λογοκρισία, όχι μόνο για τις ευθύνες, αλλά και για το ίδιο το όνομα του Αθανάσιου Ορφανίδη…
Αλλά, ακόμα και αν ο Πολίτης φαίνεται ότι αναγκάστηκε να παραδεχθεί την αλήθεια, λειτουργεί με το μηχανισμό της λογοκρισίας, της συγκάλυψης και της μετατόπισης – εδώ αναγνωρίζει το σκάνδαλο ότι ήταν γνωστή μετά από έρευνα η κατάσταση Λαϊκή από το 2010..

Οπότε, τίθεται αναπόφευκτα το ερώτημα γιατί με αυτά τα δεδομένα, η κυπριακή Κεντρική Τράπεζα ενέκρινε την μετατροπή της Εγνατίας σε παράρτημα τον Μάρτιο του 2011; Εκείνη η κίνηση, εν μέσω της διόγκωσης της ελληνικής οικονομικής κρίσης, αποτέλεσε ουσιαστικά τη σφραγίδα της ολοκληρωτικής εξάρτησης της τράπεζας και της κυπριακής οικονομίας από τις εξελίξεις στην Ελλάδα – αφού θα έπρεπε πια να ανακεφαλαιοποιηθεί και με φόντο τις ζημιές της Εγνατίας… Σε σχεδόν 2 μήνες ήρθαν οι υποβαθμίσεις, που έκαναν το δανεισμό από τις διεθνείς αγορές αποτρεπτικό – και η αιτία ήταν σαφής και στις ανακοινώσεις των οίκων αξιολόγησης: η έκθεση των κυπριακών τραπεζών στην Ελλάδα. Αλλά ο Ορφανίδης που μόλις είχε δεσμεύσει την εξάρτηση με αλυσίδες μέσω Εγνατίας, έτρεχε να κατηγορεί το δημόσιο που είχε έλλειμα και δημόσιο χρέος στο μέσο όρο της ΕΕ. Λογόκρινε τις ευθύνες του, για τις οποίες δεν διερευνήθηκε ακόμα..

Το πιο κάτω κείμενο από τον Πολίτη τον Φεβρουάριο του 2017 είναι χαρακτηριστικό – αναφέρει τα πάντα, εκτός από το όνομα του ..Ορφανίδη… Το υπογραφεί ο Σ. Παρούτης, ο οποίος έχει πια τεκμηριωμένα μια τάση να προσπαθεί να μετατοπίζει ευθύνες, ακόμα και όταν τα τεκμήρια μπροστά του φωνάζουν για την αλήθεια. Αλλά προσπαθεί και να λογοκρίνει. Η επιλεκτική λογοκρισία, ακόμα και σε εξόφθαλμα ζητήματα ή κείμενα φαίνεται να είναι μέρος μιας δημοσιογραφικής πρακτικής της εποχής της συγκάλυψης και μετατόπισης.

Έτσι, ενώ αναφέρεται ότι επικεφαλής της ελληνικής Κεντρικής Τράπεζας ο κ. Προβόπουλος  [αλλά στο κάτω κάτω αυτός κοίταζε τα της χώρας του] το ενδιαφέρον είναι ότι το όνομα του κύπριου αντίστοιχού του, του κ. Ορφανίδη [ο οποίος είχε την ευθύνη/αρμοδιότητα για την Λαϊκή] λείπει/λογοκρίνεται επιδεικτικά.













[2]  Οι τέσσερις οι ρήτρες συμφωνα με τον ‘Διαλογο’/Χαραυγη:  http://dialogos.com.cy/blog/tesseris-ritres-pou-odigoun-se-iperchreosis/#.WM4Ckfl97IU
[3] Επιτόκια, Τραπεζικές Δανειακές Πρακτικές και Ανάπτυξη Πραγματικής Οικονομίας 
[4]  Γενικότερα το τμήμα [σαν κείμενα από το τμήμα] φαίνεται σε γενικές γραμμές ακολούθησε τη γραμμή συγκάλυψης της κρίσης, όπως και ο Ορφανίδης 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου