12 Δεκ 2016

Προσόψεις/ facades στον Δήμο Λευκωσίας.. Η πραγματικότητα πίσω από την βιτρίνα της προεκλογικής πρόσοψης…


Μαρία Εμμανουήλ Αρχιτέκτονας
Υποψήφιος Δημοτικός Σύμβουλος Λευκωσίας

Ελέω προεκλογικού αγώνα βομβαρδιζόμαστε τον τελευταίο καιρό από το επιτελείο του Δημάρχου Κωνσταντίνου  Γιωρκάτζη με φωτογραφίες[1]  «όμορφων» προσόψεων στην εντός των τειχών πόλη της Λευκωσίας. Αφορούν στο έργο «Αποκαταστάσεις των προσόψεων», το οποίο παρουσιάζεται ως ένα επίτευγμα του Δήμου Λευκωσίας.  Είναι όμως έτσι?  Η απάντηση κρύβεται πίσω από τες καλλωπισμένες όψεις και συχνά είναι τρομακτική..

Έχουν μέχρι στιγμής ολοκληρωθεί 4 φάσεις του έργου με κόστος αρκετών εκατομμυρίων ευρώ - δυτικά της Λήδρας στην περιοχή Πύλης Πάφου, στην περιοχή του Παλιού Δημαρχείου, στον  Τακτακαλά και στο Καϊμακλί.  Αρχιτέκτονες και άλλοι έχουν εξ΄αρχής θέσει το ερώτημα κατά πόσο τα έργα αυτά είναι αποτελεσματικά ως προς το σκοπό τους, ο οποίος θεωρητικά είναι η αναζωογόνηση της εντός των τοιχών πόλης. Οι αμφιβολίες επικεντρώνονται στο  γεγονός ότι  επιτελείται αποκατάσταση των όψεων μόνο, χωρίς να επιδιορθώνονται οι οροφές και η υπόλοιπη κατασκευή, όσο κακή και να είναι η κατάσταση τους.

Μια επίσκεψη μου την περασμένη βδομάδα αποκαλύπτει με έναν τρομακτικό τρόπο ότι οι ενστάσεις ήταν θεμιτές αφού το αποτέλεσμα σε αρκετές περιπτώσεις είναι χωρίς υπερβολή «έξω κούκλα μέσα πανούκλα»..
ή όπως ελάλεν η γιαγιά μου
«έξω – έξω κιάλι κιάλι
μέσα - μέσα κονικιάλι».

Αξιόλογες οικοδομές, οι οποίες «αποκατασταθήκαν» στα πλαίσια αυτών των προγραμμάτων, καταρρέουν, πίσω από μια προς το παρών αψεγάδιαστη πρόσοψη. Το αποτέλεσμα είναι να χάνετε σιγά σιγά μέρος του ιστορικού ιστού της Πόλης, ο οποίος προφανώς ΔΕΝ είναι μόνο οι προσόψεις, χωρίς όμως η καταστροφή αυτή να είναι εύκολα ορατή προς το παρόν.


 Οδός Τρικούπη 131 - πρόσοψη και πίσω όψη

 Ακόμα και αυτός ο εξωτερικός εξωραϊσμός είναι εξ’ ορισμού προσωρινός, αφού η φθορά δεν αντιμετωπίζετε ολοκληρωτικά. Οι διαρροές από τις οροφές αναπόφευκτα φθείρουν τες προσόψεις, κάτι που ήδη είναι εμφανές στες οικοδομές της πρώτης φάσης, στην περιοχή Πύλης Πάφου.

Τα έργα αυτά δεν προσθέτουν το πιο σημαντικό συστατικό της πόλης, αυτό της πραγματικής ζωής μέσα στα κτίρια. Η οποία αφήνει τα αποτυπώματα της  πάνω στον ιστό της πόλη – το χρώμα στους τοίχους, οι κουρτίνες, οι γλάστρες δίπλα στην εξώπορτα, τα δέντρα στους κήπους, οι μυρωδιές του γιασεμιού του μαγειρέματος, του καφέ, οι ήχοι της μουσικής των κουβέντων… η μαγική σχέση του μέσα / έξω, τα «glimpses» στο εσωτερικό από τους περαστικούς και η επιτήρηση και συντήρηση της άμεσης γειτονιάς από τους ένοικους. Αξίζει να σημειωθεί ότι στο τέρμα της Τρικούπη εκεί που βρίσκεται το νεκρό τοπίο των επιδιορθωμένων όψεων έχει γίνει βιασμός μέρα μεσημέρι .

Είναι αυτό που ονομάζουμε
Pastiche architectureη αρχιτεκτονική της εικόνας, κενοτάφια με τη ζωή απούσα. Ένα σκηνικό το οποίο βασικά εξυπηρετεί τα νέα «μαγαζιά» όπου ο μη κάτοικος της παλιάς Πόλης θα διασχίζει ένα εξωραϊσμένο δρόμο καθοδόν προς την έξοδό του. Τα οποία κέντρα, εν τη απουσία ελέγχου και ορθολογικού προγραμματισμού, αυξάνουν τα προβλήματα οχληρίας για τους κατοίκους, συμβάλλοντας στον εκτοπισμό τους από την εντός των τειχών πόλη.

Οδός Παλαιών Πατρών Γερμανού πρόσοψη και πίσω όψη – οι φθορές στην επισκευασμένη πρόσοψη αρχίζουν να διαφαίνονται κάτω από την χολέτρα στο σημείο του παραθύρου


Τα προβλήματα  με τις διαδικασίες εξασφάλισης αδειών για ανακαίνιση διατηρητέων οικοδομών, όπως οι καθυστερήσεις, οι  παράλογοι όροι, η έλλειψη ισονομίας ισοτιμίας, εμποδίζουν σε μεγάλο βαθμό κόσμο να μείνει ή να μετακομίσει στην ιστορική πόλη. Αν αυτά λυθούν και στηθεί ένα πιο αποτελεσματικό σύστημα από τον Δήμο, περισσότεροι ιδιοκτήτες θα προχωρούσαν με τη ανακαίνιση κατοικιών. Είναι πολλοί οι Λευκωσιάτεςμ οι οποίοι θέλουν να ζήσουν εντός των τοιχών. Ιδιαίτερα νέοι. Τα κονδύλια ή τουλάχιστον μέρος τους μπορούν να διατεθούν σε προγράμματαμ τα οποία να ανταποκρίνονται σε αυτήν τη ζήτηση, χρηματοδοτώντας ολοκληρωμένες ανακαινίσεις, δημιουργώντας έτσι τις συνθήκες για μια πόλη με περιεχόμενο ζωής στες γειτονιές και στους δημόσιους χώρους και όχι μια πόλη νεκρή στο μεγαλύτερο της μέρος με πυρήνες οργασμού  εμπορευματοποίησης.


Κατοικία στην περιοχή Παλιού Δημαρχίου - πρόσοψη και εσωτερικό


Τα παραδείγματα του συνοικισμού του Ταρτακαλά και του Αγίου Κασιανού, όπου σε προηγούμενες δημαρχίες διορθώθηκαν και κτίστηκαν σπίτια αποτελούν τεκμήρια ενίσχυσης, ακόμα και δημιουργίας συγκροτημένων γειτονιών και κοινοτήτων με την παρέμβαση του Δήμου.

Το ερώτημα που τίθεται, είναι κατά πόσο αξιολογήθηκε το έργο μετά την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης πριν να προχωρήσει ο Δήμος να πετάξει και άλλα λεφτά. Και για να αγγίξουμε και τα δομικά προβλήματα η θέση πολλών αρχιτεκτόνων και πολεοδόμων, η οποία κατατίθεται τεκμηριωμένα εδώ και 30 χρόνια, είναι η ανάγκη συμπλεγματοποίησης των 8 δήμων της Λευκωσία - ο κατακερματισμός δεν είναι μόνο πολυδάπανος, αποκλείει την εφαρμογή αποτελεσματικών συστημάτων λειτουργίας και ελέγχου και αξιολόγησης με αποτέλεσμα να βλάπτει σοβαρά την ζωή στην πόλη μας.

1 σχόλιο:

  1. Στέλλα Ευαγγελίδου12 Δεκεμβρίου 2016 - 11:30 π.μ.

    Ναι, Μαρία, δυστυχώς έτσι έχουν τα πράγματα, όσο κι αν φωνάζουμε. Να σημειωθεί μόνο, ότι ο ίδιος ο Γιωρκάτζης, στην προεκλογική του εκστρατεία προ 5-ετίας, ήταν έντονος επικριτής αυτού τού προγράμματος ανακαίνησης μόνο των προσόψεων. Ενδιαφέρον πως στη συνέχεια άλλαξε θέση...

    ΑπάντησηΔιαγραφή