5 Δεκ 2016

Οι νέες ισορροπίες στην Μέση Ανατολή: Η Ρωσία σαν μεσολαβητής και βασικός παίκτης, από την Συρία στον ΟΠΕΚ





Το περασμένο σαββατοκύριακο, ο συριακός στρατός κατάφερε να καταλάβει μια συνοικία στο Χαλέπι η οποία είχε και στρατηγική και συμβολική σημασία. Συμβολικά ήταν η πρώτη συνοικία στην οποία είχαν διεισδύσει οι ένοπλοι ισλαμιστές το 2012 [μέχρι τότε είναι αξιοσημείωτο ότι στο Χαλέπι δεν είχαν υπάρξει ταραχές ή μεγάλες κινητοποιήσεις ενάντια στην κυβέρνηση] αλλά
ήταν και ένα κεντρικός κόμβος ο οποίος σύνδεε τις 2 άλλες περιοχές του ανατολικού Χαλεπιού που ελέγχουν οι ισλαμιστές. Η επιτυχία του συριακού στρατού πρέπει να τοποθετηθεί σε ένα πλαίσιο. Πριν τις αμερικανικές εκλογές τα δυτικά ΜΜΕ [με κύριους διοργανωτές τα βρετανικά και τα αμερικανικά] είχαν χρησιμοποιήσει το Χαλέπι για δαιμονοποίηση της Ρωσίας – και ακολούθως μέσω της διασύνδεσης προσπάθησαν να κτυπήσουν τον Τραμπ σαν ρωσόφιλο, πράκτορα του Πούτιν κοκ. Σε εκείνη την φάση, η Ρωσία σταμάτησε τους βομβαρδισμούς, και με δεδομένο ότι στα δυτικά ΜΜΕ αναμενόταν ότι θα κέρδιζε η Χίλαρυ, η λειτουργία του θεάματος της κατασκευής του αντί-ρωσικού κλίματος θεωρήθηκε ότι ήταν και ένας τρόπος να καθυστερήσει η ανακατάληψη του Χαλεπιού για να μπορέσουν οι φιλοδυτικοί να καταλάβουν την Ράκκα [την «πρωτεύουσα» του ισλαμικού κράτους στην Συρία] πριν από τον συριακό στρατό. Μόλις, όμως, τελείωσαν οι εκλογές οι ρώσοι ξανά-ξεκίνησαν τον βομβαρδισμό των ισλαμιστών – και εξαπολύθηκε και η επίθεση του συριακού στρατού και των πολιτοφυλάκων. Αυτό το σαββατοκύριακο ανακοινώθηκε η ολοκληρωτική κατάληψη ενός ακόμα μέρους του ανατολικού Χαλεπιού που έλεγχαν οι ισλαμιστές. Είναι σαφές το κλίμα του αδιέξοδου για τους ισλαμιστές – παρά το ότι το Κατάρ δήλωσε ότι θα συνέχιζε να τους στηρίζει. Αλλά το Χαλέπι είναι το τελευταίο αστικό κέντρο στο οποίο έχουν πρόσβαση οι ισλαμιστές – και η εκεί διείσδυση τους είχε να κάνει και με τα ανοιχτά σύνορα με την Τουρκία [τα οποία με την προσέγγιση Τουρκίας Ρωσίας] κλείνουν..

Η εικόνα για τους ισλαμιστές και τους σύμμαχους τους είναι βαριά ευρύτερα – ήδη κοντά στην Δαμασκό ανακοινώθηκε ότι οι ένοπλοι [και μάλιστα ένοπλοι που ανήκαν στην Αλ Νουρσα –τη τοπική Αλ Καιντα] σε μια πόλη και την ευρύτερη περιοχή της συμφώνησαν να καταθέσουν τα όπλα – και όσοι ένοπλοι ήθελαν να μεταφερθούν στην περιοχή βόρεια όπου ήδη είχαν μεταφερθεί και οι ένοπλοι από άλλες πόλεις. Το πιο σημαντικό ίσως ήταν η πληροφορία από την Τουρκία ότι η Ρωσία διεξήγαγε διαπραγματεύσεις με αντιπρόσωπους των ενόπλων – και μεσολαβούσε η Τουρκία. Αλλά οι ΗΠΑ δεν συμμετείχαν πια. Σε μια ανάλογη, αλλά ακόμα πιο εντυπωσιακή κίνηση, μετά την συμφωνία στον ΟΠΕΚ, όπως και με την Ρωσία για περιορισμό της παραγωγής πετρελαίου για να στηριχθεί η τιμή του, διέρρευσε ότι την αποφασιστική μεσολάβηση ανάμεσα στην Σαουδική Αραβία και το Ιράν την έκανε ο Πούτιν.

Το πρόβλημα ανάμεσα σε Ιράν και Σαουδική Αραβία, πέρα από τις θεολογικές διαμάχες σιιτων και σουνιτών [διαφωνίες όμως που δεν εμπόδιζαν του Σαουδάραβες να έχουν καλές σχέσεις με το Ιράν του Σάχη] το θέμα αφορά και την περιφερειακή ισορροπία ισχύος. Η Σαουδική Αραβία επενδύει σε μια αντί-σιητικη ρητορική για να μετατοπίσει [σαν ο φιλόδοξος wannabe ηγεμόνας μετά και την εξάρθρωση της ιρακινής κοινωνίας από την αμερικανική εισβολή το 2003 - και τις πολλαπλές μορφές αντίστασης, αλλά και εμφύλιων που ακολούθησαν], από τις εσωτερικές αναταραχές στον σουννιτικο κόσμο, τα δικά της εσωτερικά προβλήματα – αλλά και τις απρόσμενες συνέπειες των διάφορων οργανώσεων ισλαμιστών στις οποίες επένδυαν οι μυστικές  της υπηρεσίες [και σε αυτές περιλαμβάνονται παλαιοτέρα και η Αλ Κάιντα ή τα δίκτυα που οδήγησαν στην δημιουργία της, όπως και του νυν ισλαμικού κράτους]. Το Ιράν, από την άλλη, το οποίο κατάφερε να βγει από το εμπάργκο της Δύσης, εμφανίζεται με τον αέρα της δικαίωσης – ιδιαίτερα αφού η τεράστια γκάφα της εισβολής στο Ιράκ από τους αμερικανούς, επέτρεψε στο Ιράν να έχει άμεση επιρροή στην Βαγδάτη. Σε αυτό το πλαίσιο, το Ιράν επέμενε ότι δεν έπρεπε να υποβληθεί και το ίδιο σε μειώσεις, αφού ήταν εκτός αγορών λόγω των κυρώσεων. Οι Σαουδάραβες επέμεναν και σε μειώσεις για το Ιράν. Τελικά, οι ρώσοι έκλεισαν μια συμφωνία, που επιτρέπει στο Ιράν να μην κάνει μειώσεις, αλλά το όλο θέμα παρουσιάστηκε σαν συμβιβασμός. Ο μεγάλος νικητής όμως ήταν σαφώς η Ρωσία που μετά από την επέμβαση της Συρίας θεωρείται πια έμπιστος και αξιόπιστος συνομιλητής και διαμεσολαβητής. Η σχετική υποχώρηση της Σαουδικής Αραβίας δείχνει και μια στρατηγική στροφή σε διάλογο [τουλάχιστον με τον Ρωσία] αλλά και αναγνώριση ότι οι πολλαπλοί πόλεμοι έχουν εξαντλήσει και οικονομικά το Βασίλειο των Σαούντ..


Το ακόμα πιο εντυπωσιακό ήταν ότι αυτός ο μεσολαβητικός ρόλος του Πουτιν προβαλλόταν και από τα δυτικά ΜΜΕ – όπως το Ρωυτερς. Και την ίδια περίοδο οι ΗΠΑ παραδέχονταν ότι ο βομβαρδισμός του συριακού στρατού, σε ένα επεισόδιο το φθινόπωρο, ήταν λάθος και απολογήθηκαν. Μπορεί να ήταν αναπόφευκτη απολογία – ο Κέρρυ προσπαθεί ακόμα να εξασφαλίσει "προστασία" ή έξοδο των ενόπλων από το Χαλέπι πια. Αλλά είναι πιθανόν ότι το νέο κλίμα που προωθεί ο Τραμπ, έφτασε πριν από αυτόν… Είναι ίσως ενδιαφέρον ότι στις σηκώσεις του Τραμ σε συγκεντρώσεις που κάνει για να «ευχαριστήσει» τους  ψηφοφόρους του, η πρώτη αναφορά ήταν ότι οι ΗΠΑ «δεν θα ανακατεύονται πια σε αλλαγές κυβερνήσεων».. Βέβαια μια τέτοια δήλωση ακούγεται υπερβολική. Αλλά αν τηρήσει τις θέσεις του για επαναπροσέγγιση με την Ρωσία, τότε σαφώς έχουμε πια μια νέα εικόνα στην Μέση Ανατολή.. Μια αναγνώριση των δεδομένων που έχουν πια διαμορφωθεί…

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου