5 Δεκ 2016

Και τώρα πάλι στις συνομιλίες: Ανάμεσα στις εκλογικές [δημοτικές, προεδρικές] αναμετρήσεις και σε ένα ενδεχόμενο δημοψήφισμα υπό την σκιά μεταμορφώσεων στο εξωτερικό… Τί έγινε τελικά…


Αυτήν την εβδομάδα είχαμε ένα είδος γνώριμου σκηνικού για τις συνομιλίες του κυπριακού – αρχικά ένα κλίμα [τώρα αρνητικό] και μετά απότομη αλλαγή [σε θετικό]..

Αν αυτά είναι σκόπιμη πρακτική [καθυστέρησης, σφυγμομέτρησης των δεδομένων] η προϊόν αβεβαιότητας – η και απροθυμίας για κίνηση, χωρίς πιέσεις η και υπενθύμιση των δεδομένων, μπορεί να μην είναι σίγουρο, αλλα το γεγονός είναι ότι με κάθε κίνηση υπεκφυγής που αναιρείται, κάτι φαίνεται να προχωρει..Και επειδή τα δεδομένα δεν είναι ανεξάντλητα και επειδή επίσης η ελληνοκυπριακη πλευρά δεν διαπραγματεύεται με τον εαυτό της, αναπόφευκτα η δομική διαδικασία φέρνει πιο κοντά την «στιγμή» των αποφασεων..

Και σε αυτό το πλαίσιο ίσως να πλησιάζει και η ώρα που οι δυνατοτητες ελιγμών του κ. Αναστασιαδη να περιορίζονται, και να πρέπει να εμφανιστεί και ο ίδιος σαν παράγοντας με ευθύνη αντί τον μέχρι τώρα ρόλο του να προχωρεί με προσπάθειες να έχει διαθέσιμες πλάγιες πόρτες διαφυγής…

Η εβδομάδα ξεκίνησε με μικρές προσμονές, παρά το ότι ήρθε ο Άιντε. Στον Πολίτη, πάντως, φάνηκε να υπάρχει μια τάση υποβάθμισης της υπόθεσης διαφωνίας/θέαμα με τον Κοτζιά [ανακάλυψε ότι τελικά ο Κοτζιάς δεν είναι τόσο «απορριπτικός», αφού δέχεται ύπαρξη μεταβατικής περιόδου για αποχώρηση στρατευμάτων]. Τις επόμενες μέρες, στο ραδιόφωνο του Πολίτη [με τον Κωνσταντίνου] φάνηκε να αναδύεται και μια, έμμεση βέβαια, κριτική στον Αναστασιάδη – κάπως με τη ρητορική, ότι ίσως ο Αναστασιάδης να φοβήθηκε ότι δεν είναι έτοιμη η κοινωνία για λύση, αλλά τέθηκε και το ερώτημα «ποιός έπρεπε να την προετοιμάσει;»… Και μετά, κάπως όπως και το Μοντ Πελεράν 1 [ή και την συνέχεια της απογοήτευσης μετά τη συνάντηση της Νέας Υόρκης], ξαφνικά προς το τέλος της εβδομάδας, ανακοινώθηκε ότι τελικά επήλθε συμφωνία για συναντήσεις, πάλι στο εξωτερικό, στις αρχές Ιανουαρίου με συγκεκριμένες ημερομηνίες για κατάθεση χαρτών και τη διεθνή [ή την αρχή της διαδικασίας της διεθνούς] διάσκεψη.

Μια ακόμα κίνηση Όχι.. Ναι..

Αν το δει κανείς με βάση το τί λεγόταν προηγουμένως θα μπορούσε να πει κάποιος ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά δέχτηκε την κατάθεση ενός είδους χρονοδιαγράμματος – πήρε βέβαια διαβεβαίωση ότι θα κατατεθεί χάρτης και μετά θα γίνει η πολυμερής/διεθνής. Όμως, το χρονοδιάγραμμα απαντούσε σαφώς στην θέση της τουρκοκυπριακής πλευράς ότι θα έπρεπε να καθοριστεί ένα πλαίσιο με συγκεκριμένα στάδια και χρονοδιάγραμμα. Αν μάλιστα δει κανείς την γενικότερη εικόνα, θα μπορούσε να πει ότι οι πολιτικοί που μάλλον προδιέγραψαν την παροδικότητα της κρίσης, αλλά και τα δεδομένα που θα ακολουθούσαν, ήταν ο Άντρος Κυπριανού, του ΑΚΕΛ, και ο κ. Ακιντζή. Η ηγεσία του ΑΚΕΛ τοποθετήθηκε από την αρχή ενάντια στην αντίληψη της κρίσης σαν αποτυχία των συνομιλιών – τοποθέτησε το θέμα σε ένα πλαίσιο συγκυριακής οπισθοχώρησης, αλλά και ότι οι αιτίες που κυκλοφορούσαν από το κυβερνητικό στρατόπεδο, όπως και από τους απορριπτικούς [για τον Κοτζιά λ.χ.] δεν βασίζονταν στα γεγονότα [λ.χ. για την στάση της ελληνικής κυβέρνησης]. Και ο κ. Ακιντζή έθεσε [όπως και τον Σεπτέμβριο] ποιά έχριζε να ήταν τα αναμενόμενα βήματα.


Αιτίες  Χρονικής Αναβολής: ο ΔΗΣΥ κέρδισε αναβολή για μετά τις δημοτικές, αλλά το διεθνές πλαίσιο για την ανάγκη συμφωνίας για το φυσικό αέριο, είναι πια μια δεδομένη πραγματικότητα..
Τί μπορεί να έκανε, λοιπόν, την ελληνοκυπριακη πλευρά να προχωρήσει σε ότι δεν προχώρησε στο Μοντ Πελαράν; Όσον αφορά στα εσωτερικά ζητήματα, θα μπορούσε να πει κανείς ότι η κυβερνητική παράταξη κέρδισε χρόνο – και έτσι δεν προχώρησε η διαδικασία πριν τις δημοτικές εκλογές, όπου φαίνεται ότι ο ΔΗΣΥ αντιμετωπίζει προβλήματα εκλογικής συσπείρωσης. Τουλάχιστον οι αποφάσεις αναβλήθηκαν. Όμως, τελικά έγινε ανακοίνωση για επανέναρξη – άρα και η πτέρυγα που είναι υπέρ της λύσης, στον ΔΗΣΥ, φαίνεται ότι δεν ήταν πια σίγουρη στην συσπείρωση της, για την ηγεσία του κόμματος, οπότε το προεδρικό έπρεπε να βρει μια ενδιάμεση θέση: πάει για συνομιλίες, αλλά δεν έκλεισε συμφωνία.

Αλλά στο βάθος υπάρχει πάντα αυτήν την περίοδο και το θέμα του φυσικού αερίου. Και στο όλο κλίμα είχαμε και μια δήλωση ενός ισραηλίτη ότι το δικό τους φυσικό αέριο θα πάει μέσω Τουρκίας.
Στην ευρύτερη εικόνα, η πιθανότητα να μπορέσουν οι ελληνοκύπριοι να εκμεταλλευτούν τα κοιτάσματα φυσικού αερίου, όπως κάνουν και με την κυριαρχία από το 1964, είναι μάλλον ανέφικτη – αφού σε αντίθεση με την κυριαρχία που πηγάζει από αναγνώριση διεθνών οργανισμών, το φυσικό αέριο απαιτεί μια διαδικασία υλικής άντλησης, και αυτό προϋποθέτει και δυνατότητα αποφυγής διαμαχών [με το τούρκικο ναυτικό λ.χ.] ή προστασίας – αλλά και μηχανισμούς εξαγωγών. Θέλει με αυτήν την έννοια ισχυρούς σύμμαχους η Κυπριακή Δημοκρατία. Ιδιαιτερα σε ένα πλαίσιο, όπου η Τουρκία δεν είναι πια δεδομένη.

Ούτε καν το παραδοσιακό κλισέ «να πιέσουν οι ΗΠΑ την Τουρκία» ή να «πιέσει η Ευρώπη μέσω των ενταξιακων» δεν φαίνεται να είναι λειτουργικό έστω και ρητορικά πια. Οι ελληνοκύπριοι για να συνεχίσουν σαν Κυπριακή Δημοκρατία [και όχι σαν κοινότητα – όπου θα πρέπει να μοιραστούν ντε φάκτο την κληρονομιά σε φυσικό αέριο] χρειάζονται ισχυρούς σύμμαχους, στήριξη σε διεθνείς οργανισμούς κοκ…Και η εικόνα της καθυστέρησης λόγω εσωτερικών σκοπιμοτήτων, δεν πειθει..Ιδιαιτερα σε ένα ρευστό διεθνές πλαίσιο όπως το σημερινό…

Είναι και ο «διεθνής παράγοντας» που καταγράφει, αλλά και οι δραματικές αλλαγές στην περιοχή που δείχνουν νέες ισορροπίες δυνάμεων
Αλλάζει σαφώς το διεθνές τοπίο. Αν εστιάσουμε στο ζήτημα των διεθνών επιπτώσεων, φαίνεται ότι η απροθυμία του ΟΗΕ να αναλάβει νέα πρωτοβουλία, σήμαινε ότι αν καταγραφόταν η διαδικασία σαν αποτυχημένη στο παρόν στάδιο, θα μπορούσε να βρεθεί κατηγορούμενη η ελληνοκυπριακή πλευρά – και τον Σεπτέμβριο και τον Νοέμβριο στο Μοντ Πελεράν – ότι καθυστερούσε. Αυτό ίσως να μην σημαίνει και πολλά – θα ξεκινούσε κάποτε η διαδικασία και πάλι. Αλλά το ζήτημα της επιρριψης ευθυνών, στο οποίο εστίασε και ο Α. Κυπριανού, όπως και ο Γ. Λιλλήκας, έχει την σημασία του, σε μια εποχή ρευστή. Και φυσικά, ένα σταλωμα της διαδικασίας με την Τουρκία απρόβλεπτη, με νέο Γ.Γ. του ΟΗΕ, με άγνωστη ακόμα την στάση της νέας αμερικανικής κυβέρνησης, θα ενοχλούσε και την μερίδα των ψηφοφόρων της δεξιάς που θελουν λυση – και αυτό αφορά και τις δημοτικές, αλλά και τις προεδρικές που θα ακολουθήσουν. Έτσι, η δέσμευση για να προχωρήσει κάπως η διαδικασία, και να φτάσει στο θέμα των εγγυήσεων, που θα πάρει τον δικό του χρόνο τελικά, θα κρατήσει το όλο σκηνικό στην επικαιρότητα με την αμφιταλαντευση του «ναι-όχι, όχι-ναι».. Και σε αυτό το πλαισιο το προεδρικό θα πρέπει να κρατα ισορροπίες ανάμεσα στην εθνικιστική και την μετριοπαθή τάση που στηρίζει την λύση..

Όμως, ίσως και η αλλαγή του διεθνούς τοπίου να είναι πια πιο ευδιάκριτη.

Αυτήν την εβδομάδα είχαμε 3 κινήσεις που προδιαγραφουν ενα νέο πεδίο στην Ανατολική Μεσόγειο: η Ρωσία βρέθηκε να μεσολαβεί ανάμεσα σε Ιράν και Σαουδική Αραβία για να επιτευχθεί συμφωνία στον ΟΠΕΚ, ταυτόχρονα κυκλοφορούσαν πληροφορίες για συνομιλίες στην Τουρκία ανάμεσα σε ομάδες ισλαμιστών ενόπλων με την Ρωσία με την μεσολάβηση της Τουρκίας. Ταυτόχρονα, με την ολοκλήρωση των αμερικανικών εκλογών οι δυνάμεις της συριακής κυβέρνησης, με τη βοήθεια της Ρωσίας, κατέλαβαν την κεντρική περιοχή της ζώνης που έλεγχαν οι ισλαμιστές στο Χαλέπι [και ήδη μεταδίδεται ότι κατέλαβαν νεες περιοχες αυτό το σαββατοκύριακο].. Αυτές οι κινήσεις δείχνουν τασεις στο νέο διεθνές κλίμα.

Ανακοινώθηκε και επίσκεψη ρώσου αξιωματούχου στην Λευκωσία, ενώ η θέση των ελληνοκύπριων φαίνεται να σταθεροποιείται για συμμετοχή του ΟΗΕ [και του συμβουλίου ασφαλείας] στις συζητήσεις για την ασφάλεια και τις εγγυήσεις.

Ανάμεσα στο Δημοψήφισμα και τις προεδρικές του 2018. Πόσο καιρό θα πάρει η συζήτηση για τις εγγυήσεις – και πόσο χρόνο χρειάζεται η προετοιμασία της Διεθνούς Διάσκεψης και του δημοψηφίσματος..
Ο κ. Ακιντζή, πάντως, περιγράφοντας την διαδικασία ανέφερε ότι θα πάρει μήνες για να συζητηθεί/εξηγηθεί/κατανοηθει η λύση – και, αν το διευρύνει κάποιος, και το να βρεθεί μια φόρμουλα για τις εγγυήσεις/ασφαλεια. Ήδη το κυβερνητικό στρατόπεδο προετοιμάζει το έδαφος με αναφορά στο τι αποδέχτηκε ο Τάσσος με τις εγγυήσεις, αλλά και την μεταβατική περίοδο. Και η θέση της Τουρκίας κατατεθηκε επίσης με σαφηνεια: επανέλαβε ότι είναι πια γνωστό και δεδομένο – δηλώθηκε ότι βασικά θέματα για την Τουρκία είναι η εκ περιτροπής προεδρια [θέμα που θεωρείται μεν κλειστό – αλλά όπως φαίνεται και από τα Μοντ Πελεράν, η ελληνοκυπριακη πλευρά συντηρούσε μια μη-ολοκλήρωση θεωρώντας ότι θα το «έδινε» ξανά, στο τέλος] και τις εγγυήσεις. Προφανώς, η όποια ασάφεια για Μόρφου ή για χάρτη θα έχει να κάνει και με ολοκλήρωση του εδαφικού – και κατά πόσο θα μένουν εκκρεμότητες [όπως η επικύρωση της δεδομένης εκ περιτροπής προεδριας ή το «αν θα επιστρέψουν οι Μορφίτες» - που είναι επίσης δεδομένο] για μικροπολιτικές κινησεις εσωτερικά η/και εξωτερικά..

Σε αυτό το πλαισιο αυτή η καθυστερηση των συνομιλιων για ένα εστω μηνα, θα μπορουσε να ανοιξει την πόρτα στο κ. Αναστασιάδη και το κυβερνητικό στρατόπεδο να προσπαθήσουν να σχεδιάσουν μια διαδικασία, όπου το όποιο δημοψήφισμα θα είναι πριν ή μετά τις προεδρικές.

Με δεδομένο ότι μια βασική παράμετρος των σχεδιασμών του κυβερνητικού στρατοπέδου είναι η εσωτερική πολιτική [και ο κίνδυνος διάσπασης στο εσωτερικό της ίδιας της κυβερνητικής παράταξης] το πιο πιθανό σενάριο μέχρι τώρα φαινοταν να ειναι να σπρωχτεί η διαδικασία μέχρι τις προεδρικές του 2018, και να εμφανιστεί ο Αναστασιάδης-σαν-Κληριδης με την υπόσχεση της λύσης από την μια [για να πιάσει αριστερούς ψήφους, αν δεν περάσει ο/η αριστερός υποψήφιος στον δεύτερο γύρο] αλλά και χωρίς λύση για να μπορεί να ξεκινήσει εθνικιστικη αντί-αριστερή υστερία στον δεύτερο γύρο [αν πάει με αριστερό αντίπαλο υποψήφιο] με στοχο τους ψηφους του απορριπτικου κεντορυ. Και φυσικά, μια αμφιταλάντευση «ναι – όχι» θα ευνοούσε, θεωρείται, και την εσωτερική συνοχή του ΔΗΣΥ.. Και όπως ο Κληρίδης έδωσε εκείνη την εντυπωσιακή αύξηση στους δημόσιους υπαλληλους προεκλογικά το 2002 [και μετά φώναζε το κόμμα του για το ..έλλειμμα], έτσι και ο ΔΗΣΥ μπορεί να προσπαθήσει να εξαγοράσει – ριχνωντας χρηματα σε διαφορες ομαδες του πληθυσμου.. Βέβαια, τα δεδομένα από την αποτυχία του Κληρίδη δεν είναι ευχάριστα σαν προπτικη επιτυχιας..
Και είναι επίσης αμφίβολο, αν με μια απλή υπόσχεση για λύση θα πάρει αριστερή στήριξη ο Αναστασιάδης – στο δεύτερο γύρο, αν χρειαστεί…

Οι αντιδράσεις αυτήν την εβδομάδα, μπορεί να είχαν την μορφή της συγκάλυψης από τα πρωτοσέλιδα του Πολίτη  και της Αλήθειας, αλλά το κλίμα δεν ήταν ευνοϊκό για τον Αναστασιάδη στην αριστερά, αλλά και στο γενικότερο κοινό – αφού η θέση των απορριπτικών φαινόταν να δικαιώνεται από τον ίδιο τον Αναστασιάδη…

Υπάρχουν και οι δυο πιθανότητες τώρα – είτε να προχωρήσει η διαδικασία της λύσης ανεξάρτητα από της προεδρικές του 2018 και να γίνει δημοψήφισμα πριν, ή να πάμε για προεδρικές με την υπόσχεση λύσης η αποτροπής της «κακής» λύσης κοκ, σαν κυρίαρχο κλίμα…
Σε δευτερη περίπτωση, όμως, η πιθανότητα να κερδίσουν οι απορριπτικοί θα είναι μεγαλύτερη, αφού το κυβερνητικό στρατόπεδο θα είναι διχασμένο και αμφιλεγόμενο και με ελάχιστες προσβάσεις στην αριστερά [μετά από αυτήν την εντονα αντί-αριστερή θητεία] …

Όταν οι απορριπτικοί μιλούν για «αυλή» που θέλει λύση, απλώς οικοδομούν την εικόνα του Αναστασιάδη «που δεν ξέρει τί του γίνεται» ή εκφράζουν και πτέρυγες της κυβερνητικής παράταξης;
Το Σάββατο, οι απορριπτικές στήλες στον φιλελεύθερο εκφράζαν μια βαθιά δυσφορία [Μιχαηλίδης – «Πρόεδρε προχωρα και μην ακούς παρά μόνο την αυλή», Βενιζέλος - «Ξυπόλητοι στ αγκάθια»]. Το κείμενο του Μιχαηλίδη είναι μια σαρκαστική ειρωνεία για τον Αναστασιάδη – αλλα είναι ενδιαφέρον ότι, ενώ τον ειρωνεύεται ότι «άλλα λέει, αλλα κάνει», ότι δεν λέει την αλήθεια κλπ [μέχρι και στην ειρωνεία για το «ουίσκι», άρα και το πρόβλημα ποτού, φτάνει η ειρωνεία], εντούτοις δεν του αποδίδει άμεσα ευθύνη. Σχεδόν τον παρουσιάζει ότι τον «παρασύρει η αυλή».. Είναι βέβαια και αυτό μέρος της μετατροπής της εικόνας του Αναστασιάδη σε ένα ανίκανο να αποφασίσει άτομο, το οποίο παρασύρεται, δεν έχει σοβαρή άποψη, είναι ανεμόμυλος κλπ. Αλλά, σαν μέρος της δεξιάς ρητορικής του διευθυντή σύνταξης, του αποδίδει την  κίνηση προς την «κακή λύση» ως μέρος παρασκηνίου της «αυλής» που τον παρασύρει. Προφανώς, υπάρχουν και δίκτυα του προεδρικού, η του κυβερνωντος κομματος, που πουλούν και αυτό το σενάριο…






Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου