20 Νοε 2016

Μετατοπίσεις στα σύνορα: Αλλαγές στο ευρασιατικό σύνορο της Ρωσίας με τη Δύση, και στον περίγυρο της Κίνας [παρά τις δυτικές προσπάθειες απομόνωσης]…


Ανακοίνωση του διορισμού του Φλυν, γνωστού στρατιωτικού, τον οποίο είχαν ταυτίσει τα δυτικά ΜΜΕ σαν «φιλορώσο» [παρά το ότι έχει συντηρητικές καταβολές], σαν κορυφαίου σύμβουλου για θέματα ασφάλειας, είναι ένδειξη ότι στο θέμα των σχέσεων με τη Ρωσία, ο Τραμπ θα προσπαθήσει να υλοποιήσει τις προεκλογικές θέσεις του.. Ένα άτομο, όμως, δεν αλλάζει  τα δεδομένα. Όταν, όμως, μια εκτίμηση [και ο Φλυν θεωρείται ότι ήταν βασικός σύμβουλος του Τραμ καθ΄ολη την προεκλογική εκστρατεία] επιβεβαιώνεται μαζικά με την ψηφοφορία, και συνοδεύεται από εξελίξεις στο εξωτερικό περιβάλλον, τότε σαφώς πρόκειται για μια ευρύτερη τάση και δυναμική…

Welcome to the post hegemonic world: οι εκλογές στο βορειοδυτικό σύνορο Ευρώπης και Ασίας – η Βουλγαρία…

Η εκλογή του Ν. Τραμπ συνοδεύτηκε, ειρωνικά ή παραδόξως, με δυο εκλογικές νίκες «φιλορώσων» υποψηφίων στη Μολδαβία και τη Βουλγαρία. Και στις δυο χώρες, η Δύση είχε επενδύσει αρκετές προσπάθειες για να πείσει ή υποχρεώσει τους τοπικούς πληθυσμούς να αλλάξουν γνώμη – ακόμα και μετά από ξεκάθαρες εκλογικές αναμετρήσεις. Η δυτική στρατηγική περιλάμβανε το συνηθισμένο ρεπερτόριο εξωτερικών πιέσεων [με καρότο υποσχέσεις στενότερων σχέσεων με τη δύση, άρα και πρόσβαση σε δυτικές αγορές εργασίας, αλλά και επιχορηγήσεις] και εσωτερικών πραξικοπημάτων με θεάματα, όπως στην Ουκρανία το 2014. Η Βουλγαρία βρέθηκε μπροστά από τέτοιες πιέσεις από το 1997, όταν η ΕΕ παρέμβηκε ενάντια στην εκλελεγμενη κυβέρνηση των σοσιαλιστών, η οποία προσπαθούσε να εφαρμόσει ένα έστω κεϋνσιανό μοντέλο μετάβασης στον καπιταλισμό – και εκείνη η εξωτερική παρέμβαση συνοδευόταν από θεάματα στους δρόμους… Από τότε, η ΕΕ αντιμετωπίζει τη Βουλγαρία με ένα είδος αφ’ υψηλού προσέγγιση – έχοντας ιδιαίτερα έγνοια να μην εκφραστούν πολιτικά τα φιλορωσικα αισθήματα του πληθυσμού..
..Η εμπειρία της Μολδαβίας: δυτική επέμβαση, διαφθορά, αντίσταση και…
Στην περίπτωση της Μολδαβίας τα δεδομένα είναι πιο περίπλοκα, αφού η χώρα δεν είναι μέρος της ΕΕ από τη μια, ενώ ήταν μέρος της ΕΣΣΔ προηγουμένως.. Μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ, η Μολδαβία βρέθηκε στη θέση και άλλων περιοχών της Σοβιετικής Ένωσης, όπου αυτόνομες περιοχές αποσύρθηκαν με τη σειρά τους από τις «χώρες»/πρώην σοβιετικές δημοκρατίες, που αποχωρούσαν από τη Σοβιετική ένωση. Έτσι, δημιουργήθηκε ήδη από τον καιρό της ΕΣΣΔ το θέμα του Ναγκόρνο Καραμπάχ, οι αποσχίσεις στη Γεωργία, και η απόσχιση της Υπερδνειστερίας [από ρωσοφωνο και ρωσόφιλο, αλλά και έντονα φιλοσοβιετικό, όπως φαίνεται από τα σύμβολα τους, πληθυσμό] στη Μολδαβία. Μετά την αρχική περίοδο του χάους, όχι μόνο στην τέως ΕΣΣΔ με κορυφαίο παράδειγμα τη  διαφθορά/διαπλοκή Γιέλτσιν, αλλά και στις χώρες της ανατολικής Ευρώπης, κατά την οποία δημιουργήθηκαν τα κυκλώματα των ολιγαρχιών και της κυριαρχίας του υπόκοσμου σε διάφορες περιοχές, άρχισε να επανέρχεται ένα είδος ομαλοποίησης, συνήθως με την επανεκλογή πολιτικών σχημάτων η εκπροσωπών των τέως κομμουνιστικών κομμάτων. Στην Μολδαβία τότε το τοπικό κομμουνιστικό κόμμα εμφανίστηκε [χωρίς να αλλάξει το όνομα του] σαν ο βασικός εκφραστής της σταθερότητας – και της προσπάθειας για επανένωση της χώρας, αλλα και αποφυγής της  προσπαθειών από την ρουμανική ακροδεξιά να προσαρτήσει την Μολδαβία.
Μετά το 2004 [και την πρώτη απόπειρα μετεκλογικού πραξικοπήματος] οι δυτικοί με πρωταγωνιστές τους αμερικανούς, άρχισαν να ενθαρρύνουν ευρύτερες μετατοπίσεις στα σύνορα με την Ρωσία. Καθώς μάλιστα η επέμβαση στο Ιράκ αποδείχτηκε καταστροφική, και η αμερικανική οικονομία μπήκε σε βαθιά κρίση από το 2007, φαίνεται ότι η απόπειρα πρόκλησης έντασης στα σύνορα με τη Ρωσία, ήταν και είδος μετατόπισης και αναπλήρωσης των απωλειών – έστω και θεαματικά. Όμως, η πρώτη απόπειρα, με την προσπάθεια της κυβέρνησης της Γεωργίας υπό τον Σιακιασβίλι [έντονα φιλοδυτικό – και με στρατιωτικές δυνάμεις εκπαιδευμένες από ισραηλίτες] να ανακαταλάβει περιοχές που είχαν κηρύξει αυτονομία. Η στρατιωτική παρέμβαση της Ρωσίας διέλυσε σε μερικές ώρες την φαντασίωση για επιτυχημένη στρατιωτική πρόκληση από τον μικρό δυτικό στρατό του Σιακιασβιλι. Έτσι τα δυτικά δίκτυα στην περιοχή, στράφηκαν στο μοντέλο της ανατροπής με πραξικόπημα μέσω των ΜΜΕ… Έτσι, όταν έγιναν οι εκλογές στη Μολδαβία το 2009, τις οποίες κέρδισε με σαφή πλειοψηφία το Κόμμα των Κομμουνιστών άρχισε το συνηθισμένο θέαμα στους δρόμους, με άμεσες αναμεταδόσεις των ΜΜΕ, με ομάδες διαδηλωτών που δεν δέχονταν το εκλογικό αποτέλεσμα [είναι και αυτό από τα προνόμια που απέδιδαν τα δυτικά ΜΜΕ σε όσους εγκρίνανε - αυτοί οι φιλοδυτικοί είχαν δικαίωμα να μην αναγνωρίζουν εκλογικά αποτελέσματα, αν έχαναν..] ..Και υπό την πίεση έγιναν νέες εκλογές, και με "εξαγορές", για να δημιουργηθεί μια οριακή φιλοδυτική πλειοψηφία…
Από εκεί και πέρα, ακολουθήθηκαν δυο πορείες – οι φιλοδυτικοί, όπως και αλλού άλλωστε, σε λίγο χρονικό διάστημα, αποκαλύφθηκε ότι είχαν ηγεσίες που ενδιαφέρονταν να αρπάξουν ότι μπορούσαν.. πριν καν περάσει αρκετός χρόνος, ξέσπασε σκάνδαλο κλοπής και χρεοκοπίας τραπεζών με άμεση εμπλοκή των φιλοδυτικών.. Παράλληλα, στο χώρο της αριστεράς, και με εμφανή ενίσχυση από τον Πούτιν/Ρωσία, άρχισε να ενθαρρύνεται ένα πιο κεντροαριστερό σχήμα, αυτό των σοσιαλιστών. Σε αυτήν την εκλογική αναμέτρηση, οι σοσιαλιστές, με ηγέτη ένα πολιτικό, ο οποίος ήταν υπουργός οικονομικών της κυβέρνησης των κομμουνιστών το 2009, κέρδισαν τις εκλογές με υπόσχεση για σύσφιξη των σχέσεων με τη Ρωσία. Το κόμμα των κομμουνιστών απείχε, αλλά φαίνεται ότι ο βασικός όγκος των ψηφοφόρων τους ψήφισε τον υποψήφιο των σοσιαλιστών. Πανικόβλητα τα δυτικά ΜΜΕ ανέφεραν και δημοσκοπήσεις ότι υπάρχει μεγαλύτερο ποσοστό Μολδαβών που θέλουν ένταξη στην ευρασιατική ένωση των τέως σοβιετικών δημοκρατιών, παρά στην ΕΕ..


Το ευρύτερο σκηνικό: ο άτυπος ψυχρός πόλεμος μετά το 2011 – από τη Μέση Ανατολή στην Ουκρανία.. και η αποτυχία ελέγχου της Ρωσίας από τη δυτική επίθεση..
Αυτές οι δυο εκλογές μπορούν να εκληφθούν και σαν σύμπτωμα της ρευστότητας αυτήν την περίοδο – η δύση βρίσκεται σε κρίση και στις δυο της οργανωτικές μορφές [ΗΠΑ, ΕΕ]. Στην μια περίπτωση [η ΕΕ] το όλο πρότζεκτ βρίσκεται σε κρίση και λόγω της εξέγερσης του νότου ενάντια στη λιτότητα [που χάλασε σαφώς την θεαματική εικόνα της «ευρωπαϊκής οικογένειας»] αλλα και λόγω των διχαστικών αντιδράσεων για τη μετανάστευση, και τελικά την αποχώρηση των βρετανών. Στις ΗΠΑ από την άλλη, η εικόνα της Χίλαρυ, γυναίκα πλανητάρχης κοκ, που ετοίμαζε η βιομηχανία των δυτικών ΜΜΕ, βρέθηκε μπροστά στο απρόοπτο – κέρδισε ο κακός, και ακόμα χειρότερα ο «φίλος του Πούτιν».. Όμως, οι αλλαγές έχουν και μεγαλύτερο βάθος – όσο και να είναι συμπτώματα τα εκλογικά αποτελέσματα.. Η επίθεση της Δύσης [με βαρύ πυροβολικό τα ΜΜΕ] ενάντια στη Ρωσία, μετά το ουκρανικό, απέτυχε – οι κυρώσεις δεν είχαν την επίδραση που αναμένονταν, ο ρωσικός πληθυσμός δεν έδειξε να πείθεται από την δυτική προπαγάνδα, ενώ αντίθετα η ρωσική οπτική και η συνακόλουθη προπαγάνδα έβρισκε ακροατήριο στη Δύση.. Η Δύση φάνηκε να μην μπορεί να κερδίσει οικονομικά, αλλά και επικοινωνιακά..
Η αποτυχία της Δύσης στην ανατολική Ευρώπη και στα ευρασιατικά σύνορα, εκφράζεται και στο νότιο άκρο του γεωπολιτικού συνόρου – τη Μέση Ανατολή – με την επιτυχημένη ρωσική παρέμβαση στη Συρία και την αποτροπή μιας ακόμα τραγωδίας όπως στην Λιβύη… Και εδώ ειρωνικά η νίκη του Τραμπ, έδειξε ότι το ίδιο το αμερικανικό κοινό δεν πείθεται πια από την επαναλαμβανόμενη προπαγάνδα…

Ο κινεζικός παράγοντας: η επένδυση στην ευρασία σαν χερσαίο πλαίσιο και Back up system
Η αντοχή της Ρωσίας οικονομικά είναι αξιοσημείωτη, διότι εκτός από τις κυρώσεις είχε να αντιμετωπίσει παράλληλα και  ένα είδος οικονομικού πόλεμου με τη μείωση της τιμής του πετρελαίου. Οπότε η αντοχή είναι ακόμα πιο αξιοσημείωτη.. Θα μπορούσε να πει κάποιος ότι η αντοχή του Ιράν, το οποίο είχε αποκλειστεί από τους ελεγχόμενους από τη δύση οικονομικούς χρηματιστικούς μηχανισμούς, ήταν επίσης αξιοσημείωτη ως ιστορικό σύμπτωμα από τα τέλη του 20ου αιώνα – και ένδειξη της παρακμής της δυνατότητας της δύσης να επιβάλει τις θέσεις της.. Ο κόσμος είναι πολύ πιο πλουραλιστικός όσον αφορά στα κέντρα της εξουσίας σήμερα.. Όμως σήμερα, η εμφάνιση της Κίνας σαν του εναλλακτικού οικονομικού πόλου, αλλα και η διάχυση της επιθυμίας για αυτονομία [όπως εκφράζεται και στους BRICS] ανάμεσα σε αναδυόμενους οικονομικούς παίκτες στο παγκόσμιο σύστημα, δείχνει ότι εκτός από επιθυμία, υπάρχει πια και ένα οικονομικό πλαίσιο.. Η Κίνα στήριξε αποφασιστικά την Ρωσία.. Και όταν ο πρόεδρος των Φιλιππινών δήλωσε πρόσφατα ότι η χώρα του «ευχαρίστως» θα αποχωρούσε από το δυτικό σύστημα εξουσίας για να ενταχθεί σε μια «παγκόσμια τάξη», στην οποία θα ηγεμονεύουν «η Ρωσία και η Κίνα», εξέφρασε ουσιαστικά το κλίμα που έχει διαμορφωθεί στις διεθνείς σχέσεις μετά τον άτυπο ψυχρό πόλεμο που ξεκίνησε η Δύση στα ευρασιατικά σύνορα μετά το 2011 – από τη Μέση Ανατολή μέχρι το Κίεβο..
Οι κινήσεις της Δύσης δεν είναι πια κινήσεις με άνεση ελιγμών.. Η εποχή των εύκολων υποσχέσεων σε ιθαγενείς φαίνεται να ολοκληρώνεται - οι διαδικασίες ένταξης στην ΕΕ και ιδιαίτερα ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιήθηκαν οι «υποσχέσεις» προς του Ουκρανούς, θα μπορούσαν να αποδειχθούν το τελευταίο, κωμικό-τραγικό παράδειγμα ιθαγενοποίησης ενός πληθυσμού – το ότι οι ακροδεξιοί ήταν πρώτο τραπέζι πιστά, εξηγεί και την ευρύτερη λειτουργία τους δομικά. Ταυτοχρονα, όμως, υπάρχει και μια πραγματική διαμάχη για οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα. Η Κίνα λ.χ. αναμένει να δει πως θα κινηθεί ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ, αλλά έχει ήδη τοποθετηθεί για τις ευρύτερες σχέσεις της με τις ΗΠΑ από πριν. Ήδη οι πολιτικοί των ΗΠΑ, αντιλαμβανόμενοι ότι το νέο κέντρο βάρους της παγκόσμιας συσσώρευσης θα είναι στην άπω ανατολή, υιοθέτησαν μια στρατηγική περικύκλωσης της Κίνας από τη θάλασσα. Η Κίνα αντέδρασε με δυο τρόπους: Εξήγγειλε το νέο δρόμο του Μεταξιού [τη δημιουργία, δηλαδή, χερσαίων εμπορικών διαδρόμων διακίνησης από την Κίνα στην Ευρώπη - και στη διαδικασία στην Ευρασία] και ενίσχυσε τη συνεργασία με τη Ρωσία, αποκτώντας έτσι πρόσβαση σε ενέργεια και πάλι με χερσαίους αγωγούς.. Ταυτόχρονα, η Κίνα έχει επιδοθεί σε ένα αγώνα προβολής φιλικού προσώπου [μαζί βέβαια με την επιμονή για το "αυτονόητο" για το Πεκίνο - τον σεβασμό στην πολιτική της "Μιας Κίνας"]  στην περιοχή της.. Μετά την εντυπωσιακή μεταστροφή των Φιλιππινών μέσω του νέου προέδρου, έχουν αρχίσει να φαίνονται ευρύτερα συμπτώματα κινεζικού charm offensive – η Μαλαισία φάνηκε να είναι ανοικτή στις κινεζικές σχέσεις ευρύτερα μετά από πρόσφατη επίσκεψη της ηγεσίας της στο Πεκίνο, ενώ ακόμα και το Βιετνάμ, που διατηρεί μια έντονη [με συνοριακές διαφωνίες]  σχέση με τη βόρεια γείτονα του [μέρος της διασφάλισης της αυτονομίας του] τελευταία όπως παρατήρησαν δυτικοί σχολιαστές αποφεύγει τις εντάσεις… Και αντίστροφα και η Κίνα..

Ο νέος εθνικισμός-προστατευτισμός και η διευρυνόμενη κρίση εμπιστοσύνης σε μορφές ηγεμονικής παρέμβασης [Ιαπωνία και Ινδία]
Η περίπτωση της Ιαπωνίας, όπως και της Ινδίας, είναι εκφραστικές.. Και στις δυο χώρες, οι οποίες είναι άμεσα εμπλεκόμενες στην γεωπολιτικη περιοχή της Κίνας, έχουν εκλέγει δεξιές εθνικιστικές [για να το πούμε με δυτικούς όρους] κυβερνήσεις. Όμως, αυτές οι επιλογές στο νέο ρευστό  κόσμο των πολύ-πολικών σχημάτων στο παγκόσμιο σύστημα, τέτοιες κυβερνήσεις αναζητούν τρόπο να αναδειχθούν σε αυτόνομο παίκτη.. Άρα η χρήση τους από τη Δύση δεν είναι εύκολη – μπορούν να χρησιμοποιηθούν λ.χ. ενάντια στην Κινά, αλλά θα θέλουν ανταλλάγματα. Και αν Κίνα προσφέρει ανταλλάγματα που είναι πιο συμφέροντα [με βάση το ότι είναι η ανερχόμενη οικονομική δύναμη] ή τα οποία  ευκολύνουν την αυτονομία του κράτους από το δυτικό σύστημα, θα προτιμηθούν… Άλλωστε, ο Τραμπ αυτό διεκδικεί και για τις ΗΠΑ..

Το ανοικτό ζήτημα της αυτονομίας της Λατινικής Αμερικής…
Σε αυτό το πλαίσιο, ακόμα και οι λατινοαμερικάνοι στους οποίους επένδυαν οι ΗΠΑ [από το πραξικόπημα στις Ονδούρας υπήρξε μια πιο άμεση  αμερικανική παρέμβαση που οδήγησε και σε εντάσεις σε Βενεζουέλα – αλλά και πιο διακριτικά στην ανατροπή της κυβέρνησης στην Βραζιλία] θα βρεθούν μπροστά σε διλήμματα.. Ήδη, οι εκλογές στην Νικαράγουα όπου οι Σαντινίστας πήραν γύρω στα 65% ενόχλησαν τους βορειοαμερικανούς αρμόδιους του κράτους – σε βαθμό που έβγαλαν και ανακοίνωση.. Όμως, οι εκλογές κατέδειξαν και το γεγονός ότι οι μετατοπίσεις στη λατινική Αμερική έχουν βαθιές ρίζες. Παρά τις τόσες και τόσες προσπάθειες δαιμονοποιήσης των Σαντινίστας [από τον κατασκευασμένο πόλεμο των κόντρας την δεκαετία του 1980, μέχρι τις εκβιαστικές νίκες για την δεξιά σε εκλογές μετά] τελικά οι Σαντινίστας επανέρχονται/επανεκλέγονται και με τέτοια ποσοστά.. Και αν σκεφτεί κανείς ότι ήδη τρέχουν οι κινητοποιήσεις στη Βραζιλία και την Αργεντινή, μια εσωστρεφής βορειοαμερικανική πολιτική, θα ενισχύσει την πορεία παρακμής της αμερικανικής ηγεμονίας – ακόμα και εκεί που προσπαθούσε να ανακάμψει… Από την άλλη βέβαια η πιθανότητα να βρεθούν το ίδιο πειθήνιοι τοπικοί αντιπρόσωποι των ΗΠΑ, τώρα που οι λατινοαμερικάνικες πολιτικές ελίτ, έχουν εν δυνάμει και άλλες επιλογές, είναι ανοικτό ζήτημα.. Διότι η αντικατάσταση του ηγεμονικού συστήματος είναι αναπόφευκτη με τα υπάρχοντα δεδομένα.. Γιατί η λατινική Αμερική να μην διεκδικήσει πόλο;
Όμως, ίσως η νέα κυβέρνηση των ΗΠΑ να αναγνωρίσει τα νέα δεδομένα και το ήδη γνωστό γεγονός ότι η προσπάθεια «αυτοκρατορίας» έχει εσωτερικό κόστος – ιδιαίτερα με το μοντέλο της παγκοσμιοποίησης που επιβλήθηκε.. Το πως θα χειριστούν αυτό το σκηνικό συντηρητικοί και άτομα των απόψεων του Τραμπ, θα είναι ενδιαφέρον ….




Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου