8 Νοε 2016

Ομοσπονδία σημαίνει όχι διχοτόμηση




Μια αφίσα της Αριστερής Κίνησης «Θέλουμε Ομοσπονδία» περιέχει στιγμές κορύφωσης των δικοινοτικών συνομιλιών από το 1968 μέχρι σήμερα. Επάνω στις «στιγμές» αναγράφεται « κανεί πιον μουσκουρούθκια, θέλουμε λύση τώρα ». Η αφίσα υπενθυμίζει ουσιαστικά ότι εδώ και 50 και πλέον χρόνια οι άρχουσες τάξεις των κοινοτήτων εξουσιάζουν τον κόσμο τους και εξασφαλίζουν την επιβίωση τους όχι μόνο πίνοντας του το αίμα, όπως αποκαλύπτει πιο καθαρά παρά ποτέ η νεοφιλελεύθερη καπιταλιστική κρίση, αλλά χύνοντας το κατά καιρούς και ενδοκοινοτικά και διακοινοτικά στις πολεμικές αναμετρήσεις. Η αφίσα «θέλει» λύση τώρα, αλλά θυμίζει ταυτόχρονα ότι κάθε μερικά χρόνια επαναλαμβάνεται ένα πολιτικό θέατρο το οποίο εξουθενώνει το διακηρυγμένο περιεχόμενο του στόχου του. Η πολιτική της ομοσπονδίας ήταν και είναι μια πολιτική ομπρέλα της πολιτικής ελίτ, την ίδια ώρα που η παιδεία, ο στρατός, η συντριπτική πλειοψηφία των μίντια και η εκκλησία, οικοδομούσε και οικοδομεί την ιδέα ενός ελληνοκυπριακού κράτους κυρίαρχου με η χωρίς -τελικά- την απελευθέρωση των κατεχομένων. Γι αυτό και οι λεγόμενοι απορριπτικοί μιλούν για την ενότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας διεκδικώντας το κράτος της Ζυρίχης αλλά με μεταρρυθμίσεις πχ χωρίς εγγυήσεις. Οι ομοσπονδιακοί μιλούν για ενότητα του ομοσπονδιακού κράτους, της χώρας και των εθνοτήτων. Οι απορριπτικοί στηρίζουν αυτό που υπάρχει ως στάτους κβο χωρίς όμως να μπορούν να δείξουν πως δεν είναι αυτοί που επιδιώκουν τη διχοτόμηση αφού δεν μπορούν να προτείνουν άλλη γραμμή και είναι υποχρεωμένοι να περιμένουν τον χρόνο να κάνει τη δουλειά του. Αλλά και σε αυτό το σημείο δεν έχουν πρόταση γιατί και η διχοτόμηση δεν μπορεί παρά να είναι προϊόν κάποιας διαπραγμάτευσης για να τερματιστεί το καθεστώς πολέμου στο οποίο ζούμε μέχρι νεωτέρας. Ο πραγματικός λόγος για τον οποίο οι απορριπτικοί έχουν πρόβλημα να ονομάσουν την επιδίωξη της διχοτόμησης είναι διττός τουλάχιστον. Ο ένας αφορά στην αποκάλυψη της διπλοπροσωπίας τους σε σχέση δήθεν με την επιστροφή όλων των προσφύγων ή την εκδίωξη όλων των εποίκων κλπ. Ο πιο βασικός όμως είναι μάλλον το ότι η Κυπριακή Δημοκρατία αυτοκαταργείται αν πάψει να αναφέρεται στον εαυτό της και η ελληνοκυπριακή κοινότητα παραμένει κοινότητα. Γι αυτό και οι ενωτικοί με την Ελλάδα αναφέρονται πλέον στην ΚΔ ως ασπίδα τους και υποκλίνονται στην κυπριακή σημαία.


Στην ουσία είναι κωμικοτραγικό να συζητούν τόσες φορές τα ίδια πράγματα και να καμώνονται πως δήθεν τους κατεβαίνουν ιδέες που δεν τους κατέβηκαν πριν. Μετά από 50 χρόνια είναι βάσιμο να υποθέσουμε ότι έχουν σχεδιαστεί όλα τα δυνατά και πιθανά παζλ από Κύπριους και ξένους. Φυσικά δεν υποτιμούμε τη συγκυρία και την αλλαγή των συσχετισμών ισχύος και τις διεθνείς και τοπικές εξελίξεις που τις περιγράφει τέλεια και η ανακοίνωση του ΚΚΕ που απορρίπτει την «διχοτομική ομοσπονδία» παραπέμποντας στην εμβάθυνση του προλεταριακού διεθνισμού και τους λαϊκούς αγώνες. Δυστυχώς για το ΚΚΕ οι Κύπριοι Αριστεροί φαίνονται να εννοούν ως εμβάθυνση του διεθνισμού το κοινό μέτωπο αγώνα μεταξύ τους, Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι. Και όπως φαίνεται έχουν κιόλας συμφωνήσει ότι η ομοσπονδία είναι βασικό ενοποιητικό στοιχείο.



Η πραγματικότητα είναι όμως δυστυχώς πιο σύνθετη. Μετά το 74, η αποδοχή της διζωνικής ομοσπονδίας ήταν ο μοναδικός μονόδρομος σε σχέση με την πολυφερειακή ομοσπονδία που είχε απορριφθεί πριν το 74 από την ελληνοκυπριακή πλευρά. Και ήταν και ο μοναδικός τρόπος να υπάρξει κάποια σταθερότητα στη γραμμή κατάπαυσης του πυρός ( χωρίς επίσημη εκεχειρία ). Η αρνητική - διχοτομική στάση του Ραούφ Ντενκτάς επέτρεπε στους Ελληνοκύπριους να δείχνουν ότι θέλουν ομοσπονδία αλλά ταυτόχρονα να απορρίπτουν κάθε πρόταση του ΟΗΕ, να εξ αποστέλλουν όλους τους διαμεσολαβητές και να χρησιμοποιούν το Κυπριακό για σκοπούς εσωτερικής πολιτικής. Κατά κάποιον τρόπο η ελληνοκυπριακή ηγεσία οικοδομούσε την διχοτόμηση κάτω από τον μανδύα της ομοσπονδίας. (Αντίθετα στην τ/κ κοινότητα η ομοσπονδιακή και ανεξαρτησιακή συνείδηση ήταν έργο των συνδικάτων και της Αριστεράς).

Η πολιτική ομοσπονδιακής λύσης του κ Αναστασιάδη επομένως πρέπει να διαβάζεται με κάθε επιφύλαξη. Ας θυμηθούμε τον Τάσσο Παπαδόπουλο πριν το Μπούγκερτοκ. Εμφανιζόταν ως ο υπέρμαχος της λύσης. Τον χωρούσε όπως έγραψε κάποιος στο διαδίκτυο η τρύπα του βελονιού. Στο διάγγελμα του ο Νίκος Αναστασιάδης ήταν πάρα πολύ συγκρατημένος και άφηνε λιγότερες ελπίδες απ' ότι ο Παπαδόπουλος το 2004. Η πολιτική επίρριψης ευθυνών στην άλλη πλευρά σε περίπτωση ναυαγίου ήταν εμφανής όπως ήταν και στο διάγγελμα του κ Ακκιντζή. Το ότι σημειώθηκε πρόοδος στις συνομιλίες δεν δείχνει και πολλά πράγματα με την έννοια ότι σε όλες τις συνομιλίες υπήρχε κάποια πρόοδος πριν την κατάρρευση τους.

Στην ουσία είναι κωμικοτραγικό να συζητούν τόσες φορές τα ίδια πράγματα και να καμώνονται πως δήθεν τους κατεβαίνουν ιδέες που δεν τους κατέβηκαν πριν. Μετά από 50 χρόνια είναι βάσιμο να υποθέσουμε ότι έχουν σχεδιαστεί όλα τα δυνατά και πιθανά παζλ από Κύπριους και ξένους. Φυσικά δεν υποτιμούμε τη συγκυρία και την αλλαγή των συσχετισμών ισχύος και τις διεθνείς και τοπικές εξελίξεις που τις περιγράφει τέλεια και η ανακοίνωση του ΚΚΕ που απορρίπτει την «διχοτομική ομοσπονδία» παραπέμποντας στην εμβάθυνση του προλεταριακού διεθνισμού και τους λαϊκούς αγώνες. Δυστυχώς για το ΚΚΕ οι Κύπριοι Αριστεροί φαίνονται να εννοούν ως εμβάθυνση του διεθνισμού το κοινό μέτωπο αγώνα μεταξύ τους, Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι. Και όπως φαίνεται έχουν κιόλας συμφωνήσει ότι η ομοσπονδία είναι βασικό ενοποιητικό στοιχείο.
Η πολεμική κατάσταση που επικρατεί στην περιοχή μας είναι πράγματι επικίνδυνη και τείνει να εξαπλωθεί και μέσα στην Τουρκία. Πλέον της ρευστότητας στα ανατολικά σύνορα της Τουρκίας, την εμπλοκή της στον πόλεμο, την επιδείνωση των σχέσεων της με τους Κούρδους και της ολοκληρωτικής διακυβέρνησης υπάρχει πλέον και μια διαφαινόμενη χειροτέρευση των ευρω τουρκικών σχέσεων που επηρεάζει φυσικά και το κυπριακό ως και ευρωπαϊκό ζήτημα. Είναι επομένως ένα ερώτημα; Θα αλλάξει πολιτική ο Ερντογάν σε σχέση με το 2004; Πάντως αν υπάρξει κάποια διευθέτηση που απαλλάσσει την Κύπρο από τους στρατούς δικούς και ξένους θα είναι ίσως η πιο ασφαλής εξέλιξη που θα μπορούσε να συμβεί. Εξέλιξη που φαντάζει μάλλον απίθανη ακόμα και με λύση, αφού η ΚΔ προσέλαβε την περασμένη εβδομάδα 3000 στρατιώτες πενταετούς θητείας. Από την άλλη η μη λύση μας επιβάλλει μια γειτονία μέσω μάλιστα ανεπισήμων συνόρων με μια Τουρκία που διολισθαίνει προς ένα ισλαμικό εθνικισμό ανάλογο του «πατρίς θρησκεία οικογένεια» που γνωρίζουμε πολύ καλά από πρώτο χέρι. Η κατάσταση θα είναι πιο σκληρή ανάμεσα στους τουρκογενείς Κύπριους για όσους ενδιαφέρονται γι αυτούς, οπωσδήποτε για την Αριστερά. Με την ευκαιρία να σημειώσουμε ότι κακώς το ΚΚΕ, μόνο απ' όλα τα κομμουνιστικά κόμματα του κόσμου άλλαξε την στάση του. Μερικοί έγραψαν ότι το ΚΚΕ συμπεριφέρεται ως κόμμα του εθνικού κέντρου που επιστρέφει σε μια νοοτροπία κηδεμόνευσης. Ωστόσο η στήλη εισηγείται και μια δεύτερη πιθανότητα. Να είναι ακριβώς το αντίστροφο. Να πρόκειται δηλαδή για μια δουλειά που άρχισε από την Κύπρο από το φιλοδηκοϊκό κομμάτι του ΑΚΕΛ.

Το ζήτημα των υδρογονανθράκων φαίνεται να ωθεί την ελληνοκυπριακή πλευρά σε λύση. Ήδη το Ισραήλ φαίνεται να προτιμά αγωγό προς Τουρκία. Άρα η Κύπρος φαίνεται να μένει με την Αίγυπτο. Το θέμα της διαφιλονικούμενης δυτικής ΑΟΖ με την Τουρκία δεν μπορεί να διευθετηθεί χωρίς Κυπροτουρκικές συνομιλίες ή προσφυγή εθελοντική και από τις δύο πλευρές σε διεθνές δικαστήριο, αφού πρώτα η Τουρκία αναγνωρίσει την ΚΔ. Από την άλλη όμως οι εταιρείες που ασχολούνται με την έρευνα και την ανόρυξη δεν φαίνονται να έχουν... στενά χρονοδιαγράμματα.


Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο των ημερών είναι ότι ένας σημαντικός αριθμός Ελληνοκυπρίων δηλώνουν όπως και πολλοί Τουρκοκύπριοι ότι επιθυμούν την ομοσπονδία ως τον επιθυμητό και δίκαιο τρόπο συνύπαρξης των κοινοτήτων. Για να έχει η κάθε κοινότητα την ευθύνη της ζωής της και να μη μπορεί να φορτώνει τα λάθη της στην άλλη. Για να μπορούν εκείνοι που το επιθυμούν να κτίσουν ή να ξανακτίσουν μια κοινή ιστορία για την χώρα τους. Για να μη μπορεί κανείς να συμπεριφέρεται ως και κάποια κοινότητα να είναι αόρατη.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου