20 Νοε 2016

Τέσσερα ερωτήματα και απαντήσεις για τα οικονομικά της λύσης

Του Πάμπου Παπαγεωργίου*

Το λεγόμενο μέρισμα ειρήνης. Θα υπάρξει και σε ποιο βαθμό;
Συνήθως με το «μέρισμα ειρήνης» οι πιο πολλοί εννοούν τις εξοικονομήσεις από τη δραστική περικοπή των αμυντικών δαπανών.
Υπάρχουν όμως και άλλα άμεσα οφέλη από μια λύση, όπως η άρση των περιορισμών για τα πλοία υπό κυπριακή σημαία αλλά και η αύξηση στο εμπόριο, ειδικά για τους Τουρκοκυπρίους.
Πέρα από αυτά, είναι λογικό, αν δεν υπάρξουν περιπλοκές στην εφαρμογή μιας συμφωνίας λύσης, ότι υπάρχουν και άλλα σημαντικά οφέλη για την οικονομία. Τέτοια οφέλη είναι η αύξηση στην οικοδομική δραστηριότητα, οι αυξημένες άμεσες επενδύσεις από το εξωτερικό, η άφιξη περισσότερων τουριστών και η μεγέθυνση του τομέα των υπηρεσιών, ειδικά του τομέα των χρηματοοικονομικών αλλά και της εκπαίδευσης.
Τι πρέπει να γίνει για να μην υποστεί η οικονομία κλυδωνισμούς αμέσως μετά την εφαρμογή μιας ομοσπονδιακής συμφωνίας λύσης;
Η αρχική περίοδος θα είναι κρίσιμη τόσο για τη λειτουργία του νέου συντάγματος όσο και ειδικά για τις επιδόσεις της οικονομίας.
Είναι απαραίτητο να ξεκινήσει η οικονομία με καλές προϋποθέσεις. Τέτοιες προϋποθέσεις είναι κατά τη γνώμη μου:
·        Η σύντμηση της μεταβατικής περιόδου για να μην λειτουργήσει για πολύ καιρό η οικονομία σε συνθήκες θεσμικής αστάθειας.

·   Μέτρα για την αποφυγή αθέμιτου φορολογικού και εμπορικού ανταγωνισμού μεταξύ των συνιστώντων κρατιδίων κατά τη μεταβατική περίοδο (γρήγορη εφαρμογή του κοινοτικού κεκτημένου και του ΦΠΑ στην άλλη πλευρά).

·         Μηχανισμοί δημοσιονομικού ελέγχου στις δαπάνες των συνιστώντων κρατιδίων και διαχείριση της ξένης βοήθειας από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, ώστε να μην δημιουργηθούν δημοσιονομικές τρύπες.

·   Λειτουργία ενιαίων ρυθμιστικών αρχών για να διευκολυνθεί η σύγκλιση των οικονομιών και απρόσκοπτη λειτουργία της Κεντρικής Τράπεζας χωρίς ανοχή απαράδεκτων τραπεζικών πρακτικών.

·    Αύξηση του ποσοστού αποκατάστασης περιουσιών, ώστε να απαμβλυνθεί η επιβάρυνση του Συμβουλίου Περιουσιών. Ανάληψη από ξένη βοήθεια του κόστους μετεγκατάστασης των Τουρκοκυπρίων, αλλά και σημαντικού μέρους των δαπανών για τις υποδομές.

Κάποιος κόσμος ανησυχεί ότι αν υπάρξει λύση, θα πέσουν κι άλλο οι τιμές των ακινήτων ή ότι θα γίνουν ακόμα χειρότερα τα πράγματα για τους εργαζομένους. Σε ποιο βαθμό είναι βάσιμες αυτές οι ανησυχίες;
Στην περίπτωση ομαλής πορείας προς την εφαρμογή της λύσης, η οικονομική ανάπτυξη θα είναι τέτοια που θα επιφέρει αύξηση και στα ακίνητα αλλά και στους μισθούς. Ομως ειδικά τα εργασιακά θα πρέπει να τύχουν προστασίας, διότι η κατάσταση είναι ήδη πολύ άσχημη για τους εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα. Θα πρέπει να αποφευχθεί το λεγόμενο κοινωνικό ντάμπιγκ, δηλαδή να εκμεταλλευτούν οι εργοδότες το γεγονός ότι οι αμοιβές θα είναι πιο χαμηλές στο τουρκοκυπριακό κρατίδιο και να πιέζουν για εξίσωση προς τα κάτω. Θα είναι πολύ σημαντικός ο ρόλος του συνδικαλιστικού κινήματος σε αυτή τη μεταβατική περίοδο.
Πόσο ευσταθεί ο ισχυρισμός ότι το κόστος της λύσης είναι δυσβάστακτο;
Για το πόσο θα στοιχίσει η λύση είναι δύσκολο να γίνουν εκτιμήσεις χωρίς να υπάρχει μπροστά μας μια λεπτομερής συμφωνία.
Ομως οι δαπάνες για έργα υποδομής αλλά και γενικά οι κατασκευαστικές δαπάνες θα πρέπει να θεωρηθούν περισσότερο ως επενδύσεις πάρα ως κόστος για την οικονομία. Αν μάλιστα προχωρήσουν ομαλά τα πράγματα, θα είναι πιο έντονο το φαινόμενο του πολλαπλασιαστή.
Δηλαδή τα χρήματα που θα μπαίνουν στην οικονομία θα αλλάζουν χέρια και θα πολλαπλασιάζονται.
Το πιο σημαντικό όμως είναι να υπάρχει ομαλότητα και εφαρμογή του κράτους δικαίου. Αυτό το στοιχείο νομίζω είναι το βασικό που θα κρίνει αν η οικονομία θα συρρικνωθεί από ανασφάλεια και αβεβαιότητα ή θα πετύχει ένα νέο θαύμα.
*Πανεπιστημιακός, πρώην βουλευτής ΑΚΕΛ


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου