19 Ιουν 2016

Νέα Κυπριακή Άνοιξη (που επανέρχεται χωρίς να γίνεται χειμώνας): Οι τ/κ για μια ακόμα φορά στους δρόμους για την ύπαρξη και την κυπριακότητα και κατά των ασκήσεων επιβολής του Τουρκικού κράτους


Μετά τους στρατούς, τα μνημόνια – που άρχισαν από τη δεκαετία του ’80 – τους αγωγούς, της «μητέρες» πατρίδες, το νέο εγχείρημα της τουρκικής κυβέρνησης του AKP για να καταφέρει να επιβληθεί στην τουρκοκυπριακή κοινότητα ήρθε με το γραφείο συντονισμού για θέματα νεολαίας, αθλητισμού και πολιτισμού. Όπως αναφέρει ο Νίκος Μούδουρος:
«Η δημιουργία του γραφείου συντονισμού με αρμοδιότητες/εξουσίες αποικιοκρατικού τύπου σε θέματα νεολαίας και αθλητισμού, δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ξεχωριστά από το γενικότερο πλαίσιο της αντίληψης του ΑΚΡ για την Τ/Κ κοινότητα και τη διαχείριση των κατεχομένων. Αποτελεί συνέχεια των εξελίξεων όπως η ιδιωτικοποίηση του νερού και το μνημόνιο της περιόδου 2016-2018. Η βασική φιλοσοφία εδράζεται στη μετακίνηση ισχύος από την Τ/Κ κοινότητα προς την Τουρκία σε ένα πλαίσιο νεοφιλελεύθερης μεταρρύθμισης.»[1]

Για να σημειώσει μια σημαντική διαφοροποίηση που παρατηρείται στην τουρκική πολιτική:
«Είναι η πρώτη φορά μετά το 1974 που η Άγκυρα προχωρά στην «εξαγωγή» κρατικών θεσμών εξουσίας στην Κύπρο, χωρίς τοπικούς διαμεσολαβητές. Ο στρατός και η πρεσβεία ήταν τα δύο κέντρα τουρκικής εξουσίας. Εάν λειτουργήσει τελικά και το γραφείο συντονισμού, με απλά λόγια σημαίνει και τη μεταφορά τμημάτων υπουργείων. Ο κυπριακός χώρος συνεπώς αποκτά βαθύτερες διαστάσεις μετατροπής του σε χώρο εξαγωγής «τουρκικού κρατικού» εκσυγχρονισμού.»
Αν και η διαφοροποίηση αυτή ακολουθεί το μοτίβο της ιστορικής δυσπιστίας της Άγκυρας απένταντι στους τ/κ που πλέον εντάσσεται στο γενικότερο πλαίσιο του προωθούμενου ισλαμισμού:
«Επανάληψη της ιστορικότητας της δυσπιστίας της Άγκυρας έναντι της Τ/Κ κοινότητας. Κάποτε οι Τ/Κ δεν ήταν «καλοί και έμπιστοι Τούρκοι» στα θεωρητικά πλαίσια της κεμαλικής-εθνικιστικής ελίτ. Σήμερα δεν είναι σίγουρα «καλοί και έμπιστοι Τούρκοι-Μουσουλμάνοι» στα θεωρητικά πλαίσια του ισλαμικού κινήματος»

Όπως αναφέρει όμως ο Νίκος Μούδουρος, η πιο σημαντική ίσως παρατήρηση είναι:
«Η γενικευμένη κρίση και η αντιπαράθεση των προοδευτικών δυνάμεων των Τ/Κ με την Τουρκία χωρίς ουσιαστική προσπάθεια/πρόοδο στις συνομιλίες, προοπτικά επιταχύνει την αλλαγή του ιδεολογικού περιβάλλοντος στην κοινότητα. Αλλάζει τις κοινωνικές και πολιτικές συμμαχίες. Φέρνει νέα αιτήματα και διεκδικήσεις για προστασία της κοινοτικής ύπαρξης απένταντι σε πολιτικές ενσωμάτωσης. Η διχοτομημένη πραγματικότητα – πολιτική, οικονομική, κοινωνική – εξαναγκάζει τμήματα των Τ/Κ να συσπειρωθούν στις υφιστάμενες δομές της «ΤΔΒΚ» ως άμυνα απέναντι στην προσάρτηση. Συνεπώς η προσπάθεια για συγκλίσεις στις συνομιλίες θα πρέπει να είναι άμεση και περιεκτική με τη μορφή δημιουργίας κεντρομόλων/επανενωτικών τετελεσμένων-εμποδίων ενάντια σε φυγόκεντρες/διαχωριστικές δυναμικές.»

Ξεκινώντας από το τελευταίο αυτό σημείο, παρατηρούμε ότι σημειώνονται τρεις ουσιαστικά παράμετροι, οι οποίες χρειάζεται να τύχουν προσοχής:
-       Αντιπαράθεση των προοδευτικών δυνάμεων των τ/κ με την Τουρκία που δημιουργούν εν δυνάμει νέο περιβάλλον και νέες κοινωνικό πολιτικές συμμαχίες
-       Διεκδικήσεις – νέες, συνεχιζόμενες – στην διατήρηση της κοινοτικής ύπαρξης
-       Οι συνομιλίες στο πλαίσιο των πιο πάνω

Παρατηρώντας ιστορικά τις κινητοποιήσεις των τ/κ την τελευταία 15ετία διαπιστώνουμε ότι έχουν ως κυρίαρχο μήνυμα την αντίσταση κατά της Τουρκίας και την αμφισβήτηση της ηγεμονάς της στην τ/κ κοινότητα. Οι πρώτες κινητοποιήσεις την περίοδο 2000-2002 είχαν ως έναυσμα μεν την κατάρρευση των τραπεζών, την οικονομική κρίση και το πακέτο λιτότητας της Άγκυρας, που όμως μέσω των μηνυμάτων στόχευε τόσο την τουρκική κυβέρνηση, όσο και την τότε τ/κ ηγεσία Έρογλου, εξού και το κάλεσμα σε παραίτησή του. Οι επόμενες κινητοποιήσεις της περιόδου 2002-2003, που ακολούθησαν τις πρώτες ως φυσική συνέχεια, ήρθαν για τη στήριξη της λύσης και ένταξης στην Ε.Ε., γεννώντας ταυτόχρονα και την πλατφόρμα «Αυτή η Χώρα είναι δική μας!» που συγκεκριμενοποίησε με αυτό  τον τρόπο την αμφισβήτηση της ηγεμονίας της Τουρκίας, αλλά και την επιθυμία και διεκδίκηση της αυτονόμησης, σε ένα δικοινοτικό πλαίσιο κυπριακότητας που αποτέλεσε τον πυρήνα για τις διεκδικήσεις για «Κοινοτική Ύπαρξη που πραγματοποιήθηκαν την περίοδο 2009- 2011, που επέφεραν και την τότε ρίξη με την κυβέρνηση Ερντογάν, μέσα από συνθήματα όπως «Σωθήκαμε? Ας στο διάολο!», «Δεν θέλουμε χρήματα, πακέτα ή δημόσιους υπαλλήλους από την Άγκυρα»



Η κοινή συνισταμένη σε όλες της προηγούμενες περιπτώσεις ήταν ότι οι κινητοποιήσεις πραγματοποιούνταν με τη σύγκλιση των δυνάμεων της αριστεράς, η οποία ήταν αποκλεισμέναη σε μεγάλο βαθμό από την εξουσία για δεκαετίες και κυριαρχούσε στην κινηματική διεκδίκηση του δρόμου. Ακριβώς γι’ αυτό το λόγο βρέθηκε κερδισμένη στη δημόσια εικόνα της  - τόσο στο εσωτερικό, όσο και στο εξωτερικό – κάτι το οποίο μεταφράστηκε και με πολιτική δύναμη, αφού στις «εκλογές» του 2005 για πρώτη φορά στη σύγχρονη κυπριακή ιστορία, όπως επισημαίνει ο Niyazi Κızılyürek, κατάφερε συνολικά (όλα τα κόμματα της αριστεράς) να φθάσει σε ποσοστό 53%, [...] κάτι που σήμαινε ότι το μοτίβο που ήθελε για πολλά χρόνια την αριστερά να ενισχύεται, εμφανίστηκε[2].

Η τ/κ κοινότητα αναβίωσε και ήρθε σε επαφή με τις δομές, πολιτικές, ιστορικές και κοινωνικές της αριστερής της παράδοσης ώστε να καταστεί δυνατή η έκφραση της «κυπριακότητας» ως μέσο αυτονομίας στην οποία εστίαζε για να καθορίσει την αγωνία για κοινοτική ύπαρξη. Γι’ αυτό το λόγο δίδεται ιδιαίτερη έμφαση στην κυπριακότητα και αυτό εμφανίζεται στο ρεπερτόριο των κινητοποιήσεων τόσο με το κυρίαρχο σύνθημα «Αυτή η Πατρίδα είναι Δική μας!» των κινητοποιήσεων τις αρχές της δεκαετίας του 2000, όσο και με την ονομασία των κινητοποιήσεων κοινοτικής ύπαρξης «Συναντήσεις κοινοτικής ύπαρξης» την περίοδο 2009 - 2013. Η έμφαση τόσο στην ομοσπονδία, όσο και στην ΕΕ εξέφραζε κατά κάποιο τρόπο ακριβώς αυτή την κυπριακότητα, αλλά και τοποθετείτο ενάντια στην πολιτική εκτουρκισμού και περαιτέρω διασύνδεσης με την Τουρκία που προωθούσε η τ/κ δεξιά και η Τουρκία. [3] H δυσφορία της τ/κ δεξιάς ενάντια σε αυτή την εμμονή εκφράστηκε με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο από τον Rauf Denktaş και τη σύγκριση αυτής ακριβώς της κυπριακότητας με τα γαϊδούρια της Καρπασίας.

Επιπλέον, η αμφισβήτηση της Τουρκίας και της ηγεμονίας της (ή προσπάθειας ηγεμονίας της;) είναι διάχυτη όποια και να ήταν η αφορμή των κινητοποιήσεων. Και πάλι η έννοια της διαφοροποίησης του χώρου, αλλά και της ταυτότητας εκφράζεται με το «Αυτή η Πατρίδα είναι Δική μας!», αλλά και με την κατάρριψη των επιχειρημάτων που προβάλλονται από την Τουρκία για τη δικαιολόγηση και απόπειρα εδραίωσης της ηγεμονίας της στην τ/κ κοινότητα και στο χώρο που βρίσκεται. Πιο χαρακτηριστικό ίσως παράδειγμα που δείχνει και την πορεία εξέλιξης, είναι η συνθηματολογία των συναντήσεων κοινοτικής ύπαρξης:
«Η Ayşe ξέμεινε από χρήματα και έκλεψε μερικά στις διακοπές» και «Ayşe, πήγαινε πίσω, θα σου πληρώσουμε το εισητήριο», με τελικό το “Sana da Has..tir”[4], που δημοσιεύτηκε στην που άλλοτε ονομαζόταν Avrupa (σημερινή Afrika).

Οι κινητοποιήσεις αυτών των ημερών μπορούν να θεωρηθούν ως συνέχεια των κινητοποιήσεων για «Κοινοτική Ύπαρξη» και προστασία της κυπριακότητας. Όπως και την νύχτα της εκλογή Ακιντζή στην ηγεσία της τ/κ κοινότητας τα συνθήματα πλαισιόνται από τους μουσικούς ήχους της Τηλλιρκώτισσας και της Βασιλιτζιάς. Τα πιο εκφραστικά συνθήματα – συγκριτικά και με τα όσα αναφέρθηκαν πιο πάνω – το σύνθημα "Απορρίπτουμε την αφομοίωση" (δεύτερη φωτογραφία, πίσω)



η επεξεργασμένη εικόνα από την οργάνωση Dayanıṣma (Αλληλεγγύη) που γράφει το σύνθημα "Απορρίπτουμε την κοινωνική και πολιτιστική ηγεμονία της Τουρκίας"


Πηγή: Σελίδα φμπ της οργάνωσης Dayanıṣma (Αλληλεγγύη)  https://www.facebook.com/dayanismanet/photos/a.1705028539776407.1073741828.1704663623146232/1732374217041839/?type=3&theater

Και  από την Πλατφόρμα Reddediyoruz (Απορρίπτουμε/ Αρνούμαστε) που πλέον ξεκάθαρα υποδηλώνει και την πραγματική αιτία των κινητοποιήσεων, αλλά και τη διεκδίκηση: "Επιλέγουμε την Ύπαρξή μας" παραπέμποντας άμεσα στις διαμαρτυρίες του 2009- 2011 για Κοινοτική Ύπαρξη 



Η δυναμική του δρόμου δεν φαίνεται να έχει αλλάξει καθόλου – τις πρώτες μέρες μερικές δεκάδες που στην κινητοποίηση της Παρασκευής, 17 Ιουνίου μετατράπηκαν σε μερικές χιλιάδες[5]. Η σημαντική διαφοροποίηση σε σχέση με τις προηγούμενες φορές έχει περισσότερο να κάνει με την ταχύτητα της διάχυσης του μηνύματος στην ε/κ κοινότητα και κυρίως ανάμεσα στην νεολαία με αποτέλεσμα η αλληλεγγύη να μεταφράζεται σε ενεργή συμμετοχή και όχι απλώς αναρτήσεις και σχολιασμό. Κάτι το οποίο έλειπε τις προηγούμενες φορές, κυρίως στις αρχές της δεκαετίας του 2000, λόγω της έλλειψης άμεσης επικοινωνίας, αλλά και πληροφόρησης που γινόταν κατά βάση μέσω των ΜΜΕ. Το ίδιο και με την ειδησιογραφική κάλυψη. Από τις πρώτες μέρες, παρουσιάζονται οι κινητοποιήσεις σε καθημερινή βάση στις ηλεκτρονικές σελίδων, μερικών τουλάχιστον ΜΜΕ, τόσο ως είδηση για τις κινητοποιήσεις, όσο και ως είδηση των εξελίξεων και ενεργειών σε πολιτικό επίπεδο, όπως ήταν η αναφορά στην αναπομπή από τον Μουσταφά Ακιντζή της νομοθεσίας για το συντονιστικό γραφείο στο ανώτατο δικαστήριο της ‘ΤΔΒΚ’[6]. Σε αυτό ξεχωριστό ρόλο κατέχουν δικοινοτικά μέσα, όπως το Cypriot Puzzle[7]

Οι κινητοποιήσεις έρχονται ταυτόχρονα με την εντατικοποίηση των διαπραγματεύσεων για το κυπριακό και ακριβώς την περίοδο που και οι δυο ηγέτες ανέφεραν για πρώτη φορά, μετά από μια μεγάλη περίοδο, θετικά μηνύματα για συγκλίσεις. Παρόλα αυτά το θέμα έγκειτε στο να αντιληθεί η ε/κ ηγεσία που ήδη άρχισε την προεδρολογία, ότι μπορεί να στηριχθεί σε αυτή την νέα δυναμική του δρόμου για να ωθήσει λύση χωρίς ηγεμονικά βαρίδια. Η τ/κ ηγεσία για μια ακόμα φορά προηγείται σε αυτόν τον τομέα, αφού συντάσσεται με την ευρύτερη αριστερά της διεκδίκησης και στηρίζει άμεσα και έμπρακτα τις κινητοποιήσεις και την αμφισβήτηση[8]. Για μια ακόμα φορά, η μπάλα βρίσκεται στο γήπεδο της ε/κ ηγεσίας που καλείται να αποδείξει αν είναι τόσο κοντόφθαλμη και ιδιοτελής  ώστε να θυσιάσει την προοπτική της λύσης για μια καρέκλα. Σε μια τέτοια περίπτωση, η αποτυχία θα βαραίνει πλέον και προσωπικά.

Βίντεο από τις κινητοποιήσεις εδώ: https://www.facebook.com/zeki.celer/videos/1023252967722272/









Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου