15 Μαΐ 2016

Nuit Debout: Οικοδομώντας ένα ανοικτό κίνημα της πλατείες της Γαλλίας




Το κίνημα στην Γαλλία κατάφερε σε λίγες εβδομάδες να αλλάξει και το πολιτικό σκηνικό αλλα και το επικοινωνιακό. Η γαλλική παράδοση των δρόμων, ή της κυριαρχίας του δρόμου, φαίνεται να επανέρχεται. Και απέναντι σε αυτό η κυβέρνηση προτίμησε να μην πάρει το νομοσχέδιο στη βουλή. Το πώς θα διαμορφωθεί το κίνημα στη συνέχεια είναι κάτι που θα φανεί βέβαια, αλλά αποτελεί ήδη μια κομβική στιγμή στην εξέλιξη των κινημάτων του ευρύτερου χώρου της αριστεράς. Στην ίδια την Γαλλία, αλλά και ευρύτερα αναζωπυρώθηκε και πάλι η συζήτηση για το θέμα της οργάνωσης και του αυθορμητισμού, της κινηματικής προοπτικής και της συγκρότησης συνέχειας. Η ιστορικότητα του κινήματος σχολιάστηκε, ήδη, από αρκετούς σημειολογικά – πως το «ξεσηκωθείτε»/όρθιοι παραπέμπει στην ιστορική έκκληση της Διεθνούς, ενώ οι πρακτικές των κινητοποιήσεων φαίνονται να προσπαθούν να συνδέσουν μαζί τις πρακτικές των γενικών συνελεύσεων με τις κινητοποιήσεις που λειτουργούν σαν είδος «γενικής απεργίας» παράλυσης της εξουσία, ή και μορφές ντε φάκτο καταλήψεων.. Ακόμα και το γεγονός ότι την περιφρούρηση φαίνεται να την είχαν αναλάβει ακτιβιστές της αντιφα είναι χαρακτηριστικό της ιστορικότητας… Καθώς φαίνεται ότι οι δυναμικές των κινημάτων αποκτούν νέα δυναμική στην Ευρώπη, ενώ η εξουσία φαίνεται αμήχανη μπροστά στις φυγόκεντρες δυναμικές, η κατανόηση των υπόγειων ρευμάτων, είναι πιο απαραίτητη από ποτέ…

Σε αυτό το πλαίσιο η πιο κάτω συνέντευξη είναι μέρος αυτής της εξοικείωσης με τις διάχυτες μορφές των κινημάτων..



Συνέντευξη του Paolo Gerbaudo με τον ακτιβιστή του Nuit Debout, Baki Youssoufou για την κινητήρια δύναμη πίσω από την κοινωνική κινητοποίηση και την συμπερίληψη/inclusiveness του κινήματος.



--Ποια είναι η κινητήρια δύναμη πίσω από αυτή την κινητοποίηση; Είναι ο Εργατικός Νόμος ή είναι κάτι ευρύτερο από αυτό;



--Νομίζω ότι ο Εργατικός Νόμος είναι αυτό που κάνει τους ανθρώπους να συμμετεχουν σε αυτήν την κινητοποίηση. Αλλά με έναν τρόπο που ήταν ακριβώς το αρχικό πρόσχημα για να ξεκινήσει η κινητοποίηση. Οι περισσότεροι άνθρωποι έρχονται εδώ, επειδή θεωρούν ότι υπάρχει πρόβλημα δημοκρατίας στη Γαλλία.



Υπάρχουν δύο λόγοι για αυτό το συναίσθημα. Πρώτον, το νομοσχέδιο el-Khormi δείχνει ότι δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ των κομμάτων της αριστεράς και της δεξιάς. Υποβάλλεται από το Σοσιαλιστικό Κόμμα, αλλά είναι ουσιαστικά μια δεξιά προσέγγιση του νόμου. Δεύτερον, οι άνθρωποι έχουν συνειδητοποιήσει ότι οι νόμοι για την ασφάλεια που έχουν εισαχθεί στον απόηχο των τρομοκρατικών επιθέσεων στις 13 Νοέμβρη θέτουν σε κίνδυνο τις ατομικές ελευθερίες. Η κυβέρνηση έχει χρησιμοποιήσει τις τρομοκρατικές επιθέσεις ως πρόφαση για να περιορίσει τις ελευθερίες μας.



--Το Nuit Debout μοιάζει πολύ με το κίνημα των πλατειών του 2011. Φαίνεται να υπάρχουν, όμως, κάποιες διαφορές στην τακτική. Για παράδειγμα, αντί για ένα σταθερό χώρο συγκέντρωσης, οι άνθρωποι στήνουν σκηνές κάθε μέρα και τις ξεστήνουν κάθε βράδυ. Γιατί γίνεται αυτό?



--Το Nuit Debout δεν είναι κατάληψη, διότι πιστεύουμε ότι τα κινήματα του 2011 είχαν ηττηθεί, ακριβώς επειδή έγιναν καταλήψεις. Το πρόβλημα είναι ότι όταν γίνεται κατάληψη, ο στρατός ή η αστυνομία μπορεί πάντα να έρθει και να μας διώξουν από την πλατεία. Όταν ξεκινήσαμε αυτή την κίνηση είπαμε ότι δεν πρόκειται να κάνουμε κατάληψη. Δεν καταλαμβάνουν το χώρο αυτό, απλώς συγκεντρωνόμαστε εδώ, χρησιμοποιούμε το χώρο για συζητήσεις. Δεν είμαστε εδώ για τη δημιουργία δομών, δεν είμαστε για τη δημιουργία εμποδίων.



--Πώς αντέδρασε η αστυνομία σε αυτό;



--Δεν ξέρουν πραγματικά τι να κάνουν, γιατί όταν έρχονται για να διαλύσουν το πλήθος, οι άνθρωποι τους αφήνουν να έρθουν. Το κίνημα ως επί το πλείστον δεν αντιδρά σε αυτό. Απλώς τους επιτρέπει να το κάνουν. Γιατί τότε, μόλις έχουν φύγει, μπορούμε απλώς να επιστρέψουμε και πάλι. Εμείς απλώς χρησιμοποιήστε τις επικοινωνίες μας και τα social media για να πούμε στους ανθρώπους που πρόκειται να συναντηθούν για συνέλευση και πάλι. Δεν χρειάζεται να έχουμε ένα σταθερό χώρο γι’ αυτό.



-- Μπορείς να περιγράψεις τις διάφορες «ψυχές» του κινήματος; Πόσο αντιπροσωπευτική είναι η αριστερή παράταξη Convergence des Luttes και η πνευματική της φυσιογνωμία, αυτή του Frédéric Lordon;



--Η Convergence des Luttes αντιπροσωπεύει μόνο ένα μέρος του κινήματος. Νομίζουν ότι τα συνδικάτα εξακολουθούν να είναι η κύρια δύναμη ικανή να αλλάξει την κοινωνία, και εργάζονται εντός του πολιτικού κόμματος της αριστεράς, Front de Gauche. Πολλοί άνθρωποι στην πλατεία διαφωνούν με αυτό. Εμείς δεν εμπιστεύονται τα δύο κόμματα και τα συνδικάτα, γιατί πιστεύουμε ότι έχουν επίσης ευθύνη για τη σημερινή κατάσταση.

Επιπλέον, υπάρχει μια διαφορά στη στρατηγική. Η Convergence des Luttes θέλει να ενώσει τους ανθρώπους που είναι ήδη στον αγώνα. Είμαστε πιο περιεκτικοί από αυτήν την παραδοσιακή αριστερή προβολή. Θέλουμε επίσης να ανοίξει η πόρτα σε ανθρώπους που δεν είναι στον αγώνα ακόμα, αλλά είναι έτοιμοι να κινητοποιηθούν για διάφορα θέματα, καθώς επίσης και σε εκείνους που δεν ξέρουν ακόμα για αυτά τα ζητήματα. Θέλουμε να είναι ανοιχτή σε όλους, εφόσον τηρούν τις βασικές αρχές: όχι  ρατσισμός, όχι σεξισμός, όχι ομοφοβία, όχι αντισημιτισμός.



--Πώς είναι η κινητοποίηση διαφορετική από τις προηγούμενες κινητοποιήσεις στη Γαλλία



--Αυτή η κινητοποίηση είναι πιο ανοικτή. Παίρνουμε το χρόνο να κοιτάξουμε ο ένας τον άλλο, για να φροντίσουμε ο ένας τον άλλον, χωρίς αποκλεισμούς, να περνούμε περισσότερο χρόνο συζητώντας - γιατί δεν έχει ο καθένας τα ίδια βιώματα και υπόβαθρο. Έχουμε, επίσης, προσπαθήσει να επανεξετάσουμε τη γλώσσα μας και τις πρακτικές μας και να κάνουμε τις ιδέες μας πιο σύγχρονες.



--Για παράδειγμα, είμαι ένας αναρχικός, αλλά ξέρω ότι δεν μπορεί να είναι ο παλιός αναρχισμός. Πρέπει να προσαρμόσουμε τις ιδέες και τις δράσεις μας για την παρούσα στιγμή. Πρέπει να προσαρμόσουμε τον τρόπο μας να κάνουμε πράγματα με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπως το Facebook και το Twitter. Τέλος, το κίνημα είναι μη βίαιο, δεν θέλει να παραβεί το νόμο, αλλά να χρησιμοποιήσει το νόμο προκειμένου να γίνει ανυπάκουος. Αυτό είναι ένα πολύ νέο πράγμα, και παράδοξη, αλλά πολύ ισχυρό.



--Μερικοί άνθρωποι έχουν επικρίνει το κίνημα ότι δεν  είναι επαρκώς χωρίς αποκλεισμούς. Είναι αλήθεια?



--Νομίζω ότι αυτό είναι ακόμα μια πρόκληση για το κίνημα, το οποίο αντανακλά τα γενικότερα προβλήματα της γαλλικής κοινωνίας και το γεγονός ότι υπάρχουν άνθρωποι που υφίστανται διακρίσεις. Το κίνημα είναι σίγουρα πιο ποικιλόμορφο από πολλά αριστερά κινήματα, ή από την κατάληψη στην La Bastille το 2011, όπου το 90 τοις εκατό των ανθρώπων προέρχονταν από τα κοινωνικά κινήματα και την αριστερά.

Αλλά θα πρέπει επίσης να είναι πιο περιεκτικό σε σχέση με διάφορες εθνοτικές κοινότητες και τους ανθρώπους των προαστίων. Το κίνημα σήμερα δεν έχει φτάσει σε αυτούς τους ανθρώπους, επειδή οι ίδιοι δεν είναι πραγματικά αντιπροσωπευτικοί των κινημάτων τους. Πρέπει να κάνουμε πολύ μεγαλύτερη προσπάθεια για να το πετύχουμε αυτό.


Paolo Gerbaudo

Ο Paolo Gerbaudo είναι κοινωνιολόγος στο King College του Λονδίνου, ως διευθυντής του Κέντρου για τον Ψηφιακό Πολιτισμό και ερευνά τα κοινωνικά κινήματα και τις ψηφιακές πολιτική. Είναι ο συγγραφέας του «Τα Tweets και οι δρόμοι» (Πλούτωνας, 2012), και «Η μάσκα και η σημαία» (Hurst, 2016).

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου