8 Μαΐ 2016

Περί Σκοταδισμού και Τρομοκρατίας της γνώμης


Πανίκκου Χρυσάνθου



Τις τελευταίες ημέρες παρουσιάστηκαν 3 δηλώσεις συμπαράστασης στον Παύλο Μυλωνά και στον ΠΙΝ ύστερα από τις αποφάσεις της Επιτροπής Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας σχετικά με την έκφραση «κοπρίτες», που είπε ο πρώτος για όσους πηγαίνουν στα κατεχόμενα και μια γελοιογραφία του δευτέρου για τον Τάκη Χατζηδημητρίου. Οι δηλώσεις ήταν από τον Νικόλα Παπαδόπουλο, τον εκπρόσωπο της Συμμαχίας Πολιτών Αλέξανδρο Μιχαηλίδη και τον Γιώργο Περδίκη.
Και οι τρεις δηλώσεις παρουσιάζουν την απόφαση της Επιτροπής Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας ως μια αντιδημοκρατική ενέργεια, που έχει ως στόχο τον περιορισμό της ελευθερίας της έκφρασης. Ο Νικόλας Παπαδόπουλος μάλιστα, με τον γνωστό εκρηχτικό κι απόλυτο λόγο του, μίλησε για απόπειρα τρομοκράτησης όσων έχουν διαφορετική άποψη, για σκοταδισμό και φίμωση της σάτιρας.
Νομίζω ότι και οι τρεις δηλώσεις κινούνται στο επίπεδο των εντυπώσεων και όχι της ουσίας. Γιατί δεν υπάρχει ούτε περιορισμός της ελευθερίας της έκφρασης σ’ αυτές τις περιπτώσεις ούτε απαγόρευση του έργου και της δουλειάς των δημοσιογράφων. Έγινε απλώς μια κριτική σε συγκεκριμένα μηνύματα που έδωσαν, κι αυτό είναι μια καθόλα νόμιμη συνέπεια του δημόσιου παιχνιδιού, στο οποίο συμμετέχουν οι Μυλωνάς και ΠΙΝ επιλέγοντας το επάγγελμα του δημοσιογράφου. Γιατί όσοι εμφανίζονται στη δημόσια σφαίρα με τον α ή β τρόπο (δημοσιογράφοι, πολιτικοί, συγγραφείς, σκηνοθέτες, δημόσιοι αξιωματούχοι κοκ) είναι υποχρεωμένοι να υπόκεινται και την κριτική του κοινού στο οποίο απευθύνονται (και όχι μόνο να εισπράττουν τα χειροκροτήματα του). Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας έκρινε δυο δημοσιεύματα που προκάλεσαν θόρυβο και καλά έκαμε. Νομίζω μάλιστα ότι είχε δίκιο στις αποφάσεις της.
Ο Παύλος Μυλωνάς χρησιμοποίησε τη λέξη «κοπρίτες» για όσους πηγαίνουν στα κατεχόμενα για να επωφεληθούν οικονομικά από πιο φτηνά προϊόντα. Υπέβαλε όμως σαφέστατα μέσα στη ροή και την επιχειρηματολογία του λόγου του ότι οι λέξη «κοπρίτες», (που επανέλαβε αρκετές φορές), υπονοούσε μιαν άλλη, πιο γνώριμη έκφραση, που ακούσαμε στο παρελθόν πολλές φορές σε παρόμοιο πολιτικό λόγο: τη λέξη  «προδότες»., Όταν λέει, «για να πάνε εκεί που βίαζαν και κατέκτησαν οι κατακτητές την πατρίδα μας και σκότωσαν τα αδέλφια, τους θείους, τους παππούδες, τους γνωστούς τους» δεν παραπέμπει στην προδοσία; Επομένως η κουβέντα δεν είναι απλώς για μια «ατυχή» λέξη, όπως δικαιολογείται ο ίδιος και το κανάλι, που τον εργοδοτεί. Είναι για μια πολιτική φιλοσοφία, που υποβάλλει τη μισαλλοδοξία και το φανατισμό. Που δε δείχνει σεβασμό σε όσους έχουν επιλέξει να πηγαίνουν στα κατεχόμενα, όπως δείχνουν αυτοί στον ίδιο, που έχει επιλέξει να μην πηγαίνει. Γιατί δεν άκουσα κανένα να ισχυρίζεται ότι είναι προδότες όσοι αρνούνται να παν στα κατεχόμενα. Και γιατί, υποτίθεται, αυτές οι δυο φιλοσοφίες, που έχουν τα επιχειρήματα και τη λογική τους, έχουν δικαιωθεί και από την πολιτική μας ηγεσία και από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο κάθε πολίτης δικαιούται ελεύθερα να επιλέξει και να πράξει. Και να προβάλει τα – πατριωτικά – του επιχειρήματα για την επιλογή του.
Η γελοιογραφία του ΠΙΝ εκπέμπει το ίδιο ακριβώς μήνυμα: Στο επίμαχο σκίτσο του δεν υπάρχει πουθενά η λέξη «προδότης» για τον Τάκη Χατζηδημητρίου. Είναι όμως πρόδηλος ο χαρακτηρισμός. Κι εδώ έχουμε μια μισαλλοδοξία και μια έκδηλη έλλειψη σεβασμού σε μια διαφορετική φιλοσοφία γύρω από το βασικό πρόβλημα της πατρίδας μας.
Εγώ θα έλεγα ότι ο Παύλος Μυλωνάς και ο ΠΙΝ έχουν το δικαίωμα να χρησιμοποιούν και τη λέξη «προδότες» (με όλο το βάρος που έχει αυτή η λέξη), αν αυτό τους ευχαριστεί. Θα ήμουν ο τελευταίος που θα τους αποστερούσα αυτό το δικαίωμα. Εξάλλου θεωρώ το αξίωμα του Βολταίρου - διαφωνώ με ό,τι λες αλλά θα υπερασπιστώ μέχρι θανάτου το δικαίωμά σου να το λες – ως την πεμπτουσία της δημοκρατίας. Δε σημαίνει όμως ότι, επειδή υποστηρίζω το δικαίωμά τους να εκφράζονται ελεύθερα, θα πρέπει να αφήσω την ίδια τη δημοκρατία ανυπεράσπιστη, όταν κάποιοι καταχρώνται τον φιλελευθερισμό της, καταπατούν τους κανόνες της και τη βιάζουν με τον φανατισμό και τη μισαλλοδοξία τους. (Η υπεράσπισή μου δε γίνεται με απαγορεύσεις, γίνεται με πόλεμο στον χώρο των ιδεών).
Θα ήθελα να δοκιμάσω αυτά τα τρία κόμματα προκαλώντας τα να πάρουν θέση σε ένα ουσιαστικό παράδειγμα καταστολής της ελευθερίας της έκφρασης, το οποίο βιώνω εγώ ο ίδιος, και για το οποίο βουβάθηκαν, όταν συνέβη. Θυμάστε την ταινία «Ακάμας». Πολεμήθηκε άγρια πριν καν τελειώσει. Κι αποφασίστηκε η απαγόρευσή της από αξιωματούχους του κράτους πριν τη δει κανείς. Κι αφέθηκε ο δημιουργός της βορά στα άγρια θηρία, να δυσφημίζεται από τον κάθε αυτόκλητο πατριώτη σαν υβριστής και προδότης. Αυτοί, που είναι σήμερα τόσο ευαίσθητοι με την ελευθερία της έκφρασης έκρυψαν τότε στο πετσί τους. Οι συνέπειες αυτής της πολεμικής και της απαγόρευσης είναι ζωντανές ως σήμερα.
Το «κοπρίτες-προδότες» λοιπόν των Μυλωνά και ΠΙΝ – και όλων των μυλωνάδων της Κύπρου, που το υιοθετούν - κι την ελαφρότητα με την οποία εκσφενδονίζουν αυτή την κατηγορία τους απέναντι σε κάποιους με τους οποίους διαφωνούν, αποτελούν μια ύβρι απέναντι στη λογική της δημοκρατίας και στον χρηστό πολιτικό λόγο. Και η ύβρις, όπως είπε ο παππούς Ηράκλειτος, είναι πιο επικίνδυνη και από τη φωτιά. Έχουμε διπλή και τριπλή υποχρέωση να τη σβήνουμε. Με το νερό των ιδεών μας.
Με βάση τους πιο πάνω συλλογισμούς θεωρώ ότι οι ανακοινώσεις των 3 κομμάτων, οι οποίες προβλήθηκαν ως μια υπεράσπιση της ελευθεροτυπίας, είναι στην ουσία μια υπεράσπιση ακριβώς του αντίθετου: του ακραίου απορριπτικού λόγου, του φανατισμού, της μισαλλοδοξίας και του μουλλαδισμού στην πολιτική ζωή του τόπου μας, η οποία χωρίζει με αυθαίρετα κριτήρια τους πολίτες σε εθνικόφρονες και προδότες.

Λοιπόν αγαπητέ Νικόλα, αγαπητέ Αλέξανδρε κι αγαπητέ Περδίκη, έχετε μπροστά σας ένα παράδειγμα άγριας κακοποίησης της ελευθερίας της έκφρασης. Είναι εύκολο να γίνεστε υπερασπιστές της ελευθερίας και της δημοκρατίας εκεί που δεν υπάρχει τίμημα για τη στάση σας. Ο πραγματικός δημοκράτης κι ελεύθερος είναι αυτός, που ρισκάρει για τα πιστεύω του. Σας ζητώ λοιπόν να ρισκάρετε περνώντας από δοκιμασία τον ισχυρισμό σας ότι είστε ενάντια στον σκοταδισμό και τη φίμωση της γνώμης. Αποδείξτε το με κάποιον που δε συμφωνάτε μαζί του. Ζητάτε από το ΡΙΚ να προβάλει επιτέλους τις ταινίες που κρατεί στα ράφια του. (Κι αν θέλετε μετά πολεμείστε τις στην ένδοξη παλαίστρα των ιδεών). Και ζητείστε από το Υπουργείο Παιδείας να κάμει την έρευνα που αρνιέται.
Θα ήθελα να δοκιμάσω αυτά τα τρία κόμματα προκαλώντας τα να πάρουν θέση σε ένα ουσιαστικό παράδειγμα καταστολής της ελευθερίας της έκφρασης, το οποίο βιώνω εγώ ο ίδιος, και για το οποίο βουβάθηκαν, όταν συνέβη.
Θυμάστε την ταινία «Ακάμας». Πολεμήθηκε άγρια πριν καν τελειώσει. Κι αποφασίστηκε η απαγόρευσή της από αξιωματούχους του κράτους πριν τη δει κανείς. Κι αφέθηκε ο δημιουργός της βορά στα άγρια θηρία, να δυσφημίζεται από τον κάθε αυτόκλητο πατριώτη σαν υβριστής και προδότης. Αυτοί, που είναι σήμερα τόσο ευαίσθητοι με την ελευθερία της έκφρασης έκρυψαν τότε στο πετσί τους.
Οι συνέπειες αυτής της πολεμικής και της απαγόρευσης είναι ζωντανές ως σήμερα. Υπέστηκα ζημιές περαν των 180,000 ευρώ για να τελειώσει η ταινία. Κι όταν ζήτησα από το Υπουργείο Παιδείας να γίνει έρευνα σχετικά με τον ισχυρισμό μου ότι κρατικοί υπάλληλοι συμπεριφέρθηκαν με υπερβάλλοντα ζήλο για να σταματήσουν την ταινία κι ότι παραβιάστηκε το συμβόλαιό μου μαζί τους, αυτό αρνήθηκε. Μπορείτε να καταλάβετε το γιατί: Υπήρχε ως πρόσφατα το ταμπού ότι οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι είναι υπεράνω κριτικής. Κι ότι ένα υπουργείο δεν επιτρέπεται να πει ότι έκαμε λάθος.
Η απαγόρευση ισχύει εν μέρει ως σήμερα. Το ΡΙΚ, που έχει τηλεοπτικά δικαιώματα του «Ακάμα» και μιας άλλης μου ταινίας («Το τείχος μας») αρνιέται να τις προβάλει. Και μην πει κάποιος ότι ο λόγος είναι οποιοσδήποτε άλλος εκτός από την άποψη αυτών των ταινιών. Τι είναι αυτή η ιστορία, αν όχι λογοκρισία και περιορισμός της ελευθερίας της έκφρασης;
Λοιπόν αγαπητέ Νικόλα, αγαπητέ Αλέξανδρε κι αγαπητέ Περδίκη, έχετε μπροστά σας ένα παράδειγμα άγριας κακοποίησης της ελευθερίας της έκφρασης. Είναι εύκολο να γίνεστε υπερασπιστές της ελευθερίας και της δημοκρατίας εκεί που δεν υπάρχει τίμημα για τη στάση σας. Ο πραγματικός δημοκράτης κι ελεύθερος είναι αυτός, που ρισκάρει για τα πιστεύω του. Σας ζητώ λοιπόν να ρισκάρετε περνώντας από δοκιμασία τον ισχυρισμό σας ότι είστε ενάντια στον σκοταδισμό και τη φίμωση της γνώμης. Αποδείξτε το με κάποιον που δε συμφωνάτε μαζί του. Ζητάτε από το ΡΙΚ να προβάλει επιτέλους τις ταινίες που κρατεί στα ράφια του. (Κι αν θέλετε μετά πολεμείστε τις στην ένδοξη παλαίστρα των ιδεών). Και ζητείστε από το Υπουργείο Παιδείας να κάμει την έρευνα που αρνιέται.



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου