23 Μαΐ 2016

Επετειακό Αφιέρωμα Ένα διήγημα για την δολοφονία του Σάββα Μένοικου στις 23 Μαΐου του 1958




 «Μπολσεβίκοι! Παίρνετε ορμήνειες από το Μόσκοβα να γκρεμίσετε την θρησκεία, την πατρίδα, την οικογένεια και την ιδιοκτησία, τα τέσσερα μεγάλα θεμέλια του κόσμου! Κι ο Μανωλιός – ανάθεμα τον – είναι ο αρχηγός σας. Κι ήρθε κι ο παπά – Φώτης από του διάολου την μανά και κρατάει καινούργιο ευαγγέλιο με τις ορμήνειες του Μοσκoβου!»
-          Μα τότε ο Χριστός είναι μπολσεβίκος ! έκαμε ο Μιχελης
[..]
-          Ομολογείς πως είσαι μπολσεβίκος;
-          Αν μπολσεβίκος είναι αυτό που έχω στον νου μου, είμαι μπολσεβίκος γέροντα μου.
Βούιξε η εκκλησία ως τον τρούλο, όπου κρέμονταν ο Παντοκράτορας, πετάχτηκε ο γέρο-Λαδάς απάνω, φώναξε:
-          Θάνατος ! Θάνατος! Τι τον κρατούμε ακόμα στην ζωή; 
-          [..]
Είχε ακόμα ανοιχτά τα μπράτσα σα σταυρωμένος, κι ολούθε έτρεχαν από πλήθος μαχαιριές τα αίματα»

«.ο Χριστός ο δικός μας είναι φτωχός κατατατρεγμενος..ο Χριστός ο δικός σας είναι πλούσιος κοτζαμπασης…Ο Χριστός ο δικός μας, ξυπόλυτος, κοιτάζει τα κορμιά που πεινούν, τις ψυχές που πλαντουν, φωνάζει «Άδικος είναι, άτιμος, άσπλαχνος ο κόσμος ετούτος, πρέπει να γκρεμιστεί!»
Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται, Νίκου Καζαντζάκη

Το διήγημα που ακολουθεί τηρεί τα λογοτεχνικά θέσμια μιας νοητής απόστασης [έτσι το όνομα αναφέρεται απλώς σαν Μ] αλλά δεν είναι προϊόν μόνο μυθοπλασίας. Αντίθετα, βασίστηκε σε έρευνα ανάμεσα σε επιζώντες που γνώρισαν τον Σάββα Μένοικο – όπως και σε έρευνα σε ότι έχει γραφτεί μέχρι στιγμής. Και οι φωτογραφίες από την εκκλησία του Λευκονοίκου και το χώρο του τάφου είναι σύγχρονες/ πρόσφατες, μέρος της έρευνας το 2016. Ένα από τα αξιοσημείωτα στοιχεία της έρευνας ήταν και η ανάμνηση του τουρκοκύπριου γείτονα του Μένοικου ότι είχε υποσχεθεί ότι δεν θα άφηνε κανένα να πειράξει τους τουρκοκύπριους του χωριού.. Ήταν παλικάρι ο Σάββας και ήταν η περίοδος που οι δολοφόνοι και στις δυο κοινότητες τραβούσαν γραμμές αίματος.. Ίσως για αυτό μαζεύτηκαν τόσοι για να δολοφονήσουν ένα άνθρωπο.. Κάτι τους τρόμαζε σε αυτόν.. Ακόμα και αιχμάλωτο, δεμένο σε ένα δέντρο..

Ήταν παλικάρι, με την κουλτούρα της τότε εποχής, και εκείνοι, οι μασκοφόροι, δειλοί να αναμετρηθούν στα ίσα μαζί του.. Αλλά ίσως πολύ περισσότερο να τους τρόμαζαν οι ιδέες τις οποίες εξέφραζε, και των οποίων ήταν φορέας, ο Σάββας Μένοικος.. Ακόμα και δεμένο στο δέντρο φοβόντουσαν την φωνή του… Ίσως να διαισθάνονταν εκείνη την αόρατη απειλή, ότι τίποτα, καμιά δολοφονία, κανένα έγκλημα, δεν θα τα κατάφερνε να γυρίσει τον χρόνο πίσω.. Στην εποχή της υποταγής… Αργά ή γρήγορα ακόμα και οι απόγονοι των δολοφόνων θα μάθαιναν να μιλούν για δημοκρατία, αντί να φέρονται σαν τραμπούκοι απέναντι στο διαφορετικό και την διαφωνία.. απέναντι στο αίτημα για ισότητα και σεβασμό όλων των ανθρώπων… Οι τραμπούκοι θα καθυστερούσαν ίσως για λίγο την Ιστορία.. Αλλά ..θα ανακάλυπταν επίσης ότι όλα εδώ πληρώνονται..


Πρωτοβουλία για ανέγερση μνημείου στο χώρο ταφής του Σάββα Μένοικου

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου