20 Μαρ 2016

Μια οριοθέτηση σημείων ανακωχής από την Ευρώπη μέχρι την Μέση Ανατολή: Η ανακωχή στην Συρία, η συμφωνία για την μετανάστευση στο σύνορο του Αιγαίου, και η ευρύτερη κίνηση σταθεροποίησης από την Ουκρανία στην Υεμένη




Ένα εμπορικό deal  σωμάτων: απομυθοποίηση της «ευρωπαϊκής ιδεολογίας», αλλά μια πρακτική θεσμών εξουσίας «στα πρόθυρα νευρικής κρίσης» από την έλλειψη κοινών σημείων αναφοράς και εμπιστοσύνης..
«Με σημαία την "καταπολέμηση της διακίνησης και εμπορίας ανθρώπων", η ΕΕ και η Τουρκία συμφώνησαν χθες να διακινούν και να εμπορεύονται ανθρώπους
Σου δίνω έναν Πακιστανό, παίρνω έναν Σύριο
Δεν είμαι υπέρ των εύκολων παραλληλισμών, αλλά οι συνειρμοί που δημιουργεί αυτό το σωματεμπόριο είναι πραγματικά απαίσιοι και δύσκολο να τους χωνέψει κανείς (για να μη μιλήσουμε για τη στενή διεθνή νομιμότητα, για την οποία έχουν ήδη μιλήσει άλλοι αρμοδιότεροι)» A
kis Gavriilidis

Η ρωσική νίκη και το σχετικό παιχνίδι σκακιού στη μεταπολεμική Συρία.
 Οι εξελίξεις σε μια εβδομάδα σε εκείνη την μεγάλη συνοριακή γραμμή που επεκτείνεται από το την Ουκρανία στην Συρία δείχνουν μια τάση σταθεροποίησης θέσεων.  Η πρώτη θεαματική κίνηση έγινε, στις αρχές της εβδομάδας, από τον Πουτιν που ανακοίνωσε την «απόσυρση» δυνάμεων από την Συρία. Ήταν μια πραγματική, όμως και βασικά συμβολική κίνηση.  Όντως ξεκίνησε μια απόσυρση αεροπλάνων, αλλά ταυτόχρονα ήταν σαφής η δήλωση ότι η Ρωσία μπορούσε να στείλει ξανά δυνάμεις σε μερικές ώρες, ενώ έχει ήδη εμπεδώσει την παρουσία της με δύο βάσεις στην δυτική Συρία. Όσον αφορά στον πόλεμο, η Ρωσία πέτυχε όντως τους βασικούς της στόχους. Η συριακή κυβέρνηση ελέγχει τους βασικούς αστικούς χώρους, όπου κατοικεί πέρα του 75% του πληθυσμού και γεωγραφικά τη δυτική Συρία. Η ανατολική Συρία στην οποία κυριαρχεί το ισλαμικό κράτος είναι βασικά έρημος.

Οι άλλοι βασικοί παίκτες είναι οι κούρδοι στη βόρεια Συρία και διάφορες ομάδες που κινούνται ανάμεσα στους ισλαμιστές και τη φιλοδυτική αντιπολίτευση – αναλόγως ποιός τους ενισχύει περισσότερο. Όμως, αυτές οι δυνάμεις δεν φαίνονται πια να έχουν προοπτικές  - πέρα από το να διατηρηθούν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και ίσως να λειτουργήσουν ως πόλος ή ενδιάμεση δύναμη απέναντι σε ισλαμικές ομάδες, όπως η τοπική Αλ Κάιντα [Αλ Νούρσα] και το ισλαμικό κράτος.

Σε αυτό το πλαίσιο, η απόσυρση της Ρωσίας ήταν μια διπλά συμβολική κίνηση – έκφρασε από την μια τη σιγουριά για την δυναμική του στρατού της συριακής κυβέρνησης, ενώ από την άλλη η άμεση επικοινωνία με την Ουάσινγκτον [μέσω της επικοινωνίας Ομπάμα – Πούτιν] λειτουργούσε και σαν πάσα προς την Δύση για να μπορεί να πιέσει τους οποίους εκπρόσωπους της στην Συρία, και ιδιαίτερα να πείσει το εσωτερικό της κοινό, ότι οι εξελίξεις στη Συρία έχουν κάπως και μια δυτική παρουσία μετά την εμφανή νίκη της Ρωσίας μετά την στρατηγική κίνηση το περασμένο φθινόπωρο. Και αν κρίνει κανείς από τις πρόσφατες συνεντεύξεις του Ομπαμα όπου φαίνεται να αποστασιοποιείται και από την επέμβαση στη Λιβύη, μάλλον θεωρεί ότι η μη επέμβαση στην Συρία θα του αναγνωριστεί σαν επιτυχία, και ότι η ρωσική παρέμβαση διέσωσε το κοσμικό κράτος και ότι οι αμερικανοί μπορούν να ελιχθούν στον χώρο που διαμόρφωσε η ρωσική παρέμβαση.

Κάτι κινείται ανατολικά του Βερολίνου, στον «ασθενή της Ανατολικής Ευρώπης», την Ουκρανία του Κιέβου, και στα δυτικά σύνορα της Σαουδικής Αραβίας, την Υεμένη;
Αντίστοιχα στην Ουκρανία, η οποία παράπαιε σε μια συνεχόμενη κρίση είτε πολιτικά είτε οικονομικά, φαίνεται ότι οι δυτικοί ενθαρρύνουν τον Ποροσένκο να ξεφορτωθεί το Γιατσένουκ και να προχωρήσει σε κινήσεις εκτόνωσης προς την Ρωσία. Ή και να συνειδητοποιήσει ότι το πραξικόπημα του 2014 τελείωσε και τώρα η χώρα πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι βρίσκεται ανάμεσα σε ΕΕ και Ρωσία. Αυτός ο νευραλγικός ρόλος της Ρωσίας φαίνεται και από μια συνεχή επαφή της Μόσχας με παίκτες σε όλη την Μέση Ανατολή – όπως το Ισραήλ, η Σαουδική Αραβία [με δεδομένη την σχέση της Μόσχας με το Ιράν], το Ιράκ.

Σε αυτό το ευρύτερο πλαίσιο υποχώρησης των εντάσεων και οριοθέτησης κάποιων νοητών μορφών συνόρων για τις ευρύτερες, αλλά και τις περιφερειακές μεγάλες δυνάμεις μπορεί να ενταχθεί και η σταδιακή αποκλιμάκωση της σαουδαραβικής επέμβασης στην Υεμένη, όπως και η κίνηση των κούρδων της Βόρειας Συρίας να δηλώσουν ότι ναι μεν θέλουν να παραμείνουν στην Συρία με κέντρο την Δαμασκό, αλλά σε μια ομόσπονδη Συρία.


Η Τουρκία αναζητεί ρόλο – παίζοντας δυτικά με τις «εκροές ανθρώπων» - σε ένα σκηνικό όπου η στρατηγική της έντασης απειλεί πια να γίνει μπούμερανγκ στο κουρδικό


Σε αυτό το κλίμα θα πρέπει να ενταχθεί και η προσπάθεια οριοθέτησης και των ροών προσφύγων ανάμεσα στην ΕΕ και την Τουρκία… Η συμφωνία χαρακτηρίστηκε ως συναλλαγή και έγινε αντικείμενο έντονης κριτικής. Ωστόσο στρατηγικά ήταν μια από τις λίγες κινήσεις που είχε πια διαθέσιμες Ερντογάν – και ίσως μια κίνηση που επιδιώκει και η πιο μετριοπαθής πτέρυγα της διακυβέρνησης του ισλαμικού κόμματος, που βλέπει την όλη εικόνα στην περιφέρεια να εκτραχύνεται.. Ήδη η Τουρκία φαίνεται πια να είναι σε ανοικτό πόλεμο με κουρδικές ένοπλες οργανώσεις και η ίδια η στρατηγική της έντασης που επέλεξε ο Ερντογάν για να επανεκλεγεί απειλεί πια την ίδια την χώρα. Από την μια, ο Ερντογάν τείνει πια να συμπεριφέρεται όλο και πιο αυταρχικά, ζητώντας ουσιαστικά ένα καθεστώς διοίκησης σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης. Όμως, αυτή η διαδικασία της έντασης αρχίζει πια να υιοθετείται και από μερίδα του κουρδικού κινήματος, όπως τα γεράκια του Κουρδιστάν οι οποίοι απαντούν στις πολεμικές επιχειρήσεις του στρατού με επιθέσεις στις μεγάλες πόλεις. Και από ότι φαίνεται και από το «ισλαμικό κίνημα», Ιδιαίτερα η επίθεση [των ισλαμιστών από ότι ανακοινώθηκε] στην Κωνσταντινούπολη είναι σαφώς απειλή – αν και το κουρδικό κίνημα στραφεί σε επιθέσεις ενάντια στις τουριστικές υποδομές της χώρας, τότε το πλήγμα δεν θα είναι μόνο η εσωτερική αστάθεια, αλλά και η τουριστική βιομηχανία.

Η Ευρώπη: που στύλλον στύλλον άνεση, κάθε κρίση και χειρότερα.. Θα μπορέσει να ξαναεμφανιστεί μια δυναμική ευρωπαϊκή κίνηση προς τα εμπρός [την ομοσπονδοποίηση, βάση του αρχικού πλάνου]; Και με ποιά αρχιτεκτονική πια, και ποιές πολιτικές δυνάμεις;
Όσον αφορά την Δύση συμφωνία ήταν μια εξ ανάγκης απόφαση σε μια κατάσταση με πολλαπλές πιέσεις. Η Γερμανία όπως και γενικότερα η κεντρική Ευρώπη βρίσκεται υπό διπλή πίεση – από την μια η ροή προσφύγων είναι μια πρόκληση για την ιδεολογική εικόνα της Ευρώπης, όπως κατανοεί πολύ καλά η Μέρκελ, από την άλλη όμως η πραγματικότητα της Ευρώπης δεν είναι πολύ διαφορετική από άλλες χώρες, και έτσι οι φυγόκεντρες δυνάμεις συναντούν τα υπόλοιπα των προκαταλήψεων και του ρατσισμού. Αν ο Ερντογάν αναζητεί τρόπους να κινηθεί εκτός από τον εγκλωβισμό στις κινήσεις του στη Μέση Ανατολή, η ΕΕ αναζητεί χρόνο για να μπορέσει να βρει κάποιο βηματισμό ισορροπίας, καθώς τα τελευταία χρόνια φαίνεται να παραπαίει από κρίση σε κρίση…




 




Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου