6 Μαρ 2016

Η επιστροφή της ταξικής αριστεράς στο Βορρά – από τις ΗΠΑ μέχρι την Ευρώπη ο «σοσιαλισμός» ξαναγίνεται δημοφιλής



Οι πρόσφατες πολιτικές τάσεις στο βόρειο-δυτικό ημισφαίριο [ΗΠΑ και Ευρώπη] καταγράφουν με σαφήνεια την επιστροφή εκείνου του «φαντάσματος» που διέγνωσε ο Μαρξ, στην επική αρχή του Κομμουνιστικού Μανιφέστου.[1] Μετά από 20-25 χρόνια δαιμονοποίησης του σοσιαλισμού ως το εναλλακτικό κοινωνικό σύστημα απέναντι στον καπιταλισμό, η εικόνα θυμίζει και πάλι την επική μορφή της ανάδυσης του εργατικού κινήματος τον 19ο αιωνα - την οποία περιέγραφε ο Μαρξ.


Οι εκλογές στην Ιρλανδία
Στην πιο πρόσφατη εκλογική αναμέτρηση λ.χ. στην Ιρλανδία, καταγράφηκε το τέλος μιας εξαίρεσης – η Ιρλανδία, λόγω της ιδιόρρυθμης ιστορίας της, ήταν από τις ελάχιστες χώρες του Βορρά, που δεν είχε ένα σαφή αριστερό πόλο στο πολιτικό της σύστημα. Οι διχασμοί του εμφυλίου, που ακολούθησε την αντί-αποικιακή εξέγερση του 1916, κωδικοποιήθηκαν σε δύο κόμματα [Fiana Fael και Fiana Gael] που φαίνονταν να μην έχουν καμία σχέση με τους υπόλοιπους ευρωπαϊκούς διαχωρισμούς σε αριστερά και δεξιά.[2] Το μόνο που θύμιζε κάτι από την ευρύτερη ευρωπαϊκή αριστερά ήταν το μικρό «εργατικό κόμμα» που λειτουργούσε ως κυβερνητικό συμπλήρωμα [όταν δεν είχαν πλειοψηφία] των δυο εκδοχών του ιρλανδικού εσωτερικού διαχωρισμού.



Η τραπεζιτική κρίση, ωστόσο, που έφερε με βίαιο τρόπο και στην εσωστρεφή ιρλανδική κοινωνία τη σχέση της με τον καπιταλισμό,[3] [ιδιαίτερα στη χρηματιστηριακή του φάση – με τις τράπεζες και τις διεθνείς διαπλοκές τους] οδήγησαν στο τέλος της ιρλανδικής εξαίρεσης. Από το 2010, η εμφάνιση ενός αριστερού πόλου είναι, πια, αδιαμφισβήτητη – και με τις μαζικές κινητοποιήσεις τότε, αλλά τις αντιστάσεις μετά ενάντια στο μνημόνιο και την τρόικα. Το Sinn Fein [το διάδοχο σχήμα του Ιρλανδικού Δημοκρατικού Στρατού, όπως διαμορφώθηκε με αριστερό ιδεολογικό προφίλ από τις δεκαετίες του 1960-70] εμφανίζεται πια ως ο βασικός πόλος της αριστεράς με ανοδική τάση [πήρε 13.8% από 9.9% το 2011 και 6.9% προηγουμένως. Αλλά γύρω του υπάρχουν επίσης και μια σειρά άλλα μικρότερα αριστερογενή κόμματα τα οποία είναι είτε προϊόν των κινημάτων[4], είτε αποσχίσεων από το εργατικό κόμμα[5] που βίωσε μια εκτόξευση ποσοστών του αμέσως μετά την κρίση, το 2011, στο 19% και κατέρρευσε τώρα στο 6.6% [ειρωνικά τα παλιά ποσοστά του Sinn Fein – άρα έχουμε μια αλλαγή ποσοστών ανάμεσα στο μεταρρυθμιστικό κεντροαριστερό χώρο και την ριζοσπαστική αριστερά, όπως, τηρούμενων των αναλογιών μεταξύ ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ στην Ελλάδα].

Το πιο εντυπωσιακό αποτέλεσμα είναι, βέβαια, από τις ΗΠΑ ή, όπως το έθεσε μόλις αυτή την εβδομάδα η βρετανική Guardian,
 «Γιατί υπάρχουν ξαφνικά εκατομμύρια σοσιαλιστές στις ΗΠΑ;»
Με τον εκφραστικό.. υπότιτλο:
«Κάποτε ήταν μια βρώμικη λέξη – ο Μ. Σάντερς βοήθησε να φύγει το στίγμα, αλλά είναι η θεαματική αποτυχία του μη-ρυθμιζόμενου καπιταλισμού που έχει αλλάξει τα μυαλά των ανθρώπων»…


Αυτός ο πολλαπλός αριστερός χώρος συγκροτεί ένα πόλο που φτάνει στο 20% ως ριζοσπαστική αριστερά – και το 29% [αν συμπεριλάβει κανείς και το κεντροαριστερό εργατικό κόμμα και τις αποσχίσεις του].[6] Αν δει κανείς την απόκλιση από τις πιο αισιόδοξες δημοσκοπήσεις για το Sinn Fein, που έφταναν μέχρι το 20% [τελικά περιορίστηκε στο 13.8% - μια αισθητή άνοδος, παρόλα αυτά, από το 9% και 6% που είχε στις προηγούμενες εκλογές] και τα ποσοστά των κινηματικών κομμάτων [βασικά τροτσκιστικής προέλευσης], τότε το 20% φαίνεται να είναι το νέο ανώτατο όριο[7] της ριζοσπαστικής αριστεράς, ακόμα και στην Ιρλανδία. Την μέχρι πρόσφατα εξαίρεση. Και σε ένα κλίμα, όπου σαφώς το κατεστημένο, αλλά και τα ΜΜΕ έκαναν ότι μπορούσαν να περιθωριοποιήσουν την άνοδο αυτού νέου κινήματος.

Ήδη οι πιέσεις προς τα δυο ιστορικά κόμματα που περιορίστηκαν γύρω στο 25% το κάθε ένα [25.5% το ένα και 24.3% το άλλο - κάποτε τα ποσοστά τους έφταναν το 70-80% και για τα δυο] είναι η ανάγκη να βρεθεί τρόπος να ανακοπεί η άνοδος της αριστεράς προς την εξουσία. Και όλα αυτά, παρά τα εκβιαστικά σενάρια της κεντροευρωπαϊκής ηγεμονίας απέναντι στην πρώτη έκρηξη της αριστερής αντιπαράθεσης με την τρόικα το 2015, στην Ελλάδα. Όπως και στην Πορτογαλία προηγουμένως, και την Ισπανία, οι εικόνες εκβιασμού με τις κλειστές τράπεζες, δεν απέδωσαν… Ένας ακόμα αποφασιστικός παράγοντας είναι το μπλοκ των «Ανεξάρτητων» που πήρε 15% - που δείχνει την ευρύτερη κρίση του δικομματισμού.

Η νέα αριστερά και το προλεταριάτο της Κοινωνίας της Γνώσης




Οι τάσεις στην περιφέρεια της Ευρώπης, ωστόσο, δεν είναι οι μόνες. Είναι σαφές ότι αναδύεται ένα ευρύτερο κίνημα που αντλεί την δυναμική του και από το ενιαίο του προβλήματος – όταν πια ακόμα και οι χώρες της Δύσης χάνουν την αυτονομία τους, με επίκληση, από την εξουσία, των διεθνών αγορών, και του συντονισμού της οικονομίας μέσω των τραπεζών [που προκάλεσαν την κρίση], τότε η ανάδυση μια διάχυτης αμφισβήτησης δεν είναι παράδοξη. Και το πιο ενδιαφέρον ότι το βασικό κοινό της νέας αριστεράς είναι η νεολαία, και μάλιστα η νεολαία των πανεπιστημίων – όπως φαίνεται από τις τάσεις σε Βρετανία και ΗΠΑ. Και αυτή δεν είναι η μεσοαστική νεολαία των ιδεαλιστών της δεκαετίας του 1960 – αντίθετα είναι ένα είδος προλεταριάτου της κοινωνίας της Γνώσης. Που ξέρει και ταυτόχρονα έχει απέναντι του ένα εντελώς ανορθολογικό σύστημα. Ο πιο πανω πίνακας καταγράφει τις πρόσφατες τάσεις σε ΗΠΑ και Βρετανία [μαζί με την Γερμανία] για τη συγκριτική εικόνα του καπιταλισμού και του σοσιαλισμού.

Το γερμανικό παράδοξο: σοσιαλιστική νοσταλγία, κοινωνικό κράτος εσωτερικά [παρά την εξωτερική έμφαση στο νεοφιλελευθερισμό], και μια πολυδιασπασμένη, αλλά πλειοψηφική, αριστερά
Όσο και αν φαίνεται παράξενη η τάση στη Γερμανία, τη χώρα-κράτος που διεκδικεί την ηγεμονία στην ΕΕ επιβάλλοντας λιτότητα, θα πρέπει να λάβει κανείς υποψιν κατ’  αρχήν τη σταθερή τάση για νοσταλγία του σοσιαλισμού στις περιοχές της τέως Λαϊκής Δημοκρατίας της Γερμανίας, αλλά και το γεγονός ότι και στη Δυτική Γερμανία υπήρχε και υπάρχει ένα διάχυτο αίσθημα ότι το Δημόσιο οφείλει να προστατεύει την κοινωνία και τους πολίτες από την οικονομία της αγοράς. Ουσιαστικά, η Γερμανία κηρύσσει στο εξωτερικό νεοφιλελευθερισμό, ενώ στο εσωτερικό η παράδοση του κοινωνικού κράτους διατηρείται – παρά τις απόπειρες περιορισμού του. Ταυτόχρονα, στα πλαίσια των εκλογικών αποτελεσμάτων θα πρέπει να λάβει κανείς υπό όψιν και το γεγονός ότι τα 3 αριστερογενή κόμματα [σοσιαλδημοκρατικό – το ιστορικό κόμμα της εργατικής τάξης από τον19ο αιώνα, το Αριστερό που συνενώνει το διάδοχο σχήμα-κίνημα του ανατολικογερμανικού κομμουνιστικού κινήματος, με τη δυτικογερμανική αριστερά, και οι Πράσινοι, προϊόν των κινημάτων του 1960-70] έχουν συνήθως πλειοψηφία – η  οποία μέχρι τώρα δεν μεταφραζόταν σε κυβερνητικό σχήμα λόγω της αποφυγής συνεργασίας με το αριστερό κόμμα από τα τις άλλες δυο τάσεις-κόμματα [σοσιαλδημοκράτες, πράσινους] μια τάση που αρχίζει, επίσης, να υποχωρεί.
Αξίζει να αναφερθεί, επίσης, το ευρύτερο αντιεξουσιαστικό κίνημα χώρος στην Γερμανία, που είχε κάποτε την έδρα του στο Βερολίνο – και μάλιστα δίπλα στο τείχος και φαίνεται να διαχέεται σήμερα. Μπορεί να μην ψηφίζει, αλλά είναι δυναμικά υπαρκτό στους δρόμους.. Και στο σημερινό διχασμό της Γερμανικής κοινωνίας για το μεταναστευτικό, είναι σαφές ότι η αριστερά, θεσμικά [και φαίνεται από τις θέσεις του σοσιαλδημοκρατικού συγκευβερνώντος κόμματος] αλλά και στο δρόμο εκφράζει την άλλη Γερμανία…

Οι βαθιές ρίζες της βρετανικής αριστεράς; Το «έθνος» της εργατικής τάξης, και η αριστερά των κινημάτων της δεκαετίας του 1960 – η κρυφή γοητεία του κ. Κόρμπυν ή γιατί τον μισούν τόσο πολύ τα καθεστωτικά ΜΜΕ και η «αισθητική» τους
Τα αποτελέσματα στη Βρετανία είναι, επίσης, ενδιαφέροντα ιστορικά. Το βρετανικό εργατικό κίνημα έχει, επίσης, μια βαθιά ριζωμένη ιστορία, και άρα ο σοσιαλισμός ως η εικόνα μιας πολιτείας που ελέγχει την οικονομία, ή προσπαθεί να αποτρέψει την διακυβέρνηση από τη μειοψηφία του πλούτου που κρύβεται πίσω από τα ιδεολογήματα της αγοράς, έχει σαφείς ιστορικές καταβολές. Αυτές οι καταβολές, ωστόσο, δέχτηκαν μια έντονη επίθεση μετά το 1990 με τον Μπλερισμό που προσπάθησε [ στο δεδομένο πλαίσιο της ανατροπής του σοσιαλισμού στην ανατολική Ευρώπη και της ηγεμονίας του νεοφιλελευθερισμού στη Δύση] να μετακινήσει την αριστερά προς θέματα λάιφστάιλ [και την πολιτική της αναγνώρισης του Άλλου, εμού και η λύση του ιρλανδικού] – και να αφήσει την αγορά και την οικονομία εκτός συζήτησης.

Και το πιο ενδιαφέρον ότι το βασικό κοινό της νέας αριστεράς είναι η νεολαία, και μάλιστα η νεολαία των πανεπιστημίων – όπως φαίνεται από τις τάσεις σε Βρετανία και ΗΠΑ. Και αυτή δεν είναι η μεσοαστική νεολαία των ιδεαλιστών της δεκαετίας του 1960 – αντίθετα είναι ένα είδος προλεταριάτου της κοινωνίας της Γνώσης. Που ξέρει και ταυτόχρονα έχει απέναντι του ένα εντελώς ανορθολογικό σύστημα.

Η εντυπωσιακή εκλογή του Κόρμπυν ήταν το πρώτο σύμπτωμα αυτής της αντίδρασης, που αντιστρέφει την απόπειρα μετατροπής της βρετανικής αριστερής παράδοσης σε διακοσμητικό στοιχείο. Τα Βρετανία ΜΜΕ, βέβαια, επιμένουν κατά πλειοψηφία στην επίθεση ενάντια στον Κόρμπυν και ότι εκπροσωπεί – αφού ο Κόρμπυν δεν εστιάζει μόνο στα ταξικά θέματα, αλλά κουβαλά και την ιστορία των κινημάτων από τη δεκαετία του 1960. Η πρόσφατη επίθεση εναντίον του από τον Κάμερον – ακόμα και για το ντύσιμό του – ήταν εκφραστική μιας βαθιάς ταξικής, αλλά και πολιτιστικής διαφοροποίησης που τελικά δεν εξαφανίστηκε με την απόπειρα μετατροπής της Βρετανίας σε χρηματιστικό κέντρο – με τις ανάλογες θεαματικές αναπαραστάσεις. Και όπως δείχνει και η δημοσκόπηση, παρά τις επιθέσεις, η εικόνα του σοσιαλισμού είναι πιο δημοφιλής από εκείνη του καπιταλισμού. Και ταυτόχρονα, όπως φάνηκε και με την πρόσφατη κινητοποίηση ενάντια στους εξοπλισμούς, αλλά και την επιτυχία του σκοτσέζικου αυτονομιστικού κινήματος [που έχει επίσης αριστερή μετάλλαξη] παρά τις επιθέσεις, αυτό που αναδύεται φαίνεται να έχει βάθος.

Πάει ακόμα μια εξαίρεση – όταν 47% θα ψήφιζαν σοσιαλιστή για πρόεδρο, έχουν αλλάξει πολλά στη χώρα που διεκδικούσε την παγκόσμια ηγεμονία στο όνομα του αντικομουνισμού
Το πιο εντυπωσιακό αποτέλεσμα είναι, βέβαια, από τις ΗΠΑ ή όπως το έθεσε μόλις αυτή την εβδομάδα η βρετανική Guardian «Γιατί υπάρχουν ξαφνικά εκατομμύρια σοσιαλιστές στις ΗΠΑ;»[ Με τον εκφραστικό, για την εφημερίδα υπότιτλο: «Κάποτε ήταν μια βρώμικη λέξη – ο Μ. Σάντερς βοήθησε να φύγει το στίγμα, αλλά είναι η θεαματική αποτυχία του μη-ρυθμιζόμενου καπιταλισμού που έχει αλλάξει τα μυαλά των ανθρώπων»].[8] Μια χώρα που, σαν την Ιρλανδία, αποτελούσε εξαίρεση – μάλιστα ήταν συνηθισμένο στα τμήματα κοινωνικών επιστημών στις ΗΠΑ να τίθεται το ρητορικό [ας πούμε] ερώτημα «γιατί δεν υπάρχει σοσιαλισμός στις ΗΠΑ». Σήμερα, το 29% δηλώνει ότι έχει θετική εικόνα για τον σοσιαλισμό. Και ένα ακόμα πιο μεγάλο ποσοστό της νεολαίας θα ψήφιζε «σοσιαλιστή πρόεδρο» - σύμφωνα με δημοσκόπηση του Gallup τον περασμένο Ιούνιο, 69% των νέων ανάμεσα στις ηλικίες 19-29 θα ψήφιζαν σοσιαλιστή.[9] Αυτό δεν είναι ένα τυχαίο αποτέλεσμα. Οι ΗΠΑ επιστρέφουν, με άξονα τις εσωτερικές αλλαγές, αλλά και την κυριαρχία των τραπεζών και του χρηματιστηρίου [ξανά μετά τη δεκαετία του 1930 και τις μεταμορφώσεις της περιόδου του Ρούσβελτ], σε μια νέα ιδεολογικοποίηση της πολιτικής. Το φαινόμενο του Σάντερς [και από την άλλη[10] του «κινήματος του Τσαγιού» το 2010 ή του συνδυασμού νεοφιλελευθερισμού και της ακραίας συντηρητικής ρητορικής που οδήγησε στην εκλογή του Ρήγκαν το 1980] είναι εκφραστικό. Είναι, όντως, μια σαφής μετατόπιση ένας πολιτικός, ο οποίος δηλώνει σοσιαλιστής στη χώρα που έζησε μια δαιμονοποίηση των αριστερών ιδεών σαν το ιδεολογικό Άλλο της ηγεμονικής ιδεολογίας, τότε που οι ΗΠΑ ήταν η χώρα που διεκδικούσε παγκόσμια ηγεμονία απέναντι στην ΕΣΣΔ. Ο Σάντερς φαίνεται να έχει δώσει μορφή σε ένα κίνημα που υπήρχε εν δυνάμει. Και σε αυτό το κίνημα, τις ρίζες του οποίου μπορεί να ανιχνεύσει κάποιος στις κινητοποιήσεις ενάντια στη παγκοσμιοποίηση του τέλους της δεκαετίας του 1990, αντλεί τη δυναμική του από την νεολαία των πανεπιστήμιων, αλλά και από την εργατική τάξη.  Ειρωνικά, η Χίλαρυ στηρίζεται στην κοινότητα των αφροαμερικών – όπως φάνηκε με τις συντριπτικές της νίκες στον νότο, όπου οι αφροαμερικανοί στηρίζουν έντονα τους δημοκρατικούς και αποτελούν μια βασική συνιστώσα στους ψηφηφόρους των προκριματικών. Όμως, ο Σάντερς κέρδισε μέχρι και την Οκλαχόμα με 10% και συντριπτικά [με διάφορα 2 προς 1] σε Πολιτείες όπως η Μινεσσότα με εργατική και αριστερή παράδοση.[11] Το θέμα δεν είναι τόσο η πιθανότητα εκλογής του Σάντερς, όσο η εμφάνιση ενός κινήματος με προοπτικές. Σε μια τηλεοπτική συνέντευξη λ.χ. όπου ο παρουσιαστής προσπαθούσε να επιτεθεί στο Σάντερς, του υπέβαλε ότι σε δημοσκόπηση του Γκάλοπ μόνο 47% θα ψήφιζε σοσιαλιστή, ενώ, ας πούμε, 92% θα ψήφιζε γυναίκα ή αφροαμερικανό ή ρωμαιοκαθολικό. Η ανοησία της σύγκρισης ήταν εκφραστική της επίθεσης – τα χαρακτηριστικά του φύλου του χρώματος  ή της θρησκείας δεν έχουν, σήμερα, μετά την επικράτηση της πολιτικής της διαφορετικότητας,[12] κάτι το ευδιάκριτα αντίθετο – ενώ ο σοσιαλισμός ήταν η αντίθετη θέση για την ηγεμονική ιδεολογία στις ΗΠΑ για τα τελευταία 50 χρόνια. Και αν ο μίσος πληθυσμός έχει φτάσει στο σημείο να είναι έτοιμος να ψηφίσει κάτι τέτοιο, η μετατόπιση είναι πολύ σημαντική. Και όπως παρατηρούν και οι δημοσκοπήσεις των συντηρητικών, τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα στα πανεπιστήμια [από όπου περνά η μισή νεολαία των ΗΠΑ πια] όπου οι αξίες των νέων φαίνονται να είναι ..πολύ   alarmingly liberal,  που για του συντηρητικούς σημαίνει αριστερές..κεϋνσιανές, κοκ..

Κάτι αλλάζει δραματικά υπόγεια και με φόντο το μέλλον… ένα ακόμα πιο μεγάλο ποσοστό της νεολαίας, στις ΗΠΑ, θα ψήφιζε «σοσιαλιστή πρόεδρο» - σύμφωνα με δημοσκόπηση του Gallup τον περασμένο Ιούνιο, 69% των νέων ανάμεσα στις ηλικίες 19-29 θα ψήφιζαν σοσιαλιστή.






 εκλογές του 2004.


[1] Για τον Μαρξ, βέβαια, το «φάντασμα» ήταν του κομμουνισμού που ήταν η αναδυόμενη και δαιμονοποιημένη έννοια τότε.. Αλλά εξέφραζε στο τότε κλίμα και το όραμα του αναδυόμενου κινήματος για ένα άλλο κοινωνικό  σύστημα. Τηρουμένων των αναλογιών ο «σοσιαλισμός» είναι το σημερινό αντίστοιχο για κοινωνίες που οικοδόμησαν την ηγεμονική τους πολιτική κουλτούρα για δεκαετίες στον αντικομμουνισμό [με φόντο το τότε σοσιαλιστικό μπλοκ]
[2] Τυπικά μερικοί αναφέρονταν στο Fiana Fael σαν κάπως «κεντροαριστερό» και στο Fiana Gael σαν «κεντροδεξιί», αν και οι περισσότερες αναφορές τα τοποθετούσαν και τα δυο στο χώρο της κεντροδεξιάς. Το Fiana Gael [το οποίο ανήκει και στο ευρωπαϊκό λαϊκό κόμμα] προήλθε από τους υποστηρικτές της συμφωνίας για συμβιβασμό με την Βρετανία μετά την εξέγερση, ενώ το Fiana Fael προήλθε από διάσπαση των διαφωνούντων με την συμφωνία – άρα τοποθετείται «δεξιότερα» του  Sinn Fein, αλλά αριστερότερα [με ιρλανδικούς όρους] του Fiana Gael. Πριν την οικονομική κρίση, μάλιστα, υπήρχε και ένα επίσης δεξιό κόμμα «οι προοδευτικοί δημοκράτες, που έχουν πλόον εξαφανιστεό.
[4] Kαι εν μέρει και η συμφωνία για το εθνικό βορειοιρλανιδκό ζήτημα, που ήταν και η πηγή των διαχωρισμών στην Ιρλανδική πολιτική, βοήθησε στην μείωση της έντασης για απομόνωση του Sin Fein, το οποίο είχε ταυτιστεί με την ένοπλη βία στην Β. Ιρλανδία.
[5] «Συμμαχία κατά της Λιτότητας – ο Λαός πάνω από τα Κέρδη [AAA – PBP]: : 3.9% [άνοδος 1.7%], «Ανεξάρτητοι για αλλαγή»: 1.5% [3 εδρες], Δράση εργαζομένων και ανέργων: 0.3% [1 έδρα]
[6] Σοσιαλδημοκράτες: 3% [3 εδρες]
[7] Εργατικό 6.6% και σοσιαλδημοκράτες 3%.
[8] 13.8% [Sinn Fein], 3.9%[AAA – PBP], 1.5% [Ανεξάρτητοι για αλλαγή], 0.3% Δράση.
[10] Το φαινόμενο Ν. Τραμπ δεν ανήκει στην ίδια κατηγορία, αν και σαφώς αντλεί και απευθύνεται σε αυτούς τους χώρους. Ο Τραμπ είναι ο εκπρόσωπος του κεφαλαίου που το λέει καθαρά, και λέει επίσης ότι νομίζει ότι θα του αποδώσει ψήφους. Με αυτήν την έννοια έχει και μια απομυθοποιητική διάσταση όσον αφορά στην προσπάθεια συγκρότησης κάποιου συνεκτικού λόγου από το κεφάλαιο και την δεξιά.
[11] Και το Σαββατο κερδισε και στο Κανσας και την Νεμπρασκα..
 υΟ πρώτος καθολικός που εκλέγηκε ήταν ο Κέννεντ, 
 αποδοχή των ομοφυλοφίλων είναι πια είσης δεδομένη – με τελευταίο σημείο δαιμονοποίησης τιςο πρώτος αφροαμερικανός ο Ομπάμα, και η 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου