13 Μαρ 2016

Οι επιθέσεις ενάντια στον Λούλα και την Ρούσεφ στη Βραζιλία είναι μέρος μιας αντεπίθεσης κύκλων των ΗΠΑ και των συντηρητικών στη Βραζιλία με άξονα την σκανδαλολογία και την γνωστή πια πρακτική χειραγώγησης «οι κατηγορούμενοι μετατρέπονται σε κατήγορους» υπό τις ιαχές κατασκευασμένων θεαμάτων στα ΜΜΕ




Την περασμένη εβδομάδα, η ομάδα των ανακριτών για σκάνδαλο μιζών στη Βραζιλία ανακοίνωσε την σύλληψη του πρώην προέδρου Luiz Inácio Lula da Silva ή όπως είναι ευρύτερα γνωστός, Λούλα. Η σύλληψη ήταν θεαματική [μπούκαραν στο σπίτι του η ώρα 6 το πρωί και το συνέλαβαν λες και ήταν επικηρυγμένος εγκληματίας και δεν μπορούσαν να τον βρουν σε άλλη ώρα, τον μετέφεραν στο αεροδρόμιο για ανάκριση – και όλα αυτά σε ένα είδος θεαματικού σκηνικού – που για τα κυπριακά δεδομένα θύμιζε γνωστά σκηνικά των τελευταίων χρόνων. Το όλο θέαμα προκάλεσε έντονες αντιδράσεις – πολύ πέρα από το χώρο του «κόμματος των Εργατών» από όπου προέρχεται ο Λούλα. Ακόμα και παράγοντες από τον χώρο της αντιπολίτευσης, δικαστές κοκ άσκησαν έντονη κριτική, όπως παρατήρησε μέχρι και το BBC  για την θεαματική κίνηση.[1] Διότι ο Λούλα παραμένει έντονα δημοφιλής, αλλά ταυτόχρονα το όλο σκηνικό θυμίζει, πια, θεαματικό πραξικόπημα.. Άρχισε ήδη να κυκλοφορεί ο όρος «ψηφιακοί Πινοσέτ». Ήταν σαφές ότι αν οι ανακριτές ήθελαν να υποβάλουν ερωτήσεις στον Λούλα  θα μπορούσαν να το κάνουν και χωρίς σύλληψη. Άλλωστε όπως σχολίασε και ένας δικηγόρος ο Λούλα είχε ήδη απαντήσει σε ανάλογες ερωτήσεις πριν, και δεν υπήρχε καν κατι το νέο. Όμως, οι ανακριτές μπροστά στην κατακραυγή, επέμεναν και ανακοίνωσαν ότι θα προσάψουν κατηγορίες. Ήδη διέρρεαν από πριν ότι «τον Λούλα δεν θα τον δαγκώσουμε, θα τον καταπιούμε». Η γενική εικόνα είναι ότι οι ανακριτές λειτουργούν με καθαρά πολιτικά κριτήρια – ο Λούλα, ο πρώτος και μόνος μέχρι τώρα, εργαζόμενος που εκλεγηκε πρόεδρος της Βραζιλίας είναι πολύ δημοφιλής και υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να υποβάλει υποψηφιότητα για τις προεδρικές του 2018. Το όλο θέαμα, λοιπόν, με τις θεαματικές ανακρίσεις και κατηγορίες θυμίζει έντονα σκηνικό εκστρατείας εναντίον μιας εν δυνάμει υποψηφιότητας.

Το πλαίσιο και το background: το τοπικό βαθύ κράτος και η αντεπίθεση του βαθέως κράτους των ΗΠΑ στη Λατινική Αμερική
Το όλο θέμα των μιζών αναφέρεται σε υποθέσεις που αφορούν την κρατική εταιρεία πετρελαίου. Το ότι υπάρχουν μίζες στη Βραζιλία είναι πασίγνωστο, όπως έγραψε σε μια επίκαιρη ανάλυση του ο  P. Escobar[2] ο οποίος τοποθέτησε το όλο θέμα στα πλαίσια μιας ευρύτερης γεωπολιτικής διαμάχης – με δυτικές παρεμβάσεις για τον ρόλο της Βραζιλίας στους BRICS.  Αλλά θα έρθουμε σε αυτά πιο κάτω. Το ενδιαφέρον του όλου σκηνικού είναι ότι σε μια χώρα με διάχυτη παράδοση μιζών, ξαφνικά υπάρχει μια μονοδιάστατη εστίαση [οι κατηγορίες λ.χ. εναντίον άλλων αξιωματούχων που προέρχονται από την δεξιά, απλώς αναφέρονται και μετά προσπερνιούνται.][3] από τη συγκεκριμένη ανακριτική ομάδα, εναντίον αξιωματούχων της αριστεράς, η οποία αναδείχθηκε στην ηγεσία της χώρας τα τελευταία χρόνια και έχει αλλάξει σαφώς την εικόνα της – αλλά και την ταξική κατανομή του πλούτου.



Η αριστερή διακυβέρνηση ήταν βασικά σοσιαλδημοκρατική εσωτερικά, αλλά σε μια χώρα με ταξικές δομές έντονης και βαθιάς ανισότητας,  η αριστερή διακυβέρνηση, και συμβολικά και πρακτικά, είχε καταλυτική επίδραση. Μέχρι και ο  Economist αναγνώρισε ότι η διακυβέρνηση της αριστεράς έχει επιτύχει ένα εντυπωσιακό άθλο με ταξικούς-οικονομικούς όρους. Μια μεγάλη μερίδα του πληθυσμού  «ανέβηκε» οικονομικά σε αυτό που μπορεί να ονομαστεί μεσαία τάξη. Είναι αυτή η επιτυχία των 12 χρόνων διακυβέρνησης του Λούλα [και μετά της πρώτης θητείας της Ρούσεφ - συνεργάτιδάς του από το κόμμα του] που του απέδωσε ποσοστό αποδοχής γύρω στο 80%, όταν ολοκλήρωσε τις δυο συνεχόμενες θητείες που δικαιούται σύμφωνα με το σύνταγμα. Ταυτόχρονα, όμως από το 2008 η Βραζιλία άρχισε μια εκστρατεία ενίσχυσης του δημόσιου έλεγχου πάνω στις πλουτοπαραγωγικές πηγές – ιδιαίτερα στον τομέα της ενέργειας. Έτσι η κρατική εταιρεία έγινε ο βασικός διαχειριστής αυτού του πλούτου. Και επιπλέον άνοιξε το δρόμο για συνεργασία με κινεζικές εταιρείες στην ανάπτυξη αυτού του πλούτου. Και αυτό προκάλεσε τις αντιδράσεις των δυτικών εταιρειών που ξαφνικά είδαν τους χώρους που μονοπωλούσαν να ανοίγουν τις επιλογές τους και να δημιουργούν μια πραγματική αγορά [ για τις επιλογές της Βραζιλίας] η οποία βελτίωνε και τις διαπραγματευτικές θέσεις της χώρας. Ακόμα χειρότερα για τις βόρειες τέως ηγεμονικές πολιτικές και οικονομικές δυνάμεις η αριστερή διακυβέρνηση δεν άνοιξε απλώς την βεντάγια την επιλογών, αλλά προχώρησε σε μια σε βάθος ένταξη της χώρας στο αναδυόμενο μπλοκ των BRICS. Ήδη η Βραζιλία συμμετέχει στην νέα αναπτυξιακή τράπεζα των BRICS και κινείται επίσης έστω και πιο προσεκτικά [σε σχέση με την Ρωσία – Κίνα – Ινδία όπως και το Ιράν, στην αποστασιοποίηση από την αποκλειστική χρήση του δολαρίου.

Η διαμάχη για τις πλουτοπαραγωγικές πηγές της χώρας – και η προσπάθεια για ιδιωτικοποίηση του τομέα της ενέργειας…
Σε αυτά τα πλαίσια, δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι η εστίαση στην κατασκευασμένη θεαματική σκανδαλολογία εστιάστηκε στην κρατική εταιρεία πετρελαίου, Petrobras. Μια εταιρεία που πρόσφερε σχεδόν το 10% των επενδύσεων στην χώρα και 18% του ΑΕΠ της χώρας.[4] Για να κατανοήσει κανείς στο νευραλγικό σημείο της επίθεσης, αξίζει να αναφερθεί ότι στην προεδρική προεκλογική εκστρατεία που έγινε μόλις πριν 2 χρόνια η Ρούσεφ [διάδοχος του Λούλα] εστίασε την κριτική της στην αντιπολίτευση στο ότι θα ξεπουλούσε τη δημόσια εταιρεία ενέργειας. Προφανώς, λοιπόν, η επίθεση πήρε άλλες μορφές. Ήδη μετά την επίθεση και στον Λούλα άρχισαν να εμφανίζονται οι αντιστάσεις στις λαϊκές συνοικίες, ενώ άρχισαν και τα γκράφιτι ενάντια στο «πραξικόπημα». Η δεξιά, από την άλλη κάνει τις δικές της κινητοποιήσεις [όπως και στην Χιλή επί Αλλιέντε] και άρχισε να μιλά και για την ανάγκη να πάρει θέση ο Στράτος ενάντια στις «λαϊκές πολιτοφύλακες» [τις οποίες φοβούνται ότι θα εμφανιστούν σαν μηχανισμοί άμυνας]… Αρκετοί μιλούν ήδη για ένα εκλεπτυσμένο πραξικόπημα με πρώτη φάση την ομάδα ανακριτών και σε δεύτερη φάση ένα ενδεχόμενο στρατιωτικό πραξικόπημα, αν δεν πετύχει η επίθεση η οποία έχει μέχρι τώρα ως πυροβολικό τα ελεγχόμενα μίνια – ιδιαίτερα το συντηρητικό συγκρότημα  Globo.

Η ευρύτερη επίθεση ενάντια στην λατινοαμερικανική αριστερά: η προσπάθεια υπονόμευσης της Βενεζουέλας, η επίθεση ενάντια στην Αργεντινή και το νέο πρότυπο πραξικοπήματος…
Αυτή η επίθεση δεν είναι μοναδική – ανκαι βέβαια η Βραζιλία είναι μεγάλος στόχος – αλλά και επικίνδυνο ρίσκο αν αποτύχει η επίθεση. Ήδη προηγήθηκαν μια σειρά από προσπάθειες υπονόμευσης άλλων αριστερών κυβερνήσεων – ιδιαίτερα της Βενεζουέλας και την Αργεντινής. Στην Βενεζουέλα η επίθεση ήταν σχεδόν ολοκληρωτική με στόχο την όξυνση της οικονονομικης κρίσης. Έτσι μια ετερόκλητη αντιπολίτευση κέρδισε τις πρόσφατες βουλευτικές εκλογές και τώρα υπάρχει ένα είδος δυαδικής εξουσίας με πρόεδρο των τσαβίστας και βουλή της αντιπολίτευσης. Και εκεί το παιχνιδι είναι χοντρό και θα φανεί πως θα λειτουργήσουν οι αντίπαλοι πόλοι σε ένα θεσμικό πλαίσιο που καθορίζει ευρύτερα δικαιώματα στα λαϊκά στρωματά ως προϊόν της ηγεμονίας που εγκαθιδρύθηκε με τους αγώνες της προηγούμενης περιόδου. Ανάλογα έγιναν και στην Αργεντινή, όπου υπάρχει το ανάποδο δυαδικό πλαίσιο – ένας πρόεδρος της αντιπολίτευσης με μια βουλή περονιστών [αλλά και αυτοί πολλαπλών τάσεων [με εσωτερική αριστερά και δεξιά]. Στην Αργεντινή ο στόχος ήταν η Κριστίνα Φερνάντεζ, η πρώην πρόεδρος [δεν μπορούσε να υποβάλει ξανά υποψηφιότητα] που εξέφρασε την αριστερή πτέρυγα των περονιστών. Και εκεί στήθηκε ένα ανακριτικό θέαμα με την ακόμα πιο τραβηγμένη θέση – ότι η ίδια είχε εμπλοκή σε μια έκρηξη που αποδόθηκε στην Χιζμπολλάχ..

Και οι πρακτικές των ανακρίσεων είναι χαρακτηριστικές. Οι κατηγορίες δεν βασίζονται σε οποιαδήποτε γραπτά τεκμήρια, αλλά σε «μαρτυρίες», οι οποίες προέρχονται από ύποπτους, οι οποίοι ξαφνικά [ως Λίλλης, Εργολάβοι στο ΣΑΠΑ, Μαληκκίδης, Βέργας κλπ] δήθεν θυμούνται κάτι.. Το οποίο εμφανώς είναι κάτι που υποβάλλεται από την ανακριτική ομάδα..[5] Ακόμα πιο ενδιαφέρον είναι το μοτίβο της εκστρατείας. Ως μοντέλο επικαλείται την εκστρατεία «καθαρά χέρια» στην Ιταλία – μόνο που εδώ δεν υπάρχει μόνο η μονοδιάστατη εστίαση που οδηγεί στην συγκάλυψη του κατεστημένου [που ζούσε από την κλοπή του δημόσιου πλούτου για δεκαετίες, αν όχι αιώνες – αν το δει κανείς ιστορικά] αλλά η σκόπιμη σκανδαλολογία φαίνεται να έχει ως δηλωμένο στόχο ένα είδος πραξικοπήματος που θα αναιρεί τη λειτουργία της δημοκρατίας με καθεστώτα έκτακτης ανάγκης. Ο επικεφαλής της ανακριτικής διαδικασίας, ο κ. Μορό, είναι βέβαια προσκείμενος στο κατεστημένο και στις ΗΠΑ, αλλά κατέγραψε και τους στόχους σε σχετικό κείμενο του το 2004, όπου υμνεί την «αυταρχική παρέμβαση στη δικαστική διαδικασία με στόχο συγκεκριμένους στόχους», η οποία [διαδικασία] θα συνοδεύεται από την κατασκευή ενός θεαματικού κλίματος παροξυσμού από τα ΜΜΕ ["authoritarian subversion of juridical order to reach specific targets " and using the media to intoxicate the political atmosphere][6]

 …οι πρακτικές των ανακρίσεων είναι χαρακτηριστικές. Οι κατηγορίες δεν βασίζονται σε οποιαδήποτε γραπτά τεκμήρια, αλλά σε «μαρτυρίες», οι οποίες προέρχονται από ύποπτους, οι οποίοι ξαφνικά…δήθεν θυμούνται κάτι.. Το οποίο εμφανώς είναι κάτι που υποβάλλεται από την ανακριτική ομάδα.. Ακόμα πιο ενδιαφέρον είναι το μοτίβο της εκστρατείας…..Ο επικεφαλής της ανακριτικής διαδικασίας… είναι βέβαια προσκείμενος στο κατεστημένο και στις ΗΠΑ, αλλά κατέγραψε και τους στόχους σε σχετικό κείμενο του το 2004, όπου υμνεί την «αυταρχική παρέμβαση στη δικαστική διαδικασία με στόχο συγκεκριμένους στόχους», η οποία [διαδικασία] θα συνοδεύεται από την κατασκευή ενός θεαματικού κλίματος παροξυσμού από τα ΜΜΕ

Το νέο μοντέλο καταστολής και το Ιστορικό πλαίσιο: Η Βραζιλία ως μοντέλο μιας νέας σειράς εξωτερικών επεμβάσεων και εσωτερικών αυταρχικών κινήσεων με άξονα τα ΜΜΕ και δικαστικούς λειτουργούς – και πάλι η δεξιά αντιγράφει πρακτικες της αριστεράς για να κατασκευάσει θεάματα. Αλλά υπάρχει ήδη και η κυοφορούμενη αντίσταση που απειλεί να οδηγήσει, αργά ή γρήγορα, σε ένα βαθύτερο ξήλωμα του βαθέως κράτους…
Σε αυτό το πλαίσιο, θα πρέπει να δει κανείς την ευρύτερη γεωπολιτική κατάσταση. Οι ΗΠΑ αποστασιοποιούνται από την Μέση Ανατολή [για να εστιάσουν στην Ασία] και φαίνονται να κάνουν μια απόπειρα ανασύνταξης στην Λατινική Αμερική την οποία έχασαν εν μέρει την περίοδο που εκαναν το salvo mortale της εισβολής στο Ιράκ το 2003. Και η νέα επίθεση δεν γίνεται με στρατιωτικά πραξικοπήματα [αν και ένα πραξικόπημα έγινε ήδη – στην Ονδούρα] αλλά «λευκά» ["ψηφιακά"] "μεταμοντέρνα" πραξικοπήματα των ΜΜΕ - δικαστικών κυκλωμάτων που εστιάζουν σε συγκεκριμένα θέματα με σαφή στόχο να κατασκευάσουν θεάματα για να δημιουργήσουν κλίμα ανατροπής. Έτσι, τη θέση των κόντρας στην Νικαράγουα την δεκαετία του 1980 αποκτούν τώρα επιλεγμένες παρεμβάσεις στο χώρο του θεάματος. Σε αυτό το πλαίσιο, όσα βιώθηκαν στην Κύπρο την περίοδο μετά το 2011 μπορεί τελικά να μην είναι καθόλου τυχαία ή απλώς τοπικά – αλλά αντανάκλαση, αν όχι μέρος μιας ευρύτερης διαδικασίας. Από το θέαμα του Πολυβίου με τη σχεδόν κωμική εστίαση «στους μπολσεβίκους που αφού είναι μπολσεβίκοι δεν λένε την αλήθεια», στο θέαμα της Δρομολαξιάς, όπου καταδικάστηκαν άτομα σε δίκη για μίζες χωρίς τεκμήρια ή καν κατηγορία ότι πήραν κάτι, και τελικά στην αποκάλυψη του θεάματος του ΣΑΠΑ, όπου απαλλάγηκαν οι ένοχοι για υπερχρεώσεις [οι εργολάβοι] για να στηθούν θεαματικές συλλήψεις που θα βόλευαν το κυβερνών κόμμα και τους πέριξ του..

Το ιστορικό πλαίσιο: από το πρώτο κύμα του κοινωνικού εκδημοκρατισμού στο δεύτερο..


Αυτό το οποίο γίνεται στη Βραζιλία και ευρύτερα στη Λατινική Αμερική είναι μια διαμάχη που ανοίγει ουσιαστικά το πλαίσιο για τη δεύτερη σύγκρουση της τοπικής αντίστασης με το τοπικό κατεστημένο/βαθύ κράτος και τις εξωτερικές επεμβάσεις. Ο πρώτος κύκλος είχε ξεκινήσει με τα κινήματα [μαζικών κινητοποιήσεων αλλά και αντάρτικου] της δεκαετίας του 1960 που αντιμετωπίστηκαν με την βία των στρατιωτικών πραξικοπημάτων με συμβολικό αποκορύφωμα το πραξικόπημα εναντίον του Αλλιέντε, του πρώτου δημοκρατικά εκλελεγμένου μαρξιστή προέδρου στη λατινική Αμερική,  το 1973.. Εκείνη η αιματοβαμμένη καταστολή, ανατράπηκε τις επόμενες δυο δεκαετίες, και ακολούθησε το πρώτο μαζικό κυμα μεταρρυθμισεων με άξονα από την μια το κίνημα των Τσαβίστας στη Βενεζουέλα και την εξέγερση στην Αργεντινή ενάντια στον νεοφιλελευθερισμό. Εκείνο το κύμα φαίνεται να καθιέρωσε για πρώτη φορά την δημοκρατία τουλάχιστον στην Λατινική Αμερική – και ένα εσωτερικό πρόγραμμα κοινωνικών μεταρρυθμίσεων, που σε μερικές περιπτώσεις είχε και την διάσταση της αποκατάστασης των για αιώνες αποκλεισμένων ιθαγενών. Ενώ σε άλλες, όπως στην Βενεζουέλα, έγιναν και βήματα ευρύτερης μεταμόρφωσης… Αλλά σε όλη την Λατινική Αμερική υπήρξε μια σαφής κίνηση προς την αυτονομία από την εξωτερική εξάρτηση…

Οι αντιπαραθέσεις αυτής της περιόδου θα δείξουν και το είδος των ισορροπιών που θα διαμορφωθούν – και το μέτρο στο οποίο..οι εξωτερικοί παράγοντες και η εσωτερική συντήρηση θα δείξουν ότι κατανοούν την βαθιά μετατόπιση που έχει συντελεστεί. Αλλά ..η παρούσα περίοδος αφήνει και την ιστορική διαδικασία των μεταμορφώσεων ημιτελή.. Και σε αυτό το πλαίσιο, θα ελθει το επόμενο κύμα της αριστεράς …


Σήμερα το εσωτερικό κατεστημένο [και οι εξωτερικοί του σύμμαχοι] φαίνεται ότι προσπαθούν να επανέλθουν και να ανατρέψουν ότι μπορούν από την αριστερή ηγεμονία της προηγούμενης 15ετιας. Οι αντιπαραθέσεις αυτής της περιόδου θα δείξουν και το είδος των ισορροπιών που θα διαμορφωθούν – και το μέτρο στο οποίο και οι εξωτερικοί παράγοντες και η εσωτερική συντήρηση θα δείξουν ότι κατανοούν την βαθιά μετατόπιση που έχει συντελεστεί. Αλλά σαφώς η παρούσα περίοδος αφήνει και την ιστορική διαδικασία των μεταμορφώσεων ημιτελή.. Και σε αυτό το πλαίσιο, το επόμενο κύμα της αριστεράς που εκφράζει και τα λαϊκά στρωματα των ιστορικά αποκλεισμένων, αλλά και της διεκδίκηση της λατινοαμερικάνικης αυτονομίας στο παγκόσμιο σύστημα, θα εστιάσει αναπόφευκτα [και ίσως σαν μέρος αυτής της επίθεσης που δέχεται η αρχική του θεσμική μορφή] στο ξήλωμα αυτών των μηχανισμών του βαθέως κράτους – όπως και στην ολοκλήρωση της αυτονόμησης από τις βόρειες παρεμβάσεις… Το πώς θα προχωρήσουν τα θεσμικά πραξικοπήματα των ΜΜΕ και των αυταρχικών δικαστών θα φανεί και από τις περιπτώσεις της δυαδικής εξουσίας αλλα και από τις μορφές των κινήσεων τους σε περιπτώσεις όπως η Βραζιλία. Και από αυτήν την ισορροπία θα διαφανεί και το επόμενο κύμα της αριστερής επέκτασης «των χωρών της ελευθερίας»..






[1] «Last week's questioning of the former president led to criticism not only from his supporters but also from judges and politicians, who said it was unnecessary….. A former factory worker and union leader, Lula remains a very popular figure in Brazil despite the accusations against senior members of the Workers' Party. »  http://www.bbc.com/news/world-latin-america-35788012

[2] Το παρόν κείμενο βασίζεται εν μέρει στο κείμενο του Escobar: http://sputniknews.com/columnists/20160306/1035858412/brazil-interrogation-petrobras-scandal.html
[3] Όπως το έθεσε και ο Escobar.. «The pampered, cocaine-snorting loser candidate of the 2014 Brazilian presidential election, Aecio Neves, for instance, was singled out for corruption by three different accusers — and it all went nowhere, without further investigation. Same with another dodgy scheme involving former president Fernando Henrique Cardoso — the notoriously vainglorious former developmentalist turned neoliberal enforcer. What Car Wash has already forcefully imprinted across Brazil is the perception that corruption only pays when the accused is a progressive nationalist. As for Washington consensus vassals, they are always angels — mercifully immune from prosecution.» Read more: http://sputniknews.com/columnists/20160306/1035858412/brazil-interrogation-petrobras-scandal.html#ixzz42VoyOcMJ
 [4] «Petrobras used to be a very efficient state company that then doubled as the single operator of the largest oil reserves discovered in the 21st century so far; the pre-salt deposits. Before it became the target of a massive speculative, judicial and media attack, Petrobras used to account for 10% of investment and 18% of Brazilian GDP.»
[5]  «Lula's name surfaced via the proverbial rascal turned informer, eager to strike a plea bargain. The working hypothesis — there is no smoking gun — is that Lula, when he led Brazil between 2003 and 2010, personally benefited from the corruption scheme with Petrobras at the center, obtaining favors for himself, the PT and the government. Meanwhile, inefficient President Dilma Rousseff is herself under attack engineered via a plea bargain by the former government leader in the Senate.»
Read more: 
http://sputniknews.com/columnists/20160306/1035858412/brazil-interrogation-petrobras-scandal.html#ixzz42Vo7QuRW
[6] «Yet it gets curioser and curioser when we learn that judge Moro wrote an article in an obscure magazine way back in 2004 (in Portuguese only, titled Considerations about Mani Pulite, CEJ magazine, issue number 26, July/September 2004), where he clearly extols "authoritarian subversion of juridical order to reach specific targets " and using the media to intoxicate the political atmosphere.» 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου