20 Μαρ 2016

Οι Κεντρικές Τράπεζες ρίχνουν τα επιτόκια, αλλά οι κοινωνίες δεν φαίνεται να «νοιώθουν» τους πλασματικούς αριθμούς της «βελτίωσης».. Η κοινωνική δυσφορία στο Βορρά και τη Δύση έχει ταξικό υπόβαθρο, όπως ανακαλύπτουν και τα καθεστωτικά ΜΜΕ: «Γιατί δεν αυξάνονται οι μισθοί;» ρωτά τώρα μέχρι και το BBC..





Νοσταλγώντας τον Κέυνς… Μα γιατί δεν καταναλώνουν οι πολίτες, ρωτάνε όσοι ξεχνούν ότι οι καταναλωτές παίρνουν τα λεφτά τους από τους μισθούς που περικόπτει η λιτότητα.. Και έτσι ο Κόρμπυν κερδίζει την μάχη με τα ΜΜΕ;
Οι πρόσφατες δηλώσεις τόσο από το ΔΝΤ όσο και από άλλους οργανισμούς και «ειδικούς» των χρηματιστηρίων [που ασκούν μια ηγεμονική στάση στις οικονομίες συζητήσεις τις τελευταίες 3 δεκαετίες] ότι θα πρέπει να κράτος να παρέμβει πιο ενεργά για να τονώσει την ζήτηση, έχουν σχολιαστεί και ως είδος «έκκλησης απελπισίας» από τα χρηματιστήρια, αλλά και έκφραση ανησυχίας για το γεγονός ότι η κατανάλωση παραμένει χαμηλή. Αυτή την εβδομάδα ακόμα και στην Βρετανία, άρχισαν οι υποχωρήσεις των θεαματικών προβλέψεων. Και σε σχετική δημοσκόπηση φάνηκε για πρώτη φορά να προηγούνται οι Εργατικοί έναντι των Συντηρητικών. Στο υπόβαθρο αυτών των ρητορικών μετατοπίσεων [αλλά και μετατοπίσεων στην πρακτική πολιτική – όπως φαίνεται με τις κινήσεις του Ντράγκι για ποσοτική χαλάρωση σε σύγκριση με την αυταρχικά μονεταριστική πολιτική πριν το καλοκαίρι του 2012] φαίνεται ότι υπάρχει μια βασική οικονομική παράμετρος – το γεγονός ότι οι μισθοί δεν αυξάνονται, μένουν στάσιμοι ή συνεχίζουν να μειώνονται, και αυτή η στασιμότητα η και μείωση, οδηγεί σε μείωση της ζήτησης, αλλά και περιορισμό της κατανάλωσης.
Βέβαια, η μείωση της ζήτησης είχε ως βασικό άξονα το επιχείρημα ότι έπρεπε να μπορούν να ανταγωνιστούν οι δυτικές οικονομίες τις αναδυόμενες με τους συγκριτικά χαμηλούς μισθούς. Αυτή, όμως, η θεώρηση, έστω και ως ρητορική δικαιολογία για να ευνοηθεί η αύξηση των κερδών του κεφαλαίου, συναντά σήμερα τα όρια της στην πραγματική οικονομία - και αρχίζουν να φαίνονται και οι επικίνδυνες για το status quo προεκτάσεις της: από την μια η πλειοψηφία των εργαζόμενων περικόπτει κατανάλωση, και άρα ο βασικός μηχανισμός ώθησης της ανάπτυξης στις δυτικές χώρες περιορίζεται, ενώ η αύξηση των κερδών από το κεφάλαιο δεν επενδύεται σε παραγωγικές επενδύσεις αλλα σε χρηματιστικές προσπάθειες γρήγορου κέρδους..
Η δυσφορία του πλήθους.. από την αριστερά στην δεξιά, η παραβατική ψήφος εστιάζει σε ένα αόρατο εχθρό που διαχειρίζεται το χρήμα.. και πολύ συχνά το πρόσωπο αυτού του αόρατου, έχει την εικόνα του τραπεζιτικού κεφαλαίου
Σε αυτό το πλαίσιο, η συζήτηση γίνεται αυξανόμενα όλο και πιο έντονη – καθώς αυξάνεται εμφανώς και η κοινωνική δυσφορία. Η διπλή εξέγερση των αμερικανών ψηφοφόρων ενάντια στο κατεστημένο [από τα αριστερά με τον Σάντερς και από το δεξιά με τον Τραμπ] κουβαλά μέσα της αναλογίες  με τις εντάσεις και στην Ευρώπη – που ωθούν στην ενδυνάμωση της μη σοσιαλδημοκρατικής αριστεράς στο νότο και την περιφέρεια, αλλά και των ξενοφοβικών κινημάτων της δεξιάς. Στις πρόσφατες εκλογές στην Γερμανία εκτός από μαζικές ροές από την δεξιά [του χριστιανοδημοκρατικού κόμματος της Μέρκελ] υπήρξαν και αριστερές ροές προς το νέο κόμμα των ξενοφοβικών. Και ανάλογες στάσεις υπήρξαν και από σοσιαλδημοκρατικά κόμματα στην ανατολική Ευρώπη, όπως στη Σλοβακία. Όταν ο πληθυσμός νοιώθει ότι μετά από 8 χρόνια κρίσης, που διαδέχθηκε αναδομήσεις που επίσης συμπεριλάμβαναν λιτότητα πριν το 2008 σε διάφορες χώρες, τώρα το μόνο που έχει να περιμένει είναι είτε την επόμενη κρίση, η απειλές που προετοιμάζουν το έδαφος για περισσότερη λιτότητα, μείωση μισθών, η κοινωνική ένταση είναι λογικό να θυμίζει πια την περίοδο του μεσοπολεμου.. Το ότι και από την αριστερά και από την δεξιά ακούγονται, πια, έντονες κριτικές για τον ρόλο των τραπεζών [λ.χ. ο Σάντερς αριστερά και ο Ορμπάν της Ουγγαρίας στα δεξιά] είναι σύμπτωμα του νέου καθεστώτος το οποίο επιβλήθηκε από το 1980 – με την μετακίνηση της καπιταλιστικής έμφασης για κερδοφορία στα χρηματιστήρια, αλλά και της έμφασης της νέας ηγεμονικής ιδεολογίας για έλεγχο-ρύθμιση της οικονομίας μέσω μονεταριστικών πρακτικών. Και την επίκληση της παγκοσμιοποίησης ως είδος δικαιολογίας για την επιβολή μορφών λιτότητας που απλώς οδηγούν στην μείωση των μισθών..


Μια παρατεταμένη μείωση μισθών στη Δύση…



Αυτές οι συζητήσεις, όπως και ο διάχυτος αποπληθωρισμός, δεν είναι πια θέματα που συζητούνται μόνο σε αριστερές αναλύσεις.. πρόσφατα και το  BBC  φιλοξενούσε ανάλογες αναλύσεις.. Με τεκμηριωμένες αναφορές στο πως η κατάσταση φαίνεται να θυμίζει πια περίοδο πριν την κρίση του 1929… Από εισαγωγή στη σχετική συζήτηση-ανάλυση:
«Είναι μια από τις πιο σημαντικές οικονομικές προκλήσεις αυτής της περιόδου: ενώ η ύφεση υποτίθεται ότι έχει ξεπεραστεί, και αυξάνεται η εργοδότηση, οι μισθοί παραμένουν πεισματικά χαμηλοί.. Στις ΗΠΑ ο μέσος [ media] μισθός παραμένει στάσιμος για 40 χρόνια . Στην Ιαπωνία και την Γερμανία έχουν περάσει 20 χρόνια χωρίς αύξηση μισθών. Και είναι ένα γενικό πρόβλημα – η αυξηση των μισθών παραμένει αδύναμη για μια σχεδόν δεκαετία..»

Ενώ ο John Van Reenen, διευθυντής του  Centre for Economic Performance στο  London School of Economics, σχολίασε ως εξής το ιστορικό πλαίσιο, αλλά και την αλλαγή ισορροπιών παγκόσμια με την άνοδο των χωρών της Ασίας..

«Κατά την διάρκεια των τελευταίων επτά η οκτώ χρόνων η αύξηση των μισθών ήταν πολύ απογοητευτική σε όλον το κόσμο. Μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, τα πράγματα ήταν πραγματικά καλά.. Από την χρηματοπιστωτική κρίση, η αύξηση των μισθών που την αρκετά καλή για 50-60 χρόνια – περίπου 2% κάθε χρόνο –έπεσε πολύ στις πλούσιες οικονομίες και έπεσε η έμεινε στάσιμη στις φτωχότερες χώρες.
Στην Βρετανία ειδικότερα οι μισθοί έχουν πέσει δραματικά – υπήρξε μια πτώση που ξεπέρασε το 10% όσον αφορά τους πραγματικούς μισθούς.. Αυτή η πτώση είναι πραγματικά πρωτοφανής. Πρέπει να πάμε πίσω στην δεκαετία του 1920 για να βρούμε τέτοια πτώση στους πραγματικούς μισθούς.
Και τί σημαίνει άραγε το γεγονός ότι οι μισθοί ανεβαίνουν μόνο στις αναδυόμενες οικονομίες της Ασίας.. όπου η Πολιτεία έχει ρόλο ρύθμισης της οικονομίας;
Οι χώρες που φαίνονται να τα πηγαίνουν καλύτερα – και πριν και μετά την κρίση φαίνεται να είναι οι αναδυόμενες οικονομίες.. Η Κίνα ειδικότερα φαίνεται να πηγαίνει εξαιρετικά καλά. Η ανάπτυξη της Κίνας από το 1980 οδήγησε σε μια τεραστία αύξηση των πραγματικών μισθών του πληθυσμού, και ακόμα και μετά την κρίση. Αυτό συνεχίστηκε έστω και με βραδύτερους ρυθμούς…. Και άλλες χώρες όπως η Ινδία, έχουν να επιδείξουν μια συγκριτικά αρκετά καλή εικόνα.»[1]







[1] John Van Reenen: The global picture..John Van Reenen is director of the Centre for Economic Performance at the London School of Economics.









Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου