6 Δεκ 2015

Πρωτοβουλία για τη Διάσωση των Φυσικών Ακτών – Για την περιβαλλοντική και κοινωνική δικαιοσύνη στον Ακάμα και την Λαόνα

Στις 8 Μαΐου 2007, το Υπουργείο Εσωτερικών [1] και το πρώην Υπουργείο Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος (νυν Υπουργείο Γεωργίας Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος) [2], πραγματοποίησαν μία κοινή διάσκεψη τύπου [3], κατά τη διάρκεια της οποίας παρουσίασαν τις βασικές πρόνοιες του «Διαχειριστικού Σχεδίου της Χερσονήσου του Ακάμα».

Σύμφωνα με την επίσημη παρουσίαση της πρώην Υπηρεσίας Περιβάλλοντος (νυν Τμήματος Περιβάλλοντος), η οποία φέρει τον τίτλο «Διαχειριστικό Σχέδιο της Χερσονήσου του Ακάμα», μία από τις βασικές πρόνοιες του «Διαχειριστικού Σχεδίου» ήταν η παροχή οικονομικών αποζημιώσεων ή/και η ανταλλαγή όλων των ιδιωτικών περιουσιών που εμπίπτουν εντός της υπό μελέτη περιοχής με κρατική γη σε άλλες περιοχές του νησιού [4].

Σύμφωνα με τον χάρτη της καθ’ ύλην αρμόδιας αρχής (συγκεκριμένα του Τομέα Χαρτογραφίας και Γεωγραφικών Δεδομένων του Κλάδου Χαρτογραφίας του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας), που περιλαμβάνεται στην παρουσίαση της Υπηρεσίας / του Τμήματος Περιβάλλοντος, οι περίκλειστες ιδιωτικές περιουσίες στην Χερσόνησο του Ακάμα κατανέμονται ως εξής:
1) Κτήματα της Μητρόπολης της Πάφου / Εκκλησίας της Κύπρου: 1595 δεκάρια (1,595,000 τ.μ.) γης στην περιοχή της Παραλίας της Τοξεύτρας ·
2) Κτήματα του μεγαλοεπιχειρηματία Φώτου Φωτιάδη: 1564 δεκάρια (1,564,000 τ.μ.) γης στην περιοχή της Φοντάνα Αμορόζα και στην περιοχή της Παραλίας της Τοξεύτρας ·
3) Κτήματα Παπαϊωάννου κ.α.: 217 δεκάρια (217,000 τ.μ.) γης στην περιοχή μεταξύ της Παραλίας της Τοξεύτρας και του Αγίου Γεωργίου της Πέγειας ·

4) Όλες οι υπόλοιπες μικρομεσαίες ιδιωτικές περιουσίες: 2430 δεκάρια (2,430,000 τ.μ.) γης, τα οποία βρίσκονται διάσπαρτα σε ολόκληρη την επικράτεια της Χερσονήσου του Ακάμα.


Με άλλα λόγια:
1) Τα κτήματα της Μητρόπολης της Πάφου / Εκκλησίας της Κύπρου αντιστοιχούν στο 27.47%,
2) Τα κτήματα του μεγαλοεπιχειρηματία Φώτου Φωτιάδη αντιστοιχούν στο 26.94%,
3) Τα κτήματα του Παπαϊωάννου κ.α. αντιστοιχούν στο 3.74% και
4) Όλες οι υπόλοιπες μικρομεσαίες ιδιωτικές περιουσίες αντιστοιχούν μόλις στο 41.85%.

Ας δούμε όμως πόσο αξίζουν συνολικά οι ιδιωτικές περιουσίες στην Χερσόνησο του Ακάμα για να έχουμε και μια συνολική εικόνα του ποσού που χρειάζεται για την εφαρμογή της πρόνοιας για παροχή οικονομικών αποζημιώσεων ή/και ανταλλαγή όλων των ιδιωτικών περιουσιών με ίσης αξίας κρατική γη σε άλλες περιοχές του νησιού:
• Σύμφωνα με ανακοίνωση της ίδιας της Συντονιστικής Επιτροπής Κοινοτήτων και Ιδιοκτητών Γης Ακάμα, ημερομηνίας 31 Οκτωβρίου 2014, «βάσει των εκτιμήσεων του Κτηματολογίου για το 2013», η αξία των ιδιωτικών περιουσιών «ξεπερνά τα €300 εκατομμύρια ευρώ» [5].
• Σύμφωνα με όσα δήλωσε στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος, στις 12 Νοεμβρίου 2015, ο Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Νίκος Κουγιάλης, «παλαιότερες αποφάσεις του Υπουργικού Συμβουλίου της προηγούμενης κυβέρνησης δεν μπορούν να υλοποιηθούν και αυτές αφορούν τη δυνατότητα αποζημίωσης, ανταλλαγής με κρατική γη ή μεταφορά συντελεστή δόμησης». Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι «δεν υπάρχει δυνατότητα αποζημιώσεων αφού θα απαιτηθούν πέραν των €500 εκατομμύρια ευρώ για κάτι τέτοιο» [6].

Ας παρακάμψουμε το γεγονός ότι το ποσό που αναφέρει ο αρμόδιος υπουργός είναι σχεδόν διπλάσιο του ποσού που αναφέρουν οι ίδιοι οι επηρεαζόμενοι ιδιοκτήτες γης, το οποίο μάλιστα στηρίζεται στις πιο πρόσφατες εκτιμήσεις της καθ’ ύλην αρμόδιας αρχής, δηλαδή του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας! Και ας υποθέσουμε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία χρειάζεται περίπου 500 εκατομμύρια ευρώ για την παροχή οικονομικών αποζημιώσεων προς τους επηρεαζόμενους ιδιοκτήτες γης.

Σε αυτήν την περίπτωση, το πρώτο εύλογο ερώτημα που προκύπτει είναι:
• Γιατί η κυβέρνηση δεν ξεκινά άμεσα ένα πρόγραμμα καταβολής οικονομικών αποζημιώσεων, δίνοντας προτεραιότητα στους επηρεαζόμενους μικρομεσαίους ιδιοκτήτες γης, η περιουσία των οποίων αντιστοιχεί μόλις στο 41,85% του συνόλου των ιδιωτικών περιουσιών και κυμαίνεται περίπου στα €300 εκατομμύρια ευρώ; Εξάλλου, ένα τέτοιο πρόγραμμα καταβολής οικονομικών αποζημιώσεων θα αποβλέπει τόσο προς την κατεύθυνση της περιβαλλοντικής προστασίας, όσο και της κοινωνικής δικαιοσύνης, άρα θα τυγχάνει ευρύτατης κοινωνικής νομιμοποίησης, καθώς θα διασφαλίζει ταυτόχρονα και την οικολογική ισορροπία του Εθνικού Δασικού Πάρκου Ακάμα και την ευημερία των τοπικών κοινοτήτων και των μη-κατέχοντων / μη-προνομιούχων.

Ένα δεύτερο εύλογο ερώτημα που προκύπτει είναι:
• Τι γίνεται όμως σε περίπτωση που ο μεγαλύτερος ιδιοκτήτης και επιχειρηματίας ανάπτυξης γης στην περιοχή υποβάλει διοικητικές ενστάσεις ή/και νομικές προσφυγές εναντίον ενός τέτοιου προγράμματος παροχής οικονομικών αποζημιώσεων, με πρόσχημα την παραβίαση των αρχών της «χρηστής διοίκησης» και της «ίσης μεταχείρισης» του από το κράτος; Προφανώς, η απάντηση σε αυτό το ερώτημα μπορεί και πρέπει να είναι πρωτίστως κοινωνική και πολιτική και δευτερευόντως νομικοτεχνική. Αλλά και σε νομικοτεχνικό επίπεδο, ας ληφθεί υπόψη ότι υπάρχουν μία σειρά από δικαστικές αποφάσεις που απορρίπτουν τις διαχρονικές ενστάσεις και προσφυγές της εταιρείας Fontana Amoroza Coast Ltd. για σωρεία αιτήσεων που έχει υποβάλει όσον αφορά διάφορες αναπτύξεις στην ιδιοκτησία της [7].

Τέλος, ένα τρίτο εξίσου εύλογο ερώτημα που προκύπτει είναι:
• Και τι θα γίνει με την εκκλησιαστική περιουσία της Μητρόπολης Πάφου; Όπως και στα προηγούμενα δύο ερωτήματα, έτσι και σ’ αυτήν την περίπτωση, η απάντηση είναι πρωτίστως κοινωνική και πολιτική. Και πέρα από την ίδια και την κοινωνία και την πολιτεία, το ερώτημα θα πρέπει να το απαντήσει, πριν από οποιονδήποτε άλλον, ο ίδιος ο πρώην Μητροπολίτης Πάφου και νυν Αρχιεπίσκοπος Κύπρου, Χρυσόστομος ΄Β. Εξάλλου, όπως ο ίδιος παραδέχθηκε δημόσια πριν από χρόνια σε μία συνέντευξη του, «στον καπιταλισμό υπάρχει άνθρωπος που είναι δισεκατομμυριούχος και άνθρωπος που δεν έχει να φάει». Αν λοιπόν πράγματι «η εκκλησία δεν είναι καπιταλιστική», αλλά απλά «είναι ενταγμένη σε αυτό το σύστημα και ακολουθεί τους κανόνες του» [8], τότε είναι στο χέρι του ίδου του προκαθήμενου της να το αλλάξει. Και ίσως δεν υπάρχει καλύτερη ευκαιρία από αυτήν για να δηλώσει «ἀπεταξάμην τα λεφτά» και να συμβάλει στη διαφύλαξη των κοινών αγαθών: τόσο της προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος της Χερσονήσου του Ακάμα, όσο και της ευημερίας των τοπικών κοινοτήτων του Οροπεδίου της Λαόνας. Αλλιώς βέβαια θα πέσει σε άλλη μια αντίφαση, για άλλη μια φορά. Γιατί δεν γίνεται την ίδια στιγμή που αρνείται την παραμικρή φορολόγηση της εκκλησιαστικής περιουσίας, να ζητά και υπέρογκες αποζημιώσεις για την εκκλησιαστική γη, εντός μάλιστα μίας Περιοχής Προστασίας της Φύσης και ενός Εθνικού Δασικού Πάρκου. Και γιατί καλό είναι να αερολογούν κάποιοι περί «επουράνιων παραδείσων», αλλά ας φροντίσουν να διαφυλάξουν πρώτα και πάνω απ’ όλα τους επίγειους. Και ο Ακάμας είναι ένας από τους τελευταίους που έχουν απομείνει αυτή τη στιγμή στο κατά τ’ άλλα «χρυσοπράσινο φύλλο» μας...

Υ.Γ. 1: Αλήθεια, το γεγονός ότι το 58.15% των περίκλειστων ιδιωτικών περιουσιών εντός της Χερσονήσου του Ακάμα ανήκουν μόνο σε τρεις ιδιοκτήτες γης, ενώ μόλις το 41.85% σε μερικές εκατοντάδες άλλους, μήπως μας λέει κάτι σχετικά με το γιατί καθυστερεί εδώ και 25 ολόκληρα χρόνια ο σχεδιασμός και η ανακήρυξη του Εθνικού Δασικού Πάρκου Ακάμα;

Υ.Γ. 2: Εδώ υπογράφουμε ενάντια στις πρόσφατες αποφάσεις της πενταμελούς διυπουργικής επιτροπής, οι οποίες προβλέπουν:
α) Τον περιορισμό του Εθνικού Δασικού Πάρκου Ακάμα εντός των ορίων μόνο της κρατικής δασικής και χαλίτικης γης και κατά συνέπεια τον αποκλεισμό όλων των ιδιωτικών περιουσιών, οι οποίες αντιστοιχούν με το 25% της συνολικής επικράτειας της Περιοχής Προστασίας της Φύσης Natura 2000.
β) Την επανεξέταση των υφιστάμενων πολεοδομικών ζωνών και τον καταρτισμό ενός νέου «Τοπικού Σχεδίου για την Ευρύτερη Περιοχή Ακάμα» από το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως.
γ) Την επαναξιολόγηση όλων των προηγούμενων αποφάσεων των Υπουργικών Συμβουλίων από το 2005 και έπειτα [9].


Παραπομπές:
[1]           Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών, 08/05/2007, «Δήλωση του Υπουργού Εσωτερικών κ. Νεοκλή Συλικιώτη για την Αναθεώρηση Πολεοδομικών Ζωνών Κοινοτήτων Ακάμα στη διάσκεψη τύπου για το Διαχειριστικό Σχέδιο Ακάμα»

[2]           Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών, 08/05/2007, «Δήλωση του Υπουργού Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος κ. Φώτη Φωτίου αναφορικά με τις βασικές πρόνοιες του Διαχειριστικού Σχεδίου για τη Χερσόνησο του Ακάμα»

[3]           Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών, 08/05/2007, «Υπουργός Εσωτερικών: Τη γη τη δανειζόμαστε από τα παιδιά μας»

[4]           Πρώην Υπηρεσία Περιβάλλοντος / Νυν Τμήμα Περιβάλλοντος – Πρώην Υπουργείο Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος / Νυν Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, 08/05/2007, «Παρουσίαση: Διαχειριστικό Σχέδιο της Χερσονήσου του Ακάμα»

[5]           SigmaLive, 31/10/2014, «Ο Ακάμας περιμένει το Διαχειριστικό Σχέδιο» – Άρθρο του Μάριου Δημητρίου
                Ο Φιλελεύθερος, 04/03/2015, «Δίκαιη αποζημίωση ζητούν οι ιδιοκτήτες γης στον Ακάμα: Θέσεις και εισηγήσεις» – Άρθρο του Άγγελου Νικολάου

[6]           Ο Φιλελεύθερος, 12/11/2015, «Ιδιοκτησιακό, το τελευταίο αγκάθι για τον Ακάμα: Αναμένονται αποφάσεις σε επίπεδο υπουργών στις 19 Νοεμβρίου» - Άρθρο του Άγγελου Νικολάου

[7]           (1992) 4 Α.Α.Δ. 524, 12 Φεβρουαρίου 1992, [Αρτεμίδης, Δ/στής], Αναφορικά με το Άρθρο 146 του Συντάγματος. Μεταξύ: Fontana Amoroza Coast Limited, Αιτητές, ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Υπουργείου Εσωτερικών και Άλλων, Καθ' ων η αίτηση, (Υπόθεση Αρ. 104/90).
Ανώτατο Δικαστήριο Κύπρου, Αναθεωρητική Δικαιοδοσία, Υπόθεση αρ.698/90, Ενώπιον: Χρ.Αρτεμίδη, Αναφορικά με το Αρθρο 146 του Συντάγματος. Μεταξύ: Fontana Amoroza Coast Ltd, από τη Λευκωσία, αιτητών v. Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω 1) Υπουργικού Συμβουλίου, 2) Υπουργείου Εσωτερικών και 3) Υπουργού Εσωτερικών, καθ΄ων η αίτηση, 14 Ιουλίου 1999, Για την αιτήτρια εταιρεία: κ.Χρ.Κληρίδης, Για τον καθ΄ου η αίτηση: κ.Αντ.Βασιλειάδης, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, Απόφαση.
Ανώτατο Δικαστήριο Κύπρου, Αναθεωρητική Δικαιοδοσία, Υπόθεση Αρ. 73/90, Ενώπιον: Δ.Κραμβή, Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος. Μεταξύ: Fontana Amoroza Coast Ltd., από τη Λευκωσία, Αιτητών, v. Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω 1) Υπουργείου Εσωτερικών και 2) 2. Αναπληρωτή Επάρχου Πάφου, Καθ΄ων η αίτηση, 10 Νοεμβρίου 1999, Για τον αιτητή: κ. Χρ.Κληρίδης, Για τους καθ΄ων η αίτηση: κ. Μ.Φλωρέντζος, Απόφαση.
Ανώτατο Δικαστήριο Κύπρου, Αναθεωρητική Δικαιοδοσία, (Υπόθεση Αρ. 844/2002), 9 Δεκεμβρίου 2003, [Καλλής Δ/στής], Αναφορικά με τα άρθρα 23 και 146 του Συντάγματος. Fontana Amoroza Coast Ltd, Αιτήτρια, v. Κυπριακής Δημοκρατίας, Μέσω Υπουργικού Συμβουλίου, Καθ' ων η αίτηση, Κ.Μιχαηλίδης, για την Αιτήτρια, Α.Μαππουρίδης, για τους Καθ' ων η αίτηση, Απόφαση.
(2006) 3 Α.Α.Δ. 209, 14 Απριλίου 2006, [Αρτεμίδης Π., Νικολαΐδης, Κραμβής, Χατζηχαμπής, Νικολάτος, Δ/στές], Fontana Amoroza Coast Ltd., Εφεσείοντες, v. Κυπριακής Δημοκρατίας, Μέσω Υπουργικού Συμβουλίου, Εφεσιβλήτων, (Αναθεωρητική Εφεση Αρ. 3768). Διοικητική Πράξη ― Εκτελεστή πράξη σε αντιδιαστολή προς πράξη στερούμενη εκτελεστότητας ― Οδηγίες και συστάσεις της Αρχής που ασκεί την διοικητική εποπτεία προς τα διοικητικά όργανα που πρόκειται να εκδώσουν τις εκτελεστές πράξεις ― Συνιστούν πράξεις που προηγούνται των εκτελεστών και δεν έχουν οι ίδιες εκτελεστότητα ― Η περίπτωση της γενικής απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου για τη «Διαχείριση της Χερσονήσου του Ακάμα». 14.04.2006
Ανώτατο Δικαστήριο Κύπρου, Αναθεωρητική Δικαιοδοσία, (Υπóθεση Αρ. 8/2009), 13 Ιανουαρίου 2011, [Πασχαλίδης, Δ/στής], Αναφορικά με το Άρθρο 146 του Συντάγματος. Fontana Amoroza Coast Ltd., Αιτήτρια, ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, Μέσω του Υπουργικού Συμβουλίου, Καθ'ων η αίτηση. Αίτηση ημερομηνίας 13/4/2010, Κυρ. Μιχαηλίδης, για την Αιτήτρια, Α. Μαππουρίδης, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, εκ μέρους του Γενικού Εισαγγελέα, για τους Καθ'ων η αίτηση, Απόφαση
Ανώτατο Δικαστήριο Κύπρου, Αναθεωρητική Δικαιοδοσία, (Υποθ. Αρ.1090 /2010), 26 Οκτωβρίου 2012, [Παμπαλλής, Δ/στης], Αναφορικά με τα ΄Αρθρα 23, 28, 29 και 146 του Συντάγματος. Fontana Amoroza Coast Ltd., Αιτήτρια, v. Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω 1) Υπουργικού Συμβουλίου και 2) Υπουργείου Εσωτερικών, Καθ΄ων η αίτηση, Λ.Λουκαϊδης, για την Αιτήτρια, Δ.Εργατούδη, (κα.), δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ΄ων η αίτηση, Απόφαση.
Ανώτατο Δικαστήριο Κύπρου, Αναθεωρητική Δικαιοδοσία, (Υπóθεση Αρ. 8/2009), 26 Σεπτεμβρίου 2013, [Πασχαλίδης, Δ/στής], Αναφορικά με το Άρθρο 146 του Συντάγματος. Fontana Amoroza Coast Ltd., Αιτήτρια, ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, Μέσω του Υπουργικού Συμβουλίου, Καθ'ων η αίτηση. Κυρ. Μιχαηλίδης, για την Αιτήτρια, Α. Ζερβού (κα), Δικηγόρος της Δημοκρατίας, εκ μέρους του Γενικού Εισαγγελέα, για τους Καθ'ων η αίτηση, Απόφαση.

[8] Ο Φιλελεύθερος, 07/06/1998, «Πάφου Χρυσόστομος: Ο καπιταλισμός επέβαλε τους κανόνες του και στην Εκκλησία» – Συνέντευξη του Μακάριου Δρουσιώτη

[9]           Ο Φιλελεύθερος, 20/11/2015, «Μόνο σε κρατική γη το πάρκο Ακάμα: Επανεξετάζεται το θέμα των πολεοδομικών ζωνών στην ευρύτερη περιοχή» – Άρθρο του Άγγελου Νικολάου
                Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, 23/11/2015, «Ο Υπουργός Γεωργίας συναντήθηκε με αντιπροσωπεία των Δήμων και Κοινοτήτων του Ακάμα»




Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου