22 Νοε 2015

Το Παρίσι δεν πιστεύει στα δάκρυα ΙΙ: Συνομωσίες μυστικών υπηρεσιών ή δομικές συνέπειες; Η επιτάχυνση κινήσεων ισορροπίας



Για την Γαλλία η επίθεση στο Παρίσι μπορεί να ήταν δύσκολη – και για την κοινωνία και για τις ελίτ. Αλλα γενικά θα μπορούσε να πει κάποιος ότι δομικά ευκολύνει επίσης τον κόσμο της εξουσίας των κρατών να βρουν νέες ισορροπίες τόσο ευρωπαϊκά όσο και παγκόσμια σε σχέση με την Μέση Ανατολή. Από την μια η Γερμανία και η Ε.Ε. γενικά μπορούν τώρα με τα αίμα των νεκρών του Παρισιού να στήσουν φράγματα για να εμποδίσουν τη ροή προσφύγων και νομικά αλλα και για να αντιμετωπίσουν το επίσης [ταυτόχρονα και σε αντίθεση με το ακροδεξιό] ισχυρό ρεύμα υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των προσφύγων. Θα δημιουργηθεί έτσι ένα είδος αστυνόμευσης και πίεσης προς τα δυο ρεύματα – των υποστηρικτών των προσφύγων και της ακροδεξιάς. Και σαφώς θα νομιμοποιηθεί η ντε φάκτο ανέγερση συνόρων εντός της Ε.Ε. Ταυτόχρονα καταστρατηγείται εσωτερικά μια βασική, δήθεν, αρχή της ΕΕ, αυτή της κινητικότητας ώστε να ελεγχθεί και η ροή και μετακίνηση προσφύγων σε χώρες της ΕΕ, αλλά και η εσωτερική μετακίνηση οικονομικών μεταναστών Ευρωπαίων πολιτών, που εδημιούργησεν η ίδια η ΕΕ με τις πολιτικές λιτότητας στον ευρωπαϊκό νότο. Με τα κυπριακα δεδομενα συζητησεις, η ίδια η ΕΕ θεσμοθετεί παρακλίσεις στις ίδιες τις βασικές αρχές της.

Θα μπορούσε κάποιος να το δει αυτό σαν συνομωσία. Μερικά στοιχεία της δημοσιότητας, όπως το διαβατήριο που βρέθηκε για να ενοχοποιούν οι πρόσφυγες ήταν όντως παράδοξο και ύποπτο. Και οι ασκήσεις των αστυνομικών σε όλη την Ευρώπη είναι και μια διαδικασία εκμάθησης και εξοικείωσης με ένα νέο μοντέλο στρατιωτικοποιήσης - αστυνόμευσης. Αλλά από την άλλη μια επίθεση αυτοκτονίας δεν οργανώνεται εύκολα από μυστικές υπηρεσίες. Υπάρχουν διάφοροι αστάθμητοι παράγοντες και αλληλοσυγκρουόμενα συμφέροντα στην ευρύτερη κρίση της Μέσης ανατολής, που δημιουργούν το αίσθημα ότι και οι συνομωσίες [στο βαθμό που υπάρχουν] λειτουργούν πια σαν αντιδράσεις σε δομικές δυναμικές που δεν ελέγχονται από κάποιους συνειδητά.  Μοιάζει με ολοκλήρωση διαδικασιών παρά με σενάρια προαποφασιμενων πράξεων. Αν δεν ήταν αυτό το επεισόδιο θα ήταν κάποιο άλλο.

Ευρύτερα η αποκάλυψη και η σκόπιμη επιδίωξη του Ισλαμικού κράτους να γίνει ο βασικός εκπρόσωπος του ισλαμικού πόλου και να ελκύσει μια εισβολή ξένων δυνάμεων στην Μέση Ανατολή όχι μόνο ανοίγει τον δρόμο, αλλά υποχρεώνει τη Δύση να συνεργαστεί με τη Ρωσία. Και αυτό, μπορεί να πει κάποιος, ίσως να επεκτείνεται και στην Ουκρανία. Αλλά το βασικό ζητούμενο είναι ότι επί του εδάφους, η Δύση ακόμα είναι σε αντιπαράθεση με την νόμιμη κυβέρνηση της Συρίας που έχει και το μόνο στρατό που αντιμάχεται το ισλαμικό κράτος.

Ωστόσο, αυτή η γενική εικόνα δεν αλλάζει τις ισορροπίες στην περιοχή. Η Σαουδική Αραβία είναι υπό πίεση και πολεμά ή χρηματοδοτεί πολέμους σε διάφορα μέτωπα [Υεμένη, Συρία, καταστολή στο Μπαχρέιν, και πιο αποστασιοποιημένη παρεμβολή στη Λιβύη και στον Λίβανο]. Η Τουρκία, επίσης, είναι ένας απρόβλεπτος παίκτης, καθώς σαφώς διατηρεί σχέσεις με τους ισλαμιστές και το Ισλαμικό κράτος, όπως και η Σαουδική Αραβία. Και η προοπτική, σαν απρόσμενη συνέπεια, δημιουργίας κουρδικού πολιτικού μορφώματος με αυτονομία στα σύνορα του – και που θα έχει σχέσεις και με το τούρκικο κουρδικό κίνημα – είναι ένα σαφές πρόβλημα για την Τουρκία και την πολιτική της.

Από την άλλη πλευρά, στις συνομιλίες για την Συρία, μετά την παρεμβολή της ρωσικής αεροπορικής επέμβασης στη Συρία στο πλευρό της κυβέρνησης, έχει γίνει αποδεκτό και το Ιράν. Και η Σαουδική Αραβία μιλά πλέον σε ένα πλαίσιο που έχει και άλλους μουσουλμάνους συνομιλητές. Και η Τουρκία έχει πια και δικά της προβλήματα συνεπειών. Σε αυτό το πλαίσιο, μια θεωρία συνομωσίας δύσκολα μπορεί να τεκμηριωθεί, αφού οι διάφοροι παίκτες αλλάζουν συχνά θέσεις. Όμως, είναι επίσης σαφές ότι τα κράτη προσπαθούν να βρουν τρόπους διαχείρισης μιας κρίσης με ιστορικές διαστάσεις – και στην ανάγκη κατασκευάζουν γεγονότα. Η ανατίναξη του ρωσικού αεροπλάνου μπορεί να ήταν μια έξυπνη κίνηση των ακτιβιστών του Ισλαμικού κράτους, αλλά μπορεί να είχαν και την βοήθεια μυστικών υπηρεσιών χωρών που ήθελαν να στείλουν μήνυμα στη Ρωσία – αλλά ίσως και στην Αίγυπτο που είναι πιο άμεσα θύμα αφού κτύπησε τον τουρισμό της. Και εδώ τα συμφέροντα είναι σαφώς περίπλοκα. Η κυβέρνηση Σίσι στηρίζεται από την Σαουδική Αραβία, αλλά είναι στο στόχαστρο της Τουρκίας και του Κατάρ που στηρίζουν την Μουσουλμανική Αδελφότητα.

Ο άλλος παίκτης που σιωπά απομονωμένος με τα δικά του προβλήματα, αλλά και τα δικά του δίκτυα, είναι το Ισραήλ. Οι κούρδοι που συμπαθεί η Άγκυρα [οι κούρδοι του Μπαρζανί στο Ιράκ[ φαίνονται να είναι σύμμαχοι του Ισραήλ, και το Ισραήλ φαινόταν να ενισχύει άτυπα τους ισλαμιστές στην νότια Συρία. Όμως τώρα με την παλαιστινιακή οργή να ανεβαίνει, αλλά και τη δυσφορία των αμερικανών και των ευρωπαίων με τον Νετανιάχου και τις πολιτικές του να αυξάνεται το Ισραήλ αποφεύγει τις δηλώσεις. Το πώς θα κινηθεί  θα φανεί – και υπάρχουν κοινά στοιχεία στην πολιτική και τα συμφέροντα με την Σαουδική Αραβία. Η κοινή αντίθεση στο Ιράν μπορεί να είναι απλώς η κορυφή του παγόβουνου. Ιστορικά και τα δυο κράτη άτυπα πολέμησαν τα αραβικά κοσμικά εκμοντερνιστικά καθεστώτα – προτιμώντας συντηρητικά ισλαμικά καθεστώτα ή κινήματα. Και τώρα βιώνουν και εσωτερικές και εξωτερικές πιέσεις.

Έτσι, αντί να αναζητά κανείς κάποιο οργανωτικό εγκέφαλο σε ένα πλαίσιο αντικρουόμενων συμφερόντων, είναι πιο πιθανό να έχουμε υπόγειες και επιφανειακές κινήσεις σε ένα ρευστό τοπίο όπου διάφοροι παίκτες [μερικοί αλληλοσυνδεόμενοι με υπόγεια δίκτυα] καθορίζουν τις κινήσεις τους αναλόγως των «γεγονότων» που προκύπτουν, είτε κατασκευασμένα ή μη.. Αν το σκηνικό είναι σκηνικό μιας ιστορικής μεταμόρφωσης στα πλαίσια μιας κατάστασης κρίσης ηγεμονίας και ανάδυσης πολλαπλών πόλων στο παγκόσμιο σύστημα και στο υποσύστημα της Ανατολικής Μεσογείου, τότε τα «γεγονότα» θα προκύπτουν. Είτε κατασκευασμένα από τα πάνω, είτε σαν αρμοσμένες συνέπειες, είτε σαν έκρηξη του απρόσμενου.. από κάτω. Έτσι και αλλιώς, αν δει κάποιος το 2015, υπήρξαν παράδοξες μετατοπίσεις και ροές – το πρώτο μισό ήταν αφιερωμένο στην ανάδυση κινημάτων αμφισβήτησης με συμβολικό σημείο αιχμής την αντιπαράθεση του ΣΥΡΙΖΑ με την γερμανική ηγεμονία, μετά το θέμα μετατοπίστηκε, σχεδόν παράδοξα αμέσως, στο θέμα των προσφύγων, και τελικά φτάσαμε στις εκρήξεις στο Παρίσι.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου