30 Αυγ 2015

Όταν φταρνίζεται η Κίνα η Δύση πανικοβάλλεται για το σπάσιμο της φούσκας των δικών της χρηματιστηρίων, και τον ερχομό της επόμενης κρίσης




Το τελευταίο δεκαήμερο του Αυγούστου συνοδεύτηκε από ένα πανικό στα διεθνή χρηματιστήρια που ξεκίνησε από το σπάσιμο της φούσκας στο κινεζικό χρηματιστήριο. Ακολούθησε ένας πανικός που απλώθηκε στα ευρωπαϊκά και στο αμερικανικό χρηματιστήριο. Η παρέμβαση της Κεντρικής Τράπεζας της Κίνας περιόρισε [προσωρινά;] τον πανικό, αλλά το γενικότερο αίσθημα ήταν ότι ο πανικός ήταν ευρύτερο σύμπτωμα, παρά αφορούσε το ίδιο το κινεζικό χρηματιστήριο, που έτσι και αλλιώς δεν αγγίζει την τεράστια πλειοψηφία του πληθυσμού – υπολογίζεται ότι μόλις των 6% των κινέζων πολιτών έχει κάποια επένδυση εκεί. Σε αυτό το πλαίσιο, προτάθηκαν δυο διαφορετικές ερμηνείες: η μια εστίαζε στην υποτίμηση του γουάν και την επιβράδυνση της ανάπτυξης στην Κίνα κάτω από 8%, ενώ η άλλη εστίαζε στην υποβόσκουσα ανησυχία για τις φούσκες στα δυτικά χρηματιστήρια, αλλά και στην πιθανότητα αύξησης των επιτοκίων στις ΗΠΑ.

Η στρατηγική της Κίνας για το γουάν και η εσωτερική αμφιταλάντευση για το χρηματιστήριο
Πριν από λίγες εβδομάδες, η Κίνα υποβάθμισε το γουάν – μια κίνηση που ερμηνεύθηκε ως προσπάθεια να ενισχύσει τις εξαγωγές της, μετά από τη μείωση του δείκτη βιομηχανικής παραγωγής. Σε αυτό το πλαίσιο, στις ΗΠΑ άρχισε πάλι το σενάριο του «οικονομικού πολέμου» από την Κίνα μέσω της υποβάθμισης. Αυτή η κλισέ αμερικανική αντίδραση, ωστόσο, ίσως να κρύβει και βαθύτερες ανησυχίες για την αναβάθμιση της Κίνας. Η υποβάθμιση, όπως υποστήριξαν πιο νηφάλιοι αναλυτές από την Κίνα και το εξωτερικό, έχει να κάνει με «διόρθωση» της αξίας του γουάν: το κινέζικο νόμισμα ήταν μέχρι πρόσφατα συνδεδεμένο με το δολλάριο και σε αυτό το πλαίσιο είχε αναβαθμιστεί, οπότε η υποτίμηση ήταν ουσιαστικά μια κίνηση προς την αυτονόμηση του γουάν και το καθορισμό της τιμής του από την αγορά. Σαφώς θα βοηθήσει τις κινέζικες εξαγωγές, αλλά το κίνητρο της κίνησης έχει να κάνει επίσης με την διαπραγμάτευση μεταξύ της Κίνας και του ΔΝΤ για να συμπεριληφθεί το γουάν στο «καλάθι» νομισμάτων που χρησιμοποιεί το ΔΝΤ για τον καθορισμό της πολιτικής του. Αποτελεί με αυτήν την έννοια και ένα σύμβολο της διαδικασίας αναβάθμισης της Κίνας ως ηγετικής δύναμης της οικονομίας στο παγκόσμιο σύστημα.

Γιατί πανικοβλήθηκε η Δύση – πέρα από τις συνηθισμένες αμερικανικές ιαχές; Μια επιβράδυνση της Κινεζικής οικονομίας και ένα υποτιμημένο γουάν, θα μειώσουν την κινεζική κατανάλωση. Όπως σωστά το έθεσε ένας παρατηρητής, η Κίνα δεν είναι απλώς πια μόνο το εργοστάσιο του πλανήτη, είναι και μια από τις μεγαλύτερες αγορές του πλανήτη – οι μεν αναπτυσσόμενες χώρες ανησυχούν για τη μείωση των κινεζικών εισαγωγών πρώτων υλών, ενώ οι δυτικοί πανικοβάλλονται από τη μείωση των δικών τους εξαγωγών άμεσα – ή έμμεσα διάμεσου της επίδρασης της μείωσης των εισαγωγών σε συσχετιζόμενες οικονομίες [όπως λ.χ. ΗΠΑ και ΕΕ].

Στο εσωτερικό της Κίνας, ωστόσο, υπήρξαν και άλλες ερμηνείες και αντιδράσεις. Ο P. Lee, του οποίου οι αναλύσεις αντικατοπτρίζουν αρκετά σφαιρικά τις κινέζικες εσωτερικές συζητήσεις έθεσε μια σειρά από ζητήματα,[1] τα οποία προσπεράστηκαν στις δυτικές εσωστρεφείς συζητήσεις: κατ’ αρχήν παρατήρησε ότι η φούσκα του κινεζικού χρηματιστηρίου δεν είχε όντως σχέση με την υποτίμηση του γουάν. Το κινέζικο χρηματιστήριο φαίνεται ότι ήταν σε μια κατάσταση φούσκας, και όπως γίνεται και γινόταν και σε άλλα χρηματιστήρια, σε κάποια φάση όσοι φτιάχνουν την φούσκα, πουλάνε και οι μικροί που δανείστηκαν για να μπουν, βρίσκονται ξαφνικά χαμένοι. Μπροστά σε αυτήν κατάσταση οι κινεζικές αρχές φάνηκαν να αμφιταλαντεύονται, αρχικά, προσπάθησαν να συγκρατήσουν την πτώση, αλλά σε μια μετέπειτα φάση την άφησαν να ολοκληρωθεί και μετά παρενέβηκε η Κεντρική Τράπεζα για να παράσχει κάποιου είδους ρευστότητα στις τράπεζες. Η αμφιταλάντευση της κυβέρνησης φαίνεται ότι έχει να κάνει και με εσωτερικές διαφωνίες και στο Κομμουνιστικό Κόμμα και άλλους θεσμούς της χώρας για το πόσο πρέπει να ενισχυθεί το χρηματιστήριο. Οι πιο "φιλικοί προς την αγορά" ήθελαν σαφώς την στήριξη του – αντίθετα μια άλλη πτέρυγα θεωρούσε ότι το όλο θέαμα του χρηματιστηρίου έχει να κάνει και με στήσιμο των τιμών με διαπλοκή και διαφθορά και για αυτό άρχισαν ήδη έρευνες για τα σχετικά ζητήματα. Ίσως ακόμα πιο αξιοσημείωτη είναι η στάση μερικών αξιωματούχων,[2] οι οποίοι θεωρούν ότι οι δυτικοί χρησιμοποιούν τη «χαλαρή ρευστότητα» για να διακινούν κεφάλαια σε μη δυτικές αγορές και να προκαλούν [και σκόπιμα-στοχευόμενα] κρίσεις στην οικονομία – σε αυτό το πλαίσιο, πίεζαν να αφεθεί το χρηματιστήριο να πέσει για να φύγουν τα κερδοσκοπικά κεφάλαια από το εξωτερικό τα οποία θεωρούν ύποπτα ως είδος δούρειου ίππου των αντίπαλων της χώρας. Αυτές οι απόψεις φαίνεται να είναι πιο έντονες ανάμεσα σε αξιωματούχους τόσο του κόμματος, αλλά και του στρατού. Ο ηγέτης της Κίνας Xi Jinping, ο οποίος προωθεί μια πολιτική του «Κινέζικου Ονείρου» βρέθηκε στη μέση μιας κρίσης που προκάλεσαν πολιτικές που δεν φαίνεται να ευνοούσε [όπως η διόγκωση του χρηματιστηρίου][3] και σύμφωνα με την ανάλυση του Lee θα χρειαστεί τώρα να αντιμετωπίσει τις διάφορες τάσεις που υπάρχουν για το θέμα – αλλά και για την κατεύθυνση της οικονομίας γενικότερα. Η δική του, πάντως, πολιτική φαίνεται να εστιάζεται στις παραγωγικές επενδύσεις, όπως είναι ο νέος δρόμος του μεταξιού.

Ο ‘Μεγαλος Φοβος» στην Δυση για την επομενη κριση, η ανακυκλωση των φουσκων μεσα από την εικονικη οικονομια των χρηματιστηριων και ο δομικος εκβιασμος της αμερικανικης κεντρικης τραπεζας
Στη Δύση οι εσωτερικές κινεζικές διαμάχες, αλλά και η πορεία αναβάθμισης της Κίνας, λειτουργούν ως εξωτερικές επιδράσεις σε ένα δικό τους υποσύστημα που ζει με το άγχος της επόμενης κρίσης. Ιστορικά από την δεκαετία του 1980, όταν η δυτική


[1] http://www.counterpunch.org/2015/08/27/making-sense-of-chinas-stock-market-meltdown/
[2] «If you really want to get into the financial warfare weeds, PLA fireeater Maj. General Qiao Liang (who, according to Francesco Sisci has the ear of Xi Jinping) has put forth the theory, well, accusation, that the United States knowingly pumps up emerging markets and then crashes them.  In this scenario, the RMB deval would be a pre-emptive move to wind down the carry trade and deflate the bubble before the Fed yanked out the plug this fall with a rate hike.»

[3] Οι δυο τασεις συμφωνα με το αρθρο του Lee “…believers in the inevitability of oligarchical market-driven growth & Xi Jinping’s emphasis on controlling and channeling market and economic forces to buttress CCP dominance.”

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου