12 Ιουλ 2015

Ιστορικές αναλογίες. Το ελληνικό «όχι» του 2015 είναι ανάλογο του κυπριακού 2012 και όχι του 2004: ο αρχιεπίσκοπος άρχισε πάλι να βρίζει για «τεμπέληδες» [και έλληνες, εκτός από τους κύπριους τώρα] ενώ είναι όντως αποκαλυπτικά ενδιαφέρουσα η ομοφωνία της Σημερινής με τον Πολίτη…



Το σοκ της αποτυχίας των ΜΜΕ έφτασε και στην Κύπρο, όπου όπως εύστοχα σχολίασε ο Κ. Γεννάρης μερικοί που είχαν πρωτοστατήσει στις επιθέσεις εναντίον της ελληνικής κυβέρνησης, φάνηκαν μετά την αποτυχία, να επικαλούνται το «μέσο», το ίντερνετ, ή στην Κύπρο την επικοινωνία μέσω facebook, για την απώλεια ελέγχου. Μερικοί από τους δεξιούς που εκφράζει η εικόνα της «νεοφιλελεύθερης» τάσης του Πολίτη, φάνηκε να ήλπιζαν μέσα από την νίκη του «Ναι» στην επιστροφή του Σαμαρά και την ευδαιμονία της επιβολής από την τρόικα. Θα ήταν και η δική τους δικαιολογία για την επιβολή, από το εξωτερικό και αντιδημοκρατικά [αλλά οι "φιλελεύθεροι της ανατολικής μεσογείου" είναι επιλεκτικοί στις "δημοκρατικές τους ευαισθησίες"] την τοπική πολιτική που υποστηρίζουν. Αυτοί μπορεί και να έβλεπαν αναλογία με το «Όχι» του 2004 – έστω και ως επίκληση της προσπάθειας για να πείσουν, έστω και μερικούς αριστερούς. Όμως, η αριστερά ήταν συλλογικά με το «ΟΧΙ» στην Ελλάδα. Ο Πολίτης, όμως, είχε απρόσμενους σύμμαχους τα πρωτοσέλιδα της Σημερινής, που έκαναν επίσης κριτική στην ελληνική κυβέρνηση. Η δεξιά ενωμένη βρέθηκε στο σοκ της μεταπραξικοπηματικής της πτώσης, όταν στις πρώτες εκλογές ο ΔΗΣΥ [με το ΔΕΚ] πήρε μόλις 25%. Μια ταύτιση του «Όχι» με το 2004 υπήρχε όμως και από μια μερίδα των απορριπτικών του κέντρου, αλλά και της δεξιάς. Ο Πιν είχε ένα αποκαλυπτικό σκίτσο μετά την ανακάλυψη που έκανε ότι τα ΜΜΕ λειτουργούν ως τρομοκρατία. Ρώτησε, αν στο δικό μας μελλοντικό δημοψήφισμα για το κυπριακό, θα συμπεριφέρονταν έτσι. Αυτό που ξέχασε, βέβαια, ο Πιν ήταν ότι το 2004, σε εκείνο το δημοψήφισμα, τα κυπριακά ΜΜΕ πουλούσαν επίσης υστερία, αλλά υπέρ των απόψεών του.

Τα δυο δημοψηφίσματα ήταν βέβαια για διαφορετικά θέματα – το ένα είχε να κάνει με το κυπριακό, ενώ το άλλο είχε να κάνει την οικονομία. Και στις δυο περιπτώσεις, υπήρχαν πιέσεις και εξωτερικές και εσωτερικές. Αλλά η μόνη φορά που συνέπεσαν οι δυο μορφές πίεσης στην Κύπρο, ήταν το 2012 – και πάλι για την τρόικα. Οι περισσότεροι [πλην των απορριπτικών του Φιλελευθέρου, που είναι η πιο ενδιαφέρουσα μετατόπιση] που στήριζαν τη διαπραγμάτευση, αντί την παράδοση στις απαιτήσεις την τρόικα το 2012 στην Κύπρο, ήταν οι ίδιοι που στήριξαν και το ελληνικό «όχι» του 2015. Η θεματολογία είναι κοινή – αλλά και το σκηνικό ενδεικτικό των διαφορετικών συγκλίσεων εξωτερικών και εσωτερικών μορφών εξουσίας. Και ενδεικτικά και πάλι οι μόνες εφημερίδες που ήταν έντονα εναντίον της τρόικα ήταν η Χαραυγή και η Γνώμη.

Μια μεγάλη μερίδα των οπαδών του «Όχι» το 2004 ήταν ουσιαστικά με το «Ναι» στην Ελλάδα το 2015: από την Στράκκα «μέχρι τον Αρχιεπίσκοπο !»
Η αντιπαράθεση στην Ελλάδα προκάλεσε ενδιαφέροντα ρήγματα στο κυπριακό κατεστημένο. Αν και στην Ελλάδα μια μερίδα της κυβέρνησης, οι Ανεξάρτητοι Έλληνες, επικαλέστηκαν στο κυπριακό «όχι» το 2004, οι κύπριοι οπαδοί του «όχι», τότε δεν ήταν καθόλου ενιαίοι. Το πιο κραυγαλέο παράδειγμα ήταν η οικογένεια του Τάσσου, που ελέγχει το επίσημο ΔΗΚΟ, αλλά και ο αρχιεπίσκοπος. Ο Ν. Παπαδόπουλος, ο οποίος φαίνεται να επικεντρώνει τώρα την κριτική στο κυπριακό, ενώ για την οικονομία [για την οποία είχε κάνει μια στροφή από το 2014] τηρεί πιο χαμηλούς τόνους – από ότι φαίνεται με υλικά ανταλλάγματα. Πέρασε ένα νομοσχέδιο για τα κομματικά αξιώματα δημοσίων υπαλλήλων που φέρεται να το είχε ανάγκη ο κ. Παπαδόπουλος, ενώ γράφτηκε ότι ήταν και ο κερδισμένος από το διορισμό της νέας ΕΔΥ. Έτσι, όχι μόνο δεν είπε λέξη υπέρ της ελληνικής κυβέρνησης, επαναλαμβάνοντας απλώς ότι θα πρέπει η Ελλάδα να μείνει στο ευρώ, αλλά στη βουλή το κόμμα, υπό την ηγεσία του, δεν ψήφισε πρόταση νόμου για συμπαράσταση στην Ελλάδα. Η δε Αναστασία Παπαδοπούλου σε μια άτσαλη κίνηση οικογενειακής διεκδίκησης του Τασσου, διαφώνησε με τον κ. Καμμένο, που επικαλέστηκε το «όχι» του 2004 – λες και ότι έγινε τότε ήταν οικογενειακή ιδιοκτησία της Στράκκας.

Ακόμα πιο κραυγαλέος, όμως, ήταν και ο αρχιεπίσκοπος. Ο δε Α.Μιχαηλίδης που υπήρξε σαφώς πιο συνεπής στα "όχι" του, έγραψε χαρακτηριστικά..
«Δεν είμαστε καλά! Να είναι η Ελλάδα στην πιο κρίσιμη ώρα, ένα βήμα από τον κίνδυνο πλήρους κατάρρευσης και να βγαίνει ο αρχιεπίσκοπος να δηλώνει ότι οι έλληνες «πρέπει να σφίξουν τα ζωνάρια». Την ημέρα του Γιούρογκρουπ και της Συνόδου Κορυφής. Ούτε ο Σόιμπλε να ήταν… Μόλις δυο μέρες προηγουμένως ο ελληνικός λαός είπε «φτάνει πια» στη γερμανική πολιτική του «σφίξετε τα ζωνάρια», γιατί δεν έχουν άλλες τρύπες να σφίξουν. Το κατάλαβε ακόμα και Γκίντερ Φερχόιγκεν..Αυτά από ένα Γερμανό, πρώην Ευρωπαίο επίτροπο, γνωστό μας από το 2004. Κι όμως, οι δικοί μας, μαζί τους και ο Αρχιεπίσκοπος, αδυνατούν να δουν την ανθρώπινη διάσταση και να στηρίξουν την ουσία της υπόθεσης…»

Το ελληνικό «όχι» το στήριξαν αυτοί που ήταν υπέρ της διεκδίκησης [αντί της παράδοσης/αποδοχής] των όρων της τρόικα το 2012
Υπήρξαν, βέβαια, απορριπτικοί στο κυπριακό που στήριξαν το «όχι» της ελληνικής κοινωνίας, όπως και τη διεκδίκηση μιας άλλης αντιμετώπισης από την Ευρώπη. Η ΕΔΕΚ και η Συμμαχία Πολιτών λ.χ. Όχι, όμως, το συγκρότημα ΔΙΑΣ που αντίθετα έθαψε μια δημοσκόπησή του που έδειχνε ότι 74% των κυπρίων θα ψήφιζαν «όχι». Με αυτή την έννοια, η στήριξη του ελληνικού «όχι» δεν έχει να κάνει άμεσα με το 2004, αλλά αντίθετα οι αναλογίες είνα πολύ πιο κοντά στο 2012 και τη στάση απέναντι στην τρόικα τότε. Έτσι, όπως και στην περίπτωση της κυπριακής διαπραγμάτευσης, η μόνη έντονα επικριτική εφημερίδα για την τρόικα [και στην Κύπρο το 2012 και στην Ελλάδα το 2015] ήταν η Χαραυγή, ενώ η πιο έντονα φιλοτροϊκανή και στις δυο περιπτώσεις ήταν σαφώς ο Πολίτης. Όταν έγινε η σύσκεψη των αρχηγών τον Νοέμβριο του 2012 και η τρόικα απειλούσε να φύγει χωρίς συμφωνία [και ο Αναστασιάδης και ο Πολίτης φώναζαν για τον ΕΛΑ, που ξέχασαν μετά] τη θέση ότι δεν μπορούσε η κυβέρνηση να αποδεχθεί τους όρους της τρόικα [που περιλάμβαναν πιο σκληρά μέτρα, αλλά και δικαιοδοσία στο φυσικό αέριο] τη στήριξαν το ΑΚΕΛ, η ΕΔΕΚ και ο κ. Συλλούρης. Ο Λιλλήκας την στήριξε επίσης, αν και δεν συμμετείχε, αλλα είχε άρχισε από τότε να διαμορφώνει ένα διαφορετικό προφίλ.

Η αναλογία στο κλίμα πιέσεων – το 2004 υπήρξαν εξωτερικές πιέσεις, αλλά εσωτερική πίεση του κατεστημένου, ενώ στην Ελλάδα υπήρξε ταυτόχρονη πίεση και από το εξωτερικό και το εσωτερικό, όπως στην Κύπρο το 2012
Η ουσιαστική διαφορά των δυο περιπτώσεων είχε να κάνει και με το θέμα [κυπριακό, οικονομία] αλλά και με το είδος των εκβιασμών – στην περίπτωση του 2004 υπήρχαν, όντως, εκβιαστικές πιέσεις υπέρ του «ναι» από το εξωτερικό,[1] αλλά στο εσωτερικό η πλειοψηφία των ΜΜΕ κατασκεύασε ένα κλίμα σαφώς υπέρ του «όχι» – και άρα θέσης για ψήφο υπέρ του. Στην κυπριακή περίπτωση του 2012 και την ελληνική του 2015, αντίθετα υπήρξε μια ομοφωνία εσωτερικά και εξωτερικά στην επίθεση εναντίον όσων αντιστέκονταν στην τρόικα.

Αυτό που αξίζει ίσως να δει κάποιος ακολουθώντας την αναλογία των εξελίξεων σε Ελλάδα και Κύπρο, είναι το αντίστοιχο της ελληνικής αντίστασης στα ΜΜΕ. Σαφώς, όταν ξεκίνησε η επίθεση των ΜΜΕ για συγκάλυψη των τραπεζών, η κυπριακή κοινωνία, και η τοπική [θεσμική και εξωθεσμικη] αριστερά ήταν απροετοίμαστες. Η εξωθεσμική ήταν ίσως πιο καλά προετοιμασμένη λόγω της ανάπτυξης ενός αυτόνομου λόγου στην μπλοκόσφαιρα.[2] Αλλά η επίθεση των ΜΜΕ ήταν σαρωτική. Το 2012 συνεχίστηκε αυτή η επίθεση, όπως και οι προσπάθειες συγκάλυψης των σκανδάλων και των ευθυνών των τραπεζών για την οικονομική κρίση, αλλά η υπόγεια δυσφορία φάνηκε να συσσωρεύεται. Έτσι, παρά τις επιθέσεις εναντίον της κυβέρνησης από το 90% των ΜΜΕ, εντούτοις σε δημοσκοπήσεις φαινόταν ότι ήταν πλειοψηφικές οι θέσεις της αριστεράς για φορολόγηση του πλούτου, για διαπραγμάτευση [αντί αποδοχή/παράδοση] με την τρόικα σε θέματα εργαζομένων [13ο, ΑΤΑ, συντάξεις] όπως και στη διαχείριση των κοινών [αντίθεση σε ιδιωτικοποιήσεις, εμπλοκή της τρόικα στο φυσικό αέριο].

Αυτή η δυσαρμονία ανάμεσα στο υπόγειο αίσθημα και στην εικόνα των ΜΜΕ εκράγηκε τελικά τον Μάρτιο, όταν η κυβέρνηση που έκλεξε η τρόικα και τα ΜΜΕ της τοπικής άρχουσας τάξης δοκίμασε να ικανοποιήσει από την μια την τρόικα, που δεν πέρασε όσα ήθελε με την προηγούμενη κυβέρνηση, αλλά και την τοπική αστική τάξη που ήθελε να φορτώσει στην κοινωνία όλη την ζημιά των τραπεζών. Έστω και σε άμυνα στην καθεστωτική δημόσια σφαίρα, έστω και μέσω του ίντερνετ, η θέση ότι έφταιγαν οι τράπεζες για την κρίση είχε διαρρεύσει και είχε γίνει πλειοψηφικη. Έτσι, όταν ο Σαρρής, ο τραπεζίτης με τις τεράστιες ευθύνες [αλλά και προστασία από την ελίτ] προσπάθησε, μαζι με τον νυν προεδρο, να περάσει το καθολικό κούρεμα, δεν υπολόγισαν την αντίδραση. Ενώ τα ΜΜΕ ανακοίνωναν τα τυπικά, στη δημόσια σφαίρα του προφορικού λόγου της καθημερινότητας αρχισε να διαχεεται το σαββατοκύριακο του καρναβαλιού, σε συναντήσεις, sms, μηνύματα στο ίντερνετ, και στους δρόμους, και τελικά το καθολικό κούρεμα δεν πέρασε – ούτε καν το κόμμα του Αναστασιάδη και του Αβέρωφ δεν τόλμησε να το ψηφίσει. Εκείνη η αντίσταση απέτρεψε κάτι, και έδωσε μια εικόνα του βάθους στο οποίο γίνεται η επεξεργασία των πληροφοριών στο συλλογικό ασυνείδητο – και τρόμαξε την άρχουσα τάξη. Που αντεπετέθηκε. Τώρα με την εικόνα της ελληνικής κοινωνίας να έχει αναπτύξει, μέσα από τους δικούς τους αγώνες τα τελευταία 5 χρόνια, εναλλακτικά δίκτυα που μπορούν να κερδίσουν σε ποσοστό 60% ψήφων το 90% των καθεστωτικών ΜΜΕ, το επόμενο στάδιο της ανάδυσης της κυπριακής υπόγειας συνείδησης για την τρόικα και την ταξικές πολιτικές ευνοιοκρατίας που προώθησαν μερικοί, αναμένεται με ενδιαφέρον..


Τώρα με την εικόνα της ελληνικής κοινωνίας να έχει αναπτύξει, μέσα από τους δικούς τους αγώνες, τα τελευταία 5 χρόνια, εναλλακτικά δίκτυα που μπορούν να κερδίσουν σε ποσοστό 60% ψήφων το 90% των καθεστωτικών ΜΜΕ, το επόμενο στάδιο της ανάδυσης της κυπριακής υπόγειας συνείδησης για την τρόικα και τις ταξικές πολιτικές ευνοιοκρατίας που προώθησαν μερικοί, αναμένεται με ενδιαφέρον..





[1] Η ρητορική των επιθέσεων είχε αναλογίες – δεν μπορούσαν να απειλήσουν ότι θα έδιωχναν την Κυπριακή Δημοκρατία από την Ε.Ε. λ.χ. αλλά πλανιόταν η απειλή για «απομόνωση», για «μέτρα» κλπ. Είναι σε αυτό τα πλαίσιο που είπε και ο Τάσσος το σχόλιο «δηλαδή εμένα όταν πάω σε συνάντηση κορυφής δεν θα μου προσφέρουν καφέ;»
[2] Ακολούθησαν και επιδράσεις από κινήματα όπως το occupy.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου