17 Μαΐ 2015

Μυρίζει μπαρούτι στα Βαλκάνια; Η Ελλάδα διαπραγματεύεται, έρχεται προσφορά από τους BRICS, οι αμερικανοί δεν θέλουν τον αγωγό, και ξαφνικά βίαια επεισόδια στη γιουγκοσλαβική Μακεδονία





Η διαπραγμάτευση και η πίεση για να περιοριστεί η ελληνική εξέγερση
Η διαπραγμάτευση της Ελλάδας με τους «θεσμούς» μοιάζει σαν ένα παρατεταμένο θεαματικό παιχνίδι, στο οποίο παίζονται και εσωτερικά και εξωτερικά ζητούμενα. Η μέχρι τώρα προσπάθεια του Γιούρογκρουπ και στο παρασκήνιο της ΕΚΤ να εκβιάσουν την Ελλάδα με το να κατασκευάσουν ένα κλίμα εσωτερικής αποσταθεροποίησης δεν αποδίδει. Η ατάκα του Σόιμπλε «τώρα να δούμε πως θα το εξηγήσει στους ψηφοφόρους» μετά τις πρώτες διαπραγματεύσεις δεν φαίνεται να αποδίδει. Βέβαια, πιέσεις από μερίδα της άρχουσας τάξης μέσω των ΜΜΕ υπάρχουν – το συνηθισμένο σενάριο «την άλλη εβδομάδα στάση πληρωμών» ειπώθηκε, πια, αρκετές φορές, και η διαμαρτυρία μιας εκπρόσωπου της προηγούμενης κυβέρνησης ότι δεν είπε ότι θα λείψει το χαρτί υγείας από τα καταστήματα, εκφράζει ίσως και το αίσθημα της αντιπολίτευσης ότι η κινδυνολογία δεν τραβάει.

Αλλά η πίεση έχει και μια εξωτερική διάσταση. Με την άνοδο μιας σειράς αριστερογενών κινημάτων [από τους Podemos, μέχρι το Sinn Fein στην Ιρλανδία και το SNP στη Σκωτια] δημιουργεί και την ανάγκη για μια επιπρόσθετη πίεση, έτσι ώστε το κύμα επανάληψης της εκλογικής επιτυχίας του ΣΥΡΙΖΑ να μειωθεί. Έτσι, τα δυτικά ΜΜΕ, και ιδιαίτερα τα γερμανικά διοχετεύουν κατα περιόδους σενάρια κρίσης, για να αυξήσουν την πίεση, αλλά και για να συντηρούν ένα κλίμα φόβου για την ανάδυση της αμφισβήτησης.

Η διαπραγματευτική θέση της ελληνικής κυβέρνησης και η αποκαλυπτική διάσταση – τα προγράμματα δεν βοήθησαν τις οικονομίες υπό μνημόνιο, αλλά την δομική επιβολή εξάρτησης τους από την ΕΚΤ
Η διαπραγμάτευση της ελληνικής κυβέρνησης αντιμετωπίζει μεν την πίεση από τον περιορισμό ρευστότητας από την ΕΚΤ, αλλά η βασική της θέση ότι προτεραιότητα έχουν οι εσωτερικές υποχρεώσεις της χώρας και ακολουθούν οι εξωτερικές, λειτουργεί ως μια απειλή εξωτερικής στάσης πληρωμών – προς τους «θεσμούς». Έτσι, οι κινήσεις γίνονται σχεδόν σε στυλ σκληρής ανταλλαγής. Η Ελλάδα μετέφερε χρήματα [από ειδικό ταμείο το οποίο φαίνεται να έχει χρήματα από το ΔΝΤ] για να πληρωθεί..χρέος στο ΔΝΤ. Η Αθήνα παίζει με το χαρτί το οποίο, ουσιαστικά, διεκδικούσε η αμφισβητηση του μνημονίου από την αρχή – ότι δηλαδή τα νέα δάνεια έχουν να κάνουν σε μεγάλο βαθμό με την αποπληρωμή δυτικών τραπεζών. Η Ελλάδα, δηλαδή, δανείζεται από τους δυτικούς θεσμούς για να πληρώνει τα προηγούμενα δάνεια κοκ.

Το όλο σκηνικό είναι χαρακτηριστικό ότι τα προγράμματα δεν είχαν να κάνουν κατ’ ανάγκη με διόρθωση οικονομικών δεδομένων – αλλά ιδιαίτερα με την δημιουργία μιας σχέσης δομικής εξάρτησης. Οι χώρες πιέζονται να μπουν σε ένα πρόγραμμα, το οποίο τους ανεβάζει δραματικά το δημόσιο χρέος [αυτό συνέβηκε σε όλες τις χώρες του μνημονίου]μειώνει σε κάποιο βαθμό το έλλειμμα, αλλά και αυτό είναι σχετικό, αφού στην μεν Ιρλανδία ακόμα προσπαθεί να πέσει κάτω από 3% [αλλά βγήκε υποτίθεται από το μνημόνιο], ενώ η ανεργία ανεβαίνει δραματικά και έτσι πιέζεται η δύναμη της εργασίας και μειώνονται οι μισθοί. Ήταν και μια διαδικασία ταξικής πίεση προς όφελος του κεφαλαίου, αλλά και μια δομική διαδικασία υποχρεωτικής πειθαρχίας σε μηχανισμούς εξάρτησης από την Ε.Ε. Αυτά σημαίνουν μια διαδικασία εξάρτησης σε σχέση με το δημόσιο χρέος και την εξάρτηση από την ΕΚΤ για ρευστότητα. Έτσι, η πρακτική λύση της ποσοτικής χαλάρωσης την οποία υιοθέτησαν οι αμερικανοί, μόλις τώρα υιοθετείται στην Ευρώπη – σε ένα πλαίσιο, όπου η ΕΚΤ διοχετεύει ρευστό αγοράζοντας κρατικά ομόλογα, άρα ελέγχοντας και το δημόσιο χρέος, αλλά λειτουργώντας και ως μηχανισμός εκβιασμού. Σε αυτό το πλαίσιο, όταν καταγραφεί η ιστορική μορφή της κρίσης, θα διαφανεί ότι εκτός από την προθυμία να διασωθούν οι τράπεζες με ένα κεϋνσιανό κρατικό παρεμβατισμό για το χατίρι τους, ακολούθως επιβλήθηκε μια επιλεκτική [με την έννοια των κριτηρίων για υποχρεωτική ένταξη] λιτότητα στη δεύτερη φάση της ευρωπαϊκής κρίσης μετά το 2011 ως μηχανισμός πειθαρχίας. Ο μέσος όρος της ύφεσης την οποία επέβαλε αυτή η λιτότητα ως πειθαρχική πρακτική ήταν γύρω στα 3.5. με 4 χρόνια. Οπότε, τώρα, διοχετεύεται μεν ρευστότητα στην αγορά, άρα θα υπάρξει μεν ανάπτυξη – σχεδόν αναπόφευκτα – αλλά αυτό το πλαίσιο απαιτεί έλεγχο και γιατί η πειθαρχική άσκηση με άξονα την άνοδο της γερμανικής ηγεμονίας προκάλεσε διάχυτη δυσφορία ταξικά, αλλά και ανάμεσα στις περιφέρειες και γιατί εμφανίζεται λόγω των αντιδράσεων μια ανάποδη διαδικασία απόδομησης. Η ελληνική αμφισβήτηση δεν είναι η μόνη – στο υπόλοιπο νότο υπάρχουν ανάλογα κινήματα. Στην ανατολή υπάρχει μια τάση αυτονομοποίησης από την γερμανική ηγεμονία από μέχρι πρόσφατα υπάκουους ιθαγενείς – η φιλική προς την Μόσχα στάση ως αντίβαρο των γερμανών είναι δείκτης αυτής της διάστασης. Οι βρετανικές εκλογές έδειξαν και μια κίνηση αποστασιοποίησης και από την δυτική πτέρυγα.  Άρα η διαμάχη της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ με του «θεσμούς» έχει λιγότερο να κάνει με την ουσία και περισσότερο να κάνει με τον παραδειγματισμό. Διότι ότι πέρασε η Ευρώπη τα τελευταία 5 χρόνια δεν βιώθηκε στο επίπεδο της νομιμοποίησης θετικά και τώρα κινδυνεύει για όσους το προώθησαν να εμφανιστεί ως μια λανθασμένη και αποκαλυπτική πολιτική επιβολής.

Και υπάρχει πάντα και η εναλλακτική πιθανότητα – το θέμα είναι ποιός φοβάται περισσότερο τα πολλαπλά νομίσματα
Δεν είναι ότι αποκλείεται το σενάριο της μερικής αποχώρησης από το ευρώ με την Ελλάδα να έχει για ένα διάστημα πολλαπλά νομίσματα. Αλλά ένα τέτοιο σενάριο θα όξυνε την κρίση νομιμοποίησης και για το ότι έγινε – αλλά θα άνοιγε και την προοπτική για άλλες εναλλακτικές επιλογές. Ήδη, η Βρετανία όχι μόνο δεν είνα στο ευρώ, θέλει και αλλαγές στην Ε.Ε. Στη Τσεχία υπάρχει μια πλειοψηφία σχεδόν 70% ενάντια στο ευρώ, ενώ η δυσφορία με την λειτουργία του ευρωπαϊκού νομίσματος προκαλεί και διαρροές από το κυβερνών κόμμα στη Γερμανία. Και σε καμία από τις χώρες του μνημονίου δεν φαίνεται να επικροτείται η λιτότητα ή η εφαρμογη του μνημονίου. Και είναι ενδεχόμενο ότι πριν καν κλείσει αυτός ο κύκλος της κρίσης να έρθει ο επόμενος – και πάλι από τις τράπεζες.


Ο Ρωσικός παράγοντας και η προσφορά της τράπεζας των BRICS




Το άλλο σημαντικό πρόβλημα είναι η εύφλεκτη περιφέρεια. Τελικά, η παρέλαση στην Μόσχα έγινε και ήταν θεαματική – και με λίγους, αλλά υπαρκτούς ευρωπαιαίους ηγέτες και πολύ περισσότερους που εξέφραζαν συμπαράσταση. Σε αυτό το πλαίσιο, η ανάδυση της Ρωσίας ως κεντρικός  άξονας ανάμεσα στη Δύση και την Κίνα είναι, πια, μια πραγματικότητα. Ένας παρατηρητής σχολίασε την επίσκεψη Κέρρυ στην Ρωσία ως το τέλος των 15 λεπτών δημοσιότητας της Ουκρανίας. Στην ίδια την Ουκρανία, η ένταση είναι, πια, στις περιοχές που ελέγχει το καθεστως τους Κιέβου – η απειλές και η καταστολή λ.χ. για να μην γίνουν εκδηλώσεις για την επέτειο της Νίκης δεν πέρασε στην Οδησσό. Συμβολικό σημείο αναφοράς.


Απο την διαδηλωση στην Οδησσο

Σε αυτό το πλαίσιο, η Ρωσία μετά την κίνηση μετατόπισης που έκανε για τον νότιο αγωγό, πριμοδοτώντας ως στρατηγικούς σύμμαχους την Τουρκία και την Ελλάδα, έκανε την περασμένη εβδομάδα μια ακόμα ενδιαφέρουσα κίνηση – καλώντας την Ελλάδα να συμμετάσχει στην νέα τράπεζα των BRICS. Μέχρι τώρα, και η Μόσχα και η Αθήνα κράτησαν χαμηλούς τόνους για την συνεργασία τους για να μην προκαλέσουν τη δυτική αντίδραση – έτσι η συζήτηση που έγινε για προπληρωμή για τον αγωγό παρέμεινε στο περιθώριο. Η προσφορά του Πούτιν,  όμως, άνοιξε το αναπόφευκτο επόμενο στάδιο – αν οι δυτικοί σπρώξουν την Ελλάδα εκτός, η νέα πραγματικότητα του διεθνούς σκηνικού δείχνει μια ευρύτερη ρευστότητα. Η Ελλάδα μπορεί να μην έχει το μέγεθος της Αργεντινής, αλλά στο νέο διεθνές πλαίσιο μπορεί να έχει περισσότερα ατού διεθνούς παιχνιδιού από ότι είχε η Αργεντινή το 2001.

Όποτε κάποιοι θυμούνται τον αλβανικό εθνικισμό, η απορία είναι ποιοί θέλουν να επιβάλουν κάτι στα Βαλκάνια;
Η ηγεμονική τάση στην Ελλάδα [με αριστερές και δεξιές καταβολές] για αυτονομία στις διεθνές σχέσεις με συμβολικό σημείο αναφοράς τον ρωσικό αγωγό, σαφώς έχει ενοχλήσει τις ΗΠΑ που έστειλαν και ειδικό απεσταλμένο στην Αθηνά. Αυτό, όμως που συζητείται ευρύτερα η έκκριση στην FYROM.  Υπάρχει, βέβαια, μια εσωτερική κρίση με την αντιπολίτευση να κατηγορεί την κυβέρνηση για διαφθορά και διαπλοκή. Η ένοπλη σύγκρουση ωστόσο στο βόρειο μέρος δεν ήταν άμεσα μέρος της κρίσης. Αποδόθηκε στην επαναδραστηριοποίηση του αλβανικού εθνικισμού – με άξονα το Κόσοβο. Επειδή, ωστόσο, οι ένοπλοι αλβανόφωνοι του Κοσόβου δεν είναι μόνοι, αλλά έχουν διασυνδέσεις ιστορικά με δυτικές υπηρεσίες, μια από τις υποψίες που πλανιέται είναι οτι ενδεχομένως μερικοί θέλουν να δώσουν ένα μήνυμα – στην νυν ή στην μελλοντική κυβέρνηση της [π.γ.δ.] «Μακεδονίας»: να μην μπει στο πειρασμό να διαπραγματευτεί για τον αγωγό. Διότι η οδός μέσω Μακεδονίας είναι μια εφικτή πορεία για να φτάσει ο αγωγός στους βασικούς συνεργάτες της Ρωσίας – την Σερβία και την Ουγγαρία. Θα δειξουν οι εξελίξεις βέβαια, αλλά το σκηνικό είναι ρευστό. Και η ρευστότητα είναι πολλαπλή.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου