5 Απρ 2015

Η εκλογή τουρκοκύπριου προέδρου του Μαθητικού Συμβουλίου στην Αγγλική Σχολή, την Αμερικανική Ακαδημία Λευκωσίας και το Γαλλοκυπριακό Σχολείο Κύπρου: μια μαθητική εξέγερση ενάντια στην ποδηγέτηση και τα εθνικά κλισέ ή και μια ηγεμονική μετατόπιση;



Η εκλογή ενός τουρκόκυπριου προέδρου του Μαθητικού Συμβουλίου στην Αγγλική Σχολή ήταν απρόσμενη [τουλάχιστον για όσους δεν ξέρουν τις εσωτερικές δυναμικές στην Αγγλική Σχολή] και σε μεγαλό βαθμό ανακουφιστικά ελπιδοφόρα.  Παρά το ότι η εκλογή πολεμήθηκε από όσους ήταν αιχμάλωτοι της εθνικιστικής υστερίας που καλλιεργήθηκε τα προηγούμενα χρόνια, την επομένη της εκλογής, υπήρξαν και θετικά σχόλια από το απορριπτικό στρατόπεδο που προτίμησαν να δουν τα θετικά – ότι δηλαδή τελικά οι ελληνοκύπριοι μπορούν να ψηφίσουν ένα τουρκοκύπριο. Βέβαια για όσους παρακολουθούν τα δεδομένα στην Αγγλική Σχολή, το αποτέλεσμα δεν ήταν απλώς ένδειξη αποδοχής – ήταν η ανάδυση μιας ανατροπής που αξίζει να σχολιαστεί.  Ρώτησαμε, για την συγγραφή αυτού του άρθρου, μια μαθήτρια αν θεωρεί ενδεικτικό μιας αλλαγής στην ευρύτερη κοινωνία το γεγονός ότι εκλεγήκαν και στα μαθητικά συμβούλια δύο ακόμα σχολείων τουρκοκύπριοι: "Ετσι φαίνεται.... όμως επειδή έκαμα ένα χρόνο στο American Academy μπορώ να πω ότι τζιαμαί εν πιό καλά τα πράματα, οι μαθητές έν πιό σμιχτοι - ήταν πολλά πιό δύσκολο να εκλεγεί τκ στο English School"

Τί σημαίνει, λοιπόν, αυτή η αλλαγή/ μετατόπιση σε ένα σχολείο το οποίο η αστική τάξη της Λευκωσίας το βιώνει ως «δικό της» και παρά το ότι το σχολείο άνοιξε τις πύλες του στους τουρκοκύπριους, μετά το άνοιγμα των οδοφραγμάτων το 2003, και με τις ευλογίες της τότε κυβένρησης, εντούτοις, η παρουσία των τουρκοκυπρίων υπήρξε ένα σημείο έντονης διαμάχης και αντιπαράθεσης..

Κοινωνιολογικά, η μετατόπιση του ηγεμονικού πλαισίου έχει να κάνει με την πλήρη αλλαγή των δεδομένων μιας συζήτησης.. Για σχεδόν 10 χρόνια, από το 2005 - 2006, όταν έγινε και μια επίθεση ενάντια στη Αγγλικη σχολή, μερίδα γονιών (αλλα και των ΜΜΕ στους οποίους ειχε πρόσβαση η συγκεκριμένη μερίδα γονιών) προσπαθούσαν να δαιμoνοποιήσουν τους τουρκοκύπριους, αλλά και τους αριστερούς στην Αγγλική Σχολή. Έτσι, προοδευτικά ο σύνδεσμος γονέων έγινε ένα είδος προπύργιου για να παραμείνει το σχολείο στα χεριά της «εθνικά ορθής» αστικής τάξης, αλλά και να περιθωριοποιηθούν οι τουρκοκύπριοι...Η αντιπαράθεση με την κατάργηση της γιορτής του Μπαϊραμιού (σαν συνολικής σχολικής γιορτής) πρόσφατα, ήταν χαρακτηριστική…

Οπότε η μετατόπιση που έγινε με την εκλογή τουρκοκύπριου προέδρου του μαθητικού Συμβουλίου φαινόταν απρόσμενη. Εκφραζε όμως δυναμικές κάτω από την επιφάνεια – και ίσως πολύ πιο βαθιές από την εκλογή ενός ατόμου. Όταν οι μαθητές/τριες κατεβαίνουν σε εκλογές και βασικοί συνυποψήφιοι είναι ένας τουρκοκύπριος, ένας οπαδός της Ομόνοιας και μία μέλος του Δ.Σ. της διακοινοτικής online εφημερίδας
KYPRIS[1]όπως έγινε φέτος στην Αγγλική Σχολή τότε προφανώς κάτι έχει συμβεί, μια σημαντική μετατόπιση στο μαθητικό κόσμο.. Μια άτυπη, ίσως, εξέγερση ενάντια στην ηγεμονική άποψη των γονιών που πολεμούν/πολεμούσαν σε συγκρούσεις άλλων εποχών..

Το ιστορικό πλαίσιο μιας νίκης του μέλλοντος που αναδύθηκε μέσα από ένα σκηνικό αυταρχισμού και νεποτισμού – Εκλογή του Ονάτ Αταμάν και της Γιολάντης Μάου στο προεδρείο του Μαθητικού Συμβουλίου της Αγγλικής Σχολής

Εντελώς ξαφνικά, λίγο πριν τες εκλογές για το νέο Μαθητικό Συμβούλιο, ο νέος διευθυντής της Αγγλικής Σχολής, πρότεινε κατάργηση των εκλογών και την εγκαθίδρυση ενός συστήματος διορισμού των προέδρων των μαθητών. Προφανώς, ο διευθυντής είχε την συγκατάθεση, αν όχι την προτροπή του Διοικητικού Συμβουλίου - και αυτό συνάδει και με τη αυταρχικότητα που χαρακτηρίζει τη δράση του ΔΣ, από τη αρχή του διορισμού τους από την νυν κυβέρνηση. Ενδεικτικό νεποτισμού είναι και προηγούμενη απόφαση τους να γίνονται δεκτά στην Σχολή τα παιδιά των μελών του Δ.Σ., ακόμα και αν δεν επιτυγχάνουν στις εισαγωγικές εξετάσεις, όπως και η πρόταση, η οποία τελικά απορρίφθηκε, να μην πληρώνουν ούτε δίδακτρα. Η έντονη αντίδραση της κοινότητας της Αγγλική Σχολής, αλλά και αλλων που ενδιαφέρονται η έχουν μια ιστορική σχέση με την σχολή, η οποία εκφράστηκε μέσω και ενός ψηφίσματος[2] το οποίο διοργάνωσε ο Σύνδεσμος Γονέων και Καθηγητών της Αγγλικής Σχολής, PTA, ανάγκασε το Δ.Σ. να ανακαλέσει την απόφασή του για προνομιακή μεταχείριση των παιδιών τους.

Η στάση της πλειοψηφίας του ΔΣ έναντι του τουρκοκυπριακού πληθυσμού του σχολείου, ήταν επίσης ξεκάθαρη ευθύς εξαρχής: Στις πρώτες συνεδριάσεις του Δ.Σ. λήφθηκε η απόφαση για τερματισμό της πρακτικής να είναι κλειστό το σχολείο την πρώτη μέρα του Μπαϊραμιού, η οποία εφαρμοζόταν τα προηγούμενα χρόνια, μετά και από παρέμβαση της τότε Επιτρόπου Διοικήσεως. Αξιοσημείωτη είναι και η ευκολία με την οποίαν η Πρόεδρος του Δ.Σ, Μάγδα Νίκολσον, αρνείτο ότι λήφθηκε τέτοια απόφαση, ισχυριζόμενη σε δημόσιες δηλώσεις της στα ΜΜΕ, αλλά και σε επιστολές της προς Αρχές, ότι ήταν το προηγούμενο Συμβούλιο που τερμάτισε την πρακτική. Ο ισχυρισμός αυτός κατερρίφθητε από τα ίδια τα πρακτικά των συνεδριάσεων του ΔΣ, όπως αναφέρει και έκθεση της Επιτρόπου Διοικήσεως για το θέμα[3], θέτοντας την αξιοπιστία του νέου Δ.Σ. υπό αμφισβήτηση και ωθώντας το PTA να ζητήσει από το Υπουργικό Συμβούλιο την παύση της[4].

Η πρόταση για κατάργηση των μαθητικών εκλογών φαίνεται να είχε την υποστήριξη του Συνδέσμου Γονέων ESPA, ο οποίος τα τελευταία 5 χρόνια λειτουργεί ως προπύργιο για να παραμείνει το σχολείο στα χεριά της «εθνικά ορθής» αστικής τάξης, αλλά και για να περιθωριοποιηθούν οι τουρκοκύπριοι. Αυτό που τελικά απέτρεψε την κατάργηση των εκλογών, ήταν η έντονη αντίθεση των καθηγητών. Αντ’ αυτού, λήφθηκε η απόφαση να ψηφίζουν και καθηγητές στις εκλογές για το μαθητικό συμβούλιο.

Όταν οι μαθητές/τριες διεκδικούν τα δικαιώματα τους ενάντια στην αυταρχική ποδηγέτηση: «Φοβάμαι γι' αυτά που θα γίνουν για μένα χωρίς εμένα…»


Το γεγονός ότι οι μαθητές κρατήθηκαν εκτός όλης αυτής της διαδικασίας αλλαγής του τρόπου σύστασης του Μαθητικού Συμβουλίου , κάτι που προφανώς δεν συνάδει με σύγχρονες πρακτικές διοίκησης, μπορεί τελικά να ήταν καθοριστικό και για την τροπή που πήραν οι εκλογές. Το Μαθητικό Συμβούλιο απέστειλε επιστολή εκφράζοντας την αντίθεση του στο βεβειασμένο της απόφασης  και ζήτησε την αναστολή της εφαρμογής της  ώστε  να δοθεί χρόνος διαβούλευσης. Η άκομψη άρνηση του σχολείου να ανταποκριθεί στο καθόλα λογικό αίτημα, οδήγησε στη ριζοσπαστικοποίηση μερίδας των μαθητών. Ακολούθησε μαζική εκδήλωση διαμαρτυρίας των μαθητών/τριων, η οποία οργανώθηκε από το Μαθητικό Συμβούλιο. Αναφέρει
σχετικά η σελίδα English School Students:


 «Today was a first for our school's history. Students, standing united, at the peaceful demonstration for student voice in front of the main building. Well done to all and keep fighting to preserve the power of YOUR voice!»
Μάλιστα ένας από τους υποψηφίους, ο οποίος τελικά εξελέγη αντιπρόεδρος, αφιέρωσε το μεγαλύτερο μέρος της προεκλογικής του ομιλίας στο θέμα αυτό, κατηγορώντας το σχολείο και τη Διοίκηση για αυθαίρετη υπόσκαψη της δημοκρατικής εκπροσώπησης των μαθητών. «Γιατί», διερωτήθηκε, «δεν ψηφίζουν τότε και οι μαθητές για την εκλογή των εκπροσώπων των καθηγητών?»

Η επιρροή της ομάδας της «εθνικά ορθής» αστικής τάξης που ελέγχει το σχολείο, πάνω στους μαθητές πλήγηκε καίρια. Τα ψέματα περί προσπάθειας αφελληνισμού τους από του «επαναπροσεγγιστές καθηγητές» και τα περί «καταδολίευσης» των δικαιωμάτων των ελληνοκυπρίων μαθητών από τους τουρκοκυπρίους συμμαθητές τους, κάπου εδώ τελείωσαν. Η δαιμονοποίηση και υστερία που έχτισαν με την βοήθεια της ευρύτερης Ελληνοκυπριακής κυρίαρχης τάξης πραμμάτων, συμπεριλαμβανομένων παλαιότερα και της πλειοψηφίας των ΜΜΕ, μπορούσαν πλέον να ειδωθούν σε μια άλλη, πιο κοντά στην πραγματικότητα, διάσταση - αυτήν της υπόσκαψης των δημοκρατικών δικαιωμάτων των ιδίων από μίαν ομάδα η οποία διοικεί το σχολείο ωσάν να είναι ιδιωτικό της φέουδο. Τα φυσικά αντανακλαστικά της εφηβείας σε επιβολές και αυταρχισμό τέθηκαν σε λειτουργία….

Δεν ευσταθούν οι τοποθετήσεις στα μέσα και στα social media ότι ο ψήφος των καθηγητών καθόρισε το αποτέλεσμα. Η πλειοψηφία των καθηγητών, είτε διαφωνώντας με την απόφαση, είτε σεβόμενη την θέση των μαθητών, δεν ψήφισε. Αυτό τεκμηριώνεται και από επώνυμο σχόλιο καθηγητή στα social media: “ ΟΜΩΣ, οι ίδιοι οι μαθητές ήρθαν και μας είπαν πολιτισμένα κ όμορφα ότι θα προτιμούσαν να μην ψηφίσουν οι καθηγητές κ εμείς σεβαστήκαμε την επιθυμία τους σε συντριπτική πλειοψηφία. Ψήφισαν ελάχιστοι κ ΔΕΝ επηρέασαν σε καμία περίπτωση φυσικά το αποτέλεσμα που ήταν απολύτως δημοκρατικό.”

Όσον αφορά στη διεύθυνση, η συχνή αλλαγή διευθυντών της Αγγλικής Σχολής αποτελεί δείγμα της παθογένειας του Σχολείου. Τα τελευταία 6 χρόνια η Αγγλική Σχολή είχε 4 διευθυντές, με τους τελευταίους 2 να έχουν εξαναγκαστεί ουσιαστικά σε παραίτηση λόγω της συμπεριφοράς του Δ.Σ., τόσο του σημερινού, όσο και του προηγούμενου που είχε διορίσει ο τότε Πρόεδρος Χριστόφιας. Η εντύπωση που δίνεται είναι ότι τα 2 τελευταία Δ.Σ. επιδιώκουν να έχουν ένα υπάκουο προς αυτούς διευθυντή, θέτοντας σε δεύτερη μοίρα την ποιότητά του, όσον αφορά το ζητούμενο της εκπαίδευσης. Και αυτό οι μαθητές, οι οποίοι βρίσκονται on the receiving end, δεν μπορούσαν παρά να το νοιώσουν.

Η καταλυτική στιγμή: οι μαθητές/ τρίες συζητούν άμεσα μεταξύ τους και τα αυτονόητα της ηγεμονικής ιδεολογίας καταρρέουν μπροστά στην αμφισβήτηση που αρθρώνεται με βάση τη βιωμένη πραγματικότητα – τελικά ποιός παππούς μπορεί να μην φταίει και τί σημασία έχει για τα εγγόνια
Ρωτήθηκε μια μαθήτρια, να μας πει ποιοί νομίζει είναι οι λόγοι που οδήγησαν στην εκλογή του Ονάτ στην Προεδρία του Μαθητικού Συμβουλίου (η συγκεκριμένη μαθήτρια δεν τον ψήφισε)…..
«Εν πολλά καλό παιδί, ευγενικός, θετικός, όμορφος, φαίνεται έξυπνος τζαι με πολλές γνώσεις, εν καλή παρέα… Κάποιοι εψηφίσαν τον για τούτα τα χαρακτηριστικά του. Επίσης εψηφίσαν τον οι τουρκοκύπριοι μαθητές, αλλά έπιασεν τόσους πολλούς ψήφους που φκαίνει τζαι που τους ψήφους των ελληνοκυπρίων μόνο. Κάποιοι φανατικοί επολεμήσαν τον με απαράδεχτο τρόπο – εσχίζαν τα φυλλάδια του τζαι απειλούσαν να κρούσουν το πανό του τζαι ο καημένος κάθε δείλις εκατέβαζεν το για να με του το κρούσουν την νύχτα. Τούτον έκαμε πολλούς να τον ψηφίσουν, όι επειδή κατανάγκην επροτιμούσαν τον που τους υπόλοιπους,  αλλά επειδή δεν εδέχουνταν έτσι φασιστικά πράμματα. Επίσης ήταν καλή η ομιλία του. Είπεν μας «κάποιοι που σας δε θα με ψηφίσετε απλώς τζαι μόνο επειδή είμαι τουρκοκύπριος» τζαι ότι αρκετοί φίλοι του εσυμβουλεύσαν τον να αποσύρει για να μεν δημιουργά πρόβλημα … «ου κλαιεται για να πιάσει ψήφους» ήταν η αντίδραση των φανατικών, αλλά εμείς είπαμεν «μα αφού τούτη εν η αλήθκεια, γιατί να μεν την πει»

Μια άλλη διάσταση της όλης διαδικασίας είναι ότι παρήγαγε μιαν άκρως ενδιαφέρουσα συζήτηση των μαθητών στα social media, η οποία αποδείχτηκε και χρήσιμο εργαλείο για να ξεκαθαρίσουν θέματα και απορίες οι μαθητές μεταξύ τους. Όταν π.χ. κάποιος έλεεν «δεν γίνεται να είναι τκ ο πρόεδρος» έπρεπε να απαντήσει και στο ερώτημα «γιατί?». Και άμαν έλεεν «επειδή ο παππούς του μπορεί να εσκότωσε το παππού μου», έπαιρνε τη απάντηση «και αυτού ο παππούς του μπορεί να σκοτώθηκε που τον παππού σου»…..

Αναπόφευκτα κάποιοι μαθητές ρωτούσαν τους καθηγητές και τους γονιούς για να μάθουν και να ξεκαθαρίσουν θέματα, με αποτέλεσμα να εμπλακούν και ενήλικες έμμεσα στην συζήτηση των μαθητών. Υπήρχαν περιπτώσεις όπου οι γονείς έντρομοι μάθαιναν ότι το παιδί τους θα ψηφίσει τκ και έχει αναφερθεί περίπτωση που ο γονιός αντέδρασε με το «θα σε σκοτώσω αν κάμεις έτσι πράμα» - αν και η αίσθηση είναι ότι γενικά η συμπεριφορά των γονιών και των καθηγητών ήταν αξιοπρεπής.

Μέρες πριν την εκλογή, μαθητές αναφέρονταν σε σχόλια στα social media του στυλ «το ΕΛΑΜ έννα κάψει το σχολείο αν φκει τούρκος Πρόεδρος». Το βράδυ μετά τες εκλογές,  δόθηκε πληροφορία από έγκριτο δημοσιογράφο σε μέλος του Δ.Σ. του PTA για πιθανή επίθεση του ΕΛΑΜ. Η ακόλουθη ανακοίνωση κυκλοφόρησε το ίδιο βράδυ.
«Dear parents, we have just received information from a reporter that, based on FB exchanges ELAM is organizing some "protest" on the ES premises tomorrow morning. We have already informed Board members and they have informed the police. The HM is also aware. We thought you might like to prepare the kids.
The English School PTA»

Η στάση των γονιών και των καθηγητών: μια επίσης υπόγεια μετατόπιση;
Ας μην ξεχνούμε ότι και αυτοί βιώνουν τα τελευταία χρόνια τον αυταρχισμό και τον αποκλεισμό που επιβάλει το Δ.Σ. - γύρω στα Χριστούγεννα, η συντεχνία πέρασε ψήφο μη εμπιστοσύνης στο Δ.Σ. την οποίαν ακολούθησε συνάντηση στο Προεδρικό με αίτημα αντικατάστασης, τουλάχιστον μέρους του Δ.Σ.. Επίσης, τα μέλη του Συνδέσμου PTA βιώνουν ένα αποκλεισμό τύπου Apartheid, με τη διοίκηση να απαγορεύει την συμμετοχή των καθηγητών στο σύνδεσμο αυτό, παραβιάζοντας έτσι ένα δικαίωμα κατοχυρωμένο από το Σύνταγμα της Δημοκρατίας. Ο σύνδεσμος που συστάθηκε πριν 3 περίπου χρόνια, μετά και από παρότρυνση του τότε διευθυντή,  έχει στις τάξεις του την πλειοψηφία των τουρκοκυπρίων γονιών, οι οποίοι θεωρούν τον Σύνδεσμο γονέων ESPA εχθρικό ως προς τους τουρκοκύπριους στην Αγγλική Σχολή. To Δ.Σ. τους απαγορεύει να χρησιμοποιούν τους χώρους του σχολείου για τις συνεδριάσεις και τις δραστηριότητές τους, αρνείται να διοχετεύει ανακοινώσεις τους στους γονείς, όπως πράττει και για τους άλλους συνδέσμους, και στοχοποιεί τους καθηγητές που είναι μέλη. Μέχρι και απειλή για απόλυση έχει εκτοξευθεί από μέλος του Δ.Σ. ενάντια σε καθηγητές. Παρόλα αυτά, το PTA έχει εξελιχτεί σε ένα αξιόπιστο εταίρο της Αγγλικής Σχολής και λειτουργεί ως παράγοντας εκσυγχρονισμού και εκδημοκρατισμού.

Αντί επιλόγου δυό λόγια για τους τουρκοκύπριους μαθητές
Οι συνθήκες για αυτούς  δεν είναι οι καλύτερες. Με άλυτο το Κυπριακό, έτσι και αλλιώς τα πράγματα είναι δύσκολα, πόσο μάλλον με μια διοίκηση και ένα σύνδεσμο γονέων να πολεμά τις προσπάθειες θετικής αντιμετώπισης της ιδιάζουσας αυτής κατάσταση και των προβλημάτων που δημιουργεί. Τουρκοκύπριοι γονείς έχουν πει με θλίψη ότι αρκετά παιδιά χάνονται μέσα στις συνθήκες διάκρισης / αποκλεισμού που βιώνουν. Όμως για  αρκετούς τκ μαθητές η προσπάθεια να διαχειριστούν τον ρατσισμό και όλο το πακέτο που συνοδεύει την φοίτησή τους σε ένα σχολείο στη «άλλη πλευρά», συμβάλλει στο να ανακτήσουν ένα ψηλό επίπεδο διαλεκτικής και παιδείας. Το οποίο είναι πραγματικά εντυπωσιακό. Ίσως να βοηθά και το γεγονός ότι η τουρκοκυπριακή κοινότητα είναι πιο συμπαγής – με έντονα ακόμα τα στοιχεία της αλληλεγγύης που χαρακτηρίζουν την κυπριακή παραδοσιακή κοινωνία. Τα τελευταία 2-3 χρόνια παρατηρείται μια ενδυνάμωση (empowerment) των τκ μαθητών της Αγγλικής σχολής – η φυσική ομαλοποίηση που φέρνει ο χρόνος, αλλά ίσως και η θετική συμβολή της οργάνωσης των γονιών τους στο PTA, βοήθησαν στο να ανακτήσουν οι μαθητές το θάρρος να διεκδικήσουν εξού, και η υποψηφιότητα του Ονάτ.

Απόσπασμα από την ομιλία του Ονάτ Αταμάν στους μαθητές της Αγγλικής Σχολής
- κατά την διάρκεια της ομιλίας οι ανθυποψήφιοι κάθονταν πίσω του κρατώντας τα χέρια….


"My goal is to help you achieve what you are and make sure you are happy you are an English School student. 

Whatever I say I know some of you will not vote for me because I am Turkish Cypriot. 

I got threats ... people ripping my posters... even my closest friends told me that I should step back, that it is difficult that it is not common.... 
But I wish not to be a common man. It is my right to be uncommon man if I can. 
I seek opportunity not security. 
I want to take the confident risk to dream and to built, to fail and to succeed.

Because I believe in the lion in my chest that allows me to think and act for myself. 

Ι  am not going to ask you to vote for me. You are intelligent enough to think and act for yourself. 

But I see it in your chests, in all of you that you have a lion and it is about time you act like it - want like it - and live like it. 
Because most of all I want you to believe in the lion you carry in your chest"






Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου