8 Φεβ 2015

Δικηγορικά γραφεία και συμφέροντα εξουσίας: η σύγκρουση συμφερόντων που δεν μπορεί πια να συγκαλυφθεί;

Μετά την το πόρισμα του Γενικού Ελεγκτή Οδυσσέα Μιχαηλίδη για την εμπλοκή ή μη του δικηγορικού γραφείου Νίκου Χρ. Αναστασιάδη, στις διαδικασίες με τις οποίες σχετίζονται οι Ryaniar και Aegean και αφορούν στις Κυπριακές Αερογραμμές, ήρθε η έκθεση της Γενικής Εισαγγελίας, σύμφωνα με την οποία «φκαίνει κούππα άπαννη». Σύμφωνα με την έκθεση, αλλά και τον ίδιο τον Γενικό Εισαγγελέα, Κώστα Κληρίδη, «η συλλογή και μελέτη των στοιχείων που περιβάλλουν το θέμα τούτο, υπό το φως και των ευρημάτων και συμπερασμάτων της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, οδηγεί στο ότι με βάση τα υπάρχοντα στοιχεία δεν φαίνεται να εγείρεται προς διερεύνηση θέμα ενδεχόμενης διάπραξης ποινικού αδικήματος από κάποιο φυσικό ή νομικό πρόσωπο, καθώς οποιαδήποτε τυχόν θέματα ηθικής ή πολιτικής δεοντολογίας και/ή ενδεχόμενης σύγκρουσης συμφερόντων δεν εμπίπτουν στη σφαίρα των αρμοδιοτήτων του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας»[1]

Αυτό ήταν κάτι που προκάλεσε αντιδράσεις με την νομικό Ελένη Βραχίμη να κατηγορεί τον Γενικό Εισαγγελέα για συγκάλυψη του Νίκου Αναστασιάδη στο σκάνδαλο της Ryanair, αναφέροντας ότι θα ζητήσει γραπτές απαντήσεις στα ερωτήματα που έστειλε για το θέμα στον Κώστα Κληρίδη.
Θα πρέπει, δήλωσε στον ΑΣΤΡΑ η Ελένη Βραχίμη, ο κ.Κληρίδης να της αποστείλει επιστολή με την οποία θα αιτιολογεί την απόφαση του, σύμφωνα με την οποία δεν δικαιολογείται διενέργεια ποινικής έρευνας από κάποιο φυσικό ή νομικό πρόσωπο.
Στο σχόλιό της η κ.Βραχίμη ανέφερε χαρακτηριστικά ότι:
“O  κόσμος βλέπει ακούει και αηδιάζει, πεινά δεν έχει δουλειές. Πρέπει, τόνισε, να δούμε τα πράγματα από την πραγματική τους σκοπιά και ο γενικός εισαγγελέας δεν μπορεί να λέει ελαφριά τη καρδία ότι δεν έχει βρει τίποτα”.[2]

Στη δημόσια σφαίρα του ίντερνετ, όπου τη λογοκρισία δεν την παίρνει, κυκλοφόρησαν σχόλια όπως το πιο κάτω:
George D. Mintis Δεν υπάρχει ποινικό αδίκημα! Ούτε πλαστοπροσωπία ούτε συνομωσία ούτε συνέργεια στη διάπραξη ποινικού αδικήματος ούτε ούτε... Μα είσαστε σοβαροί σιόρ;! Εδώ εφαρμόζεται ο μισός ποινικός κώδικας!

Η αμηχανία της προεδρία, και του ίδιου του προέδρου Αναστασιάδη, διάχυτη καθ’ όλη τη διάρκεια της βδομάδας, μπορεί να συνοψιστεί στην αποφθεγματική φράση “δεν αφορά τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας το θέμα”, μετά από ερωτήσεις δημοσιογράφων για το θέμα, απάντηση την οποία έδωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Νίκος Χριστοδουλίδης, κληθείς να σχολιάσει τα όσα κατέκλυσαν τον τύπο με τις αντιδράσεις του πολιτικού κόσμου και της κοινωνίας, αλλά και την έναρξη πειθαρχικής διαδικασίας από το Πειθαρχικό Συμβούλιο του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου για τους εμπλεκόμενους δικηγόρους για τη πιθανή διάπραξη πειθαρχικών αδικημάτων για τους Νικόλα και Μαρία Κωμοδρόμου «του δικηγορικού γραφείου «Νίκος Χρ. Αναστασιάδης και Συνεταίροι», οι οποίοι εμφανίστηκαν σε συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στις 31/10/2014 μεταξύ της διαπραγματευτικής ομάδας του κράτους και των νομικών συμβούλων της Ryanair με αλλοιωμένα στοιχεία σε σχέση με την ταυτότητά τους. Επιπρόσθετα, οι δυο τους απέκρυψαν το γεγονός ότι εργάζονται στο δικηγορικό γραφείο «Νίκος Χρ. Αναστασιάδης» δίνοντας την εντύπωση ότι εκπροσωπούν το δικηγορικό γραφείο «Soteris Pittas & Co», το οποίο ανέλαβε την εκπροσώπηση της Ryanair μετά την υποτιθέμενη παραίτηση του δικηγορικού γραφείου «Νίκος Χρ. Αναστασιάδης».[3] Για πειθαρχικά ζητήματα ελέγονται και οι δικηγόροι Σωτήρης Πίττας και Μαρία Πίττα του δικηγορικού γραφείου “Soteris Pittas & Co.” , “διότι οι δυο τους -στη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στις 31/10/2014- δεν ενημέρωσαν για την παρουσία των δύο δικηγόρων του γραφείου «Νίκος Χρ. Αναστασιάδης». Αντί αυτού, έδωσαν την εντύπωση ότι ανήκουν στο δικό τους γραφείο. Επιπλέον θα ελεχθεί για τη διάπραξη πειθαρχικών αδικημάτων και ο ένας εκ των συνεταίρων στο δικηγορικό γραφείο «Νίκος Χρ. Αναστασιάδης και Συνεταίροι», Φάνος Φιλίππου, με οδηγίες του οποίου εμφανίστηκαν οι δυο δικηγόροι του γραφείου του στη συνάντηση της 31/10/2014” [4]

Το θέμα με την Ryannair και το δικηγορικό γραφείο Αναστασιάδη έχει τουλάχιστον δυο διαστάσεις – το πρώτο είναι η διαπλοκή και αφορά άμεσα τον ίδιο τον κ. Αναστασιάδη. Το δεύτερο αφορά στους νομικισμούς με τους οποίους προσπαθεί ο κ. Κληρίδης να τον βοηθήσει. Η βοήθεια είναι μεν κατανοητή – αλλά, όταν η νομοθεσλθα εφαρμόζεται όχι απλώς επιλεκτικά, αλλά εντελώς διαφορετικά αναλόγως κομματικής παράταξης, τότε το σκάνδαλο που αφορά στην συμπεριφορά του Ρίκκου Ερωτοκρίτου, επεκτείνεται και τίθεται πια θέμα, αν η Γενική Εισαγγελία αποτελεί μέρος της πολιτείας ή ιδιωτικό δικηγορικό γραφείο του κ. Αναστασιάδη ή πτέρυγας του ΔΗΣΥ.

Το θέμα της διαπλοκής αφορά και στο γεγονός ότι ουσιαστικά η Ryannair κέρδισε από την όλη διαδικασία. Διότι ο βασικός της στόχος ήταν να κερδίσει όσο πιο μεγάλο μερίδιο μπορούσε από το κοινό των Κυπριακών Αερογραμμών. Δεν κατάφερε μεν να πάρει όλο το κοινό – κάτι που θα ήταν αμφίβολο ακόμα και αν τις αγόραζε- αλλά από την άλλη δεν πλήρωσε τίποτα. Δηλαδή, η απόφαση της κυβερνησης να αφήσει τις Κ.Α αερογραμμές να κλείσουν, ουσιαστικά, ήταν ένα από τα σενάρια που ήθελε η Ryannair. Άρα ότι χρήματα πλήρωσε στο δικηγορικό γραφείο της οικογένειας του προέδρου, είτε για να διαπραγματευθεί, είτε για να προετοιμάσει το κλίμα ή να σπρώξει για να κλείσουν, ήταν μια σαφής επένδυση. Αν το δικηγορικό γραφείο δεν ανήκε σε οικογένεια πολιτικού, σαφώς δεν θα υπήρχε πρόβλημα. Όμως, το συγκεκριμένο γραφείο ανήκει στην οικογένεια του ίδιου του προέδρου. Το δικηγορικό γραφείο του προέδρου δεν μπόρει να ισχυριστεί ότι δεν απολαμβάνει εύνοια – η προσπάθεια απάντησης από το γραφείο ήταν άλλωστε αποκαλυπτική. Ισχυρίστηκε ότι ο κ. Αναστασιάδης του είπε να μην εμπλέκονται σε υποθέσεις που αφορούν το κράτος. Αν αυτό είπε, όντως, τότε όχι μόνο το δικηγορικό γραφείο, αλλά και ο ίδιος, έχουν πολλές εξηγήσεις να δώσουν. Η κυβέρνηση επέλεξε να ελέγχει τις τράπεζες. Για να το κάνει αυτό εξαπέλυσε μια εκστρατεία για να υποχρεώσει τον κ. Δημητριάδη σε παραίτηση. Και το καίριο θέμα της εκστρατείας το φθινόπωρο ήταν η δυνατότητα της κυβέρνησης να διορίζει τους δικούς της στο συμβούλιο της τράπεζας. Και για αυτούς του διορισμούς, η κυβέρνηση χρησιμοποιεί ακόμα το ποσοστό στην Λαϊκής. Άρα η υπόσχεση η παρότρυνση του κ. Αναστασιάδη δεν τηρείται. Η κυβέρνηση διορίζει εκπροσώπους των πελατών του δικηγορικού γραφείου.  Αυτό σημαίνει ότι αυτά που πληρώνουν οι εταιρείες στο δικηγορικό γραφείο μπορούν να θεωρηθούν σαν μίζες – σαν εξαγορά εύνοιας. Μπορεί να το διαχειριστεί αυτό η κυβέρνηση; Δεν μπορεί..

Όπως καταγράφεται σε επιστολή της Margethe Vestager, Επιτρόπου Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ως απάντηση στην ευρωβουλευτή Ελένη Θεοχάρους για το θέμα των Κυπριακών Αερογραμμών[5], αποκαλύπτεται ότι η Κύπρος δεν παρείχε στοιχεία σύμφωνα με τα οποία να αποδεικνύεται η ιδιάζουσα περίπτωση της Κύπρου (νησιωτικό κράτος, κατοχή, μη αναγνώριση από την Τουρκία, χρήση αεροδιαδρόμων άλλων λόγω του ότι δεν μπορούν κυπριακά αεροσκάφη να υπερίπτανται του τουρκικού εναέριου χώρου, κούρεμα καταθέσεων κλπ) ώστε να μπορεί να εξαιρεθεί η περίπτωση των Κυπριακών Αερογραμμών από την αρχή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που επιτρέπει κρατική ενίσχυση μια φορά στα δέκα χρόνια. Επιπρόσθετα, αποκαλύπτεται ότι η επιτροπή έχει ήδη εγκρίνει από τον Ιούνιο του 2012 αποζημιώσεις σε αερομεταφορείς εγεγραμμένους στην Κύπρο λόγω των τουρκικών περιορισμών.

Ερωτήματα προκαλεί και η σύγκριση ανάλογης περίπτωση με την Aer Lingus, με την Ιρλανδία να αποδέχεται την πώληση του εθνικού της αερομεταφορέα στην British Airways μόνο αν οι χρονοθυρίδες στο αεροδρόμιο Χήθροου δεν πωληθούν! Η Ιρλανδική κυβέρνηση θέτει το συγκεκριμένο θέμα, αφού θεωρεί ότι η σύνδεση με το αεροδρόμιο Χήθροου είναι ιδιαίτερα σημαντική για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων. Οι διασυνδέσεις και τα ερωτηματικά που εγείρονται με την περίπτωση των Κυπριακών Αερογραμμών και το χειρισμό τους από την κυβέρνηση, αναπόφευκτα, αν αναλογιστούμε ότι η χρονοθυρίδα των Κυπριακών Αερογραμμών στο αεροδρόμιο Χήθροου πωλήθηκε άρον άρον και με συνοπτικές διαδικασίες, αφήνοντας να αιωρούνται υποψίες για κάποιου είδους συναλλαγής ίσως. Εξίσου ενδιαφέρον, ότι η Ryan Air εμπλέκεται και εδώ, αφού κατέχει το 30% περίπου της Aer Lingus και παρά τις προσπάθειες της για να καταλάβει πλήρως τον ιρλανδικό αερομεταφορέα, δεν τα κατάφερε αφού η ιρλανδική κυβέρνηση μπλόκαρε τρεις φορές αυτό το εγχείρημα. 

Κατά συνέπεια έχει δημιουργηθεί στον επιχειρηματικό χώρο η εικόνα ότι το εν λόγω γραφείο του κ. Αναστασιάδη, είναι ένας προθάλαμος για ευνοϊκή αντιμετώπιση των συμφερόντων τους από την κυβέρνηση. Και εδώ είναι σαφές ότι η εταιρεία έκανε προσπάθειες και ευνοήθηκε – μέχρι τις 30/9 ήταν επίσημα πελάτης του γραφείου, μετά, παρά το ότι τυπικά σταμάτησε να είναι, χρησιμοποίησε εκπροσώπους του γραφείου για να επισκεφθούν τον πρόεδρο, και ένα μήνα μετά πήραν προνομιακά με την Aegean πληροφορίες για τις Κ.Α. Άρα πόσα λεφτά πήρε η προεδρική οικογένεια από όλα αυτά;


Η υπόθεση θυμίζει έντονα - πέρα από τις τόσες άλλες περιπτώσεις που εμφανίστηκε ζήτημα με το δικηγορικό γραφείο που φέρει το όνομα του προέδρου Αναστασιάδη και διαχειρίζονται οι θυγατέρες του- την περίπτωση της μεγάλης εργοληπτικής εταιρείας IMPERIO, ιδιοκτήτης της οποίας είναι ο  γαμπρός του προέδρου Αναστασιάδη. Τότε το όνομα του προέδρου είχε εμπλακεί σε διαφήμιση κινεζικής ιστορσελίδας, με την εταιρεία να κάνει λόγο για αναληθές δημοσίευμα και τα στοιχεία να διαψεύδουν για πολλοστή φορά.

Πέρα από το θέμα της διαπλοκής και της εξαγοράς υπηρεσιών σαν μίζες, υπάρχει εδώ και κάτι πιο προβληματικό. Η απόφαση του Γενικού Εισαγγελέα να μην «δει» ποινικό παράπτωμα, θέτει ζήτημα ισονομίας. Υπήρξε λ.χ. ξεκάθαρη περίπτωση πλαστοπροσωπίας, θα μπορούσε να πει κάποιος – και όμως τίποτα δεν έγινε, ενώ αντίθετα ο κ. Κληρίδης επέμενε να εκβιάζει τον κ. Δημητριάδη το 2013 με δίκη [και ίσως και με φράσεις όπως στις ηχογραφήσεις για την Δρομολαξιά.. «με πρόεδρο του δικαστηρίου τον…»] για μια υπόθεση ετεροχρονισμένης υπογραφής. Που δεν είχε να κάνει οτιδήποτε με κέρδος του ίδιου του κ. Δημητριάδη ή οπιουδήποτε. Γιατί εδώ δεν εφαρμόζεται η ίδια ευαισθησία, αφού υπάρχουν και συμφέροντα που μπορεί να τεκμηριώνουν και θέμα «συνομωσίας» - ή μήπως αυτό είναι  μόνο για αντίπαλους της κυβέρνησης, όπως στην υπόθεση της Δρομολαξιάς;

Η διαφορά που μπορεί να εντοπιστεί στις δύο περιπτώσεις είναι ότι στη μεν περίπτωση της Δρομολαξιάς, όλα τα στοιχεία καταδείκνυαν την αθώωση τουλάχιστον δύο εκ των καταδικασθέντων, των κυρίων Β. Ζαννέττου και Χ. Τσουρή, αλλά για λόγους προφανώς αλλότροιους, που συνάδουν με τα όσα ακούστηκαν στις ηχογραφημένες συνομιλίες της υπόθεσης που δημοσιοποιήθηκαν, καταδικάστηκαν ατεκμηρίωτα. Στη δε περίπτωση της Ryanair, Κυπριακών Αερογραμμών και δικηγορικού γραφείου Νίκου Χρ. Αναστασιάδη, η ενοχή διαγράφεται εκ προοιμίου και πέφτει στα μαλακά με μια πειθαρχική διερεύνηση του Δικηγορικού Συλλόγου, παρά τα όσα στοιχεία παρουσιάστηκαν δημοσίων να καταδεικνύουν το αντίθετο.

Μπορεί κάποιος να ισχυριστεί ότι σε νομικές και νομικιστικές υποθέσεις, ο νόμος δύναται να ερμηνευθεί διαφορετικά με αποτέλεσμα τη διαφορετική κατάληξη. Ακόμα και αν αυτό γίνει αποδεκτό, στην περίπτωση πιθανής διαπλοκής και εμπλοκής του γραφείου που φέρει το όνομα του ανώτατου αξιωματούχου του κράτους, την αντίθεσή τους στην ερμηνεία του νόμου από το Γενικό Εισαγγελέα εκφράζει αριθμός νομικών, χωρίς να βρίσκει υποστήριξη ιδιαίτερη το επιχείρημα του Κώστα Κληρίδη.

Το δε θέμα, της καθαρής εικόνας και εμπιστοσύνης της κοινής γνώμης και του λαού στους θεσμούς, και κυρίως στο πρόσωπο του ανθρώπου που ψηφίστηκε για να εκφράζει και να υπερσπίζεται τα δικαιώματα και το συμφέρον του συνόλου και της χώρας, όχι απλώς πλήττεται ανεπανόρθωτα, αλλά αυτό γίνεται για πολλοστή φορά στα δύο και πλέον χρόνια του στην εξουσία και σε μια περίοδο που η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης του κόσμου στους θεσμούς βρίσκεται στο ναδίρ.



[4] οππ
[5] Την επιστολή έχει στα χέρια της η Δέφτερη Ανάγνωση και θα δημοσιευθεί αυτούσια στο επόμενο τεύχος

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου