1 Φεβ 2015

Τελικά ποιοί έλεγαν ψέματα για την προστασία της πρώτης κατοικίας από εκποιήσεις



Ο υπουργός οικονομικών δήλωσε στη StockWatch ότι τυχόν παράταση της αναστολής εφαρμογής του νόμου θα πλήξει περαιτέρω την αξιοπιστία της χώρας, ειδικότερα, όπως σημείωσε, σε μία περίοδο που η Κύπρος προγραμματίζει να βγει εκ νέου στις αγορές[1]

Σε περιπέτειες έχει μπει η κυπριακή κυβέρνηση, καθώς οι αλλαγές στις εκποιήσεις ακινήτων δεν ικανοποιούν τους εκπροσώπους των δανειστών, με αποτέλεσμα να έχει “μπλοκάρει” η εκταμίευση της δόσης των 350 εκατ. ευρώ.[2]

Ο υπουργός Οικονομικών της Κύπρου, Χάρης Γεωργιάδης, ζήτησε την Τρίτη την προσωρινή εξαίρεση της εκποίησης της πρώτης κατοικίας από τα προαπαιτούμενα που ζητά η τρόικα, για να εκταμιευθεί η επόμενη δόση[3].
Διατήρηση της ύφεσης στην Κύπρο και το 2015, αναμένει το Κέντρο Οικονομικών Ερευνών (ΚΟΕ) του Πανεπιστημίου Κύπρου, σε αντίθεση με τις τελευταίες εκτιμήσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής και Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) για ανάκαμψη της τάξης του 0,4%, αλλά και της Κεντρικής Τράπεζας για ανάκαμψη 0,8%.[4]

Το θέμα των εκποιήσεων αναπόφευκτα αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα αγκάθια για τον κοινωνικό ιστό. Η στάση που παρατηρείται δεν είναι άλλη από έλλειψη κατανόησης για το τί εστί «εστία» για ένα λαό που κατ’ επανάλειψη εξαναγκάστηκε να αλλάξει «εστία» και να αρχίσει από την αρχή, δημιουργώντας νέους δεσμούς σε νέους χώρους. Η έννοια της «εστίας» για τον κυπριακό λαό είναι άμεσα συνυφασμένη με τους δεσμούς της γης, από τη μια, και με την οικογενειακή παράδοση από την άλλη, αλλά και με τα δεινά του νησιωτικού κράτους στο οποίο ζει.

Η κυβέρνηση προσηλωμένη αποκλειστικά και μόνο στο μνημόνιο και τους όρους του, από τη μια για να μη διαφανεί ότι συναίνεσε σε επαχθείς όρους για το λαό και από την άλλη εφαρμόζοντας την πάγια πολιτική της ιδεολογία, δεν συζητεί καν για την προστασία ούτε της πρώτης κατοικίας, ούτε της μικρομεσαίας επιχειρήσης μην τυχόν και πλήξει μεγαλοπαράγοντες, μην τυχόν και προδώσει την νεοφιλελεύθερη ιδεολογία που είναι διάχυτη στις πολιτικές της αποφάσεις. Η μοναδική περίπτωση κατά την οποία μπορεί να πει κανείς ότι μπήκε σε κάποιας μορφής διαλόγου τουλάχιστον με τις πολιτικές δυνάμεις αφορά ακριβώς σε αυτό το θέμα των εκποιήσεων, και αυτό γιατί δεν μπορούσε να κάνει αλλιώς.

Μετά από αντιδράσεις, προσφυγές στο Ανώτατο για το θέμα των εκποιήσεων, ψήφιση νόμων και αναπομπές, έρχονται νομοθεσίες για τις οποίες προσπαθούν να μας πείσουν ότι αποτελεί ό,τι καλύτερο για μας και ό,τι καλύτερο μπορεί να γίνει. Στο νόμο που προνοεί αναστολή στις εισπράξεις οφειλών, την προστασία της κύριας κατοικίας και επαγγελματικής στέγης, αναγνωρίζεται στο προοίμιο ότι μεγάλος αριθμός ανθρώπων περιήλθε σε δεινή οικονομική κατάσταση και αδυνατεί να ανταποκριθεί στις δανειακές του οφειλές. Παρόλα αυτά, η προστασία, η οποία προνοείται στη συγκεκριμένη νομοθεσία, προϋποθέτει την έναρξη δικαστικών διαδικασιών ώστε να αποδειχθεί ότι η οικονομική κρίση επηρέασε σημαντικά τον οφειλέτη και εξαιτίας αυτού αδυνατεί να εξοφλήσει τις οφειλές του. Αυτό σημαίνει ότι ο οφειλέτης πρέπει να διαθέτει τα αναγκαία χρηματικά ποσά για να δύναται να καταφύγει δικαστικώς στη διεκδίκηση της προστασίας του από τη μια και από την άλλη να είναι σε θέση να αποδείξει πέραν πάσης αμφιβολίας – όπως συνηθίζεται στα δικαστήρια – ότι όντως η οικονομική κρίση είναι η αιτία της δυσχέρειάς του, ώστε να ανασταλεί η διαδικασία εκποίησης κύριας κατοικίας ή επαγγελματικής στέγης και εφόσον εξαντλήσει κάθε μέσω εξωδικαστικής διευθέτησης και εφόσον υποβάλει στην αίτηση μαζί με άλλα έγγραφα και πλήρη κατάσταση κινητής και ακίνητης περιουσίας. Αυτό ακούγεται κάτι ανάλογο με τα όσα ακούσαμε για αιτητές του ΕΕΕ – αφού έχουν ακίνητη περιουσία αντί να διεκδικούν ΕΕΕ, να πουλήσουν όπως –όπως, άρον άρον, όσο-όσο ότι έχουν και δεν έχουν κυρίως σε μεγαλοφειλέτες σε τράπεζες και hedge funds που είναι οι μόνοι που μπορούν να αγοράσουν. Και σε αυτή τη διαδικασία,
«Το δικαστήριο κατά την εκδίκαση της αίτησης συνυπολογίζει την εν γένει οικονομική κατάσταση του οφειλέτη, τη δυνατότητα αυτού βάσει των εισοδημάτων του να συντηρεί τον εαυτό και την οικογένειά του, τη δυνατότητα συνδρομής της συζύγου αυτού στην εξόφληση των οφειλών του, άλλους σοβαρούς λόγους υγείας του ιδίου ή οποιουδήποτε άλλου μέλους της οικογένειάς του, το σύνολο των δανειακών υποχρεώσεων και των εν γένει οφειλών του και τους ειδικούς λόγους για τους οποίους η οικονομική του κατάσταση έχει επιδεινωθεί ή για τους οποίους ο οφειλέτης έχει περιέλθει σε αδυναμία εξόφλησης οφειλών, οι οποίοι αποδεδειγμένα θα πρέπει να είναι απόρροια της κρατούσης οικονομικής κρίσης,  και να μην οφείλονται σε δική του υπαιτιότητα»
Εάν και εφόσον το δικαστήριο ικανοποιηθεί από τα στοιχεία που κατατεθούν και όπως προαναφέρθηκε, πεισθεί ότι η οικονομική του κατάσταση επιδεινώθηκε και αδυνατεί ο οφειλέτης να εξοφλήσει τις οφειλές του ως συνέπεια της οικονομικής κρίσης, τότε και μόνο τότε «δύναται να εκδώσει διάταγμα αναστολής της διαδικασίας εκποίησης».

Σε αντίθετη περίπτωση, οφειλέτης και εγγυητές βρίσκονται στο έλεος του χρηματοπιστωτικού ιδρύματος, το οποίο προκάλεσε ουσιαστικά την κατάσταση στην οποία βρέθηκε ο κάθε οφειλέτης και ολόκληρη τη χώρα. Αφού τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα του τόπου ήδη ξεκαθάρισαν ότι δεν πρόκειται να αποδεκτούν – προφανώς εννοούν να εφαρμόσουν – νομοθεσία που να εξαιρεί τους εγγυητές.

Με μια πρώτη ματιά, σανίδα σωτηρίας φαίνεται να είναι τροποποίηση του νόμου για τις εργασίες πιστωτικών ιδρυμάτων, σύμφωνα με την οποία πελάτης που διαπιστώνει ότι πιστωτικό ίδρυμα παρέβηκε υποχρεώσεις του, μπορεί να προβεί σε καταγγελία προς το Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας, ώστε να διερευνήσει την καταγγελία και σε περίπτωση που διαπιστωθεί παράβαση, τότε δεν είναι δυνατό να αρχίσει διαδικασία εκποίησης με υποθήκη κύρια κατοικία. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η αξιοπιστία της σημερινής διοίκησης της Κεντρικής Τράπεζας έχει πληγεί ανεπανόρθωτα, ότι αποδεδειγμένα πλέον μεροληπτεί εις βάρος των δανειοληπτών και η ανεξαρτησία της διοικήτριας της Κεντρικής Τράπεζας δεν διασφαλίζεται, αφού ακόμα και με την πιο πρόσφατη περίπτωση της μείωσης των επιτοκίων, απλώς ακολούθησε – μέσω αντιπροσώπου - τη θέση των τραπεζών, γίνεται αντιληπτό, ότι δύσκολα πελάτης θα εμπιστευτεί ένα τέτοιο θεσμό ώστε να υποβάλει καταγγελία για οποιοδήποτε πιστωτικό ίδρυμα. Έτσι, για μια ακόμα φορά, και με ακόμα μια νομοθεσία, οι δανειλήπτες θυσιάζονται. Αν δε προσμετρηθεί και η δυνατότητα που δίδεται στην Κεντρική Τράπεζα – και πάλι βάση νομοθεσίας, αυτής με την οποία τροποποιούνται οι περί Κεντρικής Τράπεζας νόμοι – να ρυθμίζει με οδηγίες και κατευθυντήριες γραμμές
«τον αριθμό και το είδος των γενόμενων εκάστοτε εκποιήσεων και άλλα συναφή με αυτά ζητήματα, ανάλογα με τις συνθήκες της αγοράς»
όπως συνήθως με το δικαιολογητικό της «διασφάλισης της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας», γίνεται αντιληπτό ότι τα πράγματα για τους δανειολήπτες μόνο θετικά δεν μπορούν να χαρακτηριστούν.

Το θέμα του πλαισίου αφερεγγυότητας από την άλλη πλευρά, έχει αναχθεί σε μέγα ζήτημα και προωθείται από την κυβέρνηση ως το απώτερο σχέδιο σωτηρίας. Μια πιο προσεκτική ματιά στο τί προωθείται μέσα από τους νόμους που αποτελούν το σχέδιο αφερεγγυότητας, μπορεί και να διαψεύσει – για μια ακόμα φορά – τέτοιους ισχυρισμούς.

Κατ΄αρχήν, ανάμεσα στα κριτήρια επιλεξιμότητας για το λεγόμενο «συναινετικό Προσωπικό Σχέδιο Αποπληρωμής» περιλαμβάνεται και η δήλωση από μέρους του δανειολήπτη, ότι είναι αφερέγγυος. Όχι ότι τα δεινά στα οποία υπόκειται τον κατέστησαν αδύναμο, αλλά ότι είναι αφερέγγυος. Μήπως, αφεθεί ο άνθρωπος να διατηρήσει την αξιοπρέπεια του! Έπειτα είναι η υποβολή της Κατάστασης Προσωπικών Οικονομικών Στοιχείων: αν κρίνουμε από το τί περιλάμβαναν οι αιτήσεις για το ΕΕΕ, το πιο πιθανό είναι να ζητείται η αποκάλυψη και του αριθμού εσωρούχων που διαθέτει ο κάθε δανειολήπτης. Η Κατάσταση Προσωπικών Οικονομικών Στοιχείων θα πρέπει να συνοδεύεται και από Ένορκη Δήλωση ότι τα στοιχεία που περιέχονται είναι ολοκληρωμένα και ακριβή, τα οποία θα επιβεβαιώσει γραπτώς και ο σύμβουλος Αφερεγγυότητας (είτε Λογιστής, είτε δικηγόρος εν ολίγοις). Προστίθεται και μια επιβεβαίωση της πιθανότητας ο διανειολήπτης να εξακολουθήσει είναι αφερέγγυος για περίοδο πέντε ετών – επομένως ο οφειλέτης καλείται να προβλέψει ποιά θα είναι η οικονομική του κατάσταση για διάστημα πενταετίας και μέσα σε συνθήκες τέτοιας ρευστότητας που τα πράγματα αλλάζουν άρδην από μέρα σε μέρα. Εδώ άνθρωποι μετατράπηκαν σε «αφερέγγυοι» μέσα σε μια νύκτα, τώρα αυτοί οι ίδιοι άνθρωποι, θα πρέπει να «το παίξουν μελλοντολόγοι» και να προβλέψουν σε συνθήκες πέραν του δικού τους ελέγχου, ότι θα εξακολουθούν να είναι «αφερέγγυοι» - Αυτό που λέμε ενθάρρυνση και ενδυνάμωση; Ε καμία σχέση!

Ταυτόχρονα, το σχέδιο το οποίο καλείται να προτείνει ο δανειολήπτης πρέπει να έχει εύλογη προοπτική ότι θα τον καθιστά φερέγγυο σε περίοδο όχι μεγαλύτερη των πέντε ετών. Από τη μια, δηλαδή, να δηλώνει ότι είναι αφερέγγυος για διάστημα πέντε ετών, και για το ίδιο ακριβώς διάστημα, καλείται να αποδείξει τη .... φερεγγυότητά του. Εννόειται ότι όλα αυτά επιβεβαιώνονται και προσυπογράφονται από Σύμβουλο Αφερεγγυότητας του οποίου η αμοιβή ως εξετάστης – αυτό το ρόλο αναλαμβάνει στις περιπτώσεις αναδιαρθρώσεων δανείων- αφορά σε πάγιο ποσό ύψους 750 ευρώ και ποσοστό ανάλογο του ύψους του δανείου του οφειλέτη. Αυτό που ξενίζει, ιδιαίτερα, είναι ότι όσο μεγαλύτερο είναι το ποσό του δανείου, τόσο μικρότερο το ποσοστό του Συμβούλου αφερεγγυότητας – θα είμασταν προκατειλημμένοι αν το βλέπαμε αυτό ως εύνοια προς τους μεγαλοοφειλέτες; Αν για παράδειγμα το δάνειο το οποίο θα χειριστεί ανέρχεται στα 100.000 ευρώ το ποσοστό αμοιβής του ανέρχεται στο 1,70%, ενώ αν πρόκειται για 20.000.000 το ποσοστό αμοιβής του Συμβούλου Αφερεγγυότητας ανέρχεται στο 0,09%. Επιπρόσθετα, με την επιβεβαίωση ή επιβολή σχεδίου αναδιάρθρωσης από το Δικαστήριο η αμοιβή του Στυμβούλου Αφερευγγυότητας που υπολογίζεται στη βάση των πιο πάνω προνοιών, αυξάνεται κατά  20%. Ως γεγονός, μετά τις τράπεζες και τις ασφαλιστικές επιβάλλεται να σώσουμε τα λογιστικά και δικηγορικά γραφεία.

Όλα τα πιο πάνω, φυσικά, δεν τα βλέπουμε να αναλύονται ή έστω αναφέρονται στα καθεστωτικά ΜΜΕ. Αντίθετα, η πιο συχνή πλέον φράση τείνει να είναι το «μετέωρη η επόμενη δόση», «οι εκποιήσεις το αγκάθι για το πρόγραμμα χρηματοδότησης της Κύπρου» και άλλα παρόμοια χαριτωμένα. Λες και το ό,ποιο πρόγραμμα χρηματοδότησης, ή ό,ποια δόση δεν είχαν, έχουν και θα έχουν άμεση επίπτωση στον κυπριακό λαό του οποίου οι ώμοι όλο και βαραίνουν από τις πολιτικές λιτότητας. Στην πιο πρόσφατη περίπτωση που είναι και ιδιαίτερα χαρακτηριστική, είδαμε το συμβούλιο αρχηγών να τείνει προς νέα αναβολή του νομοσχεδίου για τις εκποιήσεις αφού η αναστολή που ψηφίστηκε λήγει στις 31 Ιανουαρίου. Ο Χάρης Γεωργιάδης κλασσικά και αναμενόμενα επιδώθηκε στην τρομολαγνεία της δόσης και της επιτυχίας του προγράμματος, λες με τα μπράβο της τρόικα θα δει η χώρα καλύτερες μέρες. Όταν έγινε αντιληπτό από τον πρόεδρο Αναστασιάδη, ότι η αντιπολίτευση δεν φαινόταν διατεθειμένη να κάνει ιδιαίτερες υποχωρήσεις – τουλάχιστον για το θέμα χρόνου - για τις εκποιήσεις, αποδέχθηκε την προστασία της κύριας κατοικίας. Αυτό είδαμε να προβάλλεται στον τύπο. Με μια μικρή λεπτομέρεια που αποφεύγετο να τονιστεί: ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ προστασία της κύριας κατοικίας για διάστημα μερικών μηνών. Όταν αυτό φάνηκε να γίνεται αποδεκτό και από την τρόικα, από «εκβιασμός της αντιπολίτευσης» και «κίνδυνος για την επιτυχία του προγράμματος χρηματοδότησης», αυτόματα έγινε «πρόταση του προέδρου που έγινε αποδεκτή από την τρόικα». Τραζίκ!
Με τον εκβιασμό της τρόικα για την έκτη αξιολόγηση και το νέο κοκκαλάκι του προγράμματος ποσοστικής χαλάρωσης της ΕΚΤ, έγινε νέα προσπάθεια ώστε οι εκποιήσεις να προχωρήσουν, κάτι το οποίο δεν πέρασε από τη βουλή που τελικά ψήφισε νέα αναστολή της νομοθεσίας μέχρι τις 2 Μαρτίου, χωρίς να αποκλείεται νέα παράταση σε περίπτωση που τα νομοσχέδια του πλαισίου αφερεγγυότητας δεν κατατεθούν στη βουλή μέχρι αυτή την ημερομηνία. Και ξαφνικά, εκεί που οι επικεφαλείς της τρόικα εκβιάζοντας δεν κατέβαιναν στο νησί, αν δεν..., άλλαξαν την απόφασή τους και καταφθάνουν οσονούπω για να πραγματοποιήσουν συναντήσεις με τον υπουργό οικονομικών. Τον ΥΠΟΙΚ, που ενώ πιπιλούσε και πάλι την καραμέλα της αξιοπιστίας λόγω της παράτασης της αναστολής των εκποιήσεων και μπλοκάρισμα της δόσης από τους δανειστές, λίγο αργότερα ζητούσε προσωρινή εξαίρεση της πρώτης κατοικίας, αποδεικνύοντας για μια ακόμα φορά την ασυνέπεια των λόγων του, χωρίς να αποσχολείται καθόλου για τη δική του αξιοπιστία και της κυβέρνηση απέναντι στον κυπριακό λαό.

Εν τω μεταξύ, σε έρευνά του το Κέντρο Οικονομικών Ερευνών (ΚΟΕ) του Πανεπιστημίου Κύπρου διαψεύδει ΕΕ, ΔΝΤ, αλλά και κυβέρνηση για την πολυπόθητη πορεία ανάκαμψης  προβλέποντας  «κινδύνους για βαθύτερη από την προβλεπόμενη ύφεση», οι οποίοι σχετίζονται με εγχώριους παράγοντες, αλλά και με το διεθνές περιβάλλον, όπως είναι τα αυξανόμενα ποσοστά μη εξυπηρετούμενων δανείων, η καθυστέρηση στην προώθηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και η περαιτέρω επιβράδυνση της ρωσικής οικονομίας» και συνέχιση της συρρίκωνσης του ΑΕΠ[5] κάτι το οποίο προφανώς και θα επηρεάσει δυσμενώς τη δυνατότητα αποπληρωμής ΔΕΠ, αλλά και την απόδειξη οποιασδήποτε φερεγγυότητας από πλευράς δανειοληπτών, τουλάχιστον όπως προωθούνται στα νομοσχέδια του πλαισίου αφερεγγυότητας.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου