8 Φεβ 2015

Και τι λέει η ελίτ για την έλληνα-γερμανική αντιπαράθεση; [όταν οι Γερμανοί ξεχνούν την ιστορία της δικής τους διαγραφής χρέους, ο Γ. Φίσερ απορεί πότε θα πάρει το μήνυμα η Μέρκελ, ενώ οικονομολόγοι από διάφορες πτέρυγες συμβουλεύουν το Βερολίνο να «λυγίσει για να μην σπάσει» το ευρώ – και το ευρύτερο οικοδόμημα]


Η επικοινωνιακή επίθεση εναντίον της νέας ελληνικής κυβέρνησης βρίσκεται σε εξέλιξη – αλλά, όπως παρατηρούν πολλοί αναλυτές, το πρόβλημα δεν μπορεί να εξορκιστεί με απειλές. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν βγήκε από ένα καπρίτσιο της τύχης – είναι μια κραυγή οργής που αναπόφευκτα θα διευρύνεται. Τα ενδιαφέρον είναι πως έχουν αρχίσει να υπενθυμίζουν διάφοροι στους Γερμανούς ότι αυτά που λένε για τους Έλληνες τα άκουγαν οι ίδιοι από τους δανειστές τους την δεκαετία του 1950. Ίσως, λοιπόν, να μην είναι μόνο ένας είδος προτεσταντικής ηθικής, αλλά και ένα είδος ψυχαναλυτικού απωθημένου.

Πιο κάτω γίνεται αναφορά και σε εκείνη την περίπτωση, αλλά και στη σύγκλιση των εκτιμήσεων δυο οικονομολόγων από διαφορετικές οπτικές, αλλά και ενός Γερμανού πολιτικού που θέλει να εκφράζει την τάση για ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.

Γερμανικό οικονομικό θαύμα: λόγω της διαγραφής χρέους;

Το ζήτημα του γερμανικού χρέους επανήλθε και πέρσι που ήταν η επέτειος της διαγραφής του μισού. Αξίζει η μεταφορά εδώ μια γερμανικής αναφοράς στο θέμα:

«Καταχρεωμένη, χωρίς πρόσβαση σε κεφάλαια, αντιμετώπιση με καχυποψία από τους δανειστές – αυτή ήταν η Γερμανία το 1953. Τα μισά από τα χρέη της διαγράφηκαν πριν 60 χρόνια αυτήν τη βδομάδα – και ήταν η βάση αυτού που ονομάστηκε οικονομικό θαύμα.

Σε εκείνες τις σκοτεινές μέρες, η Γερμανία όφειλε χρήματα σε σχεδόν 70 χώρες, με τα χρέη να χρονολογούνται εν μέρει από πριν το πόλεμο και εν μέρει από τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια. Συνολικά, τα χρέη ανέρχονταν σε 30 δις μάρκα. Περικοπές στον προϋπολογισμό και σταθερές αποπληρωμές δεν ήταν εφικτή επιλογή για την Δυτική Γερμανία – αντίθετα η οικονομία της χρειαζόταν επειγόντως περισσότερη ρευστότητα για να χρηματοδοτήσει την ανοικοδόμηση και την ανάπτυξη.

….

Οι διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν το καλοκαίρι του 1952 και ήταν βασανιστικές. Θα διέγραφαν οι δανειστές μέρος από τα χρήματα τους; Μπορούσε να εμπιστευθεί κάποιος τους Γερμανούς; «Υπήρχε και μια στιγμή που οι διαπραγματεύσεις κατέρρευσαν, λέει ο  Rombeck-Jaschinski. Οι Γερμανοί είχαν κάνει μια πρόταση, η οποία από την οπτική του δικού τους υπουργείου οικονομικών ήταν η μόνη εφικτή. Οι δανειστές βασικά θεώρησαν την πρόταση προσβολή.»

27.2/2013

Και όμως, τελικά, πρυτάνευσε η "λογική" – υπήρχε και το δέος της ΕΣΣΔ, αλλά και η εσωτερική δυναμική των εργατικών κινημάτων στη Δύση που είχε υποχρεώσει το κεφάλαιο σε ένα συμβιβασμό, ο οποίος κωδικοποιήθηκε στην ηγεμονία, τότε, του Κεϋνσιανισμού. Και το γερμανικό χρέος μειώθηκε. Σήμερα, οι γερμανοί λένε ακριβώς τα ίδια που έλεγαν για εκείνους την δεκαετία του 1950. Είναι ένα μέρει και το άγχος της ηγεμονίας από μια χώρα που απέτυχε οικτρά στην προηγούμενη προσπάθεια της να γίνει ηγεμονική – την περίοδο 1914-45. Ίσως είναι και απωθημένα. Αλλά είναι και ο φόβος της κατάρρευσης ενός ηγεμονικού μοντέλου που βασίζεται στην πειθαρχική καταστολή και το οποίο είναι πια προβληματικό – και θυμίζει τις οδυνηρές για τη Δύση εξεγέρσεις, των αποικιοκρατουμενων, και για τη Γερμανία των πληθυσμών ενάντια στην κατοχή του γερμανικού στρατού στο δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, έστω και εν δεν υπάρχει καμία ιδεολογική αναλογία, φυσικά. Αλλά οι δομικές αναλογίες που πηγάζουν από την σχέση ηγεμονίας είναι εκεί.

Γ. Φίσερ: το θέμα δεν είναι αν, αλλά πότε θα καταλάβει το μάθημα της ελληνικής εξέγερσης η Μέρκελ

Μερικά πρόσφατα κείμενα από τον ηγεμονικό λόγο είναι χαρακτηριστικά. Ο Γ. Φίσερ ο οποίος οδήγησε τους Γερμανούς πράσινους στην ένταξη στο πολιτικό σύστημα και ο οποίος αναδείχθηκε σε ένα είδος συγκυβερνήτη της χώρας επί της προηγούμενης σοσιαλδημοκρατικής κυβέρνησης του Σρέντερ, είχε γράψει ήδη από το περασμένο φθινόπωρο ότι ο «Τσίπρας είναι επικίνδυνος» ακριβώς γιατί « ..αν γίνει πρωθυπουργός θα είναι σε θέση να παρασύρει τον ευρωπαϊκό νότο σε ένα επικίνδυνο αριστερό δρόμο που θα είναι μοιραίος για την Ευρωπαϊκή Ένωση.»[1] Σε αυτό το «ρεαλιστικό» πλαίσιο, ο Φίσερ εισηγείτο από τότε να πάρει την πρωτοβουλία η γερμανική κυβέρνηση να ελαφρύνει την λιτότητα – για να αποφευχθεί το μοιραίο. Ήδη, από τότε αποκάλυψε ότι η γερμανική κυβέρνηση σκόπευε να διαπραγματευτεί με τον Τσίπρα και τον εξεγερμένο νότο. Σε αυτό το πλαίσιο, κινείται και ένα πρόσφατο κείμενο του, όπου, αφού κωδικοποιεί την «ελληνική εξέγερση» ως ήττα της «στρατηγικής της Μέρκελ» επαναφέρει το καίριο ζητούμενο για τον ίδιο – και ενδεχομένως την γερμανική ελίτ: πως θα προχωρήσει η ευρωπαϊκή ενοποίηση, και θα διασωθεί το ευρώ, σε ένα τέτοιο κλίμα στον νότο. Όπως γράφει χαρακτηριστικά το θέμα με το «ελληνικό μάθημα» (ότι υπάρχουν δημοκρατικά όρια στη λιτότητα, και ότι χωρίς ανάπτυξη δεν μπορούν να υπάρξουν δομικές μεταρρυθμίσεις) «δεν είναι αν θα το αποδεχθεί η γερμανική κυβέρνηση, αλλά ποτέ θα το αποδεχθεί.»http://www.project-syndicate.org/commentary/syriza-greece-eu-crisis-by-joschka-fischer-2015-01

Και δυο οικονομολόγοι: αν δεν λυγίσει, θα σπάσει το ευρώ…

Αλλά ακόμα και ένα σχετικά συντηρητικός οικονομολόγος, ο Kenneth Rogoff, δεν αποκλίνει επίσης από την ανάγνωση του «μοιραίου». Αφού καταγράφει και που έχουν δίκαιο οι γερμανοί στα σημεία που επιμένουν (που θυμίζουν έντονα τις ανησυχίες των δανειστών της Γερμανίας το 1952-53) καταλήγει επίσης στην ανάγκη υποχώρησης του κεντροευρωπαϊκού πυρήνα:

«Εάν οι υποχωρήσεις προς την Ελλάδα, δημιουργήσουν ένα είδος προηγουμένου το οποίο θα εκμεταλλευτούν και άλλες χώρες, ας είναι έτσι. Μάλλον σύντομα, παρά αργότερα, και άλλες χώρες της περιφέρειας θα χρειαστούν βοήθεια. Θα μπορούσαμε να ελπίζουμε ότι δεν θα υποχρεωθεί η Ελλάδα να φύγει από την ευρωζώνη, παρά το ότι προσωρινές επιλογές, όπως ο έλεγχος της διακίνησης κεφαλαίων μπορεί να αποδειχθούν αναγκαία… Η ευρωζώνη πρέπει να συνεχίσει να λυγίζει αν δεν θέλει να σπάσει.»


Και το σχόλιό του για την ευθύνες για την ελληνική κρίση δεν αφορούν μόνο στους Έλληνες, αλλά είναι σαφές ότι το συμφέρον της γερμανικής οικονομίας από την ελληνική κρίση, δεν είναι πια μόνο μια αριστερή θέση:
«…μεγάλη μερίδα από την χρηματοδότηση των ελληνικών χρεών ήρθε από Γερμανικές και Γαλλικές τράπεζες, οι οποίες έκαναν τεράστια κέρδη με την διαμεσολάβηση για δάνεια από τις χώρες τους από την Ασία. Έριχναν αυτά τα χρήματα σε μια εύθραυστη οικονομία, της οποίας η δημόσιο-οικονομική αξιοπιστία βασιζόταν τελικά στο να «διασωθεί» από τους εταίρους της.
Read more at http://www.project-syndicate.org/commentary/greek-exit-syriza-troika-negotiations-by-kenneth-rogoff-2015-02#fsqJsIGqAtmdfii7.99

Είναι ενδιαφέρον, σε αυτό το πλαίσιο, ότι οι θέσεις αρκετών αναλυτών, δεν φαίνεται να αποκλίνουν από τις θέσεις του Stiglitz και άλλων κεντροαριστερών οικονομολόγων που ζήτησαν ήδη από πριν να υπάρξει χαλάρωση της λιτότητας και ένα είδος ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους.

http://www.project-syndicate.org/commentary/greece-eurozone-austerity-reform-by-joseph-e--stiglitz-2015-02
 

Σε μια πρόσφατη συνέντευξή του μάλιστα, σχολίασε ότι, αν τελικά μπει σε κρίση η ευρωζώνη, θα είναι ευθύνη της Γερμανίας και όχι της Ελλάδας.

Όταν ένα μεγάλο μέρος της ελίτ ενός τομέα [όπως η μελέτη των οικονομικών] θέτει το ερώτημα του Φίσερ [για το πότε, παρά το αν ..θα κατανοήσει το νόημα της ελληνικής εξέγερσης η Γερμανία] τότε …ο άνεμος δεν λέει να κοπάσει, όπως λέει και μια κινέζικη παροιμία.



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου