15 Φεβ 2015

Προσπάθειες ισορροπιών στην Ευρώπη: από την Ουκρανία στην Ελλάδα

΄

Στα μέσα της προηγούμενης βδομάδας το ουκρανικό και το ελληνικό ζήτημα κινούνταν παράλληλα, ενώ γινόταν το eurogroup για την Ελλάδα, ταυτόχρονα εξελισσόταν και η διάσκεψη των 4 για τα ουκρανικό στη Λευκορωσία. Το ότι τα δυο συνδέονται έμμεσα είναι σαφές – το μεν ουκρανικό απειλεί τα ανατολικά σύνορα της Ε.Ε. μετά την αμερικανική παρέμβαση στην Ουκρανία, αλλά και μετά την εξέγερση στην ανατολική Ουκρανία και την ενδεχόμενη διεύρυνση της. Η Ελλάδα, από την άλλη, αποτελεί τον αδύναμο κρίκο νοτιοανατολικά για τον ευρωπαϊκό πυρήνα – η εξέγερση των ελλήνων ψηφοφόρων, και οι μαζικές του διαδηλώσεις για στήριξη της πολιτικής της νέας κυβέρνησης, δίνουν ένα στίγμα ξεχειλώματος της ευρωπαϊκής πολιτικής στον νότο. Θα μπορούσε να πει κάποιος ότι ένα είδος συμβιβασμού είναι αναπόφευκτο.. Ο συμβιβασμός, όμως, είναι απλώς ένας σταθμός – το θέμα είναι προς του που θα βαρέσει η ισορροπία στη δυναμική της εξέλιξη.

Οι διαπραγματεύσεις για την Ελλάδα: πιέσεις, αλλά και άνοιγμα της Αθήνας σε συμμαχίες και εναλλακτικές επιλογές αν…
Στο ελληνικό ζήτημα, η εικόνα της πλήρους απομόνωσης της Αθήνας δεν επαληθεύτηκε. Από την άλλη, οι κεντρο-ευρωπαιοι πίεσαν, αλλά φάνηκε να υπάρχει διάθεση για κάποιο συμβιβασμό. Θα πρέπει, ωστόσο, να καταγράφει και η δήλωση του Σόιμπλε, καθώς έμπαινε στην αίθουσα «αν μπορούμε να μιλούμε πια για τρόικα», δίνοντας ήδη το στίγμα ότι η μισητή, στον νότο, πλέον δομή επιτήρησης, μάλλον, θα πρέπει να αλλάξει.[1]           Κατά τα άλλα, βέβαια, όλοι περιμένουν να δουν πως θα εξελιχθούν οι διαπραγματεύσεις. Η Αθήνα, πάντως άφησε, να διαρρεύσει ότι επεξεργάζεται και σχέδιο Β για εναλλακτικό δάνειο. Ήδη, η Μόσχα άφησε να ανοικτό το ενδεχόμενο να το συζητήσει – όπως και το Πεκίνο.

Στη συνάντηση του Eurogroup, την Τετάρτη, διέρρευσε από το Ρώυτερς ότι ένα επίμαχο σημείο ήταν η λέξη «παράταση» του προγράμματος.

Οι οίκοι αξιολόγησης αύξησαν την επίθεση εναντίον της ελληνικής οικονομίας, ενώ ο Economist άρχισε, επίσης, την επίθεση με προειδοποίηση για έξοδο από το ευρώ.

Στην ίδια την Ελλάδα, πάντως, οι μαζικές κινητοποιήσεις είναι ενδεικτικές ενός νέου κλίματος – εν μέρει συναίνεσης στο δρόμο, αλλά και του νέου κλίματος μιας έστω ελπίδας

Ουκρανία και οι Λαϊκές Δημοκρατίες: μια νέα ανακωχή, ένα νέο πλαίσιο συμφωνίας, η δυτική αναγνώριση ότι οι φιλοδυτικοί ξεκίνησαν τους πυροβολισμούς το Φεβρουάριο του 2014
Η συμφωνία, η οποία επιτεύχθηκε στο Μινσκ κωδικοποιεί τους όρους μιας νέας εκεχειρίας. Στο στρατιωτικό επίπεδο αναγνωρίζει την προέλαση των πολιτοφυλάκων των Λαϊκών Δημοκρατιών, μετά από την αντεπίθεση που εξαπέλυσαν τον Ιανουάριο – έτσι καταγράφεται ότι στην εκεχειρία θα απομακρυνθούν τα πυροβόλα από τον μεν στρατό του Κίεβου από τα σύνορα στο οποία έχει οπισθοχωρήσει, ενώ από τις πολιτοφύλακες από τα σημεία στα οποία βρίσκονταν τον Σεπτέμβριο, αναγνωρίζοντας, δηλαδή, ντε φάκτο τα νέα εδάφη τα οποία ελέγχουν. Στο θέμα της «τελικής συμφιλίωσης», η συμφωνία προνοεί ότι θα υπάρξει συνταγματική απόφαση για «αποκέντρωση», ενώ αναγνωρίζεται ειδικό καθεστώς στις περιοχές των δυο Λαϊκών Δημοκρατιών – οι αρχές των οποίων θα μπορούν να έχουν δική τους πολιτοφυλακή, να διορίζουν δικαστές και αν έχουν ειδικές σχέσεις με τη Ρωσία. Πώς θα περάσει αυτά τα δεδομένα ο Ποροσένσκο από τους ακροδεξιούς και άλλους στο Κίεβο είναι ανοικτό θέμα. Με την ολοκλήρωση των συζητήσεων, προσπάθησε να δώσει τη δική του ερμηνεία, παίζοντας ουσιαστικά με τις λέξεις – όπως είπε δεν θα γίνει ομοσπονδοποίηση, αλλά δεν εξήγησε τί είδους «συνταγματική αποκέντρωση» θα γίνει, αν δεν είναι ομοσπονδιακή. Και φυσικά, προσπάθησε να αποφύγει την πραγματικότητα, επιμένοντας ότι δεν θα αναγνωριστεί «αυτονομία» στις εξεγερμένες περιοχές, ενώ μόλις είχε υπογράψει ότι αυτές οι περιοχές θα είχαν δική τους κρατική δομή [με στρατό, δικαστήρια και οικονομική πολιτική με τη Ρωσία]. Είναι σαφές ότι το ζητούμενο σε αυτό το στάδιο ήταν η εκεχειρία, αλλά και η αποφυγή νέας αντιπαράθεσης μεταξύ Ευρώπης και Ρωσίας. Η Γερμανία έχει, ήδη, να αντιμετωπίσει το «ελληνικό» ζήτημα, αλλά και τη σαφή άρνηση της Αθήνας να δεχθεί ένα υποτελή ρόλο στο ουκρανικό ζήτημα. Από την άλλη, ήταν μάλλον σαφής μια διαφοροποίηση με τις ΗΠΑ, που θα προτιμούσαν μια πιο σκληρή γραμμή.

Αξίζει, επίσης, να καταγραφεί μια επικοινωνιακή μετατόπιση – μικρή, αλλά αισθητή. Μετά από ένα σχεδόν χρόνο, το BBC μετέδωσε μια έρευνα για το ποιοί πυροβολούσαν στην πλατεία Μεϊντάν το 2014. Ενώ όσοι παρακολουθούσαν τα μη δυτικά ΜΜΕ, ιδιαίτερα τα ρωσικά, ήξεραν ότι τους πυροβολισμούς τους είχαν ξεκινήσει οι ακροδεξιοί και ότι κάτι τέτοιο το είχε παραδεχθεί και η Άστον μαζί με τον υπουργό εξωτερικών της Εσθονίας, στη Δύση κυριαρχούσε ένα καθεστώς λογοκρισίας για το θέμα. Τελικά, στην εκπομπή του βρετανικού καναλιού τεκμηριώνεται, πια και από τους δυτικούς ότι τους πυροβολισμούς τους ξεκίνησαν κάποιοι από την πλευρά των διαδηλωτών. Το ότι αυτοί πυροβολούσαν και προς την μεριά των διαδηλωτών, όπως ακούγονται να λένε οι δυο δυτικοί αρμόδιοι, παραμένει ακόμα ημιλογοκρινόμενο στη Δύση, που μόλις τώρα ξεκινά να αναγνωρίζει το ότι έγινε ουσιαστικά ένα ακροδεξιό πραξικόπημα το Φεβρουάριο του 2014. Αυτή η αναγνώριση είναι σημαντική, γιατί ενδεχομένως καταγράφει και την αύξηση των πιέσεων προς το Κίεβο από τη Δύση για να ξεκαθαρίσει τη θέση, αλλά και τις πολιτικές του. Τώρα, που θα πρέπει να επιβληθούν και τα μέτρα λιτότητας και άλλα ανάλογα υπό τις διαταγές του ΔΝΤ, σαφώς το Κίεβο θα πρέπει να μάθει να συμπεριφέρεται πειθήνια.

Σε αυτόν τον τομέα, οι αντιστάσεις δεν είναι ελπιδοφόρες για την εξουσία του Κίεβου. Μέρος του στρατιωτικού του προβλήματος [είναι η δεύτερη ήττα που δέχεται μετά από δική του επίθεση και αντεπίθεση των πολιτοφυλάκων] ήταν και κατάρρευση της προσπάθειας για στρατολόγηση. Μάλιστα, το πιο ενδιαφέρον ήταν ότι και πολλοί νέοι από τη δυτική Ουκρανία κατέφευγαν στη Ρωσία για να αποφύγουν τον στρατό. Σε μερικές περιοχές καταγράφηκαν και έντονες αντιπαραθέσεις των κατοίκων με αυτούς που προσπαθούσαν να επιδώσουν τις κλήσεις για στρατολογία. Αυτό που διαφάνηκε ήταν ότι, όχι μόνο οι εθνικιστές επικαλούνταν μια ανύπαρκτη κοινωνική στήριξη, αλλά η ίδια έννοια του ουκρανικού έθνους φαίνεται εύθραυστη – φαίνεται αντίθετα να υπάρχει περισσότερο τοπική, παρά εθνική ταύτιση.[2]




Ο αξιωματικός στρατολόγησης με το φύλλο επιστράτευσης στο χέρι κυνηγάει υποψήφιο στρατιώτη που έχει γίνει «λαγός»…. Το σχόλιο γράφει: «Ποτέ δεν θα το πάρουμε» [το φύλλο επιστράτευσης]. Στα ρωσικά αυτό μοιάζει ηχητικά με το «Δεν θα γίνουμε ποτέ αδέλφια», σύνθημα των Ουκρανών εθνικιστών προς τους Ρώσους και ρωσόφωνους Ουκρανούς.

Η ρητορική της εξέγερσης: ένα μήνυμα στον ουκρανικό λαό που διασταυρώνει το σλαβικό λαϊκισμό με τη σοβιετική νοσταλγία
Δημοσιεύουμε επίσης και ένα μήνυμα του επικεφαλής της ταξιαρχίας «Φάντασμα» το μυθικού πια, Μοζγκοβόϊ. Αξίζει να αναφερθεί ότι στην ταξιαρχία λειτουργεί και αυτόνομη κομμουνιστική πτέρυγα. Το μήνυμα είναι ενδιαφέρον, αφού θεωρείται μεν ως εκφραστής του πανσλαβικού, παρά του κομμουνιστικού οράματος, όμως η περιγραφή του κόσμου την οποία προβάλλει στους υπόλοιπους ουκρανούς για να απελευθερωθούν από την «χούντα του Κιέβου» είναι ενδιαφέρουσα στην σοβιετική της αισθητική.

Διάγγελμα του Αλεξέι Μοζγκοβόι στο λαό
«Χαίρετε, είμαι ο Αλεξέι Μοζγκοβόι, διοικητής της Ταξιαρχίας «Φάντασμα». Κατ’ αρχάς θα ήθελα να διαψεύσω κάποιες από τις φήμες που διαδίδουν τα ουκρανικά μέσα μαζικής ενημέρωσης σχετικά με την «εγκατάλειψη των θέσεων της Ταξιαρχίας μας στην πρώτη γραμμή». Πρόκειται για ανοησίες. Ανοησίες ίδιου επιπέδου με τις άλλες που διαδίδουν σχετικά με τον αριθμό των απωλειών μας. Μένουμε στις θέσεις μας όπως και πριν και κερδίζουμε έδαφος. Σήμερα, λοιπόν, θα διαθέσω μερικά λεπτά για να απευθυνθώ σε εσάς. Σε εσάς. Τους καθημερινούς ανθρώπους, που υποφέρετε από όλα αυτά που συμβαίνουν Γιατί όλο αυτό γίνεται… Ολοένα και πιο βαθύ… Στον τυφλό αυτό δρόμο. Ας πούμε… Ο γόρδιος δεσμός σφίγγει, και είναι ώρα να τον κόψουμε. Σήμερα, όταν η επισημότητα και, ας μιλήσουμε ειλικρινά, η ψευτιά όλων των συμφωνιών εκεχειρίας έχει γίνει ξεκάθαρη στον καθένα μας δε μπορούμε να κρατήσουμε το αντάρτικο. Δε μπορούμε να μείνουμε αδιάφοροι απέναντι στις εκκλήσεις του λαού από τις περιοχές που βρίσκονται μέσα στη φωτιά της φασιστικής εξουσίας με επικεφαλής τούς Γιατσένιουκ, Ποροσένκο, Τουρτσίνοφ, Κολομόισκι. Ο λαός αυτός απευθύνει έκκληση για την απελευθέρωσή του από την εγκληματική κυβέρνηση, η οποία με τους εκβιαστικούς φόρους, τους απάνθρωπους νόμους εξολοθρεύει τον ουκρανικό λαό, εξολοθρεύει τους ανθρώπους. Με τη σειρά μας, είμαστε έτοιμοι να βοηθήσουμε τα αδέρφια μας να ανατρέψουν αυτό το κακό, το πραγματικό πρόσωπο του οποίου είναι πλέον εμφανές σε όλους. Οι άνθρωποι σε όλη την Ουκρανία ενώνονται σήμερα για να πολεμήσουν αυτό το κακό. Και είμαστε έτοιμοι να απελευθερώσουμε όχι μόνο το Κίεβο, αλλά και όλη την υπόλοιπη Ουκρανία από αυτό το κακό.
Να την απελευθερώσουμε για να χτίσουμε μια νέα κοινωνία. Μια κοινωνία στην οποία οι άνθρωποι θα έχουν το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης. Ο σκοπός μας είναι να πάρουμε τις μεγάλες επιχειρήσεις από τους ολιγάρχες, οι οποίοι καταστρέφουν τη χώρα για τα συμφέροντά τους ξεχνώντας ότι τα πάντα ανήκουν στο λαό. Ένας άλλος στόχος είναι να χτίσουμε ένα δίκαιο σύστημα με ίση αντιμετώπιση και ίσες ευκαιρίες για όλα τα τμήματα του πληθυσμού, με τον άνθρωπο στην πρώτη θέση. Καλούμε όλους τους λαούς που ξέρουν τι είναι ο φασισμός από τους παππούδες και τους πατεράδες τους να συμμετάσχουν στον αγώνα μας. Καλούμε όλους τους Σλάβους να σταθούν μαζί μας, στο πλευρό μας σε αυτό τον αγώνα για την πίστη μας, για τις παραδόσεις μας, για την ιστορία μας και για το ανίκητο πνεύμα μας. Καλούμε όλους τους Ουκρανούς που έχουν καταλάβει τι είναι ο φασισμός που πρεσβεύουν συγκεκριμένα άτομα στη σημερινή τους κυβέρνηση να παλέψουν για το μέλλον τους. Για ένα μέλλον στο οποίο θα είμαστε μια κοινωνία των πολιτών. Θα αποδείξουμε ότι αυτά που πρέπει το κράτος να παρέχει στοιχειωδώς στο λαό έχουν διαστρεβλωθεί σκόπιμα για να εξυπηρετηθούν τα συμφέροντα των ολιγαρχών. Ο βασικός μας στόχος είναι η δημιουργία δωρεάν παιδείας για όλα τα τμήματα του πληθυσμού. Όχι για τους «λίγους και εκλεκτούς». Η καθιέρωση δωρεάν υγειονομικής περίθαλψης υψηλής ποιότητας για όλους. Το τονίζω: για όλους. Για κάθε άνθρωπο. Όχι για τους «λίγους και εκλεκτούς». Όχι για την «ελίτ». Θα εξασφαλίσουμε μια αξιοπρεπή, κοινωνικά προστατευμένη ζωή για τους γέροντές μας. Και ξέρουμε τι πρέπει να γίνει πρώτο. Η καθεμία προσωπικότητα είναι σημαντική για εμάς. Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο, ένα από τα πρώτα μας βήματα θα είναι το πρόγραμμα επιστροφής των Ουκρανών στην ιστορική τους πατρίδα. Να επιστρέψουν στο σπίτι τους οι άνθρωποι αυτοί που τώρα έχουν εξαναγκαστεί να γίνουν πρόσφυγες. Για εμάς, η αρχή της λαϊκής ιδιοκτησίας στους φυσικούς πόρους είναι αδιαπραγμάτευτη. Γι’ αυτό το λόγο θα σταματήσουμε το εγκληματικό σύστημα επιβολής εξωφρενικών τιμολογίων από τις ιδιωτικές εταιρείες ενέργειας που ανήκουν στους ολιγάρχες. Με αυτό τον τρόπο, οι χρεώσεις του ρεύματος θα γίνουν πραγματικές και σταθερές. Πιστέψτε με, είναι πράγματι δυνατό. Είναι αλήθεια. Χρειαζόμαστε μόνο θέληση για να το κάνουμε. Τη δική σας θέληση. Και θα το κάνουμε. Κάθε προσωπική τραγωδία που προκάλεσαν οι εχθροπραξίες είναι ιδιαίτερα κοντινή και κατανοητή για εμάς. Γι’ αυτό το λόγο θα ιδρύσουμε στο Mazhigirye (σημ. έπαυλη του πρώην Ουκρανού προέδρου, Γιανουκόβιτς) ένα κέντρο αποκατάστασης για τα παιδιά που εκτέθηκαν σε βία. Επίσης, κάθε έπαυλη, κάθε παλάτι που χτίστηκε από τα λεφτά που κλάπηκαν από τον προϋπολογισμό του κράτους θα επιστραφεί στο κράτος.
Θα ιδρυθούν κατασκηνώσεις πιονέρων παρόμοιες με αυτές που υπήρχαν στο παρελθόν. Μπορείτε να τις αποκαλέσετε με διάφορα ονόματα, κέντρα διακοπών για τα παιδιά, κέντρα διακοπών για τους ανάπηρους, πανσιόν, και τα λοιπά. Αλλά θα ανήκουν στο λαό, αφού χτίστηκαν με τα χρήματα του κρατικού προϋπολογισμού που είναι χρήματα του λαού. Είναι η ώρα να θυμηθούμε ότι εμείς είμαστε ο λαός. Και ότι ο λαός είναι η μόνη εξουσία. Και αυτά τα άτομα που κάθονται στα γραφεία τους και δηλώνουν ότι είναι η εξουσία απλά εκτελούν τα καθήκοντα που τους έχουμε εμείς αναθέσει στις εκλογές και επανεκλογές. Είναι απλά αξιωματούχοι. Και μόνο ο λαός είναι η πραγματική εξουσία. Μπορούμε να χτίσουμε μια νέα πολιτεία. Μια νέα κοινωνία των πολιτών στην οποία ο άνθρωπος θα είναι πάνω απ’ όλα. Και ξέρουμε τι πρέπει να κάνουμε πρώτα από όλα. Το κάνουμε. Εσείς;»





[1] Εκείνο που φαίνεται να επιτεύχθηκε σε τούτη τη φάση είναι η επαναφορά της διαπίστωσης της ευρωβουλής για το ότι η τρόικα δεν είναι θεσμική δομή της Ευρωπαϊκής Ένωσης ώστε να δεσμεύει τα κράτη μέλη μέσω π.χ της Συνθήκης. Επίσης, εκείνο που επιτεύχθηκε εξίσου είναι το ότι αποδομήθηκε ο τεχνοκρατισμός της τρόικας και το τουπέ με το οποίο πατρονάραν κράτη και τα ποδηγετούσαν.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου