22 Φεβ 2015

Τα πρώτα κέρδη της ελληνικής εξέγερσης και η νίκη του «Στάλινγκραντ» της Ανατολικής Ουκρανίας



Την βδομάδα που πέρασε είχαμε ένα είδος θεαματικού θρίλερ για το συμβιβασμό μεταξύ «Γερμανίας και Ελλάδας», όπως ονομάστηκε, το οποίο δείχνει και μια διάχυση των ελληνικών πια θέσεων. Ταυτόχρονα, στο άλλο το πολεμικό μέτωπο ανατολικά του Βερολίνου, οι πολιτοφύλακες των Λαϊκών Δημοκρατιών εκδίωξαν τα στρατεύματα του Κιέβου από τον επικοινωνιακό κόμβο του Debaltseve σε μια μάχη την οποία ο επικεφαλής της Λαϊκής Δημοκρατίας του Ντόνεσκ, ονόμασε «δικό μας Στάλινγκραντ».

Όταν  Βαρουφάκης κάνει παίγνια στη διαπραγμάτευση – και κερδίζει..
Το περασμένο Σαββατοκύριακο, μετά από άτυπες διαπραγματεύσεις φαινόταν να υπάρχει μια σύγκλιση για 6μηνη επέκταση της δανειακής σύμβασης – με ένα συμβιβασμό που ευνοούσε τη θέση της Αθήνας. Απέφευγε την αναφορά σε πρόγραμμα, άρα και στο μνημόνιο, αφήνοντας την νέα ελληνική κυβέρνηση να έχει ένα εξάμηνο για να δει πως θα προχωρήσει. Φυσικά, το ευρύτερο αίτημα για διαπραγμάτευση του ύψους του χρέους, σε αυτό το στάδιο προσπεράστηκε – και αυτό ήταν το, για την ώρα, κρατούμενο των γερμανών. Ο συμβιβασμός στο ότι η νέα κυβέρνηση θα άλλαζε τουλάχιστον το 30% των μέτρων που ήδη υπήρχαν [και αυτό ακόμα και στην εξάμηνη παράταση] άνοιγε ένα δρόμο για την Αθήνα να αλλάξει βασικά θέματα, όπως την νομοθεσία για τα εργασιακά, αλλά και τις ιδιωτικοποιήσεις. Από την άλλη, οι ηγεμόνες της ευρωζώνης μπορούσαν να ισχυρίζονται ότι κάπως συνεχίζει το «πρόγραμμα». Όμως, όλοι πια αντιλαμβάνονται ότι αυτό είναι μόνο η αρχή της αντιπαράθεσης – σε 6 [η 4 ] μήνες τί θα κάνει η Αθήνα και οι Ευρωπαίοι; Η θέση της Αθήνας ότι πρέπει να αλλάξει οικονομική πολιτική είναι σαφής.

Η αρχική αντίδραση των ευρωπαϊκών θεσμών, αλλά και των «αγορών κεφαλαίου» ήταν αρνητικές σε μια προσπάθεια να εκφοβίσουν την νέα κυβέρνηση και να μετατρέψουν τον Τσίπρα σε Βενιζέλο [πού υιοθέτησε το μνημόνιο και πήρε την θέση του Παπανδρέου] ή του Σαμαρά [που μόλις έγινε πρωθυπουργός υιοθέτησε το μνημόνιο]. Όπως σωστά το έθεσε ο έλληνας πρωθυπουργός υπήρχε μια προσπάθεια να παγιδευτεί η νέα ελληνική κυβέρνηση, και να αναγκαστεί ντε φάκτο να αποσύρει τις θέσεις της και να αποδεχθεί το μνημόνιο.  Έτσι, έπεσε το χρηματιστήριο και η ΕΚΤ περιόρισε την παροχή ρευστότητας. Και φυσικά, οι οίκοι αξιολόγησης αμέσως άρχισαν να πυροβολούν με αρνητικές προβλέψεις. Σε αντίθεση, όμως, με το αναμενόμενο, από αυτούς που οργάνωσαν την επίθεση, πάγωμα, προήλθε μια λαϊκή στήριξη της κυβέρνησης τοπικά, αλλά και ένα είδος ευρύτερης συμπαράστασης διεθνώς. Η θέση την οποία προωθούσε η ηγεμονική ρητορική, ότι η Ελλάδα ήταν απέναντι στους 18 έμπαζε νερά – έμμεσα ή άμεσα διάφοροι παράγοντες, αλλά και εκπρόσωποι κρατών έθεταν θέμα «συμβιβασμού». Ακόμα και η αναγνώριση ότι η νέα εκλεγμένη κυβέρνηση είχε δικαίωμα να συζητά και να αλλάξει τους όρους του μνημονίου, ήταν ένα κέρδος για την Ελληνική θέση. Σε αυτό το πλαίσιο, η προσπάθεια στο Eurogroup να εκβιαστεί ο Βαρουφάκης να δεχθεί ένα ορισμό που μπήκε στο κείμενο και αναφερόταν σε «πρόγραμμα», είχε να κάνει και με μια γραφειοκρατική κίνηση για να παγιδευτεί η νέα κυβέρνηση σε διατυπώσεις. Για δεύτερη φορά, όμως, η νέα κυβέρνηση αποδείχτηκε ότι ξέρει τη δουλειά της – η πρώτη ήταν στο ψήφισμα για κυρώσεις εναντίον της Ρωσίας. Σε αυτήν την περίπτωση, ο Βαρουφάκης έβαλε βέτο, το σκηνικό βραχυκυκλώθηκε και ξαφνικά, η ελληνική θέση έγινε γνωστή σαν «κείμενο Μοσκοβισί». Αρχικά, οι της Κομισιον και του Ντάισελμπλουμ προσπάθησαν να διαψεύσουν ότι υπήρχε εναλλακτική πρόταση, μέχρι που το θέμα τεκμηριώθηκε. Αυτό όμως, η ύπαρξη εναλλακτικής πρότασης, έδειχνε ότι ήδη η ελληνική εξέγερση είχε φτιάξει συμμαχίες ακόμα και ανάμεσα στο κατεστημένο της Ε.Ε., καθώς σε Ισπανία και Ιρλανδία οι κραδασμοί της ελληνικής εξέγερσης είναι ήδη ορατοί.


Το παιχνίδι του εκβιασμού δεν έπαιξε, όπως στην κυπριακή περίπτωση του κουρέματος του 2013, διότι τότε η νέα κυπριακή κυβέρνηση δεν πήγε να διαπραγματευθεί – πήγε να υποταγεί. Ήλπιζε να βρει μια φόρμουλα να μεταφέρει τις ζημιές των 2 τραπεζών σε όλους [και να ικανοποιήσει έτσι σημαντικά τοπικά οικονομικά συμφέροντα]. Βρέθηκε εγκλωβισμένη με αυξανόμενες απαιτήσεις, και εκβιασμούς, αλλά, αντί να κινηθεί όπως τον Βαρουφάκη και να ζητήσει διακοπή και νέα συζήτηση, παραδόθηκε.

Τί έχει κερδίσει μέχρι στιγμής η ελληνική εξέγερση;
Κατ’ αρχήν είναι σαφές ότι η ελληνική αντίσταση στο μνημόνιο, η οποία υπήρχε συνεχής από το 2010-11, μετατρέπεται τώρα σε πρότυπο, το οποίο μπορεί να διαχυθεί. Αλλά έστω και ως κυβέρνηση κινημάτων, η νέα κυβέρνηση εκπροσωπεί μια σαφώς εναλλακτική πρόταση στην νεοφιλελεύθερη λιτότητα. Σε αυτό το σημείο, κινείται ήδη προς μια κατεύθυνση στην οποία σπρώχνουν και άλλοι. Μέχρι και ο Economist νοιώθει φαίνεται αυτήν την τάση πια και έτσι σε ένα σχόλιο του που κυκλοφόρησε πριν την τελική συμφωνία, τα είχε με τον Τσίπρα, γιατί δεν περιορίστηκε σε μια λαϊτ [αντί σκληρής] εκδοχή λιτότητας. Σαν βρετανικό περιοδικό ο Economist θα ήθελε ένα Τσιπρα του χεριού του διεθνούς κεφαλαίου – να κάνει μικρές συμμαχίες με σοσιαλδημοκράτες για να αποδεχθεί το «μοιραίο». Όμως όταν και ο Economist καταλαβαίνει ότι όχι μόνο δεν πουλά, αλλά δεν λειτουργεί η λιτότητα, τότε ο κυρίαρχος λόγος είναι σε άμυνα. Και το πιο εκφραστικό ίσως ήταν το ότι το περιοδικό επέμενε ότι θα μπορούσε να στηριχθεί σε Ιταλία – Γαλλία ο Τσίπρας, αυτό δηλαδή που έγινε τελικά. Όμως, το περιοδικό δεν το κατάλαβε. Κάτι χάθηκε για το κυρίαρχο λόγο στο διαπραγματευτικό «παιχνίδι».

Όμως, το παιχνίδι εδώ είναι ευρύτερο και είναι σαφές ότι παίζεται και σε παγκόσμιο επίπεδο. Έτσι,οι παρεμβάσεις είναι ετερόκλητες. Αλλά σίγουρα η Αθήνα αποκτά σύμμαχους και μετατρέπεται σε ένα είδος συμβολικού πόλου. Όταν μια «αποικία χρέους», όπως την ονομάζουν μερικοί αναλυτές, αναφέρεται στον κυρίαρχο λόγο ως ένας πόλος μια διαμάχης [Ελλάδα – Γερμανία] αυτό είναι σαφές. Σε αυτό το πλαίσιο, η προώθηση του όρου «ανθρωπιστική κρίση» είναι πραγματικά μια εξαιρετική επικοινωνιακή κίνηση, η οποία ανοίγει τον δρόμο για αναθεώρηση μέτρων λιτότητας με επίκληση μιας εναλλακτικής αρχής [δίπλα από τα δημόσιο-οικονομικά] της ανθρωπιστικής [απέναντι στην οικονομική] κρίση. Η Αθήνα όχι μόνο κέρδισε σε πρακτικό επίπεδο [μη υποχρέωση αυξημένου πλεονάσματος, δικά της μέτρα κλπ] αλλά και σημειολογικά και νομικά [στους ορισμούς όπως την μη αναφορά σε τρόικα, πρόγραμμα, προώθηση εννοιών όπως η «ανθρωπιστική κρίση» κλπ]

Σε ένα δεύτερο επίπεδο, η νέα κυβέρνηση φαίνεται να έχει μια εσωτερική δυναμική – και οι κινήσεις της έχουν μια τάση να ανοίγουν σύνορα συναίνεσης. Η εκλογή του Παυλόπουλου ως πρόεδρος της ελληνικής δημοκρατίας, σε αυτό το πλαίσιο, μάλλον πρέπει να θεωρηθεί μια σαφής πάσα στην καραμανλική πλειοψηφία της Νέας Δημοκρατίας. Το αίσθημα ότι η χώρα έχει «πάρει ανάσα» φαίνεται – το θέμα είναι ποιές επιθέσεις θα δεχθεί και πως θα αντέξει.

Γενικότερα, η ελληνική επιλογή έχει δυο ισχυρά χαρτιά – το ένα είναι η σύναψη δανείου εκτός Ε.Ε. και το άλλο είναι οι συνέπειες αν οι κεντροευρωπαιοι επιμένουν. Σε λίγους μήνες θα λειτουργεί και η τράπεζα των BRICS και ο Τσίπρας θα μπορεί να διαπραγματευθεί και με την Μόσχα και το Πεκίνο. Ο ευρωπαϊκός μηχανισμός εκβιασμού ξεκινά και τελειώνει με την στάση πληρωμών – αν όμως η χώρα επιλέξει την στάση [έστω και επιλεκτικά] πληρωμών, τότε οι δυτικές τράπεζες θα έχουν τα δικά τους πρόβλημα μη εξυπηρετούμενων χρεών..

Το Στάλινγκραντ του Debaltseve
Οι συγκρούσεις που ξεκίνησαν στις αρχές Ιανουαρίου με βομβαρδισμούς από το αεροδρόμιο του Ντόνεσκ κατέληξαν σε μια νέα ήττα των στρατευμάτων του , όπως την περασμένο Αύγουστο- Σεπτέμβριο. Σε αυτήν την περίπτωση, αρχικά, οι πολιτοφύλακες των Λαϊκών Δημοκρατιών ανακατέλαβαν ολόκληρο το αεροδρόμιο του Ντόνεσκ – παρά και την αντεπίθεση του Κιέβου. Ακολούθως, επέκτειναν τη ζώνη ελέγχου σε νέες περιοχές, οι οποίες συνδέονται με τις ήδη ελεγχόμενες από τις Λαϊκές Δημοκρατίες. Ένα νευραλγικό σημείο, σε αυτό το πλαίσιο, ήταν η κωμόπολη Debaltseve, η οποία αποτελεί ουσιαστικά κόμβο σιδηροδρομικής επικοινωνίας ανάμεσα στο Ντόνεσκ και το Λουχάνσκ. Ακριβώς για αυτόν τον λόγο τα στρατεύματα τους Κιέβου κατέκλυσαν την περιοχή, παρά τις αντιδράσεις των κατοίκων [οι οποίοι ήταν σαφώς με τους εξεγερμένους][1] – ο στόχος ήταν να υπάρχει μια αιχμή στο χώρο των εξεγερμένων περιοχών. Οι πολιτοφύλακες εφάρμοσαν την ίδια τακτική όπως τον Αύγουστο. Αφού μαζεύτηκε αρκετός στρατός του Κιέβου, μετά έκλεισαν σαν τανάλια γύρω του και υποχρέωσαν το Κίεβο να διατάξει υποχώρηση ή να αποδεχθεί τις μαζικές παραδόσεις στρατιωτών.

Το ότι ανάμεσα στους κύκλους της εξουσίας στο Κίεβο υπήρχε κατήφεια ήταν σαφές. Οι ακροδεξιοί ήταν οργισμένοι, αλλά η σκιά της επιρροής τους παρακμάζει με τις αλλεπάλληλες ήττες των δικών τους δυνάμεων ουσιαστικά. Αλλά και της δυσφορίας της πτέρυγας Ποροσένκο που τους θεωρεί, όπως αυξανόμενα και η Δύση ως embarrassment. Έτσι, ενώ αρχικά μετά το Μινσκ, ο ηγέτης του Δεξιού Τομέα δήλωσε ότι δεν θα αποδεχόταν τη συμφωνία, μετά η δήλωση του εξαφανίστηκε από το σάιτ της οργάνωσης. Ένας άλλος ακροδεξιός απείλησε οργισμένος ότι θα κάψει την Κριμαία και τους κάτοικους της. Στους δρόμους, πάντως, το αίσθημα όπως το μετέφεραν ακόμα και δυτικοί ανταποκριτές φαινόταν να προτιμά της εκεχειρία παρά τον πόλεμο, αποδεχόμενος την υποχώρηση. Έτσι και αλλιώς, τουλάχιστον η μισή Ουκρανία, από την Οδησσό στο Χάρκοβο νοιώθει κατεχόμενη από το Κίεβο, ενώ και στην υπόλοιπη χώρα η ελεύθερη έκφραση δεν είναι εύκολη – αλλά η αμφισβήτηση του πολέμου είναι και ένα είδος αποστασιοποίησης από το καθεστώς που ήρθε στην εξουσία με το πραξικόπημα του Φερβάρη του 2014.

Ο διοικητής της μονάδας «Κόκκινη Αντίσταση» που δρα στα πλαίσια της Ταξιαρχίας «Φάντασμα», δηλώνει περιχαρής ότι είναι οι πρώτοι που εισήλθαν στο Ντεμπάλτσεβο.


Υποδοχή του Ντεμπάλτσεβο τους πολιτοφύλακες. Εδώ στιγμιότυπο με τον διοικητή της ταξιαρχίας «Φάντασμα», Αλεξέι Μοζγκοβόι.



[1] Συμπτωματικά, το πρώτο βίντεο που υποτιτλίσαμε και ανεβάσαμε στο διαδίκτυο, πριν μήνες, ως Καμπάνια, είχε ως πρωταγωνιστές τους ηρωικούς κατοίκους αυτής της κωμόπολης που έβριζαν κι έδιωχναν τους πάνοπλους Ουκρανούς στρατιώτες.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου