28 Φεβ 2014

Περιεχόμενα του τεύχους 1 – 8 Μαρτίου 2014 Τεύχος 101

Δέφτερη Ανάγνωση
Εναλλακτική Πληροφόρηση

Ειδήσεις για τη βδομάδα και σχόλια για τις εξελίξεις


Περιεχόμενα του τεύχους 1 – 8  Μαρτίου 2014
Τεύχος 101

ΤΟΠΙΚΑ

  • Μη μου μαστιγώνετε το Φιλελεύθερο, http://2ha-cy.blogspot.com/2014/02/blog-post_8682.html  
  • Η αντίσταση στις ιδιωτικοποιήσεις ως σημείο καμπής: όταν η κοινωνία ανακαλύπτει και πάλι το συλλογικό μέσα από την κοινή της περιουσία και οι εργαζόμενοι μέσα από την έκρηξη της οργής θέτουν όρια σεβασμού και τα πλαίσια διαπραγμάτευσης, http://2ha-cy.blogspot.com/2014/02/blog-post_7534.html 
  • Και μερικά ευχάριστα νέα: Η κρίση αξιοπιστίας της Ε.Ε. και των ντόπιων ΜΜΕ -μερικά από τα ενδιαφέροντα αποτελέσματα του ευρωβαρομέτρου, που φυσικά λογοκρίνονται από τους γνωστούς ύποπτους http://2ha-cy.blogspot.com/2014/02/blog-post_3835.html
  • Οι κινητοποιήσεις για τη διασφάλιση της πρώτης κατοικίας, http://2ha-cy.blogspot.com/2014/02/blog-post_8734.html

ΔΙΕΘΝΗ

  • Ο πρώτος διαχωρισμός της Ουκρανίας από το 1920: τα δυτικά «στρατεύματα» καταλαμβάνουν το Κίεβο, ενώ οι ανατολικοί ετοιμάζουν τις κινήσεις και τις αντιστάσεις τους, http://2ha-cy.blogspot.com/2014/02/1920.html
  • “Πανοραμική” όψη της Τουρκίας πριν τις δημοτικές, http://2ha-cy.blogspot.com/2014/02/blog-post_1698.html


ΚΙΝΗΜΑΤΑ
  • Μια βδομάδα στους δρόμους: οι δυναμικές των κινητοποιήσεων ενάντια στις ιδιωτικοποιήσεις vw κομβικό σημείο στην εξέλιξη των κυπριακών κοινωνικών κινημάτων, http://2ha-cy.blogspot.com/2014/02/blog-post_7568.html
  • Πολιτική Ανυπακοή και ερωτήματα για την τρόικα και το χρέος του κράτους στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων: η πρωτοβουλία του Μιχάλη Παρασκευά, http://2ha-cy.blogspot.com/2014/02/blog-post_675.html
  • «Το χρέος μας προς την πατρίδα είναι η ειρήνη, η αντίρρηση συνείδησης δικαίωμα μας» Ένας τουρκοκύπριος αντιρρησίας συνείδησης – για την ειρήνη, αλλά και «ολική πατρίδα», http://2ha-cy.blogspot.com/2014/02/blog-post_3395.html

ΣΠΟΝΤΕΣ,
http://2ha-cy.blogspot.com/2014/02/blog-post_28.html


Ποιοί περιμένουν τις ιδιωτικοποιήσεις

Ή
Γιατί επιμένουν οι διορισμένοι στα ΜΜΕ να εκβιάζουν την κοινωνία να δοθούν τα κέρδη των ημικρατικών σε «μερικούς»  ιδιώτες

Μη μου μαστιγώνετε το Φιλελεύθερο





Σε πρόσφατο άρθρο του στο Φιλελεύθερο, ο δημοσιογράφος Κώστας Βενιζέλος επανέλαβε κάτι που το γράφει κατά καιρούς: «Δεν πρέπει να αυτομαστιγωνόμαστε…». Έχουμε την εντύπωση ότι αυτή τη «σοφή» κουβέντα την είπε για πρώτη φορά ο παλαιός αρχισυντάκτης της εφημερίδας, Άνθος Λυκαύγης, όταν ήταν ακόλουθος στην Κυπριακή πρεσβεία της Αθήνας. Από τότε λοιπόν, από καιρού εις καιρό, βλέπουμε κάποιον από τους μαθητές του να επαναλαμβάνει τα περί αυτομαστιγώματος.
Δεν χρειάζεται πολλή σκέψη για να αντιληφτεί κανένας ότι πράγματι δεν υπάρχει λόγος να αυτομαστιγώνεται ή να έχει κάποιες τύψεις οποιοσδήποτε Ελληνοκύπριος, διότι αν έγινε κάποιο κακό αυτό ποτέ δεν πέρασε από τις σελίδες της ιστορικής αυτής εφημερίδας. Αν η ιστορία είναι αυτή που κατέγραφε ο Φιλελεύθερος, οι Ελληνοκύπριοι είναι όλοι αθώες περιστερές. Για τους ίδιους λόγους δηλαδή, την «πραγματικότητα», όπως την κατέγραφε ο Φιλελεύθερος, δεν υπάρχει δικοινοτικό πρόβλημα, αλλά υπάρχει μόνο πρόβλημα εισβολής και κατοχής. Όταν πρόσφατα είδαμε στο Φιλελεύθερο να αναγράφεται η είδηση ότι εντοπίστηκαν και ταυτοποιήθηκαν τα οστά  δέκα ακόμα Τουρκοκυπρίων αγνοουμένων της Τόχνης, (πέραν των 50 περίπου που ταυτοποιήθηκαν σε άλλο σημείο ταφής), διερωτηθήκαμε που βρέθηκαν όλοι αυτοί οι νεκροί Τουρκοκύπριοι και μάλιστα σε μαζικό τάφο; Αν ανατρέξει κάποιος την ειδησιογραφία της λαμπρής ταύτης εφημερίδος, δεν θα έβρισκε ποτέ πώς και πού σκοτώθηκαν όλοι αυτοί. Και αν αυτή, λοιπόν, είναι η «αλήθεια» της εφημερίδος,  που στα στελέχη της περιλαμβάνει τα μεγάλα λαγωνικά της διερευνητικής δημοσιογραφίας, οι μόνοι που χρειάζονται μαστίγωμα είναι η Τουρκική προπαγάνδα και οι πράκτορες της, που θυμούνται ότι για κάθε ομάδα ταυτοποιημένων Ελληνοκυπρίων αγνοουμένων αντιστοιχεί μια μικρότερη ομάδα Τουρκοκυπρίων. Αν σε κάποιους το μικρότερο ή το μεγαλύτερο προκαλεί κάποια ανακούφιση, να τους υπενθυμίσουμε ότι η Τουρκοκυπριακή κοινότητα είναι πέντε φορές μικρότερη από την Ελληνοκυπριακή.
Όταν σε  μια ανοικτή δημόσια δικοινοτική συγκέντρωση στην Πύλη Αμμοχώστου, ο Μάριος Τεμπριώτης ανέφερε ότι κατά την κατάληψη της Κοφίνου το 1967, ο διοικητής που διέταξε την επίθεση έριξε το σύνθημα «ούτε κότα κουτσή ζωντανή», ξεσηκώθηκε ο εθνικός τύπος με πρωτεργάτη το Λάζαρο Μαύρο να προσπαθεί να μειώσει τον αριθμό των νεκρών, αντρών και γυναικών, Τουρκοκυπρίων και την αξία της πληροφορίας.
Μας είναι επίσης γνωστή η ιστορία κάποιου δημοσιογράφου, ο οποίος κατά την πρώτη ανταλλαγή επισκέψεων Τουρκοκυπρίων και Ελληνοκυπρίων δημοσιογράφων, βρέθηκε στο κοιμητήριο των σφαγιασθέντων παιδιών και γυναικών τριών μικρών τουρκοκυπριακών χωριών, της Αλόα, του Σανταλάρι και της Μαράθας. Περπατώντας αφηρημένα  βρέθηκε μπροστά από ένα τάφο. Με έκπληξη ανακάλυψε ότι τα έντεκα άτομα που ήταν θαμμένα εκεί είχαν το ίδιο επίθετο, ένα απλό και σύνηθες όνομα, αλλά τα ενήλικα άτομα ήταν όλα γυναίκες και η ηλικία τους κατέβαινε κλιμακωτά από το 80 χρονών μέχρι  και ένα βρέφος ενός μηνός. Με τρόμο ανακάλυψε ότι και όλοι οι υπόλοιποι τάφοι ήταν ανάλογοι με τον πρώτο.
Αρκετά χρόνια αργότερα θυμήθηκε ότι το φθινόπωρο του 1974 είδε στην τηλεόραση ευρωπαϊκής χώρας την ανακάλυψη και το ξεθάψιμο των πτωμάτων από τους Τουρκοκύπριους και τα Η.Ε. Σε πρώτη φάση απώθησε τις εικόνες της τηλεόρασης και τις θεώρησε περίπου αυτόματα, ως προπαγάνδα του κατοχικού καθεστώτος. Τις ίδιες μέρες περίπου ο ίδιος δημοσιογράφος επισκέφθηκε το «χωριό των γυναικών» ή το «χωριό των ορφανών», δηλαδή το χωριό Τασκένκοϊ, που σημαίνει Τόχνη, και αναφέρεται στα χωριά Σιχαρί και Βουνό. Εκεί, από το 1975 ζούσαν οι γυναίκες και τα παιδιά κάτω των 16 που είχαν εξαιρεθεί από τη σφαγή της Τόχνης. Για πολλά χρόνια οι μόνοι ενήλικες άντρες στο χωριό ήταν ο γέρο-κοινοτάρχης, ένας δάσκαλος από το Δάλι  και ο μόνος διασωθέντας άντρας, ο οποίος ξέφυγε από τη μαζική σφαγή. Τίποτα από όλα αυτά τα γεγονότα δεν αποτέλεσε ποτέ είδηση για την εφημερίδα  Φιλελεύθερος. Επομένως, με αυτή τη λογική δεν πρέπει να αυτομαστιγώνεται, ούτε λίγο, ούτε πολύ.


Εκτός αν πληροφορούνται για όλα αυτά από άλλα μέσα. 


Η αντίσταση στις ιδιωτικοποιήσεις ως σημείο καμπής: όταν η κοινωνία ανακαλύπτει και πάλι το συλλογικό μέσα από την κοινή της περιουσία και οι εργαζόμενοι μέσα από την έκρηξη της οργής θέτουν όρια σεβασμού και πλαίσια διαπραγμάτευσης



Αν κρίνει κάποιος από τις άτσαλα αποκαλυπτικές δηλώσεις του υπουργού οικονομικών στην Daily telegraph [«Είμαστε σύμμαχοι της τρόικα. Το μνημόνιο θα μπορούσε να ήταν το δικό μας μανιφέστο.»] η κυβέρνηση περίμενε να ήταν διαφορετικό το σκηνικό με τις ιδιωτικοποιήσεις. Περίμενε κάποιες τελετουργικές αντιδράσεις, και μετά έλπιζε ότι θα μπορούσε να ξεκινήσει να πουλά και να εισπράττει – και λογικά να κυλούν υπόγεια και οι μίζες. Το ότι το θέμα συνέπεσε με την αποχώρηση του ΔΗΚΟ από την κυβέρνηση δυσκόλεψε τα πράγματα, αλλά αυτό που ήταν δραματικό διαφορετικό ήταν οι αντιδρασεις των εργαζομένων. Από τη Δευτέρα ήταν πια εμφανές ότι η περίοδος της τελετουργίας και της συναίνεσης είχε λήξει. Εκράγηκε μια οργή που ο Γεωργιαδης δεν φαινόταν να υποψιάζεται καν ότι ετοίμαζε το διαφημιστικό κείμενο της Telegraph - και ο ίδιος ήταν στόχος. Και διότι πολλοί από τους οργισμένους ήταν οι πιθανώς τέως ψηφοφόροι του κόμματος του. Και όταν την Πέμπτη δεν πέρασε το νομοσχέδιο, ήταν σαφές ότι κάτι άλλαξε πια και θεσμικά. Τα ελεγχόμενα από την ΟΕΒ και την κυβέρνηση ΜΜΕ προσπάθησαν και πάλι να το ρίξουν σε «λάθος» απόφαση. Ήταν όμως το αποτέλεσμα μια κοινωνικής έκρηξης και μιας νέας ισορροπίας στην Βουλή. Ακόμα και οι μετατοπίσεις μεριδας του ΔΗΚΟ θύμιζαν πια την πραγματική κοινωνική πλειοψηφια και τις θέσεις της για χρόνια τώρα – και για τις ιδιωτικοποιήσεις αλλα και για την υποταγή χωρίς διαπραγμάτευση στις διαταγές της τρόικα.

Η οργή έφερε στην επιφάνεια μια πραγματικότητα. Όμως, οι μετατοπίσεις ήταν ευρύτερα σαφείς πια – για πρώτη φορά η σύμπτυξη ενός μετώπου της αντιπολίτευσης με εναντίωση στις ιδιωτικοποιήσεις ήταν ξεκάθαρη και μάλιστα δηλωνόταν. Ακόμα και το ΔΗΚΟ στη συγκυρία της αποχώρησης του εμπλάκηκε στην αντιπαράθεση – έτσι ενώ ο πρόεδρος του ήθελε να φύγει από την κυβέρνηση λόγω κυπριακού, ξαφνικά οι πιο μετριοπαθείς στο κυπριακό του βγήκαν αριστερά στην οικονομία με άξονα το θέμα των ιδιωτικοποιήσεων.

Η ΟΕΒ και οι δημοσιογράφοι της επέμεναν να θυμώνουν για τις τροπολογίες, για τις απεργίες, για την έλλειψη.. πατριωτισμού στο να αποδεχτεί η κοινωνία και οι εργαζόμενοι τις αποφάσεις της κυβέρνησης σαν "φυσικό φαινόμενο". Αδυνατούσαν να καταλάβουν ότι τώρα πια ήταν οι ίδιοι που εκτίθεντο.

Δευτέρα, 25/2/2014: Από πού ήρθε τόση οργή; Όταν απαξιώνεται η εργασία και βρίζονται οι εργαζόμενοι σε συνθήκες κρίσης….



Τη Δευτέρα, οι εργαζόμενοι στην ΑΗΚ μαζεύτηκαν έξω από τη Βουλή. Το κλίμα ήταν έντονο και με το πέρασμα της ώρας ένα υπόγειο ρεύμα οργής άρχισε να διαχέεται. Άρχισαν να σπάζουν οι γραμμές της αστυνομίας. Σε κάποια φάση ήρθε και ο υπουργός οικονομικών. Χαμένος σε ένα ψεύτικο κόσμο, όπου νόμιζε ακόμα ότι μπορούσε αυτός, ένας πολιτικάντης με ανέλιξη λόγω κομματικών και οικογενειακών σχέσεων, να καθορίζει τα δεδομένα στους συνδικαλισμένους έστω της παράταξης του, έκανε μια κίνηση αποδοκιμασίας με το δάκτυλο. Το ότι ερμηνεύτηκε διαφορετικά δεν έχει και τόση σημασία. Σημασία έχει η αδυναμία του να κατανοήσει την οργή και να μην την προκαλέσει. Και οι οργισμένοι δεν ήταν οι της αντιπολίτευσης, όπως επέμεναν για προηγούμενες κινητοποιήσεις οι καλοθελητές της κυβέρνησης στα ΜΜΕ. Η πλειοψηφία των εργαζόμενων στους ημικρατικούς,όπως άλλωστε και στο δημόσιο τομέα, ανήκει στα κόμματα ΔΗΣΥ – ΔΗΚΟ, που προγραμμάτιζαν να ψηφίσουν υπέρ.

Ξύπνησαν ξαφνικά; Οι εργαζόμενοι στους ημικρατικούς δεν πίστευαν προφανώς ότι το θέμα θα προχωρούσε, ή ότι τα κόμματά τους θα τους εγκατέλειπαν. Αλλά η οργή που ξέσπασε έξω από τη Βουλή δεν ήταν απλώς η συνειδητοποίηση ότι τους έλεγαν ψέματα, ότι τελικά όλοι οι φόβοι ήταν αλήθεια, και όσοι τους προειδοποιούσαν για τα ψέματα, είχαν δίκαιο. Κοινωνιολογικά η έκρηξη έξω από την βουλή ήταν το τελευταίο σημείο σε ένα αγωγό μιας ευρύτερης οργής που πλανιέται στο εσωτερικό της κοινωνίας. Είναι μια οργή ανάμεικτη με το αίσθημα του δικαίου – ότι δηλαδή αφαιρείται κάτι άδικα, σαν κλοπή. Είναι το ίδιο αίσθημα που πυροδότησε την οργή για το πρώτο κούρεμα – και το απέτρεψε τον Μάρτη του 2013. Εδώ, η οργή αντλεί το ρεύμα της από δυο πηγές:
  1. Από την μια είναι σαφές στους εργαζόμενους ότι πρόκειται για μια χυδαία κλοπή δημόσιου πλούτου με κομπογιαννίτικες δικαιολογίες - το να μιλά ένα άτομο που οφείλει τη θέση/εργασία του στα ΜΜΕ στην κομματική του/της προώθηση, ή κάποιος που διορίστηκε στην κυβέρνηση λόγω συμμετοχής σε κόμμα, για «κομματικές παρεμβάσεις στους ημικρατικούς» είναι κωμικό αλλά, στις δεδομένες συνθήκες, και θρασύ. Στους εργαζόμενους, ιδιαίτερα της ΑΗΚ που ξέρουν ότι το δίκτυό της είναι μοναδικό, ότι κτίστηκε μέσα από δεκαετίες κοινωνικής επένδυσης, και ότι ό,ποιος το πάρει θα γίνει ιδιωτικό μονοπώλιο, οι επιθέσεις και οι βρισιές του αρχιεπισκόπου, της ΟΕΒ και άλλων που τους εκφράζουν στα ΜΜΕ που εκπροσωπούν αυτούς τους εργοδότες, ακούγονται σαν θράσος.
  2. Από την άλλη ως εργαζόμενοι,  οι οποίοι είχαν διασφαλισμένη εργασία, ξαφνικά υποβαθμίζονται ντε φάκτο σε επισφαλή εργασία. Ακόμα και εδώ, η προσπάθεια ρητορικής αντιπαράθεσης από τους απολογητές των εργοδοτών στις εφημερίδες Πολίτης και Φιλελεύθερος, ήταν αποκαλυτπικη. Αφού λογόκριναν, σχεδόν κωμικά, το ότι οι ημικρατικοί προσφέρουν στο κράτος και άρα η ιδιωτικοποίηση θα αποφέρει ελλείμματα, προχωρούσαν στη δικαιολόγηση της αφαίρεσης δικαιωμάτων από τους εργαζόμενους με το επιχείρημα ότι αφού άλλοι εργαζόμενοι δεν τα έχουν, γιατί να τα έχουν αυτοί. Και αυτά τα έγραφαν υποτίθεται εργαζόμενοι – υψηλόμισθοι της αρχισυνταξίας. Χωρίς ντροπή. Αποτελούσε αυτό ένα είδος αντίστροφης του μοντέλου των εργασιακών σχέσεων που οικοδομήθηκε για δεκαετίες -  ότι δηλαδή πρέπει το δημόσιο να είναι το πρότυπο για τον ιδιωτικό τομέα. Τώρα, η ΟΕΒ άρχιζε τη επίθεση ενάντια στα εργασιακά θέσμια και είχε σαν προμετωπίδα δημοσιογράφους που θύμιζαν απεργοσπάστες. Που ήθελαν να αφαιρεθούν εργασιακά δικαιώματα. Η αντίδραση ήταν πια βαθιά. Έντονη – και όπως σωστά παρατηρήθηκε στο μπλογκ Αγκάρρα, το μερικό -ο αγώνας των εργαζομένων στους ημικρατικούς- γινόταν ντε φάκτο η έκφραση του συλλογικού – διότι διεκδικούσε δικαιώματα που ήταν θέμα των σχέσεων όλων των εργαζόμενων με τους εργοδότες.

Το κερασάκι στην τούρτα… ήταν η ευρύτερη προσπάθεια απαξίωσης της εργασίας και του εργαζόμενου. Οι αθλιότητες τους αρχιεπίσκοπου μπορεί να μην βρήκαν την αντίθεση που θα άρμοζε στο επίπεδο της χυδαιότητας τους -ένας άνθρωπος που δεν εργάζεται και διαχειρίζεται εκατομμύρια, είχε το θράσος να αποκαλέσει εργαζόμενους "κλέφτες", χαραμοφάηδες κλπ- αλλά κωδικοποιήθηκαν σαν βαθιά προσβολή στο ασυνείδητο – και το ατομικό και το συλλογικό. Και ακριβώς επειδή τα ελεγχόμενα ΜΜΕ δεν το συζήτησαν καν, για να το εκτονώσουν έστω – και επειδή αυτή η νοοτροπία της ΟΕΒ άρχισε να διαχέεται στα ΜΜΕ που ελέγχουν τα μέλη της - η έκρηξη είχε και το στοιχείο της διεκδίκησης αξιοπρέπειας.

Οπότε, η οργή πήγαζε από το βαθύτερο παρόν, όπως διαχεόταν στο μέλλον σαν διάψευση προσδοκιών. Η βουβή οργή και η ανασφάλεια που διαχέεται στην κοινωνία σαν το βίωμα του άνεργου ή ο φόβος της ανεργίας ή της εξάρτησης όπως τον κατασκευάζει η ρητορική της κυβέρνησης και της εργοδοσίας -"όσοι έχουν εργασία είναι καλύτερα από τους άνεργους, άρα να μην διαμαρτύρονται"- αρχίζει πια να γίνεται μια αυτόνομη πηγή-συναισθηματική αιτία κινητοποιήσεων για να αποφύγουν οι εργαζόμενοι εκείνη, ακριβώς, την κατάσταση. Η υποταγή στην οποία στόχευε η κυβέρνηση μετατρέπεται έτσι, αρχικά, σε ένα είδος πανικού και μετά θυμού απέναντι στην εξαπάτηση, την οποία βλέπει στο χώρο του - και μετά ευρύτερα. Και απλώς η οργή αναζητά τη συλλογική επιβεβαίωση. Το κερασάκι στην τούρτα την τελευταία περίοδο ήταν η ευρύτερη προσπάθεια απαξίωσης της εργασίας και του εργαζόμενου. Οι αθλιότητες τους αρχιεπίσκοπου μπορεί να μην βρήκαν την αντίθεση που θα άρμοζε στο επίπεδο της χυδαιότητας τους -ένας άνθρωπος που δεν εργάζεται και διαχειρίζεται εκατομμύρια, είχε το θράσος να αποκαλέσει εργαζόμενους "κλέφτες", χαραμοφάηδες κλπ- αλλά κωδικοποιήθηκαν σαν βαθιά προσβολή στο ασυνείδητο – και το ατομικό και το συλλογικό. Και ακριβώς επειδή τα ελεγχόμενα ΜΜΕ δεν το συζήτησαν καν, για να το εκτονώσουν έστω – και επειδή αυτή η νοοτροπία της ΟΕΒ άρχισε να διαχέεται στα ΜΜΕ που ελέγχουν τα μέλη της - η έκρηξη είχε και το στοιχείο της διεκδίκησης αξιοπρέπειας.

Όταν οι εργαζόμενοι βρεθούν στο δρόμο, τότε αλλάζει πια και το αίσθημα του "είμαι μόνος μου, και μόνο εγώ τα σκέφτομαι", που καλλιεργούν τα ΜΜΕ της ΟΕΒ. Αυτό το σημείο καμπής, η αποκάλυψη της διάψευσης των προσδοκιών, είναι το σημείο από όπου ξεκινά πια το τέλος της σταθερότητας την οποία με τόση αφέλεια ο κ. Γεωργιάδης λάνσαρε στην Daily Telegraph.

Ουσιαστικά, η έκρηξη της οργής των εργαζομένων της ΑΗΚ, σηματοδοτεί το πέρασμα σε μια νέα εποχή διεκδικήσεων. Αν οι κινητοποιήσεις του Δεκέμβρη και του Φεβρουάριο ενάντια στην λιτότητα ήταν η επιστροφή των μαζικών αντιδράσεων, η οργή και οι κινητοποιήσεις των εργαζόμενων, μαζικές και γεμάτες πάθος και χιούμορ, σηματοδοτούν ένα πέρασμα σε ένα διεκδικητικό εργασιακό κίνημα – αντί το αμυντικό της περιόδου Απρίλης – Νοέμβριος 2013.

Τα ΜΜΕ και οι «πουλημένοι»

Η κραυγή «πουλημένοι», η οποία συνοδεύει αυξανόμενα τις κοινωνικές κινητοποιήσεις απευθύνεται και στους δημοσιογράφους. Και δεν θα πρέπει να το υποτιμά κάποιος ως έκφραση μιας κρίσης νομιμότητας που πάει βαθιά. Τη Δευτέρα το βράδυ, η υστερία μερικών παρουσιαστών για την οργή των εργαζόμενων ήταν τόσο αποκαλυπτική που δημιούργησε από μόνη της ένα νέο όριο – θα φοβόντουσαν τα αποτέλεσμα του θυμού οι εργαζόμενοι;  Θα τρομοκρατούταν από τις φωνές του Φουρλά λ.χ. στο σταθμό του αρχιεπισκόπου; Θα κατάφερναν να δουν ότι οι παρουσιαστές/τριες απλώς πουλούν υπηρεσίες και δεν πρέπει να τους εμπιστεύονται για σοβαρά ζητήματα, όπως οι εργασιακοί αγώνες και τα δικαιώματα τους; Ο τρόπος με τον οποίο οι εργαζόμενοι αγνόησαν τις υστερίες την επομένη, ήταν αποφασιστικός και επίσης σηματοδοτούσε ένα πέρασμα. Αυτή τη βδομάδα ο Πολίτης υποχώρησε κάπως από τα υστερικά πρωτοσέλιδα της προηγούμενης βδομάδας και το ρόλο της αστυνόμευσης τον ανέλαβε ο Φιλελεύθερος -η πλειοψηφία τουλάχιστον των συντακτών του- με έμμεσα, αλλά σαφή σχόλια που παρέπεμπαν στην ανάγκη υποταγής. 



Η επίκληση κάποιου αόρατου «πατριωτισμού» -για την υποταγή στις επιθυμίες της κυβέρνησης- ήταν το μοτίβο της κ. Ταραμουντά στις 26.2 [«Πατριωτισμός, είδος προς εξαφάνιση»], ενώ ο κ. Μιχαηλίδης κινήθηκε σε παλινωδίες – στηρίζοντας τις ιδιωτικοποιήσεις με υπεκφυγές. Όταν αντέδρασαν μάλιστα, από ότι φάνηκε αρκετοί αναγνώστες του για το σχόλιο του την Τρίτη ["Στερνή μου γνώση"], όπου προσπαθούσε να πουλήσει και αυτός την ιστορία για "σπαταλες", λες και το θέμα ήταν τα χρέη και όχι τα κέρδη των ημικρατικών, προσπάθησε να το γυρίσει στις «ευθύνες του παρελθόντος» - γιατί ναυάγησε η προσπάθεια για πλωτή πλατφόρμα το 2007. Υπεκφυγή που παράβλεπε πολλά αλλά και στο ρόλο της εφημερίδας του 2010-11 στο ναυάγιο της εισαγωγής φυσικού αερίου για την ΑΗΚ. Ο πιο φαιδρός ήταν ο κ. Καλλινίκου, που αποφάσισε μόνος του να αυτό-ανακηρυχθεί σε «κοινή γνώμη» και να μας πληροφορήσει ότι διαφωνούσε με τους εργαζόμενους. Και η σύνταξη του Φιλελευθέρου ακολούθησε τη φαιδρότητα στο σχόλιο της -«Ο εθνικός πλούτος ως μοχλός πίεσης», στις 26/2 και «Κανένα πισωγύρισμα» στις 27/2, όπου η ιδιοκτησία της εφημερίδας ξεκαθάρισε ότι τη θέση που προωθούσαν οι εργοδοτουμενοι αρχισυντάκτες της τις προηγούμενες μέρες. Η προσπάθεια της εφημερίδας να κατασκευάσει αρνητικό κλίμα ή και κλίμα υστερίας ενάντια στους εργαζόμενους ήταν εμφανής και στις αναφορές στα σχόλια-τίτλους κάτω από την πρωτοσέλιδη φωτογραφία της επικαιρότητας. Την Τετάρτη, οι τίτλοι ήταν: «Βουλιάζουν τα λιμάνια και μαζί τους η οικονομία». Στο εσωτερικό ο Καλλινίκου, το σχόλιο της εφημερίδας και η Ταραμουντά εξαπέλυσαν επίθεση ενάντια στους εργαζόμενους υπό διάφορους ρόλους – πατριωτισμό της ΟΕΒ, "εκφραστές" της κοινής γνώμης κατά της ΟΕΒ κλπ. Οι εργαζόμενοι τους αγνόησαν επιδεικτικά – η πορεία των εργαζόμενων της ΣΥΤΑ στο προεδρικο ήταν μαζική και εντυπωσιακή. Την επόμενη, κάτω από την πρωτοσέλιδη φωτογραφία της πορείας, η αρχισυνταξία επέμενε: «Ζημιές εκατομμυρίων». Και στα εσωτερικά σχόλια άρχισαν οι γλυκανάλατες επικλήσεις στον Ζιαρτίδη και τον Κιττένη ως κριτική στους νυν συντεχνιακούς. Τα ΜΜΕ ένιωθαν ότι έχαναν το χέρι επιβολής και ζητούσαν άλλη νομιμοποίηση. Την Πέμπτη, την μέρα της ψηφοφορίας μάλιστα, ο Φιλελεύθερος σχεδόν σαν αυθεντική φωνή της ΟΕΒ είχε πρωτοσέλιδο, προειδοποιητικό κείμενο με τίτλο «Άρθρο ωρολογιακή βόμβα» για μια εισήγηση των συντεχνιών που φαίνεται ότι την υιοθέτησε το ΔΗΚΟ. Και κάπου εκεί άλλωστε χάλασε και η σούπα που έφτιαχνε η κυβέρνηση. Το ΔΗΚΟ θα ψήφιζε αν..και αφού ο ΔΗΣΥ είχε το αίσθημα ότι έλεγχε την κατάσταση με τα ΜΜΕ, αγνόησε ακόμα και τον Ν. Παπαδόπουλο. Και ανακάλυψε τότε την μοναξιά του. Και το τέλος μιας περιόδου. Και το πλήρωσε όταν το σοσιαλδημοκρατικό ΔΗΚΟ μαζί με μερίδα των υποστηρικτών του κ. Παπαδόπουλου -όπως ο κ. Αντωνίου- του άφησαν ξεκρέμαστους. Την άλλη μέρα, η ομοφωνία των ΜΜΕ ήταν αστεία πια. Αναμενόμενη. Λες και είχαν βγει από μια κοινή απόφαση όλοι οι τίτλοι, πλην της Χαραυγής. Και όμως, ήταν πια τα ΜΜΕ ενάντια στην κοινωνία. Τα όρια των εκβιασμών λιγοστεύουν.

Υπήρχαν και άλλες, εσωτερικές, φωνές – η Χ. Χατζημητρίου, στην σελ. 2, στις 26/2, είχε ένα απολαυστικά σαρκαστικό κείμενο: «Το savoire vivre των διαδηλώσεων διαμαρτύρεστε αλλά φρόνιμα». Όταν η κοινωνία κάνει τον απολογισμό των αντιστάσεων αυτές τις δύσκολες μέρες, τέτοια κείμενα θα είναι από αυτά που καταγράφουν την υπόγεια πραγματικότητα που οι αρχισυντακτες ως υπάλληλοι δημόσιων σχέσεων της ΟΕΒ συγκαλύπτουν.


Τα πρώτα κέρδη της δυναμικής ταξικής αντίστασης


Οι εργαζόμενοι κέρδισαν ήδη δυο σημαντικές μάχες – την μια ενάντια στα ΜΜΕ της ΟΕΒ και την άλλη ενάντια στο καθεστώς έκτακτης ανάγκης που ήθελε να επιβάλει ο κ. Γεωργιάδης και η κυβέρνηση. Απέναντι στα ΜΜΕ και στην κατασκευασμένη υστερία ο πραγματικός θυμός των εργαζόμενων, πρόβαλε την συλλογική συνείδηση και το συλλογικό καλό σαν το πλαίσιο των αντιστάσεων – και στο θέμα του τι συζητείται, τον δημόσιο πλούτο, αλλά και στο θέμα της υπεράσπισης των εργασιακών δικαιωμάτων. Απέναντι στην κυβερνητική προσπάθεια να αποκτήσει ένα ρόλο δικτάτορα έκτακτης ανάγκης για το δημόσιο πλούτο, η αντίσταση υποχρέωσε την κυβέρνηση αλλα και τους σύμμαχους της [λ.χ. στο ΔΗΚΟ] να υποχωρήσουν και να αποδεχθούν και έλεγχο από τη Βουλή, αλλά και δικλείδες από τους εργαζόμενους που κάνουν το όλο σχέδιο όπως έλεγε με θλίψη η ΟΕΒ και ντε φάκτο και ντε γιούρε άκυρο. Η τελική υπαναχώρηση της κυβέρνησης απέναντι στο ΔΗΚΟ -αφού ο ΔΗΣΥ δεν ψήφισε τις τροπολογίες του- έφεραν μια σημαντική ήττα. Άλλωστε το πλήθος έξω από την Βουλή ήταν μεγάλο και η δυναμική του ήταν πια σαφής.

Η δέσμευση των κομμάτων της αντιπολίτευσης, και η μετακίνηση του ΔΗΚΟ, η μεγάλης μερίδας του προς την σοσιαλδημοκρατική – κοινωνική διάσταση της ιστορικής του πολιτικής -την οποία εκπροσωπούσε και ο Σ. Κυπριανού και ο Τ. Παπαδόπουλος- άνοιξαν πια ένα ακόμα παράθυρο ενδεχόμενων θεσμικών αντιστάσεων. Ουσιαστικά, η κυβέρνηση δεν έχει ούτε και στην οικονομία, πλειοψηφία στη Βουλή. Και είναι σαφές ότι ο κ. Γεωργιάδης δεν είναι άτομο κοινής εμπιστοσύνης για να διαπραγματεύεται με την τρόικα. Η Βουλή θα αποκτήσει αναπόφευκτα πολύ μεγαλύτερο ρόλο πια – και είναι αμφίβολο αν θα μπορεί να εγκριθεί οτιδήποτε χωρίς να συμμετέχει με κάποιο τρόπο και στις συζητήσεις με την τρόικα. Και αυτήν την φορά τα κλισέ της κυβέρνησης είναι γνωστά από τον Μάρτιο του 2013 και ήδη τίθεται ζήτημα ευθυνών για τις διαπραγματεύσεις του κ. Γεωργιάδη
 αλλα και την στάση του κυβερνώντος κόμματος. Άλλαξε, κατά συνέπεια, κάτι εν μέρει ρητορικά, αλλά προδιαγράφεται και μια σημαντική θεσμική μετατόπιση πια.


Αλλά αυτό που άλλαξε δραματικά είναι η δυναμική στον δρόμο - η οργή των εργαζόμενων και η μη-τρομοκράτηση τους από την πλειοψηφία των ΜΜΕ. Ενώ τα ΜΜΕ φώναζαν για την οργή των εργαζομένων της ΑΗΚ, οι εργαζόμενοι της ΣΥΤΑ έκαναν αυθόρμητη απεργία συμπαράστασης. Από εκεί και πέρα και το ανοικτό θέμα της συνταγματικότητας είναι ακόμα μπροστά. Αλλά τώρα πια μπροστά στον κίνδυνο ιδιωτικοποιήσεων, οι εργαζόμενοι έχουν πια ανάψει ένα φως στην πραγματικότητα – η κοινωνική συναίνεση έχει νόημα, όταν συζητούμε για το δημόσιο πλούτο. Όταν κάποιοι θέλουν να το χαρίσουν στους «φίλους τους» τότε, προφανώς, η αντίσταση των εργαζόμενων είναι ένα φως που αναβοσβήνει θυμίζοντας το μέλλον που θα έρθει, αν δεν επικρατήσει το «κοινό καλό» πάνω στην αρπακτικότητα του ιδιωτικού κεφαλαίου.



…η κοινωνική συναίνεση έχει νόημα όταν συζητούμε για το δημόσιο πλούτο. Όταν κάποιοι θέλουν να τον χαρίσουν στους «φίλους τους» τότε, προφανώς, η αντίσταση των εργαζόμενων είναι ένα φως που αναβοσβήνει θυμίζοντας το μέλλον που θα έρθει, αν δεν επικρατήσει το «κοινό καλό» πάνω στην αρπακτικότητα του ιδιωτικού κεφαλαίου.


Και μερικά ευχάριστα νέα: Η κρίση αξιοπιστίας της Ε.Ε. και των ντόπιων ΜΜΕ -μερικά από τα ενδιαφέροντα αποτελέσματα του ευρωβαρομέτρου που φυσικά λογοκρίνονται από τους γνωστούς ύποπτους



Η αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Κύπρο, σε δημοσιογραφική διάσκεψη παρουσίασε την περασμένη Τετάρτη τα αποτελέσματα του Ευρωβαρομέτρου[1] για το φθινόπωρο 2013. Όπως διευκρινίζεται η έρευνα διεξήχθη τον περασμένο Νοέμβρη, μεταξύ 2 και 17,  με δείγμα 1.000 ατόμων – 500 άτομα από κάθε κοινότητα.  Αρκετά από τα στοιχεία είχαν ήδη δημοσιοποιηθεί προηγουμένως από το Δεκέμβριο του 2013. Η έμφαση τότε εστιάστηκε περισσότερο στην κρίση της πολιτικής – και η κυβερνητική  επικοινωνιακή μηχανή προσπάθησε να συγκαλύψει το γεγονός ότι 68% δεν εμπιστεύονται την κυβέρνηση. Αυτό ήταν το πιο εντυπωσιακό αποτέλεσμα γιατί έθετε σε άμεση αμφισβήτηση τις τοπικές δημοσκοπήσεις που διέρρεε -και διαρρέει ακόμα- η κυβέρνηση. Το άλλο σημαντικό στοιχείο ήταν η πλειοψηφία, η οποία τάσσεται εναντίον του ευρω – 52% έναντι 44%. Τώρα, δόθηκε έμφαση σε άλλα στοιχεία ιδιαίτερα αυτά της οικονομίας, αλλά μια σημαντική διάσταση των αποτελεσμάτων ήταν και η αναφορά στην εμπιστοσύνη των κυπρίων πολιτών στα ΜΜΕ – με ιδιαίτερα ευχάριστη καχυποψία.

Το 56% δηλώνει ότι δεν εμπιστεύεται τον Τύπο και μόλις το 36% τον εμπιστεύεται.
Η τηλεόραση αντιμετωπίζεται, επίσης, με κριτικό τρόπο πια από μια σαφή πλειοψηφία που δεν την εμπιστεύεται – 54% αλλά σε σχέση με τις εφημερίδες έχει μεγαλύτερο ποσοστό που την εμπιστεύεται. Είναι, όμως, σημαντικό ότι υπάρχει μια τάση που δείχνει την εμπιστοσύνη στο κυρίαρχο, μέχρι πρόσφατα, Μέσο χειραγώγησης να  υποχωρεί κάτω από το 50% – δείγμα της διάχυσης της αμφισβήτησης των κυρίαρχων Μέσων μετά από τις μονοδιάστατες εκστρατείες των τελευταίων χρόνων. Διότι οι υστερίες μπορεί να δημιούργησαν τάσεις αμφισβήτησης σε διάφορες ομάδες, αλλά η οικονομική κρίση ώθησε την αμφισβήτηση του υπάρχοντος και στο Μέσο που προσπαθούσε να καλυφθεί, αλλά και να συγκαλύψει τα σκάνδαλα των χρηματοδοτών του. Σε μια έρευνα λ.χ. που δημοσιοποιήθηκε το 2012[2] και κάλυπτε τα προηγούμενα δυο χρόνια, το ποσοστό του κοινού που θεωρούσε ότι τα ιδιωτικά κανάλια πρόσφεραν «αντικειμενική ενημέρωση» ήταν 63% -11% όλα και 52% «κάποιο» ή «κάποια»- έναντι μόλις 37% που διαφωνούσαν. Όσον αφορά στη δημόσια ραδιοτηλεόραση, υπήρχε τότε περισσότερη αμφισβήτηση – 48%  διαφωνούσαν ότι πρόσφερε αντικειμενική ενημέρωση και 40% συμφωνούσαν. Τώρα, όμως, η πτώση είναι δραματική – και η τηλεόραση για τίθεται υπό γενική αμφισβήτηση. 

Το 56% δηλώνει ότι δεν εμπιστεύεται τον Τύπο και μόλις το 36% τον εμπιστεύεται. Η τηλεόραση αντιμετωπίζεται, επίσης, με κριτικό τρόπο πια από μια σαφή πλειοψηφία που δεν την εμπιστεύεται – 54%…. Είναι.. σημαντικό ότι υπάρχει μια τάση που δείχνει την εμπιστοσύνη στο κυρίαρχο, μέχρι πρόσφατα, Μέσο χειραγώγησης να  υποχωρεί κάτω από το 50% – δείγμα της διάχυσης της αμφισβήτησης των κυρίαρχων Μέσων… η οικονομική κρίση ώθησε την αμφισβήτηση του υπάρχοντος και στο Μέσο που προσπαθούσε να καλυφθεί αλλα και να συγκαλύψει τα σκάνδαλα των χρηματοδοτών του.

Στην περίπτωση του ραδιόφωνου, τα ποσοστά αμφισβήτησης είναι κάπως πιο μικρά αλλά και πάλι κυριαρχεί η δυσπιστία – 50% δεν εμπιστεύεται το ραδιόφωνο σε αντίθεση με το 46%. Γενικά και σε προηγούμενες δημοσκοπήσεις, το ραδιόφωνο φαίνεται να έχει πιο θετική αντιμετώπιση συγκριτικά.
Η ενδιαφέρουσα αλλαγή είναι η εμφάνιση ενός Μέσου, του ίντερνετ, με πλειοψηφική πια τάση όσον αφορά στην εμπιστοσύνη: 41% το εμπιστεύεται, σε αντίθεση με 34% που δεν το εμπιστεύεται.

Από εκεί και πέρα τα στοιχεία είναι γνωστά όπως αναφέραμε. Υπάρχει ένα κλίμα απαισιοδοξίας για την οικονομία και μια κρίση εμπιστοσύνης στους πολιτικούς θεσμούς – κόμματα, βουλή, κυβέρνηση.
Όσον αφορά στην Ε.Ε. τα ευρύτερα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν δείχνουν μια σαφή έλλειψη εμπιστοσύνης στην Ε.Ε. – που είναι επίσης εντυπωσιακή αν αναλογιστεί κάποιος την ευρωλαγνεία που συνόδευε την ένταξη το 2004 – τότε υπήρχε ένα ποσοστό γύρω στο 25% που διαφωνούσε με την ένταξη. Τώρα τα ποσοστά έχουν σχεδόν ανατραπεί πλήρως:
Το 75% δεν εμπιστεύεται την Ε.Ε., ενώ ανάλογα ποσοστά εκφράζουν διαφωνία με όλους τους μύθους που συνόδευαν την ένταξη:
78% διαφωνεί με το ότι η Ε.Ε. κάνει καλύτερη την ποιότητα ζωής
72% διαφωνεί ότι η  Ε.Ε. προσφέρει χαμηλότερο το κόστος διαβίωσης.
85% λέει ότι τα συμφέροντα της Κύπρου δεν λαμβάνονται σοβαρά υπ’ οψιν στην Ε.Ε.
Είναι εμφανώς ένας καταπέλτης που αξίζει συγκριτικά να καταγραφεί – αν το συγκρίνει κανείς με το τί έλεγαν οι υποστηρικτές της ένταξης το 2004, είναι ίσως εκφραστικό της πραγματικότητας που θα αντιμετωπίσουν όσοι ζουν με ευρωπαϊκές αυταπάτες – όπως η φιλοδυτική ουκρανική δεξιά.
Από την άλλη, επειδή τα επιχειρήματα για την Ε.Ε. μοιάζουν και με τη ρητορική για τις ιδιωτικοποιήσεις, και εκφράζονται με το ίδιο πάθος από τα ίδια άτομα, είναι ίσως και χαρακτηριστικό των προεκτάσεων μιας συγκεκριμένης ρητορικής.
Τουλάχιστον κάνει έγκυρες δημοσκοπήσεις η Ε.Ε.






[2] Θεοδώρα Μάνιου. 2012. Τηλεόραση και Πολιτικές Ειδήσεις: Μια θεωρητική και εμπειρική προσέγγιση στην κυπριακή Δημόσια Σφαίρα.  Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Οι κινητοποιήσεις για τη διασφάλιση της πρώτης κατοικίας




Αν το ζήτημα του δημόσιου πλούτου και των ιδιωτικοποιήσεων είναι ο ένας πόλος της κοινωνικής αντίστασης, ο άλλος είναι η διασφάλιση της απόλυτης άμυνας της κοινωνίας απέναντι στις συνέπειες της κερδοσκοπίας των τραπεζών – η διασφάλιση της πρώτης κατοικίας. Ήδη το θέμα έχει μετατραπεί σε σημαντικό σημείο αντιπαράθεσης στην Ισπανία – και εν μέρει στην Ιταλία. Η Κύπρος είναι μια χώρα, όπου μαζί με μια έντονη αίσθηση του δημόσιου/κοινού συμφέροντος ως βάση της ό.ποιας συναίνεσης, έχει μια βαθιά ριζωμένη αντίληψη της μικροϊδοκτησίας που είναι κεκτημένο προϊόν των αγροτικών εξεγέρσεων του 18ου και 19ου αιώνα ενάντια στην εκκλησιαστική και την αυτοκρατορική-οθωμανική φορολογία και τους ανάλογους μηχανισμούς. Και είναι αυτό κομβικό σημείο, το οποίο αποτέλεσε το έναυσμα για την κοινωνική έκρηξη της περιόδου 1920-50 τον προηγούμενο αιώνα. Οπότε, οι προσπάθειες για αντιμετώπιση του ζητήματος διασταυρώνονται αναπόφευκτα με τις κινητοποιήσεις οργανώσεων πολιτών με τις προσπάθειες θεσμικών οργάνων, όπως η Βουλή, να προλάβει τα γεγονότα πριν γίνουν θύελλα.

Ο Σύνδεσμος Δανειοληπτών Τραπεζών (ΣΥ.ΠΡΟ.ΔΑ.Τ) απέστειλε προς το Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας επιστολή με την οποία καταγγέλλει τη συμπεριφορά τραπεζιτικών εταιρειών και εκφράζει εμμέσως πρόθεση για δικαστικές διαδικασίες οι οποίες δεν θα είναι ωφέλιμες για τις τράπεζες. Διευκρινίζεται μάλιστα ότι «η συμπεριφορά που επιδεικνύεται από τις τράπεζες και τους υπαλλήλους σε αρκετές περιπτώσεις συνιστούν ποινικά και αστικά αδικήματα. Είμαστε αναγκασμένοι πλέον να καλέσουμε τα μέλη μας να συμβουλευτούν  τους δικηγόρους τους για να προχωρήσουν σε δικαστικές διαδικασίες εναντίων όλων όσων ευθύνονται»[1].

Σύμφωνα με τον Κώδικα Συμπεριφοράς για το χειρισμό δανειοληπτών που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες[2], σκοπός του είναι «η ενδυνάμωση του επιπέδου συνεργασίας μεταξύ των ΑΠΙ και των δανειοληπτών» ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι ανάμεσα στους οποίους περιλαμβάνεται η διατήρηση της περιουσίας των δανειοληπτών και το να καταστούν εξυπηρετούμενα τα δάνεια ώστε κάθε τραπεζιτικός οργανισμός να διατηρεί υγιές  χαρτοφυλάκιο.

Με δεδομένο ότι ήδη αρκετές χιλιάδες κατοικίες κινδυνεύουν με εκποίηση, αφού οι ιδιοκτήτες αδυνατούν πλέον να αποπληρώσουν τα οικιστικά δάνειά  τους λόγω των πολιτικών λιτότητας, της μείωσης μισθών και της αυξανόμενης ανεργίας,  και λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρώτη κατοικία δεν προστατεύεται νομικά, αυτή η εξέλιξη είναι εξαιρετικά σημαντική. Επιπρόσθετα, οι πολίτες, οι οποίοι επωμίστηκαν το κόστος σωτηρίας του τραπεζιτικού συστήματος της χώρας, τυγχάνουν εκβιασμού – όπως αναφέρεται στην επιστολή του ΣΥ.ΠΡΟ.ΔΑ.Τ από αυτούς τους οποίους έσωσαν.

Η κυβέρνηση δεν φαίνεται διατεθειμένη να συμβάλει στην εξεύρεση μιας ικανοποιητικής λύσης για προστασία της πρώτης κατοικίας, αφού ως λύση προτείνει όπως η κατοικία δεν πωληθεί, ο ιδιοκτήτης παραμένει στην κατοικία και πληρώνει ενοίκιο στο κράτος μέχρι εξοφληθεί – αν μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο. Εννοείται ότι κάτι τέτοιο είναι τουλάχιστον δύσκολο, αν όχι αδύνατο, διαφορετικά τα οικιστικό δάνειο δεν θα συμπεριλαμβανόταν στα μη εξυπηρετούμενα.  Όπως φαίνεται αυτή είναι η πρόταση, η οποία επεξεργάζεται και προωθεί η κυβέρνηση και ως νομοσχέδιο, το οποίο ήδη εγκρίθηκε από το υπουργικό συμβούλιο. Από την άλλη, στη βουλή φαίνεται να διαμορφώνεται άλλη δυναμική, αφού αναμένεται να συζητηθεί την άλλη βδομάδα στην επιτροπή Νομικών η πρόταση του ΑΚΕΛ για προστασία της πρώτης κατοικίας – ενώ προτάσεις κατέθεσαν και η ΕΔΕΚ και η Συμμαχία Πολιτών. Σύμφωνα με τη Χαραυγή μάλιστα θα κληθεί να βοηθήσει και η Γενική Εισαγγελία. Σε επίπεδο κοινοβουλίου, πάντως, ούτε ο ΔΗΣΥ φάνηκε να διαφοροποιείται από το γενικότερο κλίμα – ο κ. Σαμψών δήλωσε ότι το κόμμα του θα συνεργαστεί με την προσπάθεια.

Το Κίνημα Ενάντια στις Εκποιήσεις μετά τις επαφές εκπροσώπων του με πολιτικά κόμματα και βουλευτές φαίνεται ότι βρήκε αποδοχή των αιτημάτων του από το ΑΚΕΛ, ενώ θετικά βλέπουν τα ζητήματα που θέτει το Κίνημα, η Συμμαχία Πολιτών και το ΕΥΡΩΚΟ. Αντίθετα, κατά την επεισοδιακή συνάντηση με το ΔΗΣΥ, το Κίνημα εισέπραξε απογοήτευση, αφού οι θέσεις του ΔΗΣΥ όπως εκφράστηκαν από το κ. Προδρόμου περιστρέφονταν γύρω από την κλασική πλέον ατάκα «είναι μνημονιακή δέσμευση» με επιπλέον ‘γλάσο’, αφού διευκρίνησε ότι στην περίπτωση των εκποίησεων κατοικιών «το μνημόνιο απαγορεύει ΡΗΤΑ την εμπόδιση των κατασχέσεων». Επιπλέον, ο κ. Προδρόμου διευκρίνησε στη συνάντηση ότι «Για τον ΔΗΣΥ δεν είναι προτεραιότητα η προστασία του ανέργου, αλλά θα είναι θέμα αριθμών.» Μετά από αυτή τη δήλωση, όχι μόνο είναι ξεκάθαρες οι προθέσεις του κυβερνώντος κόμματος ΔΗΣΥ και της κυβέρνησης, αλλά και τί μπορεί να περιμένει ο κάθε ένας από εμάς και η κοινωνία στο σύνολό της. Ταυτόχρονα, η εκπεφρασμένη άποψη του ΣΥ.ΠΡΟ.ΔΑ.Τ και η αυξανόμενη οργή πλέον και όχι μόνο δυσφορία, καταδεικνύουν τί μπορεί να περιμένει η κυβέρνηση, αλλά και οι τράπεζες.





Αν το ζήτημα του δημόσιου πλούτου και των ιδιωτικοποιήσεων είναι ο ένας πόλος της κοινωνικής αντίστασης, ο άλλος είναι η διασφάλιση της απόλυτης άμυνας της κοινωνίας απέναντι στις συνέπειες της κερδοσκοπίας των τραπεζών – η διασφάλιση της πρώτης κατοικίας



[1] http://www.syprodat.com/

Ο πρώτος διαχωρισμός της Ουκρανίας από το 1920: τα δυτικά στρατεύματα «καταλαμβάνουν» το Κίεβο, ενώ οι «ανατολικοί» ετοιμάζουν τις κινήσεις και τις αντιστάσεις τους



Τελικά, το περασμένο σαββατοκύριακο οι δυτικοί -σύμφωνα με μερικούς αναλυτές οι ΗΠΑ σε αντίθεση με την Ε.Ε.- πέρασαν το Ρουβίκωνα: παραβίασαν για μια ακόμα φορά μια συμφωνία με την ουκρανική κυβέρνηση και τη Ρωσία και έσπρωξαν ουσιαστικά την κατάσταση σε ένα πραξικόπημα ένοπλων ακροδεξιών στους δρόμους, με εξαγορά βουλευτών στο κοινοβούλιο.[1] Αμέσως μετά ακολούθησε μια αμήχανη σιωπή. Στη δυτική Ουκρανία οι ακροδεξιοί συμπεριφέρονταν, πια, όπως φαντάζονταν τους προγόνους το 1941, όταν μπήκε από εκείνα τα σύνορα η Βέρμαχτ. Με την ενθάρρυνση των δυτικών ΜΜΕ άρχισαν να καταστρέφουν ρωσικά αγάλματα και μνημεία (είτε σοβιετικά είτε γενικότερα ρωσικά σύμβολα - όπως λ.χ. του στρατηγού που νίκησε τον Ναπολέοντα) ενώ στο κοινοβούλιο ξαφνικά βρέθηκε μια απρόσμενη φιλοδυτική πλειοψηφία. Τα δυτικά ΜΜΕ δεν ρώτησαν πως και γιατί – και φυσικά παράβλεπαν το ποιοι ήταν οι ένοπλοι. Από την άλλη – στα ανατολικά και στα νότια υπήρχαν διαδηλώσεις και κινητοποιήσεις που ζητούσαν όπλα για να αντιμετωπίσουν το πραξικόπημα. Στο Χάρκοβο το πρωί του Σαββάτου μαζεύτηκαν 10,000. Στη Σεβαστούπολη στην Κριμαία το αίτημα για επιστροφή στη Ρωσία εκφράστηκε με το σύνθημα «ρώσος δήμαρχος σε ρωσική πόλη». Και στην Ντονέσκ η οργή ήταν τόσο έκδηλη, που αναγκάστηκε να το αναφέρει και το euronews.

Όταν οι δυτικοί φορτώνονται όχι απλώς ένα διαφιλονικούμενο συνοριακό σημείο, αλλά και ένα φάντασμα από το παρελθόν τους: η αμφισβήτηση του «ολοκαυτώματος» είναι παράνομη στο Παρίσι και το Βερολίνο, αλλά οι υποστηρικτές των φρουρών των στρατοπέδων συγκέντρωσης, είναι νόμιμοι και «ήρωες» στο Κίεβο;
Στην Ευρώπη υπήρχε μια ανήσυχη ηρεμία. Στο θεαματικό επίπεδο, ήταν βέβαια ευχάριστο να βλέπουν οι ευρωπαίοι ηγέτες κάποιους να διαδηλώνουν γιατί "ήθελαν την Ευρώπη". Αλλά κανένας δεν τρέφει αυταπάτες. Η ουκρανική ακροδεξιά, έχοντας μάθει στη βία, θα είναι πια ένα πρόβλημα – και όπως έδειξαν οι εκδηλώσεις πριν 2 εβδομάδες ενάντια στην γερμανική πρεσβεία, αν κάποιες μυστικές υπηρεσίες έχουν το πάνω χέρι, αυτές είναι οι αμερικανικές. Αλλά η πολιτική είναι μόνο ένα από τα προβλήματα. Η Ουκρανική οικονομία χρειαζόταν προσοχη και βοηθεία απο πριν, και η κρίση που προκάλεσε η Δύση την οδηγεί στην κατάρρευση. Ο μόνος τρόπος για να βοηθήσει η Δύση είναι, φυσικά, μέσα από το ΔΝΤ και ένα σκληρό μνημόνιο λιτότητας, που θα θυμίζει τριτοκοσμικη χώρα. Αν το σενάριο της ανατροπής θύμιζε Λιβύη χωρίς Καντάφι, λείπει και κάτι άλλο – η Ουκρανία δεν έχει φυσικό αέριο το αγοράζει -και χρωστά ήδη πολλά- από τη Ρωσία. Ξαφνικά, οι ευρωπαίοι βρέθηκαν με ένα μέρος της γειτονιάς τους να ζει ακροδεξιό πραξικόπημα που θύμιζε την "Πορεία στην Ρώμη" του Μουσολίνι και μια ενδεχομένως χρεοκοπημένη χώρα, την οποία πρέπει να φορτωθούν κάπως. Και μια ενοχλημένη Ρωσία. Οι ΗΠΑ, από την άλλη, μπορεί να νιώθουν ότι κατάφεραν επιτέλους μετά από μια συνεχόμενη σειρά από ήττες να κτυπήσουν το Πούτιν που τους είχε εξευτελίσει αρκετά τον τελευταίο καιρό – από τη Μέση Ανατολή μέχρι τις αποκαλύψεις του Snowden. Και το πιο πιθανό είναι ότι προγραμμάτισαν το όλο σκηνικό να συμπέσει με τους ολυμπιακούς του Σότσι για να μην μπορεί η Ρωσία να αντιδράσει. Όμως, το κόστος θα είναι δύσκολο και για τις ΗΠΑ. Έχουν μπει σε ένα "πολεμο", που είναι αμφίβολο αν θα μπορέσουν να τον συνεχίσουν – και να αντέξουν το κόστος του. Οι ένοπλοι σύμμαχοι με νοσταλγίες των Ναζί,[2] μπορεί να αποδειχθούν το ίδιο δύσκολο σκηνικό για τις ΗΠΑ[3], όπως οι ισλαμιστές «σύμμαχοι» στο μουσουλμανικό κόσμο. Και το κόστος που φόρτωσαν στους ευρωπαίους είναι αμφίβολο αν θα περιοριστεί εκεί. Η σύγκρουση των μεγάλων δυνάμεων πάντως έχει ξεκινήσει – και τον ίδιο δρόμο που πέρασε ο Ναπολέων και ο Χίτλερ, τον παίρνουν τώρα οι δυτικοί με τηλεοπτικά συνεργεία και ντόπιους συνεργάτες. Το θέμα, όμως, είναι να αντέξεις σε τέτοιες περιοχές.

Και για να μην υπάρχουν αμφιβολίες, ιδού η ταύτιση της ουκρανικής ακροδεξιάς με το ναζιστικό παρελθόν - που είναι πολύ πιο άμεση από εκείνη της Χρυσής Αυγής με τον αγκυλωτό σταυρό.



Η νεολαία του ακροδεξιού Κόμματος σε παρέλαση[4]

Και ιδού και τα σύμβολα

Wolfsangel, ένα από τα πιο γνωστά
Ναζιστικά σύμβολα, το οποίο χρησιμοποιούν
Νεοναζιστικές ομάδες





Και το ουκρανικό αντίστοιχο – το σύμβολο του «Κοινωνικού-Εθνικού κόμματος» -το οποίο ονομάστηκε έτσι για προσομοιάζει με το Ναζιστικό κόμμα του Μεσοπόλεμου- και το οποίο μετονομάστηκε το 2004 σε Σβόμποντα. Το κόμμα των ενόπλων στους δρόμους του Κιέβου





Το σκηνικό της δυτικής επέμβασης
Αν κάποιος αναλογιστεί το τι φορτώνεται η Δύση, με την βίαια ανατροπή με τάγματα εφόδου από την ακροδεξιά, σε σύγκριση με το τι θα μπορούσε να κερδίσει, κάνοντας απλά υπομονή μέχρι τις επόμενες εκλογές - είναι εντυπωσιακό. Στην Ουκρανία, θα γίνονταν έτσι και αλλιώς προεδρικές εκλογές σε ένα χρόνο. Αν η Δύση σκόπευε να ξοδέψει και άλλα χρήματα[5], θα μπορούσε ενδεχομένως να κερδίσει τις εκλογές νόμιμα και μετά ο επόμενος πρόεδρος, να υπογράψει ό,ποια συμφωνία ήθελαν. Η επιμονή για ανατροπή της εκλελεγμενης κυβέρνησης θα μπορούσε να πηγάζει από το ότι η Δύση φοβόταν ότι μπορεί να μην κέρδιζε τις εκλογές. Αλλά και πάλι σε μια περίοδο οικονομικής κρίσης, η δυτική παρέμβαση θα μπορούσε να ποντάρει στο ότι ο πληθυσμός θα ήθελε αλλαγή. Το πιο λογικό σενάριο είναι ότι η Δύση τρομοκρατηθηκε από την πιθανότητα η ρωσική βοήθεια -των 15 δις συν ειδική συμφωνία για το φυσικό αέριο χωρίς όρους για μνημόνιο λιτότητας- θα απέτρεπε τη διεύρυνση της οικονομικής κρίσης. Και προφανώς μερικοί θέλουν την χώρα να μετατραπεί σε αιχμάλωτη του ΔΝΤ. Αυτή η αντιπαράθεση – ο τρόπος δηλαδή αντιμετώπισης της κρίσης μέσα σε ένα γεωπολιτικό πλαίσιο επιλογής συμμάχων, ήταν ουσιαστικά το βασικό οικονομικό υπόστρωμα της αρχικής διαμάχης. Οι επιλογές της Δύσης, όμως, θα έχουν και κόστος.




Στο πολιτικό επίπεδο είναι σαφές ότι μη έχοντας άλλο τρόπο ανατροπής, η Δύση κατέφυγε σε ένα σενάριο που είναι γνωστό από τη δεκαετία του 1950, αλλά απέκτησε νέες μορφές από τη δεκαετία του 1970 και 1990: της κατασκευής θεαμάτων «λαϊκών εκδηλώσεων» ενάντια στους αντίπαλούς τους. Τη δεκαετία του 1950 έτσι ανατράπηκε ο Ιρανός πρωθυπουργός Μοσαντεκ, ο οποίος προωθούσε την εθνικοποίηση του πετρελαίου. Η Δύση κέρδισε ευκαιριακά – για 20 χρόνια – και μετά βρέθηκε μπροστά στη συνολική ήττα το 1979 με την ανατροπή του Σάχη και τη δημιουργία ενός άλλου πόλου στην κεντρική Ασία. Και ο νέος αντίπαλος, οι ισλαμιστές, ήταν οι σύμμαχοι, ο "λαός" που στήριζε η Δύση τη δεκαετία του 1950. Ήταν η πρώτη έκφραση της πραγματικότητας του μπούμερανγκ – των απρόσμενων συνεπειών. Τη δεκαετία του 1970 το ίδιο σενάριο επαναλήφθηκε στη Χιλή με τις κινητοποιήσεις της μεσαίας τάξης, και ακολούθως στην ανατολική Ευρώπη και τη Λατινική Αμερική -ιδιαίτερα τη Βενεζουέλα- μετά τις αρχές της δεκαετίας του 1990. Το σενάριο έχει βασικά δυο διαστάσεις – τη σκηνοθεσία και την εξελικτική εφαρμογή. Και στο δεύτερο αρχίζουν οι δυσκολίες των απροσμενων συνεπειών:

  1. Κατασκευάζοντας το θέαμα – επιλέγοντας σημείο εστίασης και φορέα/πρωταγωνιστή για το «φιλμ κινητοποιήσεων» που θα σκηνοθετήσουν τα δυτικά ΜΜΕ. Η απόφαση για τέτοιες επιθέσεις είναι συνήθως αποτέλεσμα μιας σύγκλισης δυναμικών – μια κυβέρνηση λ.χ. που δεν είναι συμπαθής στη Δύση, μια συγκυρία -οικονομική ή πολιτική- που μπορεί να εμφανιστεί ότι είναι ένα σημείο, στο οποίο η κυβέρνηση έχει ευρύτερη αντίθεση πέρα από τους συνηθισμένους αντίπαλούς της, και η αναζήτηση ενός «φορέα»/κοινωνικής ομάδας, που θα «πρωταγωνιστεί» στην εκστρατεία δημόσιων σχέσεων που θα αναπτυχθεί εσωτερικά, αλλά και εξωτερικά.. Ο φορέας της αμφισβήτησης ντύνεται τον μανδύα του «αυτονόητου» και του «φυσικού»: «αγανακτισμένου λαού», της «άδολης νεολαίας» κλπ, έτσι ώστε να αντιπαραβάλεται συνεχώς με τη δαιμονοποιημένη εικόνα των «κακών», «βίαιων», κλπ της κυβέρνησης, δηλαδή, που θέλει να ανατρέψει η Δύση. Το ουσιαστικό, επικοινωνιακά, είναι να κατασκευαστεί μια αντιπαράθεση μακριά από το πραγματικό ζητούμενο – αν λ.χ. το θέμα είναι από πως θα αντιμετωπίσει η Ουκρανία την οικονομική κρίση και από πού θα πάρει βοήθεια και με ποιούς όρους, τότε το θέαμα πρέπει να μετατοπιστεί σε θέμα «δημοκρατικών» «αθώων» πολιτών, που μιλούν για μια «Ευρώπη» ιδανική που όλοι ξέρουν, βέβαια, ότι δεν υπάρχει – αλλά και αυτό θα λογοκρίνεται επίσης. Θα κατασκευαστεί ένα παραμύθι σαν χολλυγουντιανή ταινία, η οποία θα αποκλείει τη συζήτηση των δεδομένων της πραγματικότητας. Και η εξωτερική προβολή θα αναπαράγει την εσωτερική εικόνα, αφού θα επιστρέφει στη χώρα θύμα της επικοινωνιακής επέμβασης, σαν είδος «επιβεβαίωσης» ότι έτσι «λέει ο κόσμος».

Η αρχική αυθόρμητη συναυλία στο πάρκο Γκεζί το καλοκαίρι του 2013.

Και κάτω η αντιγραφή/αναπαραγωγή της αυθεντικής στιγμής σαν θέαμα από την εκστρατεία δημόσιων σχέσεων της φιλοδυτικής αντιπολίτευσης στο Κίεβο – ο κενός χώρος με την αστυνομία μπροστά είναι εκφραστικός της κατασκευής του θεάματος. Οι βία των ακροδεξιων έχει εξαφανιστεί, όπως και οι όποιοι διαδηλωτές και φαίνεται, εντελώς παράλογα, η αστυνομία να κρατά ασπίδες απέναντι σε ένα..πιάνο..Είναι και αυτό μια μορφή σκηνοθεσίας.



 2. Η στρατηγική της σταδιακής όξυνσης της κρίσης και της βίας και οι απρόσμενες συνέπειες. Όταν το γλυκανάλατο θέαμα δεν αποδίδει λόγω επαναλήψεων, η εξελικτική όξυνση αποκτά δυναμική και τότε η Δύση κάνει συμμαχίες που δεν ξέρει πώς να τα χειριστεί την επόμενη. Ο φορέας της κινητοποίησης πρέπει να λειτουργεί με βάσει τους κανόνες του διεθνούς θεάματος – αν λ.χ. εμφανιστεί αυθόρμητα ένα πιάνο στην πλατειά Γκεζί και η σχετική εικόνα κάνει το γύρο του κόσμου σαν έκφραση αντίστασης στον αυταρχισμό, η ίδια εικόνα θα αναπαραχθεί σαν κιτς από δυτικούς  image makers στην Ουκρανία ως «σύμβολο αντίστασης» από τους ακροδεξιούς – παραβλέποντας εντελώς ότι είναι όχι απλώς αντιγραφή, αλλά μεταφορά συμβολών από την αριστερά στην άκρα δεξιά. Ο στόχος, όπως φάνηκε καθαρά στη Μέση Ανατολή το 2011, είναι η παρεμβολή της δυτικής πολιτικής βιομηχανίας θεαμάτων σε κινητοποιήσεις ή υπάρχοντα προβλήματα για να εστιαστεί την προσοχή σε σημεία, τα οποία είναι βολικά για τη Δύση και να μετατοπιστεί από τα προβλήματα της. Έτσι λ.χ. μετά το σοκ της ανατροπής Μουμπάρακ στην Αίγυπτο και την αμφισβήτηση της μοναρχίας στο Μπαχρέιν, όπου έχει τη βάση του ο αμερικανικός στόλος, τα δυτικα ΜΜΕ εστίασαν αμέσως στη Λιβύη και μετέτρεψαν  μια ισλαμική κινητοποίηση σε «λαϊκή εξέγερση». Και όταν οι οπαδοί του Καντάφι κινητοποιήθηκαν και αμφισβήτησαν έμπρακτα το μύθο ότι η δυτική τηλεοπτική εικόνα έδειχνε το «λαό», οι δυτικοί εκμαίευσαν απόφαση στον ΟΗΕ και βομβάρδιζαν τους αντίπαλούς τους για 6 μήνες. Σε αυτό το πλαίσιο, το θέαμα είναι εξελικτικό. Επειδή ακριβώς οι μορφές αντίστασης έχουν πια τρόπους αντιμετώπισης του αρχικού θεάματος -με αντί-κινητοποιήσεις και με το γεγονός ότι υπάρχουν πια μη δυτικά, ή και εναλλακτικά, ΜΜΕ- η εκστρατεία φαίνεται να οδηγείται σε αυξανόμενο βαθμό βίαιας όξυνσης με στόχο πάντα να αποδίδεται η βία στους αντίπαλους της Δύσης. Σε αυτό το πλαίσιο, η Δύση καταφεύγει και σε ακραίες λύσεις συμμαχιών με χώρους που δεν ελέγχει, όπως η ακροδεξιά και οι ισλαμιστές. Αυτό έκανε στο Αφγανιστάν τη δεκαετία του 1980 και 1990 και πρόσφατα στη Λιβύη και τη Συρία. Και αυτό το πρότυπο μετέφερε και στην Ουκρανία με την υιοθέτηση της ακροδεξιάς.


Τα γεγονότα του περασμένου σαββατοκύριακου ήταν αποκαλυπτικά της όλης προσπάθειας που έστησαν τα δυτικά ΜΜΕ και οι μυστικές υπηρεσίες. Όταν την Παρασκευή ο Γιαννούκοβιτς συμφώνησε σε πρόωρες εκλογές και απελευθερωση της Τιμοσενκο, ήταν μια μεγάλη υποχώρηση – η οποία ήταν αποτέλεσμα και των διαβουλεύσεων με ρώσους και ευρωπαίους αξιωματούχους. Όταν, όμως, οι ηγέτες της αντιπολίτευσης πήγαν στην πλατειά των ενόπλων να τους ανακοινώσουν τον συμβιβασμό εκείνοι δεν δέχτηκαν – και όπως έκαναν και το Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο, όταν έγιναν και άλλες υποχωρήσεις για να εκτονωθεί η ένταση, αύξησαν την πίεση – και την βία. Το Δεκεμβριο λ.χ. όταν άρχισαν να αραιώνουν οι διαδηλώσεις, με την κάλυψη των ΜΜΕ άρχισε να αυξάνει η βία των διαδηλωτών και να κατηγορείται η αστυνομία γιατί αντιδρούσε. Τον Ιανουάριο, όταν η κυβέρνηση πρότεινε την κυβέρνηση εθνικής ενότητας, οι διαδηλωτές με πρωτοστάτες, πια, την ακροδεξιά άρχισαν να καταλαμβάνουν κτίρια και τα δυτικά ΜΜΕ τους προστάτευαν από οποιαδήποτε κίνηση εναντίον τους. Και τελικά, το Φεβρουάριο έκαναν και την τελική κίνηση – επιτέθηκαν σε αστυνομικούς σταθμούς, πήραν όπλα, ενώ και πάλι βέβαια τα δυτικά ΜΜΕ κοίταζαν μόνο προς την αστυνομία. Η πρωτοφανής εικόνα ενόπλων που απειλούσαν στους δρόμους δεν κωδικοποιήθηκε καθόλου δυτικά των συνόρων. Είναι μια εικόνα που αναπόφευκτα θα επαναληφθεί, αφού έχει νομιμοποιηθεί.


Έτσι, το πρωί του Σαββάτου οι ακροδεξιοί έκαναν πια επίθεση στο προεδρικό γραφείο. Και την ίδια στιγμή σαν από μαγική σύμπτωση, 41 βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος άλλαξαν παράταξη – και όπως παρατήρησε και ένας αναλυτής, ίσως να μην ήταν τυχαίο ότι ένας από τους ολιγαρχίες που στήριζαν τον Γιαννούκοβιτς, είχε εκβιαστεί προηγουμένως ότι θα εφαρμόζονταν κυρώσεις εναντίον του.

Η Ουκρανία είναι πια δυο χώρες και η Ρωσία ετοιμάζει τα χαρτιά της, εξετάζει τις επιλογές εναλλακτικών συμμαχιών και αντεπίθεσης: Μετά το Σότσι, η Ρωσία μιλά σαν η θεαματική δύναμη της Ευρωασίας, αλλά και ως αποφασιστικός στρατιωτικός και οικονομικός παίκτης της περιοχής
Η επόμενη μέρα, βρήκε την ανατολική και νότια Ουκρανία οργισμένη. Το πανηγύρι τις ακροδεξιάς στο Κίεβο συνεχιζόταν, αλλά οι ευρωπαίοι άρχισαν να πιέζουν να συμπεριληφθούν και παράγοντες που υποστήριζαν τον Γιαννούκοβιτς, αλλά και κατ’ επέκταση τη ρωσική μερίδα της κοινωνίας στην νέα κυβέρνηση. Ο Πούτιν είχε μιλήσει με τη Μέρκελ και έτσι και αλλιώς τα οικονομικά μαθηματικά είναι σαφή – η Ουκρανία οφείλει στη Ρωσία και η Ρωσία έχει την δυνατότητα να μετατρέψει, με την σειρά της, τη δυτική επέκταση σε πολεμική περιπέτεια, σε οικονομική γάγκραινα -αφού η Ουκρανία θα πρέπει να πληρώνει την Ρωσία με τα δυτικά δάνεια για τα χρέη και το φυσικό αέριο- ή σε κοινωνική έκρηξη - όταν συνειδητοποιήσουν οι Ουκρανοί τί τους περιμένει από το ΔΝΤ.

Ο φόβος για ρωσική στρατιωτική επέμβαση – άμεσα τουλάχιστον – δεν ήταν ρεαλιστικός. Οι ρώσοι είχαν μια τεράστια δικιά τους επένδυση θεαματικής εικόνας στο Σότσι με τους χειμερινούς ολυμπιακούς, και δεν θα άφηναν εκείνο το σχέδιο για μια απότομη αλλαγή στην Ουκρανία. Ο Πούτιν ήταν αποφασισμένος να ολοκληρώσει την εικόνα του Σότσι σαν την εικόνα της νότιας Ρωσίας του Καυκάσου – και την προβαλλόμενη εικόνα της στον Ευρω-ασιατικό χώρο που αυξανόμενα θα γίνει κεντρικός στο παγκόσμιο σύστημα. Μερικοί δυτικοί ενδεχομένως και να έλπιζαν να επέμβει άμεσα στρατιωτικά – όπως στη Γεωργία το 2008. Άλλωστε και εκεί είχαν κατασκευάσει μια εκστρατεία πρόκλησης κατά την διάρκεια των ολυμπιακών στο Πεκίνο, ποντάροντας, είτε ότι οι Ρώσοι δεν θα αντιδρούσαν, είτε ότι αν αντιδρουσαν, θα τα έβρισκαν μπαστούνια όπως κάποτε στην Τσετσενία. Αλλά, τελικά, οι Ρώσοι αντέδρασαν αποφασιστικά και συνέτριψαν στον στρατό που εκπαίδευσε το Ισραήλ σαν τοπικός εργολάβος των αμερικανών. Η σημερινή πρόκληση ήταν μια νέα εκδοχή εκείνου του σεναρίου – αντί όμως για στρατιωτική επιχείρηση, είχαν κατασκευάσει την εικόνα των διαδηλωτών και έτσι η Ρωσία θα φαινόταν σαν η «κακιά αρκούδα» και το Σότσι, η νέα Ρωσία, θα έχανε την αιχμή του μηνύματος.

Η ρωσική ηγεσία, φάνηκε να περιμένει να ολοκληρωθεί η εικονα των ολυμπιακών και να αναδειχθεί η Ρωσία σαν ήρεμη δύναμη. Ταυτόχρονα, άφησε σαφώς να εννοηθεί ότι δεν αναγνωρίζει το πραξικοπηματικό καθεστώς[6] με την ανάκληση του πρέσβη, ενώ οι ρώσοι ακροδεξιοί άνοιξαν το παράθυρο της διπλής υπηκοότητας ρώσων στην Ουκρανία και επισκέφθηκαν στην Κριμαία. Η κυβέρνηση κράτησε χαμηλούς τόνους σε αυτό το θέμα, αλλά έκανε και μια επίδειξη δύναμης με ασκήσεις στα δυτικά της σύνορα, ενώ το θέμα της Κριμαίας άρχισε να πλανιέται έντονα με τη λαϊκή πίεση για δημιουργία θύλακα ρωσοφωνων. Ήδη ο δήμαρχος της Σεβαστούπολης ανακοίνωσε τη δημιουργία πολιτοφυλακής αυτοάμυνας και τις επόμενες μέρες ήταν σαφές ότι δημιουργειτο μια αντίστοιχη, αλλα αντίθετη πολιτικά, κίνηση, με αυτήν που έγινε στην δυτική Ουκρανία – αλλα εδώ με στόχο την αυτονομία της περιοχής και άξονα την αντίσταση των ρωσοφωνων και όχι μόνο σε αυτό που βιώθηκε σαν πραξικόπημα στο Κίεβο. Έγινε κατάληψη του κοινοβουλίου και φάνηκε να συγκροτούνται ομάδες «αυτοάμυνας». Αλλά, ήδη, ευρύτερα στην ανατολική Ουκρανία εμφανίζονται πια ρωσικές σημαίες και ακούγονται εκκλήσεις προς τη Μόσχα εναντίον «της απειλής των φασιστικών συμμοριών στο Κίεβο».   Δεν θα είναι άλλωστε η μόνη περίπτωση. Οι φιλοδυτικοί στο Κίεβο άρχισαν να ανησυχούν για «αποσχιστικές τάσεις» και να αναζητούν συμμάχους – όπως έγινε με την προσπάθεια κινητοποίησης της μειοψηφίας των Τατάρων στην Συμφερούπολη. Αυτό, όμως, είναι απλώς η αναγνώριση της πραγματικότητας των δυο κόσμων που έχουν δημιουργηθεί, πια, από το πραξικόπημα. Την Παρασκευή επανεμφανίστηκε ο Γιαννουκοβιτς και αμφισβήτησε και έμπρακτα την «νέα εξουσία» στο Κίεβο.

Η Ουκρανία είναι πια δυο χώρες έστω και αν δεν υπάρχει μια σκληρή στρατιωτική γραμμή – στην μια οι φιλορωσοι, οι αριστεροί και οι αντιφασίστες είναι υπό διωγμό. Στην υπόλοιπη οι ακροδεξιά δεν τολμά να βγει στον δρόμο. Και σαφώς, η Ρωσία θα επεκτείνει υπόγεια αυτήν τη διπλή εικόνα. Όταν ενοποιήθηκε η ανατολική και η δυτική Ουκρανία ο στόχος ήταν να δεθούν μαζί δυο κομμάτια, που θα έκαναν την Ουκρανία να είναι ιστορικά δεμένη με τη Ρωσία. Για τους δυτικούς ακροδεξιούς η ανατολική και νότια Ουκρανία είναι το ορθολογικό αδιέξοδο – θέλουν το έδαφος, αλλά ξέρουν ότι οι κάτοικοι ποτέ δεν θα τους υποστηρίξουν. Αν αποχωρούσαν θα άφηναν την ακροδεξιά να ηγεμονεύει στη δυτική Ουκρανία – σε μια αγροτική συντηρητική περιοχή. Όσο, όμως, μένουν οι ρωσόφωνοι, τότε θα αναγκάζονται οι δυτικοί να συμβιβαζονται.

Η Ρωσία έχει, ήδη, δύο όπλα, τα οποία χρησιμοποίησε και θα ξαναχρησιμοποιήσει, περιμένοντας τη στιγμή που θα αλλάξουν και πάλι οι ισορροπίες στο Κίεβο.

Έτσι και αλλιώς, το αρχικό ρωσικό σχέδιο ήταν να ασκήσει πίεση στο Κίεβο μέσα από τις οικονομικές του υποχρεώσεις και ιδιαίτερα μέσα από το προνομιακό καθεστώς του εμπορίου. Μια Ουκρανία υποταγμένη στο ΔΝΤ σαφώς δεν μπορεί να περιμένει προνομιακή μεταχείριση από την Ρωσία – εκτός βέβαια και αν το ρωσικό κράτος κάνει ειδικές συμφωνίες με συγκεκριμένες περιοχές. Αυτό, ουσιαστικά, θα δέσει με την ρωσική οικονομία την ανατολική περιοχή ακόμα περισσότερο. Αν δεν γίνει η συνολική οικονομία της Ουκρανίας θα καταρρεύσει. Οι μισές της εξαγωγές απλώς δεν θα έχουν παραλήπτη. Αλλά, φυσικά, τα οικονομικά χαρτιά της Μόσχας δεν εξαντλούνται στα χρέη και στον εμπόριο – το φυσικό αέριο και η τιμή του θα ξαναγινούν ο εφιάλτης της Ουκρανίας. Και φυσικά, η έκπτωση που εξασφάλισε ο Γιαννούκοβιτς θα χαθεί.

Από εκεί και πέρα η Ρωσία θα περιμένει την εσωτερική αντιπαράθεση στο φιλοδυτικό μπλοκ[7], αλλά και τις αναπόφευκτες αντιδράσεις στα μέτρα του ΔΝΤ. Και η ακροδεξιά, βέβαια, που έμαθε να είναι το προνομιακό θέαμα των δυτικών ΜΜΕ, δεν θα αφήσει εύκολα τη φαντασίωση της εξουσίας.

Όταν ξεφουσκώσει το θέαμα, θα φανεί ότι η γεωπολιτική….
Όσο για την Ευρώπη ο Ι. Βάλλερσταϊν έκανε μια σαφή γεωπολιτική ανάλυση. Αφού προσδιόρισε, επίσης, τη δυτική παρέμβαση ως βασικά αμερικανική =όπως φάνηκε και από το «γέμισε την Ε.Ε.» της Νούλαντ- η οποία είχε και ως στόχο να βραχυκυκλώσει το βασικό άξονα που θα χρειαστεί ο ευρωπαϊκός πυρήνας απέναντι στον υπό παρακμή ηγεμόνα – τις ΗΠΑ.
«Στο βίντεο της συζήτησης με τον Αμερικανό πρέσβη στο Κίεβο, η κ. Νούλαντ εμφανίζει το θέμα ως γεωπολιτική διένεξη μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης….Αυτό που ανησυχεί τους τελευταίους νεοσυντηριτικούς -όπως η Νούλαντ-..δεν είναι το ενδεχόμενο ενσωμάτωσης της Ουκρανίας στην Ρωσία, αλλά το φάσμα της γεωπολιτικής συμμαχίας μεταξύ Γερμανίας, Γαλλίας και Ρωσίας.. η προοπτική ενός τέτοιου άξονα αποτελεί τη μόνη συμφέρουσα εξέλιξη για τη Ρωσία, τη Γαλλία και την Γερμανία. Γιατί αυτό; Οι λόγοι είναι πολλοί. Ένας από αυτούς αφορά την στροφή του αμερικανικού γεωπολιτικού ενδιαφέροντος προς τον Ειρηνικό, που αντικαθιστά μια μακρά ιστορία εστίασης στις διατλαντικες σχέσεις. Την ίδια στιγμή εφιάλτη αποτελεί για τη Ρωσία – και την Γερμανία – το ενδεχόμενο σύναψης αρραγούς σινοαμερικανικής συμμαχίας -που θα μπορούσε να περιλαμβάνει και την Ιαπωνία και την Κορέα. Ο μόνος τρόπος που διαθέτει η Γερμανία για να απομακρύνει την προοπτική αυτή, που απειλεί την ευημερία και την ισχύ της, θα ήταν να συμμαχήσει με την Ρωσία. Η πολιτική του Βερολίνου απέναντι στην ουκρανική κρίση δείχνει, στο μεταξύ, ότι άμεση προτεραιότητα της Γερμανίας είναι η επίλυση των ευρωπαϊκών κρίσεων με εμπλοκή – και όχι τον αποκλεισμό – της Ρωσίας από την διαδικασία αυτή.»

Με βάση αυτήν την ερμηνεία, οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες φόρτωσαν την Ε.Ε. μια πολλαπλή κρίση – και σε βάθος χρόνου και με οικονομικές, πολιτικές και άλλες προεκτάσεις.




Μορφές δυτικής «βοήθειας»

Το πώς θα εξελιχθεί η εσωτερική κατάσταση στην Ουκρανία είναι βέβαια μια άλλη παράμετρος. Η πολιτισμική πόλωση φιλοδυτικών-φιλόρωσων -που είναι σχεδόν ισομερης όπως παραδέχθηκε τελικά και το euronews- είναι μια διάσταση. Η ταξική οικονομική διάσταση θα εμφανιστεί επίσης δραματικά, αφού αυτοί που στήριξαν από το εξωτερικό -αλλά και όσοι ντόπιοι ολιγάρχες- το ακροδεξιό πραξικόπημα είχαν ως οικονομικό στόχο την παράδοση της χώρας στο ΔΝΤ. Αυτή, όμως, η συγκάλυψη δεν θα μπορέσει να συνεχίσει, όταν το ΔΝΤ θα απαιτεί περικοπές, λιτότητα και τα άλλα γνωστά. Όπως παρατηρήθηκε, ακριβώς λόγω του πολυσύνδετου μωσαϊκού της χώρας οι νεοφιλελεύθερες επιθέσεις είχαν περιορισμούς μέχρι τώρα. Μάλιστα σε ένα από τα σημειώματα των wikileaks, οι αμερικανοί κατηγορούσαν την Τιμοσένκο και...για λαϊκισμό. Προφανώς, η ανάγκη εσωτερικών ισορροπιών θα είναι επίσης εκεί και πάλι. Και όταν οι αντίπαλοι των φιλοδυτικών θα οικοδομούν την κριτική τους στην αποκάλυψη των ψεμάτων. Και πολιτικά, η ακροδεξιά θα έχει πια δικό της ρόλο και σε αυτό το πλαίσιο. Αλλά και οι αντίπαλοι της θα έχουν το ανάλογο μίσος μπροστά στα θεαματικά πογκρόμ που είδαν. Και οι μορφές αντίστασης δεν είναι μόνο εκείνες στην ανατολική ή την νότια Ουκρανία που ζητούν τη συγκρότηση πολιτοφυλάκων ή και απόσχιση. Η αντίσταση, έστω και συμβολική, στην καταστροφή των αγαλμάτων, δείχνει και την άλλη Ουκρανία που θα αναδυθεί αναπόφευκτα. Το βίντεο στο ακόλουθο λίνκ είναι ίσως το πιο γνωστό αυτών των αυθόρμητων μορφών αντίστασης στο Κίεβο και τη δυτική Ουκρανία που πήραν την μορφή υπεράσπισης των αγάλακτων. Όπως οι ατελείωτες ουρές στο μαυσωλείο του Λένιν, όταν ανατρεπόταν η Σοβιετική Ένωση – ως ένα είδος σιωπηλής διαμαρτυρίας-αντίστασης.

Γενικότερα, όμως, η οργή που προκαλεί το ΔΝΤ τείνει να υποχρεώνει και σε μια ταξική συνειδητοποίηση. Οπότε οι εσωτερικές, ταξικές, μεταλλαγές του μέλλοντος στην σκιά των συνοριακών πιέσεων, θα είναι ένας επίσης σοβαρός παίκτης. Η σκιά του δεύτερου παγκόσμιου πολέμου και των διαμαχών της περίοδο μετά τη ρωσική επανάσταση, θα είναι στα υπόγεια ρεύματα που θα πλανιούνται. Και το ευμετάβλητο των δεδομένων πρέπει να θεωρείται αυτονόητο. Η Μέση Ανατολή, με σημείο αναφοράς την Αίγυπτο, είναι εκφραστική άλλωστε – η πλήρης ανατροπή και η εμφάνιση νέων δεδομένων πήρε μόλις δυο χρόνια. Ή και τα αποτέλεσμα των εκλογών, μετά το πρώτο σοκ των ιδιωτικοποιήσεων στη Ρωσία – το Κ.Κ. κέρδισε τις εκλογές του 1994 και θα κέρδιζε τις προεδρικές του 1996, χωρίς την καλπονοθεία. Και μετά, ήρθε ο Πούτιν και ο Γιέλτσιν, θριαμβευτής μολις λίγα χρόνια πριν, υποχρεώθηκε σε εξευτελιστική δημόσια παραίτηση.


Το πώς θα εξελιχθεί η εσωτερική κατάσταση στην Ουκρανία είναι μια άλλη παράμετρος. Η πολιτισμική πόλωση φιλοδυτικών-φιλόρωσων -που είναι σχεδόν ισομερης.. είναι μια διάσταση. Η ταξική οικονομική διάσταση θα εμφανιστεί επίσης δραματικά, αφού αυτοί που στήριξαν από το εξωτερικό -αλλά και όσοι ντόπιοι ολιγάρχες- το ακροδεξιό πραξικόπημα είχαν ως οικονομικό στόχο την παράδοση της χώρας στο ΔΝΤ. Αυτή, όμως, η συγκάλυψη δεν θα μπορέσει να συνεχίσει, όταν το ΔΝΤ θα απαιτεί περικοπές, λιτότητα και τα άλλα γνωστά. 


[1] Στις εκλογές του 2012, η κυβέρνηση εξασφάλισε πλειοψηφία με τους ανεξάρτητους και στην κριτική στήριξη των κομμουνιστών – το σύνολο αυτών των ψήφων ήταν σχεδόν 50%. Το κυβερνών κόμμα των Περιφερειών ήρθε πρώτο κόμμα και είχε και το πλεονέκτημα της εκλογής βουλευτών που ήρθαν πρώτοι σε ψήφους. Η αντιπολίτευση πήρε, επίσης, σχεδόν 50% σαν σύνολο, αλλά υπήρχαν έντονες διαφωνίες στους κόλπους της λόγω της προηγούμενης περιόδου, αλλά και της εμφάνισης ενός ακροδεξιού κόμματος που πήρε σχεδόν 10%. Το κόμμα της Τιμοσενκο αντίθετα έχασε 5%. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι κομμουνιστές, οι οποίοι διεκδικούσαν να είναι και η τρίτη θέση στο πολιτικό σύστημα, είχαν μια αισθητή άνοδο υπεδιπλασιάζωντας τα ποσοστά τους – πήραν 13.18% από 5.39%.
Όταν ξέσπασε η συντονισμένη προσπάθεια για ανατροπή της κυβέρνησης από τον Νοέμβριο, η πλειοψηφία της Βουλής στήριζε σταθερά την κυβερνητική στάση. Και ξαφνικά …άλλαξε πλειοψηφία στις 22 Φεβρουαρίου 2014.
 [2] Η εικόνα υπήρχε στο site wikipeida μέχρι τις 26/2. Στις 27 αφαιρέθηκε. Όταν υπήρχε η Φώτο η παραπομπή ήταν σε παραλληρισμους με τις ναζιστικές παρελάσεις. Όμως, προφανώς, οι δυτικοί image makers άρχισαν το damage control τώρα.
[3] Το κόμμα Σβόμποντα, που εκπροσωπεί διάφορες τάσεις της ακροδεξιάς, θεωρεί σαφώς τους συνεργάτες των Ναζί στο δεύτερο παγκόσμιο ως ιστορικούς του προγόνους. Ο ηγέτης του κόμματος, Oleh Tyahnybok,  -που μπορεί να μην είναι και ο πιο ακραίος όπως φάνηκε με την εμφάνιση της βιαίας «Δεξιάς πτέρυγας» είχε δηλώσει από το 2004 και τα επανέλαβε και το 2012- ότι ο εχθρός ήταν [στο Δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο] και είναι σήμερα, για τον ίδιο, η «μοσχοβίτικη –εβραϊκή μαφία» και οι αναφορές τους τόσο στους Ρώσους [Moskali] όσο και στους εβραίους [kikes] θεωρούνται ρατσιστικές προσφωνήσεις.
[4] O Μιχαλολιάκος στην Ελλάδα δεν έχει δηλώσει και πολύ χειρότερα, έτσι και αλλιώς και είναι φυλακή – κατόπιν ευρωπαϊκών πιέσεων λέχθηκε. Προφανώς, στην Ουκρανία θα ήταν χρήσιμος.
Αξίζει να σημειωθεί ότι και ο Arseny Yatsenuk, από το κόμμα της Τιμοσένκο, τον οποίο στηρίζουν οι αμερικανοί, "βρέθηκε" με το χέρι σε ναζιστικό χαιρετισμό σε φωτογραφία, στην τρελή χαρά του ακροδεξιού πραξικοπήματος.
[5] Για αυτό άλλωστε και η αμερικανίδα υφυπουργός, η κ. Νούλαντ, στο αποκαλυπτικό της τηλεφώνημα, όπου καθορίζει με τον αμερικανό πρέσβη τη μελλοντική κυβέρνηση της Ουκρανίας, προσπάθησε να κρατήσει αποστάσεις από το κόμμα Σβόμποντα και τον ηγέτη του – αλλά τελικά αυτοί ήταν οι ένοπλοι που έκαναν παιχνίδι για την αμερικανική πολιτική το Σάββατο 23/2.
[6] Σύμφωνα με κάποιες πληροφορίες ο Πούτιν δεν πολυσυμπαθούσε τον Γιαννούκοβιτς, αν και ήταν ο ντε φάκτο σύμμαχος του λόγω του ότι εξέφρασε το φιλορωσικο πληθυσμό της ανατολής. Η Τιμοσένκο από την άλλη, η οποία είναι ένα είδος Τσοχατζόπουλου στην Ουκρανία -με την διαφθορά που χαρακτηρίζει όλους του ολιγαρχίες- μπορεί να αναδύθηκε το 2004 πουλώντας αντί-ρωσικές κορώνες, αλλά τελικά τα βρήκε με τον Πούτιν λίγα χρόνια μετά και η καταδίκη της είχε ουσιαστικά να κάνει με τις μίζες που εξασφάλισε στη συμφωνία για το φυσικό αέριο με τη Ρωσία.
Η Νούλαντ φέρεται να δήλωσε ότι ήδη οι ΗΠΑ ξόδεψαν 5 δις από το 1991 για να φτιάξουν θεσμούς και υποδομές που θα ευκολύνουν τις παρεμβάσεις τους – η Νούλαντ, βέβαια, τους ονόμασε «δημοκρατικούς» θεσμούς και παρεμβάσεις.
[7] Η Ρωσία ήταν ενοχλημένη και με την αναποφασιστικότητα της ουκρανικής ηγεσίας και του γεγονότος ότι όντως προσπαθούσε να διαπραγματευτεί και με τους μεν και με τους δε. Ή οργισμένη αντίδραση του Μεντβίετεφ στο τέλος ήταν εκφραστική και για τους φιλοδυτικούς αλλα ίσως και ευρύτερα: «Θα διαπραγματευτούμε όταν θα υπάρχει μια αποφασιστική ηγεσία στο Κίεβο, και όχι ένα σφουγγαρόπανο όπως τώρα όπου ξεπλένει τα πόδια του όποιος περάσει».