24 Ιαν 2014

Περιεχόμενα του τεύχους 24 - 31 Ιανουαρίου 2014



ΤΟΠΙΚΑ




  • Η νέα επίθεση ενάντια στο Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας: Κατασκευάζοντας θεάματα για να ασκείται πίεση  ή θα καθοδηγήσουν μερικούς τα απωθημένα και το άγχος του ελέγχου;  http://2ha-cy.blogspot.com/2014/01/blog-post_4983.html



  •  
ΔΙΕΘΝΗ

  • Οι μετατοπίσεις στην Ανατολική Ευρώπη: Καθώς η Δύση παίζει και με το χαρτί της ακροδεξιάς στην Ουκρανία, η Ρωσία εμφανίζεται ευρύτερα ως εναλλακτικός πόλος, http://2ha-cy.blogspot.com/2014/01/blog-post_8271.html
  • Το είδος της κρίσης: όταν ακόμα και ο Economist τα βλέπει σκούρα, οι οικονομολόγοι αρχίζουν να συζητούν τα απαγορευμένα – ρευστότητα με πληθωρισμό, περιορισμό στη ροή κεφαλαίων, και εθελοντική έξοδο από το ευρώ, http://2ha-cy.blogspot.com/2014/01/economist.html

ΚΙΝΗΜΑΤΑ

Κινητοποιήσεις και συγκλίσεις πρακτικών, http://2ha-cy.blogspot.com/2014/01/blog-post_8889.html

 ΣΠΟΝΤΕΣ,

ΑΠΟΨΕΙΣ
Συζητήσεις στο ίντερνετ: Οι επιλεκτικές ευαισθησίες των δημοσιογράφων ή πώς και δεν είχαν κατανοήσει/καταγράψει τόσοι «ειδικοί» την τραπεζιτική κρίση, όταν ερχόταν, http://2ha-cy.blogspot.com/2014/01/blog-post_24.html 



Η αβάστακτη γοητεία της πολιτικής αγυρτείας



Σε πρόσφατες δηλώσεις της, η πρέσβειρα της Τσεχίας είπε μεταξύ άλλων ότι είναι καιρός για τα ελληνοκυπριακά και τουρκοκυπριακά κόμματα να αυξήσουν τις επαφές τους, γιατί κατά την έκφρασή της οι συνομιλίες για το Κυπριακό ευρίσκονται στην κατάψυξη, όπου παρ’ ολίγο να βρεθεί και ο Βίκτωρας Παπαδόπουλος.  Θα ήθελε να πει η κυρία πρέσβειρα, μπορούμε να υποθέσουμε, ότι θα ήταν χρήσιμο να υλοποιηθούν δράσεις, οι οποίες θα φέρουν τον κόσμο των κοινοτήτων κοντά.
Πραγματικά  είναι αλήθεια ότι μετά τα δημοψηφίσματα για το σχέδιο Αννάν οι μαζικές δικοινοτικές συναθροίσεις στο Λήδρα Πάλας αραίωσαν και μίκρυναν.  Αυτό δείχνει ότι το ναυάγιο του σχεδίου Αννάν δεν ήταν μια στιγμιαία αποτυχία, αλλά μια συνειδητή κίνηση ματ προς τη διχοτόμηση. Αυτό είναι το ασφαλές συμπέρασμα που συνάγεται από τις πολιτικές αποξένωσης των κοινοτήτων που ακολούθησαν το σχέδιο. Ακόμα και αυτή τη στιγμή είναι σαφές ότι οι ό,ποιες προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού γίνονται κρυφά στα ψηλά δώματα των πολιτικών εξουσιών, ενώ η λαϊκή συμμετοχή είναι από ελάχιστή,, μέχρι και ανύπαρκτη. Η συνήθης τακτική είναι να παρουσιάζονται έτοιμες συνταγές  τις οποίες ο λαός καλείται να αποδεχτεί ή να απορρίψει. Η μόνιμη ανησυχία  των εξουσιών είναι ότι η εμπλοκή του λαού στη διαδικασία επίλυσης θα οδηγήσει σε μονοπάτια που ανατρέπουν τους δικούς τους σχεδιασμού.


Στη δημοσιότητα τα 40 προσχέδια που εκπόνησαν τα αστέρια της κυπριακής διπλωματίας.


Θα θέλαμε πάρα πολύ να δούμε στη δημοσιότητα τα 40 προσχέδια που απασχόλησαν τις ηγεσίες τους τελευταίους 4 μήνες . Θα ήταν μια καλή ευκαιρία να αντιληφθούμε το παιγνίδι των λίγων κρίσιμων λέξεων, που τελικά απλώς επέτρεψε στον ένα να επιρρίπτει τις ευθύνες της αποτυχίας στον άλλο. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες μας τρία τουλάχιστον από τα προσχέδια θα μπορούσαν να εγκριθούν, αν δεν υπέκυπτε εκ των υστέρων, μάλιστα, ο Ν. Αναστασιάδης στον Νικόλα Παπαδόπουλο.

Ενώ φαίνεται με σαφήνεια ότι οι εμπλεκόμενες δυνάμεις που έχουν συμφέροντα στην περιοχή θεωρούν ότι η λύση του Κυπριακού είναι επείγουσα ή ότι τουλάχιστον κάποιες συνιστώσες του Κυπριακού θα πρέπει να επιλυθούν, έστω και χωρίς συνολική πολιτική λύση. Στο θέμα αυτό ήταν πολύ καθαρός στην πρόσφατη συνέντευξη του στο ΡΙΚ ο ύπατος αρμοστής της Μεγάλης Βρετανίας, ο οποίος είπε ότι το θέμα των υδρογονανθράκων  θα πρέπει να λυθεί έστω και χωρίς λύση του Κυπριακού. Υποστήριξε μάλιστα ότι σε μια ορθολογική διαχείριση της εκμετάλλευσης των υδρογονανθράκων θα ήταν σωστό να μετέχει και η Τουρκία. Εδώ να υπενθυμίσουμε ότι ένα από τα σημεία που προέβαλε ως επιτυχία της επίσκεψης του στη Βρετανία ο Νίκος Αναστασιάδης είναι η εκφρασθείσα βούληση της Μεγάλης Βρετανίας να συμμετέχει στην εκμετάλλευση του υποθαλάσσιου πλούτου της περιοχής.

Ανάλογή θέση για γρήγορη επίλυση του Κυπριακού εξέφρασε με πιο πολλή ένταση ο Αμερικανός  ΥΠΕΞ Τζων Κέρρυ, αλλά και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συχνάκις, αλλά και πολύ πρόσφατα κατά την συνάντηση του με τον κ. Ερντογάν.

Απεναντίας ο Νίκος Αναστασιάδης συμπεριφέρεται ως να θέλει να σπαταλήσει το λεγόμενο παράθυρο ευκαιρίας που υπάρχει μέχρι το Μάρτη με διάφορες προφάσεις. Μια πολιτική που εγκαινίασε από τον καιρό που το ΔΗΚΟ εγκατέλειψε την προηγούμενη κυβέρνηση. Έτσι, παίζει χαρτοπόλεμο με τα προσχέδια λύσης και αντί διαλόγου βάζει μπροστά ΜΟΕ και κύρια το θέμα της Αμμοχώστου. Αλλά, φυσικά, σε μια κυβέρνηση που δείχνει με σαφήνεια την τακτική κωλυσιεργίας  που ακολουθεί, δεν είναι σαφές ότι αν πάρει πίσω την Αμμόχωστο θα «κάτσει στα βραστά της»;
Ένα βασικό σημείο, στο οποίο εστιάζουν οι εραστές της ακινησίας, είναι οι δηλώσεις Ερντογάν στις Βρυξέλλες, σύμφωνα με τις οποίες η λύση του Κυπριακού δεν μπορεί να είναι άλλη από μια ομοσπονδία, η οποία θα απορρέει από δύο ιδρυτικά κράτη. Φυσικά, αυτή είναι πάγια θέση και τακτική της τουρκικής διπλωματίας, η οποία όμως όπως ξέρουμε δεν ήταν εμπόδιο για να διατυπωθεί μια διαφορετική θέση για την κυριαρχία στο σχέδιο Αννάν και στις συνομιλίες Χριστόφια - Ταλάτ. Κάτι ανάλογο λέγεται και από την πλευρά μας πχ ότι θα επιστρέψουν όλοι οι πρόσφυγες ή ότι θα φύγουν όλοι οι έποικοι. Είναι, όμως, σαφές ότι οι «ενδοτικοί» δέχονται ότι κάτι τέτοιο είναι ανέφικτό, ενώ οι απορριπτικοί δέχονται να μη πάει και να μη φύγει κανένας.

Ένα από τα ερωτήματα που έρχονται και επανέρχονται τακτικά στις εφημερίδες και το διαδίχτυο και τίθεται από τους οπαδούς της λύσης είναι ότι οι απορριπτικοί απορρίπτουν, αλλά δεν προτείνουν κάτι συγκεκριμένο. Τελικά, επειδή το ερώτημα τουλάχιστον ουδέποτε απαντάται με κάποια σαφήνεια, έχουμε την άποψη ότι θα πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι ή άρνηση αποτελεί μία θέση. Εννοείται ότι οι εκκρεμότητες που παραμένουν ιεραρχούνται ως λεπτομέρειες που δεν διαφοροποιούν τη βασική θέση.

και ο «κακός» Ντάουνερ
Παρά τη δυστοκία στις συνομιλίες ο «κακός» Ντάουνερ δεν φόρτωσε την  ευθύνη σε κάποια από τις πλευρές και δείχνει έτοιμος να συνεχίσει με υπομονή τη διαμεσολάβησή του. Έγινε λέει σημαντική πρόοδος στο θέμα του κοινού ανακοινωθέντος. Ας αναμένουμε, επομένως, ακόμα λίγο.


Μια ταξική κυβέρνηση: από το φόρο για την ακίνητη περιουσία, μέχρι την περικοπή για την κοινωνική σύνταξη



«Τιμής ένεκεν μας την εδώκαν, που μια ζωή αντζιοπλυνίσκαμεν τους, τζι εσιερώναμεν τους, τζι εκαθαρίζαμεν τους, τζι εμαϊρέφκαμεν τους, τζιαι είπαν μας που πάνω τζιαι το εφκαριστώ»

«Η κοινωνική σύνταξη ήταν η πρώτη κοινωνική παροχή που έδωσε στις γυναίκες , μανάδες , η κυβέρνηση του αείμνηστου Γλαύκου Κληρίδη. Απεξάρτησε τις γυναίκες απο το πορτοφόλι του άντρα τους! Σημαιολογική η παροχή αυτή.» Ν.Σύκας, ΔΗΣΥ Λεμεσου

Η συζήτηση για την κοινωνική σύνταξη ξεκίνησε κάπως δυναμικά από την κυβέρνηση – προσπάθησαν οι δυο αρμόδιοι υπουργοί να το παίξουν «τετελεσμένο γεγονός», μαζί με ένα σιγοντάρισα από τον νέο πρόεδρο του ΔΗΚΟ, αλλά το κλίμα φάνηκε να στραβώνει αμέσως. Οι συνταξιούχοι αντέδρασαν δυναμικά – και μάλιστα υιοθέτησαν μια πρακτική των μαθητών – διέκοψαν την κυκλοφορία για λίγο. Ακολούθησαν ευρύτερες αντιδράσεις. Και μια προσπάθεια του κυβερνητικού στρατοπέδου να τα μαζέψει. Όταν, όμως, μέχρι και  ένα τοπικός παράγοντας του ΔΗΣΥ στην Πάφο έθετε το ζήτημα ότι αν ήθελαν να περικόψουν, δήθεν, υψηλές συντάξεις μπορούσαν να ξεκινήσουν από τις 5.000 ευρώ, τότε η ταξική υποψία ήταν σαφής. Η κίνηση της κυβέρνησης δεν είναι η στόχευση – αυτή είναι η δικαιολογία για να ανοίξει ένα κεφάλαιο περικοπών συντάξεων από τα κάτω. Κάποτε, όταν ξεκίνησε η νεοφιλελεύθερη εκστρατεία στις ΗΠΑ την δεκαετία του 1980, ο Ρ. Ρέιγκαν σαν άλλος Κουλίας ανέμιζε το δήθεν παράδειγμα κάποιου εύπορου γκέι που παίρνει «επίδομα». Είναι η ίδια ρητορική – ξεκινά μια επίθεση στα κατώτερα στρώματα με μια αστεία μετατόπιση ότι δήθεν το θέμα είναι οι πλούσιοι λήπτες. Αλλά, φυσικά, η κυβέρνηση δεν θα τολμήσει να αγγίξει τις παροχές στα ανώτερα στρώματα. Ήδη, την ίδια βδομάδα με τη συζήτηση για την κοινωνική σύνταξη ανακοινωνόταν ότι θα περικόπτονταν ο φόρος σε επιχειρήσεις για να κάνουν προσλήψεις, ενώ οι περικοπές στις πληρωμές των ιερέων σταμάτησαν αμέσως μόλις έβαλε βέτο η αρχιεπισκοπή.[1] Και όμως, ο αρχιεπίσκοπος καυχιόταν μόλις λίγες βδομάδες πριν ότι έχει χρήματα η εκκλησία. Γιατί δεν πληρώνει τους υπάλληλους της τότε; Μερικοί έχουν προνομιακό καθεστώς, προφανώς.

Παρακολουθώντας τις αντιδράσεις των δυο υπουργών, οι οποίοι εμπλέκονται στο θέμα της περικοπής της κοινωνικής σύνταξης, της κ. Αιμιλιανίδου και του κ. Γεωργιάδη, το αίσθημα που αναδυόταν ήταν ότι αυτοί οι άνθρωποι μεγάλωσαν σε ένα προστατευόμενο προνομιακό περιβάλλον και ποτέ δεν σκέφτηκαν ότι μπορεί να υπάρξει ανάγκη να στηριχθούν από ένα μικρό εισόδημα. Ήταν όπως τις ατάκες του υπουργού εσωτερικών ότι όλοι μπορούν να πληρώσουν μερικές δεκάδες ή εκατοντάδες ευρώ για την ακίνητη περιουσία – για να μην πληρώσουν οι πλούσιοι. Η πιο θλιβερή/pathetic παρουσία ήταν η υπουργός εργασίας. Ήταν εντυπωσιακό πως μια γυναίκα αδυνατούσε πλήρως να κατανοήσει ότι το θέμα της κοινωνικής σύνταξης ήταν και θέμα αναγνώρισης της απλήρωτης συνεισφοράς των γυναικών στην οικονομία. Δεν χρειάζεται να είναι κάποιος/α μαρξιστής/στρια ή φεμινίστρια για να κατανοήσει ότι η απλήρωτη εργασία των γυναικών στο σπίτι αποτελεί μέρος του οικογενειακού εισοδηματος ως "κοινωνικός μισθός". Η κ. Αιμιλιανίδου, όμως, φαινόταν χαμένη σε ένα άλλο κόσμο. Θλιβερά χαμένη. Επαναλάμβανε τις ατάκες του κ. Γεωργιάδη για «στάση πληρωμών» χωρίς καν να φαίνεται ότι κατανοεί τον εκβιασμό. Διότι, ουσιαστικά, αποφασίστηκε να γίνει περικοπή στις συντάξεις από το πιο αδύναμο στρώμα – τις συντάξεις των οικοκυρών, οι οποίες ήταν αποκλεισμένες από την μισθωτή οικονομία. Δεν ξεκίνησε η υπουργός λ.χ. από τις υψηλές συντάξεις. Αλλά, τότε θα ενοχλούσε φυσικά τη δική της τάξη, όπως και την τάξη του υπουργού οικονομικών. Ο κ. Γεωργιάδης κάτι πήγε να ομολογήσει αρχικά ότι οι περικοπές είναι γενικότερος στόχος της πολιτικής που εκπροσωπεί – αλλά, όταν είδε τις αντιδράσεις το γύρισε στους "εκατομμυριούχους".



Έτσι, ξαφνικά ανακαλύψαμε ότι έχουμε παρά πολλούς εκατομμυριούχους και εκεί τουλάχιστον οι γυναίκες δεν πρέπει να παίρνουν σύνταξη ως αυτόνομοι άνθρωποι. Έστω και συμβολικά. Όταν άρχισαν, βέβαια, να μπαίνουν κάτω οι αριθμοί ήταν σαφές ότι ο στόχος των περικοπών 10 εκατομμυρίων είχε ως αφετηρία την κοινωνική σύνταξη για ξεκινήσει η επίθεση – φυσικά, δεν υπάρχουν τόσοι εκατομμυριούχοι για να μαζευτούν τα 10 εκατομμύρια. Απλώς, όταν γίνει αποδεκτή η αρχή, όπως έγινε με την έγκριση στον προϋπολογισμό, μετά θα αρχίσουν οι ρητορικές του «Δεν υπάρχει άλλη επιλογή» (η ΤΙΝΑ – There Is No Alternative των βρετανών συντηρητικών) και θα αρχίσουν να κόβουν από οικογένειες εργαζόμενων, μεσαίων, και πιο χαμηλών. Το νόημα είναι ότι τα χαμηλά στρώματα μπορούν να τα βγάλουν και με λιγότερα. Όπως παρατήρησε και ο Α. Μιχαηλίδης στη στήλη του στις 22/1:
«Περάσαμε στην λογική του ορίου της φτώχειας. Οι πάντες πρέπει να ζήσουν στο όριο. Προπάντων οι συνταξιούχοι. Το όριο της φτώχειας είναι 794 ευρώ, ό,ποια συνταξιούχος παίρνει περισσότερα πρέπει να δώσει τα υπόλοιπα στο κράτος, που τα χρειάζεται διότι όπως αποφασίστηκε αυτή δεν τα χρειάζεται, μπορεί να ζήσει με 794 ευρώ.»
Και φυσικά είναι ταξικό το θέμα. Το κράτος, λέει ο κ. Μιχαηλίδης, έχει να παίρνει «97.501.396 ευρώ από δίκες που κέρδισε. Γιατί δεν τα εισπράττει;». Γιατί μας κοροϊδεύει ο κ. Πούφος και η κ. Γιωρκάτζη -που συναντά τους φοροφυγάδες σε δεξιώσεις όμως μας είπε- και δεν μπορούν να μαζέψουν τους φόρους που οφείλονται από τους πραγματικούς εκατομμυριούχους; Εδώ ο κ. Χούριγκαν έτριξε λίγο τα δόντια και άρχισαν μερικοί να φέρνουν τα κεφάλαιά τους από το εξωτερικό. Οι τράπεζες έχουν δόντια, οι υπηρεσίες του κράτους δεν έχουν προφανώς, όταν αφορά στο μεγάλο κεφάλαιο και τις εκροές στο εξωτερικό. Οπότε, άρχισε η εστίαση στις κοινωνικές παροχές.
Το ότι άρχισε και η αντίδραση είναι το ευχάριστο.

Κατά τα άλλα, το σκηνικό μπορεί να φαίνεται, με παράδειγμα την κ. Αιμιλιανίδου, ως αποτέλεσμα τσαπατσουλιάς και μη κατανόησης, αλλά, όταν κοιτάξει κάποιος το ευρύτερο σκηνικό, υπάρχει ένα είδος «στρατηγικής», αντιγραμμένης, έστω από ανάλογες εκστρατείες στο εξωτερικό ή ακόμα και σε παλαιότερες εποχές, η οποία όμως είναι επαναλαμβανόμενη και άρα σκόπιμη. Αν οι συμμετέχοντες απλώς αναπαράγουν χωρίς να σχεδιάζουν, αυτό απλώς δείχνει ότι είναι αναμενόμενοι. Το σκηνικό σε γενικές γραμμές έχει τρία στάδια:
  • πρώτα γίνεται μια προσπάθεια να εμφανιστεί το όλο θέμα ως «αυτονόητο» ότι, δηλαδή, δεν υπάρχουν άλλες επιλογές
  • μετά γίνεται μια προσπάθεια Μετατόπισης της έμφασης -ότι ας πούμε ο στόχος είναι οι «εκατομμυριούχοι την ώρα που κόβεται η κοινωνική σύνταξη!- για να μην φανεί ότι, όχι μόνο είναι μια επιλογή, αλλά είναι και σκόπιμη εναντίον των χαμηλών εισοδημάτων και κοινωνικών στρωμάτων
  •  και τελικά το επιχείρημα καταλήγει σε ένα εκβιασμό -λ.χ. στάση πληρωμών- με στόχο τη διαίρεση του πληθυσμού, έτσι ώστε να ασκηθεί πίεση για να περάσει το μέτρο, αλλά και για να μη διαφανεί ότι γίνεται για να προστατευθούν οι παραχωρήσεις σε ημέτερους προνομιούχους.

Μια σειρά από μικρές θατσερικές «ΤΙΝΕΣ» ή πώς προσπαθούν μερικοί να κατασκευάσουν το δήθεν «δεν υπάρχει άλλη λύση» με την επίκληση μιας υπαρκτής ή ανύπαρκτης εξωτερικής διαταγής..
«Οι χωριάτες από την Μεσαορία..έρχονται στην Λευκωσία στις 10 Μαρτίου 1804, μετά από πολιορκία μπαίνουν μέσα, ζητούν από τον δραγουμάνο, τον πασά, τον Αρχιεπίσκοπο να τους δείξουν τα φιρμάνια που διατάσσουν αύξηση των φόρων…Ο Χατζηγεωργάκης αρνείται να δώσει εξηγήσεις: «δεν δικαιούμαι να δείξω τα φιρμάνια αυτά, ούτε δικαιούστε εσείς να τα ζητήσετε»  
Κ. Κύρρης, Ανατομία του Οθωμανικού Καθεστώτος.


Η γενική στρατηγική των κυπριακών άρχουσων τάξεων ήταν ιστορικά να βασίζονται σε κάποιον εξωτερικό προστάτη, ο οποίος "θα επέβαλε κάτι" – ενώ οι ίδιοι εσωτερικά θα διαφοροποιούνταν. Αυτό έκανε η εκκλησία επί Οθωμανών, αυτό έκανε η αστική τάξη την εποχή της αγγλοκρατίας, όταν συγκροτήθηκε από την τοκογλυφία, ενώ ταυτόχρονα το έπαιζε και ρητορικός ενωτισμός. Η γενική στρατηγική είναι να διασφαλιστεί ότι θα μπορεί να φορτώσει κάπου αλλού την ευθύνη – γι’ αυτό ήθελε μνημόνιο από το 2011. Για να μπορεί να λέει ότι η τρόικα το επιβάλλει. Και γι’ αυτό γινόταν όλη εκείνη η εκστρατεία, που έφτασε σε βαθμό απειλής να στερηθεί το κράτος δάνειο από τους ημικρατικούς, για να πιεστεί να υποχωρήσει σε διάφορα η τότε κυβέρνηση – για να λένε μετά, «αφού τα δέχθηκαν εκείνοι..». Έτσι, η Ευρώπη, την οποία ο καημένος ο κ. Κληρίδης τη φαντάστηκε την δεκαετία του 1990 σαν είδος μηχανισμού για τη λύση του κυπριακού, μετατρέπεται τώρα σε ένα μηχανισμό επιβολής, όπου η αστική τάξη, με εκπρόσωπο το ΚΕΒΕ και την ΟΕΒ - η ΟΕΒ πια μιλά λες και είναι η κυβέρνηση λ.χ. – «δεν μπορούμε να πληρώνουμε» είπε ο κ. Πήλικος- χρησιμοποιεί το τί θέλει η τρόικα για να επιβάλει τις θέσεις της. Και ήταν ήδη φανερό από το Ιούλιο του 2012 ότι οι εργοδοτικοί σύνδεσμοι πρότειναν περισσότερα και σκληρότερα μέτρα από αυτά που ήθελε η τρόικα. Έτσι και τώρα, η κυβέρνηση ως εκφραστής των εργοδοτικών οργανώσεων εισηγείται η ίδια μέτρα, και μετά χωρίς να έχει ιδιαίτερο πρόβλημα ότι ήταν τάχα θέση της τρόικα. Το πιο κλασικό παράδειγμα, αυτής της στρατηγικής ήταν οι νομοθεσίες για τη φοροδιαφυγή και ο φόρος για την ακίνητη. Τις νομοθεσίες για τη φοροδιαφυγή τις ναυάγησαν σκόπιμα το τέλος του 2012, ενώ τον νόμο για την ακίνητη, για τον οποίο επέμενε τελικά και η τρόικα, τον καθυστέρησαν μέχρι που κέρδισαν τις εκλογές, και μετά ανέθεσαν σε ένα μέλος οικογένειας με ιδιοκτησία και συμφέροντα γης, τον κ. Χάσικο, να ετοιμάσει ένα νέο νομοσχέδιο, ώστε να φορτωθεί το βάρος στους μικροϊδοκτήτες, αντί στους μεγαλοϊδιοκτήτες, όπως ήταν το αρχικό νομοσχέδιο. Αυτή ήταν και η λογική άλλωστε του πρώτου, καθολικού, κουρέματος καταθέσεων, το οποίο δεν πέρασε. Το νομοσχέδιο για την ακίνητη ήταν η πρώτη ξεκάθαρη ταξική κίνηση της νέας κυβέρνησης και το πλαίσιο - «φταίει η τρόικα, άρα πληρώστε χωρίς συζήτηση»- το οποίο επαναλαμβάνεται από τότε. Έτσι έγινε και με την κοινωνική σύνταξη. Επειδή, όμως, το ψέμα ότι το θέλει η τρόικα άρχισε να ξεφτίζει μετά τις αντιδράσεις για τα μαθητικά κόμιστρα, τώρα η κυβέρνηση χρησιμοποίησε άλλο κόλπο – πέρασε πρώτα τις περικοπές στον προϋπολογισμό, και μετά ανακοίνωσε ότι θα τις έκανε. Το σενάριο είναι το ίδιο. «Μας το επιβάλουν». Ο στόχος είναι σαφής – μια ταξική φορολογία, της οποίας την ευθύνη δεν τολμούν να αναλάβουν. Κάπως έτσι γινόταν και με τη φορολογία επί Οθωμανών. Η εκκλησία νοίκιαζε τους φόρους και μετά φόρτωναν το έξτρα κόστος στην Κωνσταντινούπολη. Μέχρι που το ψυλλιάσθηκαν οι ‘χωριάτες και έκαψαν το αρχοντικό του Χατζηγεωργάκη Κορνέσιου το 1804.

Η κοινωνικοποίηση των ζημιών μέσα από την ταξική επιβολή φόρων από τα κάτω προς τα πάνω
Μετά την προσπάθεια να διασφαλιστεί ο μύθος ότι το υπό συζήτηση μέτρο «επιβάλλεται», τότε εμφανίζεται το θέατρο της συζήτησης – «είμαστε ανοικτοί σε εισηγήσεις» είπε σε μια φάση ο κ. Χάρης και μετά το ξέχασε και έφυγε για το εξωτερικό. Τόσο σοβαρά το εννοούσε. Ενώ, αν ήταν με τον σύνδεσμο ξενοδόχων, στον οποίο συμμετέχει και η οικογένεια του, φυσικά και θα θυμόταν. Η υποτιθέμενη προσφορά για «συζήτηση» είναι για να συγκαλυφθεί η ταξική μορφή των μέτρων. Μια απλή σύγκριση είναι σαφής – η προηγούμενη κυβέρνηση λ.χ. -αλλα και κυβερνήσεις σε άλλες μνημονιακές χώρες- φρόντιζε να εφαρμόζει τις περικοπές με κάθετο τρόπο – ξεκινώντας δηλαδή από τους υψηλόμισθους, τα ψηλά εισοδήματα, και μετά προχωρούσε στους χαμηλόμισθους, θέτοντας μάλιστα και ένα κατώτατο όριο. Η νυν κυβέρνηση κάνει το ανάποδο. Είτε εφαρμόζει ταξικά οριζόντια μέτρα, απλώνοντας δηλαδή τη ζημιά σε όλους, αντί να την κατανείμει αναλόγως εισοδήματος - όπως γίνεται με την «προοδευτική φορολογία»- προστατεύοντας έτσι τον πλούτο, είτε, όπως στην προκειμένη περίπτωση, εφαρμόζει ταξικά μέτρα, όπου η εστίαση των περικοπών γίνεται σε παροχές αδύναμων κοινωνικών ομάδων. Έτσι, η εξάρτηση της γυναίκας από το εισόδημα του άντρα της, θα μπορούσε να θεωρήσει κάποιος ότι είναι κάτι ξεπερασμένο, πια, ιστορικά - αλλά η κ. Ζέτα χωρίς ίχνος ενδοιασμού -ή έστω μια ευαισθησία για την ιστορική εμπειρία του φύλου της- το αποδέχθηκε αυτονόητα και μάλιστα ψάχνει και αυτή να βρει «εκατομμυριούχες». Τα μαθηματικά όμως είναι απλά – αφού η κ. Ζέτα δέχθηκε τους αριθμούς που της επέβαλαν τα αγόρια, τότε, όταν δεν βρει τις εκατομμυριούχες και τα λοιπά παραμύθια, θα στραφεί στις υπόλοιπες γυναίκες. Διότι το θέμα για όσους καταλαβαίνουν είναι που θα εστιαστούν οι περικοπές. Και φυσικά, δεν εστιάστηκαν στα πάνω στρώματα. Ούτε σε αυτούς που έβγαλαν έξω τα κεφάλαια τους.
Αν κάποιος ήθελε να αποφύγει το όλο θέμα θα μπορούσε απλώς να χρησιμοποιήσει άλλα διαθέσιμα κεφάλαια – εδώ συζητούσαν με τόση άνεση για 100 εκατομμύρια για πυραυλάκατους. Και βέβαια. θα μπορούσε να αναφέρει κάποιος και τα επιπρόσθετα έξοδα από τον φόρο ακίνητης – τον οποίο πλήρωσαν οι μικροϊδιοκτητες τελικά, όπως έδειξαν τα στοιχεία.

Το πιο προβληματικό αυτής της νοοτροπίας για την οικονομία είναι η αδυναμία να κατανοηθεί ότι αυτές οι κοινωνικές παροχές μέσα στα πλαίσια της κοινωνικής οικογενειακής αλληλεγγύης στηρίζουν όχι μόνο τους ηλικιωμένους, αλλά και το ευρύτερο οικογενειακό δίκτυο γύρω τους. Η κυβέρνηση ακόμα δεν έχει αντιληφθεί ότι είναι η διαθέσιμη ρευστότητα που περιόρισε την ύφεση –….Αυτό που κάνει η κυβέρνηση είναι να αντλεί από αυτήν τη ρευστότητα για να ‘γλιτώσει’ τα ανώτερα στρώματα, τα οποία είτε έχουν τα κεφάλαια τους στο εξωτερικό, είτε είναι χρεωμένοι στην Τράπεζα Κύπρου.


Ο εκβιασμός ως στρατηγική συγκάλυψης και μετατόπισης της έμφασης από τα χρήματα που σπαταλούνται στους ημέτερους
Το τρίτο στάδιο είναι η τρομοκράτηση. Ο κ. Σιακόλας χρησιμοποιεί λ.χ. την ανεργία για να επιβάλει το ωράριο που ελπίζει ότι επιχειρηματικά θα βγάλει νοκ άουτ τους μικροκαταστηματάρχες, ο κ. Γεωργιάδης χρησιμοποιούσε, τον καιρό της διαπραγμάτευσης με την τρόικα, την απειλή της «στάσης πληρωμών» -την οποία προσπαθούσε να κατασκευάσει ο ίδιος με τις απειλές σε ημικρατικούς να μην δανείζουν στο κράτος , τότε για να εκβιάσει την αποδοχή των όρων του ΚΕΒΕ και της τάξης του μέσω τρόικας. Τώρα, χρησιμοποιείται το μνημόνιο και η κρίση για να εκβιαστούν αποφάσεις άντλησης χρημάτων από την πλειοψηφία. Ο εκβιασμός δεν είναι απλώς εξαπάτηση με την έννοια ότι η κυβέρνηση κατασκευάζει την πίεση και μετά καμώνεται ότι ήρθε μόνη της. Έχει να κάνει και με το ότι πίσω από τα εκβιαστικά σενάρια, υπάρχει σκόπιμη απόκρυψη: η κυβέρνηση λ.χ. αφήνει αρκετούς από την τάξη που εκπροσωπεί να έχουν κεφάλαια στο εξωτερικό και να μην εκπληρώνουν τις εσωτερικές υποχρεώσεις τους. Και ταυτόχρονα. η κυβέρνηση επιλεκτικά σπαταλεί χρήματα για επιδείξεις και θεάματα, ενώ αποκόπτει από τους «άλλους»: με το καλημέρα η κυβέρνηση έφτιαξε ένα «επιτελείο προπαγάνδας» στο προεδρικό, το οποίο δεν έχει στόχο να βοηθήσει τον πρόεδρο σε κάτι που έχει  να κάνει με το συνταγματικό του έργο – η βασική δουλειά του επιτελείου είναι να κατασκευάζει θεάματα για να παραπλανεί το κοινό. Διότι αν αυτά που κάνει η κυβέρνηση ήταν ξεκάθαρα, τί τα θέλει τα 8 άτομα τη στιγμή μάλιστα που οι περισσότεροι ιδιοκτήτες ΜΜΕ τη στηρίζουν επίσης – με το αζημίωτο βέβαια. Ακόμα και από εκεί, από τους καναλάρχες, θα μπορούσε να πάρει λ.χ. τα 10 εκατομμύρια η κυβέρνηση. Χρωστούν αρκετά μέσω Βέλιστερ. Αλλά εκείνα τα λεφτά δεν ενδιαφέρουν την κυβέρνηση. Ύστερα η κυβέρνηση ξόδεψε ένα άλλο γερο κονδύλι μερικών εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ για να εξαγοράσει το ΔΣ της Κεντρικής Τράπεζας – έφτιαξε πόστα εκτελεστικών συμβούλων με 100.000 αμοιβή και εκτόξευσε τις αμοιβές των μελών του ΔΣ από 1.700 σε 30.000 ευρώ. Και φυσικά, υπάρχουν και τα «υφυπουργεία» που θέλει να δημιουργήσει η κυβέρνηση – ξαφνικά για εκείνα υπάρχουν χρήματα. Και κατά τα άλλα, φταίει η κοινωνική σύνταξη. Είναι εμφανές ότι η κυβέρνηση έχει ως στόχο να μοιράζει τα χρήματα στους ημέτερους – και για να το κάνει αυτό πρέπει να κόψει από Άλλους.

Το πιο προβληματικό αυτής της νοοτροπίας για την οικονομία είναι η αδυναμία να κατανοηθεί ότι αυτές οι κοινωνικές παροχές μέσα στα πλαίσια της κοινωνικής οικογενειακής αλληλεγγύης στηρίζουν όχι μόνο τους ηλικιωμένους, αλλά και το ευρύτερο οικογενειακό δίκτυο γύρω τους. Η κυβέρνηση ακόμα δεν έχει αντιληφθεί ότι είναι η διαθέσιμη ρευστότητα που περιόρισε την ύφεση – και αυτή η ρευστότητα είναι κληρονομιά της πολιτικής της προηγούμενης κυβέρνησης και της αντίστασης στο καθολικό κούρεμα των καταθέσεων. Αυτό που κάνει η κυβέρνηση είναι να αντλεί από αυτή τη ρευστότητα για να ‘γλιτώσει’ τα ανώτερα στρώματα, τα οποία είτε έχουν τα κεφάλαια τους στο εξωτερικό, είτε είναι χρεωμένοι στην Τράπεζα Κύπρου. Το όριο πλησιάζει και η κοινωνική αντίδραση είναι ένα βήμα πιθανώς από τις άτσαλες μεταφορές πρότυπων της δεκαετίας του 80, ή και την αστεία υπεροψία των αστών που δεν έμαθαν ακόμα να τηρούν τις υποχρεώσεις τους.





[1] Την ίδια περίοδο ο Αρχιεπίσκοπος έκανε δηλώσεις για νέες επενδύσεις της εκκλησίας. Πληρώνει το Δημόσιο τα έξοδα για να κάνει επενδύσεις ο ιδιωτικός τομέας – διότι όπως λειτουργεί οικονομικά η Εκκλησία στον ιδιωτικό τομέα ανήκει.  http://www.tothemaonline.com/koinonia/arxiepiskopos-sintoma-ttha-voithisume-me-megala-erga

Οι μίζες για τους εξοπλισμούς και η αβάσταχτη σιωπή στην κυπριακή Δημόσια Σφαίρα


«Εκείνο που θα πρέπει πλέον να αναμένεται, δεν είναι την αποθεραπεία αλλά το επόμενο απόστημα που θα σπάσει. Μάγος δεν είμαι αλλά μία υποψία την έχω, η οποία και προκύπτει από το γεγονός ότι συνεχίζεται στην Αθήνα η δίκη Τσοχατζόπουλου και της «ακολουθίας» του, (μεταξύ των οποίων και ο τέως υπουργός εσωτερικών της ΚΔ Ντίνος Μιχαηλίδης και ο υιός του), για τις μίζες των TOR M1. Θυμίζω ότι το αντιπυραυλικό αυτό σύστημα, αγοράστηκε μετά από το πανάκριβο φιάσκο των S300, οι οποίοι κατέληξαν στην Κρήτη κι έκαναν φέτος και την πρώτη τους βολή στον γάμο του Καραγκιόζη. Αυτονόητα λοιπόν προκύπτει το ερώτημα: Αν για τους πολύ πιο φθηνούς TOR M1 υπήρξαν μίζες τόσων εκατομμυρίων, σύμφωνα με το κατηγορητήριο, για τους πολύ πιο ακριβούς S300, δεν υπήρξαν μίζες; Γιατί άραγε ουδείς αγγίζει το κεφάλαιο εξοπλιστικά προγράμματα στην Κύπρο;» Α. Παράσχος
Μια αμήχανη σιωπή: στην Ελλάδα μιλούν συνεχώς για μίζες μέσω Κύπρου, θα δικάσουν τέως υπουργό, και εδώ…
Η συζήτηση για τις μίζες στην Ελλάδα διευρύνεται. Τη περασμένη βδομάδα, η έκδοση του περιοδικού Hot.Doc είχε ένα αποκαλυπτικό αφιέρωμα για το πώς διακινούνται οι μίζες και το πώς η Siemens ήταν ένας νευραλγικός κόμβος στο όλο σκηνικό. Και εξηγούσε τους μηχανισμούς μέσα από τους οποίους διακινούνταν οι μίζες – βασικά, εμφανίζονταν κεφάλαια στην Ελλάδα και αποθηκεύονταν κεφάλαια στο εξωτερικό.
«Ο τρόπος του δανείου: ο άνθρωπος που έπρεπε να χρηματιστεί, έπαιρνε ένα δάνειο από τράπεζα του εξωτερικού. Τα χρήματα μεταφέρονταν στην Ελλάδα στον δανειολήπτη, αλλά το δάνειο αποπλήρωνε στο εξωτερικό μέσω offshore εταιρείας..[αυτοί που πλήρωναν την μίζα]» [Hot. Doc. σελ. 12]
Και το χρονικό πλαίσιο δεν ήταν τυχαίο – η κούρσα των εξοπλισμών ξεκίνησε μετά από τα Ίμια το 1996, και σε ανάλογο χρόνο ξεκίνησε και η κυπριακή περιπέτεια σπατάλης για τους S300. Μάλιστα, η σύνδεση των γεγονότων και με τις πολιτικές εξελίξεις δείχνει ότι το δήθεν «πατριωτικό κύκλωμα», που πόνταρε στην όξυνση της έντασης -και σε Κύπρο και σε Ελλάδα θα μπορούσε να προσθέσει κάποιος- περιστρεφόταν γύρω από τον Τσοχατζόπουλο. Δεν ήταν λοιπόν μόνο οι μίζες – ήταν και ένα είδος σκόπιμης πολιτικής. Και όταν η ανάλυση συμπεριλάβει και το τί γινόταν τότε στην Τουρκία, θα φανεί ίσως πιο καθαρά πως η εθνικοφροσύνη και στις δυο  πλευρές του Αιγαίου, πόνταρε τότε στην υστερία. Άρα και το «ευχαριστώ για όλα Άκη», δεν ήταν τυχαίο. Ο κ. Τσοχατζόπουλος θεωρητικά θα μπορούσε να ήταν ενάντια στο συμβιβαστικό κ. Κληρίδη – αλλά τότε ο Κληρίδης είχε φορέσει τα άμφια των πυραύλων, η κυβέρνηση του συμμετείχε ενεργά στην κατασκευή εθνικών θεαμάτων και είχε την ενεργή στήριξη του απορριπτικού μπλοκ – με τον Ντίνο Μιχαληλίδη πρωτοστάτη. Για να ύπαρχε εκείνη η παράδοξη σύμπνοια απορριπτικών με τον συμβιβαστικό Κληρίδη, κάτι πρέπει να υπήρχε σαν συγκολλητική ουσία. Οι μίζες είναι η μόνη λογική ερμηνεία – και ο κ. Μιχαηλίδης ήταν απλώς το σύμπτωμα. Το κυπριακό σκάνδαλο είναι χειρότερο και θυμίζει τη συγκάλυψη των τραπεζών – και γιατί το κόστος για μια μικρή οικονομία ήταν σαφώς πολύ μεγαλύτερο, αλλά και γιατί η σιωπή που περιβάλλει το θέμα είναι από μόνη της ύποπτη.

Μια εν δυνάμει ερμηνεία για τη μέχρι τώρα σιωπή είναι ότι πολλές αγορές οπλισμού γίνονταν κοινή συναινέσει, άρα στο βαθμό που υπήρχαν μίζες θα εμπλέκονταν άτομα από διάφορα κόμματα. Μετά είναι και το ταμπού του εθνικού – υποτίθεται ότι το θέμα αφορά στην εθνική φρουρά, άρα δεν συζητείται δημόσια. Και όμως, οι S300 είναι ένα κραυγαλέο σκάνδαλο, το οποίο σχετίζεται όχι μόνο με τις μίζες για την άμυνα, αλλά και με ένα είδος εκλογικής απάτης – χρησιμοποιήθηκαν δημόσια χρήματα για να κατασκευαστεί το θέαμα μιας προεκλογικής εκστρατείας. Και ακόμα χειρότερα, τα σημερινά σκάνδαλα στην Ελλάδα περιστρέφονται, ουσιαστικά, γύρω από τους πύραυλους που θα αντικαθιστούσαν τους S300. Στον παράξενο κόσμο της κυπριακής ελίτ, πρέπει να πιστέψουμε ότι η ελληνική κυβέρνηση και ο κ. Τσοχατζόπουλος έτρεξαν να αγοράσουν τους ΤΟR M1 χωρίς να συζητήσουν με την κυπριακή κυβέρνηση – παρά το ότι είναι τεκμηριωμένο και το ότι ο κ. Τσοχατζόπουλος βοήθησε στην εκλογή Κληρίδη τότε, και το ότι ένας υπουργός του, ο κ. Μιχαηλίδης, μεσολαβούσε για τις μίζες. Για κάποιο μαγικό λόγο, ο τότε υπουργός άμυνας δεν ήξερε υποτίθεται.

Όλο από εδώ περνούν οι μίζες, αλλά εμείς δεν ξέρουμε τίποτα, μήτε ξέπλυμα ξέρουμε,  μήτε…

Όμως, υπάρχει ένα ακόμα επίπεδο που είναι ενδιαφέρον. Αυτό αφορά στο γεγονός ότι οι μίζες διακινούνταν μέσω εταιρειών από την Κύπρο, εκτός από τις σακκούλες που υποτίθεται μετέφερε ο υπουργός εσωτερικών, χωρίς τάχα μου να το ξέρουν οι υπόλοιποι. Σε αυτές τις εταιρείες βρέθηκε η ελληνική έρευνα αυτήν τη βδομάδα. Ο κ. Εμμανουήλ -πρώην επικεφαλής των Ελληνικών Ναυπηγείων- στην απολογία του παρέπεμψε στο ότι μερικά από τα χρήματα, για τα οποία τον κατηγορούν, τα πλήρωσε σε εταιρείες, οι οποίες είναι γραμμένες στην Κύπρο και πλήρωσε ένα ποσό στον κ. Π. Σαρρή. Λέει το κατηγορητήριο:
«Στις 4 Ιανουαρίου 2002 εμφανίζεται να πήρε ποσό 792.690 δολαρίων, το οποίο εμβάστηκε από τραπεζιτικό λογαριασμό στην ελβετική UBS….στον άλλο λογαριασμό…της εταιρείας INVECO Holdings SA, συμφερόντων του Σ. Εμμανουήλ.
Στις 24 Απριλίου 2002 πήρε ποσό 1.390.603 ευρώ, το οποίο εμβάστηκε από τον λογαριασμό της ΜΙΕ…στον ίδιο λογαριασμό της INVECO.
Τον Οκτώβριο του 2002 φέρεται να πήρε από τραπεζιτικό λογαριασμό της εταιρείας HDW/Ferrstaal το αστρονομικό ποσό των 17.276.000 ευρώ, το οποίο εμβάστηκε στην υπεράκτια Mettalco ltd συμφερόντων Εμμανουήλ…»

Βέβαια, ο καθένας μπορεί να έχει ότι επιχειρήσεις θέλει και να πληρώνει όσα θέλει τους δικηγόρους του. Αλλά και πάλι φαίνεται ότι ένα επίμαχο κεφάλαιο πέρασε από την Κύπρο – και γύρω μας υπάρχει μια σιωπή που κραυγάζει από μόνη της. Τόσα άλλα ασήμαντα κατασκευάζονται ως θέμα και θέαμα και αυτό όχι; Ούτε μια ερώτηση τέλος πάντων τί είδους χρήματα, και για ποιές υπηρεσίες, πληρώθηκαν στον κ. Σαρρή; Με βάση τη λογική λ.χ. που η κυπριακή Εισαγγελία - ή τέλος πάντων ο βοηθός Γενικός Εισαγγελέας - έφτιαξε το κατηγορητήριο για τη Δρομολαξια – ότι κάποιος κατηγορούμενος είπε ότι έδωσε χρήματα σε κάποιον άλλο, δεν θα έπρεπε να τεθεί  τουλάχιστον ένα ερώτημα για τη συναλλαγή με τον κ. Σαρρή; Έτσι για την τιμή των «όπλων»;

Και η όλη συναλλαγή παραπέμπει στα «παράδοξα» σκηνικά, τα οποία δημιούργησαν οι off shore εταιρείες και τα δικηγορικά γραφεία που τις διαχειρίζονται. Η επίμονη, και αστεία [;], στάση των πολιτικών και ιδιαίτερα των δικηγόρων ότι τάχα μου δεν γινόταν ξέπλυμα μέσω Κύπρου, έμοιαζε με την τακτική του «φωνάζω για να λογοκρίνω». Κάποτε θα πρέπει να δοθούν εξηγήσεις για διάφορα – μέχρι και το δικηγορικό γραφείο του νυν προέδρου θα ήταν καλά να εξηγήσει μερικές συναλλαγές, όπως η παράδοξη Makra Investments του 2003-04 και η Sobibank. Και δεν είναι το μόνο δικηγορικό γραφείο που θα ήταν καλά να δώσει εξηγήσεις.

Οπότε το να περιμένει κάποιος κάτι από την κυπριακή εισαγγελία, θα ήταν υπερβολικό.

Η ελπίδα στο παρόν στάδιο εστιάζεται στις αποκαλύψεις από την έρευνα στην Ελλάδα. Και η προσφυγή πολιτών σε ευρωπαϊκά δικαστήρια για να απαιτήσουν έρευνες και αποκαλύψεις τις οποίες το τοπικό σύστημα συγκαλύπτει.
Για την ώρα το γραφείο του κ.Σαρρή δεν εξέδωσε καμία ανακοίνωση.

Ο κ. Σαρρή απλώς έκανε τράφ;
Απλώς αναδημοσιεύουμε απόσπασμα από την απολογία του κ. Εμμανουήλ που αναφέρει ότι πλήρωνε εκατοντάδες χιλιάδες ή και εκατομμύρια στον κ. Σαρρή. Για την τιμή των «όπλων» τουλάχιστον:
«Αναφορικά με την σημαντικότερη, κατά το κατηγορητήριο, υπό
στοιχείο δ’ καταβολή: Φέρομαι τον Οκτώβριο του έτους 2002 να έχω λάβει το ποσό των 17.276.000 Ευρώ, το οποίο εμβάσθηκε από τραπεζικό λογαριασμό της προμηθεύτριας εταιρείας HDW/FERROSTAAL σε λογαριασμό της εταιρείας Metalco Int. Ltd, συμφερόντων – κατά το κατηγορητήριο – δικών μου.
Επ’ αυτών υπογραμμίζω τα παρακάτω:
Η εταιρεία HDW (Howaldtsweke – Deutsche Werft A.G., Kiel), και όχι η, σύμφωνα με τα στοιχεία της δικογραφίας, «αμαρτωλή» εταιρεία FERROSTAAL, και μάλιστα σε εκτέλεση νόμιμης υποχρεώσεώς της προς την συμφερόντων μου εταιρεία Inveco Ltd και δη εκ της παροχής των συμβατικών υπηρεσιών, κατέβαλε στην Inveco Ltd την 08-10-2007 μέσω της εταιρείας  Metalco International Ltd το ποσό των 16.276.000 Ευρώ. Το ποσό αυτό αυθημερόν μεταφέρθηκε στον λογαριασμό του δεσμεύοντος τον λογαριασμό της Inveco Ltd Κυπρίου Δικηγόρου κ. ΠΟΛΑΚΗ ΣΑΡΡΗ.
Εκ του ως άνω ποσού παρακράτησε ο κ. Πολάκης Σαρρής τη νόμιμη
αμοιβή του και τα έξοδά του ανερχόμενα εν συνόλω στο ποσό των 2.276.000 Ευρώ.»
Ολόκληρη η απολογία του Σωτηρίου Εμμανουήλ του Γεωργίου: http://www.tovima.gr/files/1/2014/01/17/apologitikof.pdf
Ο κατηγορούμενος λέει ότι τα λεφτά τα πήρε «νόμιμα», και ότι πλήρωσε νόμιμα κλπ. Η εισαγγελία ότι η διαδικασία ήταν μηχανισμος συγκάλυψης μιζών.. Ο κ. Σαρρής, ο οποίος αναφέρεται σε σχέση με αυτήν την διαδικασία,  τι ρόλο έπαιζε; Αν δηλαδή αυτά τα χρήματα ήταν από μίζες, και οι δυο εταιρείες ήταν οχήματα διακίνησης τέτοιων, τότε λογικά τιθεται το ερώτημα αν και τι  ήξερε ο κ. Σαρρής; Χωρίς εξήγηση, υπάρχει και η αιρετική ερώτηση, πώς να το κάνουμε; μήπως εγιναν [έστω συνειδητά η μη] διευκολύνσεις στη υπόγεια μεταφορά κεφαλαίων;.

Και μόνο ότι δεν τίθεται καν η ερώτηση είναι αξιοσημείωτο.


Η νέα επίθεση ενάντια στο Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας: Κατασκευάζοντας θεάματα για να ασκείται πίεση ή θα καθοδηγήσουν μερικούς τα απωθημένα και το άγχος του ελέγχου;



Η προσπάθεια της Αλήθειας να επαναφέρει το θέμα της επίθεσης ενάντια στο Διοικητή της Κεντρικής, αξίζει να καταγραφεί – και γιατί η συγκεκριμένη εφημερίδα έχει την προϊστορία της σε σχέση με την προσπάθεια συγκάλυψης των τραπεζιτικών σκανδάλων[1] αλλά και για να καταγράφονται οι προσπάθειες, που γίνονται για έλεγχο της Κεντρικής – από το παλιό τραπεζιτικό κύκλωμα.

Η «Αλήθεια» που θέλει να ελέγχει ο ιδιοκτήτης της πολύ περισσότερα από όσα ο ίδιος παραδέχεται: η επαναφορά της επίθεσης ενάντια στον κ. Δημητριάδη απλώς θυμίζει τί δεν θέλει να θυμάται το προεδρικό;..
Τη Δευτέρα, 20/1 η Αλήθεια κυκλοφόρησε με πρωτοσέλιδο ότι η Γενική Εισαγγελία θα ασκούσε «ποινική δίωξη» στο Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας, λόγω της υπόθεσης με την «ετεροχρονισμένη υπογραφή» ενός συμβολαίου με την Αλβάρεζ και Μάρσαλ τον περασμένο Μάρτιο. Σε εκείνο το πλαίσιο, όταν κινδύνευε με κατάρρευση το τραπεζιτικό σύστημα λόγω των αποφάσεων των Γιούρογκρουπ, ο Διοικητής ζήτησε βοήθεια -όπως λογικά έπρεπε να κάνει- για να χειριστεί την πρωτόγνωρη κατάσταση που δημιούργησε κυβέρνηση και την οποία έπρεπε να χειριστεί ο ίδιος. Φυσικά, η στάση του Διοικητή, ο οποίος δεν ελεγχόταν από τα κυκλώματα των τραπεζιτών, ενοχλούσε από πριν. Αλλά σε εκείνο το πλαίσιο η επικοινωνιακή επίθεση εστιάστηκε και πάνω του – ήταν και μια κίνηση μετατόπισης της έμφασης, αλλά ήταν και μια κίνηση με στόχο τον έλεγχο της Κεντρικής. Και οι επιθέσεις επανέρχονταν κάθε φορά που υπήρχε θέμα με τις τράπεζες – είτε ήταν το θέμα του διαχωρισμού της Τράπεζας Κύπρου σε εμπορική και κτηματική, είτε ο διορισμός του νέου ΔΣ. Στο τελευταίο πλαίσιο, εξαπέλυσε μια επίθεση αρχικά ο κ. Αναστασιάδης, οποίος, όπως όλοι υποψιάζονται πλέον, έχει απωθημένα γιατί δεν το συγκάλυψε ο διοικητής σε σχέση με τις εκροές του πεθερού του πριν το Γιούρογκρουπ. Αν και αν ήταν πιο λογικός θα έπρεπε μάλλον να είναι ευγνώμων που ο διοικητής δεν δήλωσε από τον περασμένο Μάρτιο ότι του είχε πει για το κούρεμα από τις 6 Μαρτίου – και άρα όλα όσα έλεγε για το πιστόλι στον κρόταφο κλπ, ήταν απλώς δικαιολογίες και παραπλάνηση.  Όταν αυτή η συνειδητοποίηση, ότι υπάρχει και προσωπικό απωθημένο από το προεδρικό, γράφεται και στον Πολίτη της Κυριακής, θα έπρεπε λογικά και ο πρόεδρος και το επιτελείο της προπαγάνδας να κατανοήσουν ότι εκτίθενται με το να επιμένουν - γιατί κάθε επίθεση θυμίζει όλο και πιο πολύ την υπόθεση Λούτσιου. Αλλά δεν ήταν μόνο ο πρόεδρος.

Μια υπενθύμιση των αντιφάσεων και των εξόφθαλμων συγκρούσεων συμφερόντων πίσω από τις επιθέσεις που «ευλογεί» το παλιό κύκλωμα των τραπεζών, που δεν μπορεί ακόμα να αποδεχθεί ότι έχασε τον έλεγχο στο πάλαι ποτέ απολυταρχικό φέουδο των τραπεζών
Η επίθεση το φθινόπωρο ήταν έντονη και από διάφορες πλευρές και είχε ως στόχο, εμφανώς, τον έλεγχο της Κεντρικής. Τότε έγινε και η σκανδαλώδης αύξηση των απολαβών των μελών του ΔΣ, και σε εκείνο το πλαίσιο, ο κ. Κωνσταντίνου, το μόνο μέλος το οποίο είχε διοριστεί από την προηγούμενη κυβέρνηση, άλλαξε απότομα στάση και άρχισε να κατηγορεί το διοικητή. Και έτσι, ανάμεσα σε διάφορες φούσκες που εξαπολύθηκαν τότε -από τις κάμερες που υποτίθεται τοποθετήθηκαν μέχρι το ταξίδι της ιδιαιτέρας του διοικητή στο Λονδίνο- ήταν και η ετεροχρονισμένη υπογραφή. Η οποία και πάλι από μόνη της δείχνει τη μεροληψία του κ. Ρ. Ερωτοκρίτου που ανέλαβε να προωθήσει το θέμα. Διότι ήταν σαφές επίσης ότι, ενώ ο Διοικητής είχε καλέσει για παρέμβαση της Γενικής Εισαγγελίας, παρέβηκε μονομερώς ο κ. Ρίκκος – και η Αλήθεια μάλιστα χαιρετούσε την παρέμβαση ως είδος επίθεσης ενάντια στο Διοικητή. Έτσι, αντί να γίνει έρευνα για τις διαρροές εμπιστευτικών έγγραφων, ο κ. Ερωτοκρίτου άλλαξε και τους αστυνομικούς της υπόθεσης και άρχισε να διαρρέει σε τακτά διαστήματα διάφορα στον τύπο για να δημιουργεί κλίμα πίεσης.

Γενικότερα ωστόσο, η τότε εκστρατεία κόπασε, καθώς φάνηκαν και οι φούσκες, οι οποίες διοχετεύτηκαν στα ΜΜΕ, ήταν αστείες: η υπόθεση με τις κάμερες θα μείνει ίσως σαν εμβληματική της όλης υπόθεσης, αφού όπως αποκαλύφθηκε ήταν μια τελείως κατασκευασμένη είδηση – αλλά φυσικά κανένας δεν έψαξε να αποδώσει ποινικές ή άλλες ευθύνες για την απάτη. Και φυσικά, η επαναφορά του θέματος θέτει ξεκάθαρα και το θέμα του τί θεωρεί η εισαγγελία ως παραπλάνηση – μια ετεροχρονισμένη υπογραφή ή τη σειρά  των ψεμάτων για την γνώση του κουρέματος και άλλων σχετικών από μέλη της κυβέρνησης.

Και υπάρχει και το άγχος για έλεγχο της Κεντρικής, αφού ο Διοικητής είναι ο μόνος σημαντικός ανεξάρτητος αξιωματούχος που δεν ελέγχεται από την κυβέρνηση και που έχει πρόσβαση στα στοιχεία που μερικοί θα ήθελαν να είναι μυστικά – ή να μην υπάρχει πιθανότητα να δημοσιοποιηθούν. Όπως γινόταν την εποχή Ορφανίδη – και πιο πριν. Κάπως έτσι συγκαλύφθηκαν πολλά σκάνδαλα λ.χ. από το Χρηματιστήριο του 1999 μέχρι τη φούσκα των ακινήτων…. Ίσως αν τη δεκαετία του 1960 υπήρχε τρόπος να διατηρηθούν ανεξάρτητοι θεσμοί, να μην έφτανε η δικοινοτική αντιπαράθεση στο σημείο που έφτασε, αλλά ούτε και ο γιωρκατζισμός…

 Άλλαξε και το κλίμα σε μερικά ΜΜΕ, καθώς μερίδα των φιλελεύθερων αλλά και άλλων, άρχισε, φαίνεται, να συνειδητοποιούν τη σημασία της υπεράσπισης της αυτονομίας θεσμών, αλλά και της κοινής λογικής απέναντι στις προσπάθειες χειραγώγησης από άλλα κέντρα εξουσίας, που ήθελαν να επιβάλουν και πάλι ένα μονοπωλιακό καθεστώς εξουσίας στο τραπεζιτικό τομέα. Ο συγχρονισμός των επιθέσεων -το καλοκαίρι με την υπόθεση του διαχωρισμού της Τράπεζας Κύπρου σε εμπορική και κτηματική που απειλούσε τα συμφέροντα των ντιβέλοπερς και η προσπάθεια κυβερνητικού διορισμού του ΔΣ της Τράπεζας Κύπρου χωρίς καν έλεγχο- ήταν από μόνος του αποκαλυπτικός.  Σε αυτό το πλαίσιο και η στάση του διοικητή να μην εκφοβίζεται και να διεκδικεί τη δημοκρατική νομιμότητα του διαχωρισμού των εξουσιών, άρχισε να αποκτά στήριξη. Και γιατί το έργο του κ. Δημητριάδη για τη διαφάνεια και το δημοκρατικό έλεγχο, αλλά και για την επιβίωση του τραπεζιτικού συστήματος μετά το σοκ του Μαρτίου, έχει αρχίσει να φαίνεται. Είναι μια σημαντική κυπριακή συμμετοχή στη δημιουργία του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου ελέγχου των τραπεζών – μιας νέας ιστορικής πραγματικότητας. Και οι ευρωπαϊκές εξελίξεις για τον έλεγχο των τραπεζών σίγουρα το δικαιώνουν.

Οι πιέσεις πάνω στον κ. Κληρίδη
Το θέμα, αναγκαστικά, θέτει και πίεση πάνω στον κ. Κληρίδη. Ήδη η επίθεση του κ. Αναστασιάδη στην αρχή του φθινοπώρου τον κατέλαβε απροετοίμαστο – φάνηκε σαν να θεωρεί ο κ. Αναστασιάδης ότι ο Γενικός Εισαγγελέας θα εκπλήρωνε την επιθυμία του, άσχετα από τα δεδομένα που υπήρχαν. Τότε, μάλιστα, κυκλοφορούσε το θέμα του ΕΛΑ στο οποίο, το προεδρικό επιτελείο έκανε μια διπλή επικοινωνιακή απατή – συγκάλυπτε ότι ο ίδιος ο κ. Αναστασιάδης ζητούσε τον Νοέμβριο του 2012 να γίνουν υποχωρήσεις στην τρόικα για να διατηρηθεί ο ΕΛΑ της Λαϊκής -και άρα ήξερε πολύ καλά για το θέμα- αλλά και ότι όταν πήγε στο Γιούρογκρουπ είχε μαζί του τον κ. Σαρρή που ήταν επικεφαλής της Λαϊκής, όταν ο ΕΛΑ έφτασε στα 9 δις τον Ιούλιο του 2012 – και από τότε εκεί έμεινε. Ο κ. Κληρίδης κράτησε γενικώς αποστάσεις – και στην αρχή του φθινοπώρου, αλλά και τώρα: "ούτε επιβεβαίωσε, ούτε διέψευσε" το δημοσίευμα της Αλήθειας. Η ευαισθησία του πάντως για το τί δημοσιεύεται στον τύπο -έκανε δήλωση για τις διαρροές πριν και έκανε σχετική αναφορά και στη βουλή πρόσφατα- και πως αυτό μπορεί να επηρεάσει μια δικαστική διαδικασία, έχει ενδιαφέρον. Διότι στη συγκεκριμμένη περίπτωση υπάρχουν πια κραυγαλέα δείγματα παρεμβάσεων μέσω των ΜΜΕ με σαφή στόχο τη χειραγώγηση.

Τί γυρεύει η αλεπού στο παζάρι; Εκδοχές για το δημοσίευμα..
Το γιατί κυκλοφόρησε τη φήμη η Αλήθεια παραμένει ανοικτό. Η μια πιθανότητα είναι όντως κάτι να είπε ο Κληρίδης στο προεδρικό, και αμέσως το επιτελείο της προπαγάνδας να το διέρρευσε μέσω της εφημερίδας του κ. Χάσικου. Λογικά, όμως, αν το ήξεραν θα το διέρρεαν πιθανώς και μέσω Φιλελευθέρου.
Μια άλλη πιθανότητα είναι το θέμα να το προωθεί ο κ. Ερωτοκρίτου. Ήδη, ο κ. Ρίκκος είναι γνωστό ότι εμπλάκηκε στο θέμα μετά από την καταγγελία του διοικητή για να εξυπηρετήσει την κυβέρνηση.
Μια τρίτη πιθανότητα είναι ότι το επιτελείο προπαγάνδας του προεδρικού αποφάσισε ότι μετά από τις πρόσφατες δύσκολες μέρες, με τα ρουσφέτια στους διορισμούς, μετά με τις αυτοκτονίες στις φύλακες και τώρα με θέμα  της κοινωνικής σύνταξης, η κατασκευής μιας υστερίας για μετατόπιση είναι από τα πληκτικά, πια, αλλά σταθερά σενάρια. Είναι βέβαια και το κυπριακό. Και υπάρχει και το άγχος για έλεγχο της Κεντρικής, αφού ο διοικητής είναι ο μόνος σημαντικός ανεξάρτητος αξιωματούχος που δεν ελέγχεται από την κυβέρνηση και που έχει πρόσβαση στα στοιχεία που μερικοί θα ήθελαν να είναι μυστικά – ή να μην υπάρχει πιθανότητα να δημοσιοποιηθούν. Όπως γινόταν την εποχή Ορφανίδη – και πιο πριν. Κάπως έτσι συγκαλύφθηκαν πολλά σκάνδαλα λ.χ. από το Χρηματιστήριο του 1999 μέχρι τη φούσκα των ακινήτων. Το ότι η εφημερίδα του κ. Χάσικου εμπλάκηκε έντονα στη συγκάλυψη του σκανδάλου των τραπεζών, το φθινόπωρο του 2012, είναι γεγονός – όπως και ότι πρωτοστάτησε στην εκστρατεία για έλεγχο της Κεντρικής. Και η κυβέρνηση έδειξε τις προθέσεις της από την αρχή, με την αμφισβήτηση του διορισμού του υποδιοικητή, με την αμφισβήτηση του διορισμού του κ. Καϊκίτη κλπ. Οπότε, είναι και θέμα επιτήρησης της οικονομίας από κάποιον που δεν ελέγχει το τοπικό κεφάλαιο, αλλά είναι και θέμα ανεξαρτησίας των θεσμών. Είναι γι’ αυτό που είναι ένα είδος πρόκλησης προς τον κ. Κληρίδη.

Ένα ακόμα θέαμα; Και μια αντίσταση που ίσως να έπρεπε να είχε γίνει από παλιά
Κατά τα άλλα, οποιαδήποτε κίνηση θα είναι μάλλον θεαματική. Αν γίνει κίνηση για να ικανοποιηθεί το προεδρικό θα είναι μια διαδικασία, η οποία μέχρι να ολοκληρωθεί, και με βάση την αυτονομία της Κεντρικής Τράπεζας στο πλαίσιο του ευρωσυστήματος, μάλλον θα πάρει περισσότερο χρόνο από τη θητεία του διοικητή. Αλλά θα θέσει εξ υπάρχης, συγκριτικά πλέον, το θέμα του κουρέματος - ποιοί έλεγαν ψέματα και γιατί δεν διώκονται λ.χ. Και το πρόβλημα της ισονομίας, πλέον, θα ρίχνει μια βαριά σκιά. Όπως  και την ό,ποια ανεξαρτησία των θεσμών. Και δεν θα είναι πια θέματα μόνο της κυπριακής δικαιοσύνης, που ακόμα μένει να αποδείξει την αυτονομία της –ιδιαίτερα μετά το αποκαλυπτικό φιάσκο της επιτροπής του κ. Πική. Θα είναι και ευρωπαϊκό θέμα, αφού μια επίθεση ενάντια στην αυτονομία της Κεντρικής θα είναι μια προσπάθεια ρουσφετολικου ελέγχου -όπως φαίνεται τεκμηριωμένα και από την πρακτική του ΔΣ που διόρισε η κυβέρνηση- η οποία θα προκαλέσει αναπόφευκτα αντιδράσεις και από την ΕΚΤ – και οποιαδήποτε απόφαση θα τεθεί και εκτός των κλειστών κυκλωμάτων της κυπριακής εξουσίας. Πολιτικής, δικαστικής ή άλλωπως. Ίσως αν τη δεκαετία του 1960 υπήρχε τρόπος να διατηρηθουν ανεξάρτητοι θεσμοί, να μην έφτανε η δικοινοτική αντιπαράθεση στο σημείο που έφτασε, αλλά ούτε και ο γιωρκατζισμός στην εσωτερική διακυβέρνηση. Είναι για αυτό που το θέμα εκτός από την οικονομία, αφορά και την πολιτική του εκδημοκρατισμού.



[1] Η Αλήθεια είχε δημοσιεύσει την εσωτερική έκθεση της Τράπεζας Κύπρου το Αύγουστο του 2012. Μετά ξεκίνησε μια μονοδιάστατη επίθεση ενάντια στον κ. Δημητριάδη με διάφορες αιτιάσεις – και με βασικό άξονα το φθινόπωρο του 2012 την παρεμπόδιση της έρευνας για της Τράπεζες. Υπενθυμίζεται ότι το τότε είχαν διαγράφει πληροφορίες από τα αρχεία της Τράπεζας Κύπρου, ενώ ο πρώην διοικητής, ο κ. Ορφανίδης αρνήθηκε να παραδώσει το σκληρό δίσκο του υπολογιστή του – παρά το ότι ήταν δημόσια περιουσία.

Όταν ο κ. Χάσικος προσφέρει υπηρεσίες στους συνάδελφούς του: «Συμπεριφέρεται σαν καναλάρχης, ενώ δεν είναι»



Ο πιο πάνω τίτλος θα μπορούσε να ήταν μια κωμική εισαγωγή στο βίο και την πολιτεία του κ. Χάσικου στο υπουργείο εσωτερικών. Και όμως η διατύπωση αποδίδεται στον ίδιο σε ένα δημοσίευμα του Φιλελευθέρου [σελ. 12, 22/1/2014]. Ο κ. Χάσικος μιλούσε για τη ΣΥΤΑ – τον οργανισμό τον οποίο αγωνίζεται να ιδιωτικοποιήσει από το καιρό που ανέλαβε το υπουργείο. Διότι ως γνωστόν, ο κ. Χάσικος ήθελε να κάνει δικό του τηλεοπτικό σταθμό. Τελικά, φάνηκε ότι δεν τον παίρνει – για την ώρα έστω. Οπότε, εξαπέλυσε μια επίθεση ενάντια στους δημόσιους φορείς που είναι ανταγωνιστικοί στα ιδιωτικά ΜΜΕ: στο ΡΙΚ έβαλε ένα υπάλληλό του ως επικεφαλής για να το ελέγχει πλήρως, και τώρα εξαπέλυσε επίθεση ενάντια στη Cytavision, η οποία φαίνεται χαλά την πιάτσα στους καναλάρχες.
« Ο υπουργός εσωτερικών Σωκράτης Χάσικος χρησιμοποίησε σκληρή γλώσσα για να περιγράψει την σχέση της Cyta με τηλεόραση. Όπως χαρακτηριστικά είπε συμπεριφέρεται σαν καναλαρχης, ενώ δεν είναι και ότι ξοδεύονται εκατομμύρια ευρώ για την Cytavision

Το λογικό ερώτημα θα ήταν, βέβαια, τί ζόρι τραβά ο άνθρωπος από μια επικερδή επένδυση της Cyta. Διότι, προφανώς, πάει καλά η Cytavision – και αυτό δεν αρέσει στη Λουμιέρ λ.χ., όπως δεν αρέσει και στον κ. Χάσικο μελλοντικό καναλάρχη -αν τα καταφέρει. Θέλει να βγάλει ένα ανταγωνιστή από την εικόνα.
Και ενώ συμπεριφέρεται με την ιδιοτέλεια του ατόμου, που χρησιμοποιεί το δημόσιο αξίωμα για δικά του συμφέροντα, προσφέρει επίσης και υπηρεσίες στους άλλους, καναλάρχες – για να εξασφαλίζει ότι θα λογοκρίνουν τη σύγκρουση συμφερόντων, την οποία εκπροσωπεί σχεδόν μοναδικά, και κωμικά, στην κυπριακή πολιτική ιστορία των τελευταίων δεκαετιών. Τους ανοίγει το γήπεδο. προσπαθώντας να περιορίσει ένα ανταγωνιστή τους, ενώ ταυτόχρονα τους χαρίζει και χρήματα. Για όσους δεν θυμούνται, η συμμαχία των καναλιών χρωστά στο κράτος – αλλά ο κ.Χάσικος του έδωσε παράταση. Και η δικαιολογία; Υπάρχουν εργαζόμενοι στα ΜΜΕ. Το ενδιαφέρον θα ήταν σχεδόν συγκινητικό, αν η οικογένεια του υπουργού δεν συμπεριφερόταν αυταρχικά η ίδια απέναντι στους δικούς της εργαζόμενους – σύμφωνα με καταγγελία της ΕΣΚ το Δεκέμβριο, η Αλήθεια δεν είχε πληρώσει τον 13ο. Και φυσικά για τους εργαζόμενους στο ΡΙΚ ήδη τους απειλεί με απολύσεις. Αλλά για την ώρα, και για τους καναλαρχες, ο κ. Χάσικος με δημόσιο χρήμα μπορεί να κάνει τον χουβαρντά και να μοιράζει ρουσφέτι. Όταν έρθει η ώρα του απολογισμού, θα πρέπει να εξηγήσει πολλά.

Πάντως, το σενάριο του καλοπιάσματος των καναλαρχών δεν είναι κάτι που ανακάλυψε η οικογένεια Κουλέρμου. Γίνεται και στην Ελλάδα φυσικά. Όπως γίνονται και οι μίζες για πυραύλους. Και παρά τον έλεγχο στο τέλος, και η κυβέρνηση και οι μιζαδόροι, δεν τα κατάφεραν να κρυφτούν:

«Μετά το Δώρο της τηλεοπτικής αδειοδότησης και για το 2014 με προσωρινό πάλι καθεστώς σε ραδιόφωνο και τηλεόραση, η κυβέρνηση ανέβαλε πάλι τον ειδικό φόρο τηλεόρασης. Παρά το γεγονός ότι η διαφημιστική δαπάνη είναι το μόνο που αναπτύσσεται στην χώρα, εμφανίζει αύξηση κατά 20% σε σχέση με το 2012 και τα πέντε πανελλαδικά κανάλια πήραν 300 ευρώ από την αγορά το τρίμηνο του 2013, η τηλεοπτική αγορά είναι η μόνη που μπορεί να μην πληρώνει φόρους. Έτσι ξεπλένεται η πρόσφορα υπηρεσιών στην κυβερνητική πολιτική…»
 Hot.Doc. T. 43, σελ. 76.