7 Δεκ 2014

Και όμως έχουμε γράψει ιστορία – έστω και αν ο Μάρτης του 2013 είναι κάπως λογοκρινόμενος εδώ κάτω – φανταστείτε να περνούσε το πρώτο σενάριο του καθολικού κουρέματος.. Οι νέοι κανόνες των G20 – Θα κλέβουν καταθέσεις και συντάξεις σε στυλ του Κυπριακού Bail-In

Έλλεν Μπράουν


Το σαββατοκύριακο της 16ης Νοεμβρίου, οι ηγέτες των G20 στο Μπρίσμπεϊν, [Αυστραλία] πόζαραν σε φωτογραφικά εσταντανέ, ενέκριναν κάποιες προτάσεις, έκαναν επίδειξη ότι αποδοκιμάζουν απερίφραστα το Ρώσο Πρόεδρο, Βλαντιμίρ Πούτιν και αποχώρησαν άτακτα. Όλα ήταν τόσο γρήγορα, που μπορεί να μην γνωρίζουν τι ενέκριναν, όταν επικύρωσαν την «Επάρκεια της αποσυμφόρησης ζημιών των Παγκόσμια Συστημικά Σημαντικών Τραπεζών σε διάλυση» πρόταση του Συμβουλίου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, που αλλάζει εντελώς τους κανόνες του τραπεζικού συστήματος.

Η φράση του Ράσελ Ναπιέρ στο Ζήροχεντζ, ήταν «η μέρα που τα χρήματα έχασαν τη ζωή τους». Σε κάθε περίπτωση, μπορεί να είναι η μέρα που οι καταθέσεις έχασαν τη ζωή τους ως χρήματα. Αντίθετα με τα κέρματα και τα χαρτονομίσματα, που δεν μπορούν να καταγραφούν ή να «κουρευτούν», λέει ο Ναπιέρ, οι καταθέσεις γίνονται πλέον «απλώς μέρος της δομής του κεφαλαίου των εμπορικών τραπεζών». Αυτό σημαίνει ότι μπορούν να «διασώσουν» ή να κατασχεθούν για να διασωθούν μεγαλοτράπεζες από τα στοιχήματά τους που πήγαν στραβά.

Αντί να τιθασεύσουν το  τεράστιο και επικίνδυνο καζίνο, οι νέοι κανόνες δίνουν προτεραιότητα στην πληρωμή των υποχρεώσεων των τραπεζών απέναντι η μια στην άλλη, πάνω από οτιδήποτε άλλο. Αυτό περιλαμβάνει, όχι μόνο τους καταθέτες, δημόσιους και ιδιώτες, αλλά και τα συνταξιοδοτικά ταμεία τα οποία αποτελούν τελευταίως το στόχο της αγοράς στο παιχνίδι του bail-in, επονομαζόμενα και ως ομόλογα  για εν δυνάμει bail-in.

Τα bail-in «πουλήθηκε» με το επιχειρήματα της αποφυγής μελλοντικών κρατικών διασώσεων και για την εξάλειψη της λογικής «too big to fail» (TBTF). Στην πραγματικότητα, όμως, θεσμοθετεί αυτό ακριβώς το TBTF, αφού οι μεγάλες τράπεζες διατηρούνται ενεργές με την απαλλοτρίωση των κεφαλαίων των πιστωτών τους.
Αποτελεί μια καθαρή λύση για τους τραπεζίτες και τους πολιτικούς που δεν θέλουν να έχουν να αντιμετωπίσουν άλλη μια άτακτη τραπεζική κρίση και είναι ευχαριστημένοι με το να βλέπουν να απορρίπτεται θεσμικά. Αλλά το bail in μπορεί να έχει ακόμα χειρότερες επιπτώσεις για το κοινό από ένα bail out. Αν οι φόροι σας αυξηθούν, πιθανώς να είστε ακόμα σε θέση να πληρώσετε τους λογαριασμούς. Αν ο τραπεζικός σας λογαριασμός ή η σύνταξή σας αφανιστεί, μπορεί να καταλήξετε στους δρόμους ή να μοιράζεστε το φαγητό με τα κατοικίδιά σας.

Θεωρητικά, οι καταθέσεις των ΗΠΑ κάτω των 250,000 δολαρίων προστατεύονται από την ομοσπονδιακή ασφάλιση καταθέσεων, αλλά οι καταθέσεις των ασφαλιστικών ταμείων, τόσο στις ΗΠΑ, όσο και στην Ευρώπη αποτελούν μια θλιβερά ανεπαρκή χρηματοδότηση, ιδιαίτερα όταν συνυπολογίζονται και οι παράγωγες αξιώσεις. Το πρόβλημα απεικονίζεται στο πιο κάτω γράφημα από το ZeroHedge το Μάρτη  του 2013:


Περισσότερα γι’ αυτό ακολουθούν μετά από μια ματιά στις νέες διατάξεις του bail in και της αλλαγής δυνάμεων που αντιπροσωπεύει.

Bail In με απλά λόγια
Το Συμβούλιο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας που τώρα ρυθμίζει το παγκόσμιο τραπεζικό σύστημα, άρχισε σαν μια ομάδα από τους Υπουργούς Οικονομικών των G7 και των Κεντρικών Τραπεζιτών που διοργανωνόταν με μια καθαρά συμβουλευτική δικαιοδοσία μετά την Ασιατική κρίση στο τέλος της δεκαετίας του 1990. Παρόλο ότι ήταν ανεπίσημη ομάδα, οι αρμοδιότητές της απέκτησαν νομική ισχύ μετά την κρίση του 2008, όταν οι ηγέτες των G20 συγκλήθηκαν για να εγκρίνουν τους κανόνες της. Αυτό το τελετουργικό πλέον πραγματοποιείται ετησίως, με τους G20 να επικυρώνουν κανόνες για τη διατήρηση της σταθερότητας του ιδιωτικού τραπεζικού συστήματος, συνήθως με δημόσια δαπάνη.

Σύμφωνα με έγγραφο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου με τίτλο «Από το Bail Out στο Bail in: Υποχρεωτική αναδιάρθρωση του χρέους των συστημικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων»:
[Bail in … είναι η νόμιμη εξουσία να εκκαθαριστεί (σε αντίθεση με συμβατικές ρυθμίσεις, όπως τα ενδεχόμενα για κεφαλαιακές ανάγκες) για την αναδιάρθρωση των υποχρεώσεων ενός προβληματικού χρηματοπιστωτικού ιδρύματος με την καταγραφή του ακάλυπτου του χρέους ή/ και μετατροπή του σε ίδια κεφάλαια. Το θεσμοθετημένο bail-in στοχεύει στην επίτευξη άμεσης ανακεφαλαιοποίησης και την αναδιάρθρωση του προβληματικού ιδρύματος.
Η γλώσσα είναι κάπως συγκεχυμένη, αλλά μερικά σημεία αξίζει να σημειωθούν:
-«Αυτό που παλαιότερα ονομαζόταν ‘πτώχευση’ τώρα είναι ‘διαδικασία διάλυσης’. Η αφερεγγυότητα της τράπεζας ‘διαλύεται’ με το καθαρό τρικ της μετατροπής του παθητικού σε κεφάλαιο. Αφερέγγυες τράπεζες Too Big To Fail [TBTF] ‘ανακεφαλαιοποιούνται΄ άμεσα με το ‘ακάλυπτο χρέος’ τους, έτσι συνεχίζουν το επιχειρείν τους ανενόχλητες.
-Το «Ακάλυπτο χρέος» περιλαμβάνει καταθέσεις, τη μεγαλύτερη κατηγορία ακάλυπτων χρεών κάθε τράπεζας. Η αφερέγγυα τράπεζα γίνεται φερέγγυα με την μετατροπή των χρημάτων μας σε μετοχές της – οι τραπεζικές μετοχές μπορεί να είναι χωρίς αξία στην αγορά ή να περιληφθούν για χρόνια στις διαδικασίες διάλυσης
-Η δικαιοδοσία θεσμοθετείται. Οι κατασχέσεις Cyprus style γίνονται νόμος
-Αντί να πωλούνται τα περιουσιακά στοιχεία και να κλείνουν οι πόρτες, όπως συμβαίνει σε μικρότερες επιχειρήσεις σε μια καπιταλιστική οικονομία, οι τράπεζες ζόμπι διατηρούνται στη ζωή και συνεχίζουν το επιχειρείν τους με κάθε κόστος – και με το κόστος και πάλι επιβαρυνόμαστε εμείς.

Το τελευταίο τουίστ: Μετατρέποντας τις συντάξεις ομόλογα εν δυνάμει για Bail In
Πρώτα έρχονται να φορολογήσουν τα χρήματά μας. Όταν οι κυβερνήσεις δήλωναν «όχι άλλες διασώσεις», ήρθαν για τις καταθέσεις μας. Όταν υπήρξε δημόσια κατακραυγή ενάντια σε αυτό, το Συμβούλιο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας ήρθε με ‘ρυθμίσεις’ των κινητών αξιών, θυσιάζοντας τις καταθέσεις σε μια πτώχευση. Στην τελευταία απόδοση του συστήματος bail-in, οι TBTF τράπεζες υποχρεούνται να τηρούν ρύθμιση ίση με το 16-20% των σταθμισμένων στοιχείων του ενεργητικού τους με τη μορφή των μετοχών ή μετατρέψιμων ομολόγων σε μετοχές σε περίπτωση αφερεγγυότητας.

Ονομάζονται ‘μετοχές-ενδεχόμενα ομόλογα’, ‘εν δυνάμει ομόλογα bail-in’ ή ‘bail-in ομόλογα’, και οι τίτλοι αυτοί καθορίζονται στα ψιλά γράμματα τα οποία οι ομολογιούχοι συμφωνούν συμβατικά (παρά να αναγκάζονται διά νόμου) ότι υπό συγκεκριμένες συνθήκες (κυρίως σε περίπτωση αφερεγγυότητας της τράπεζας), ο δανειστής θα τα μετατρέψει σε τραπεζικό κεφάλαιο.

Ωστόσο, ακόμα και το 20% των σταθμισμένων στοιχείων του ενεργητικού μπορεί να μην είναι αρκετό για να στηρίξει μια μεγάλη τράπεζα σε περίπτωση μιας μεγάλης κατάρρευσης. Και εμείς οι άνθρωποι εξακολουθούμε να είμαστε ο στόχος της αγοράς για αυτά τα ομόλογα, αυτή τη φορά μέσα από τα συνταξιοδοτικά μας ταμεία.
Σε ένα έγγραφο πολιτικής από το Ινστιτούτο Πήτερσον για τη Διεθνή Οικονομία με τίτλο «Γιατί οι διασφαλίσεις Bail-in είναι ο χρυσός του Ανόητου», ο Άβινας Περσόντ προειδοποιεί «Ένας κυρίαρχος κίνδυνος είναι ότι οι φορολογούμενοι θα σώζουν σπρώχνοντας τους συνταξιούχους κάτω από το λεωφορείο».

Δεν θα ήταν η πρώτη φορά. Όπως σημείωσε ο Ματ Τάιμπι το Σεπτέμβρη του 2013 σε ένα άρθρο με τίτλο «Λεηλατώντας τα συνταξιοδοτικά ταμεία», «Τα δημόσια συνταξιοδοτικά ταμεία είναι πιο συχνά το κορόιδο στα οποία η Γουώλ Στρητ φορτώνει τους ενυπόθηκους τίτλους της απάτης στα χρόνια πριν από την κρίση».
Οι διαχειριστές των συνταξιοδοτικών ταμείων που βασίζονται στη Γουώλ Στρητ, παρόλον ότι χάνουν ασύληπτα ποσά με την τελευταία κρίση, δεν θα δράσουν αναγκαστικά με μεγαλύτερη σύνεση στην επόμενη. Όλα τα συνταξιοδοτικά ταμεία αγωνίζονται με τις δεσμεύσεις που γίνονται όταν οι αποδόσεις ήταν καλές και για να πάρουν εκείνες τις ψηλές αποδόσεις τώρα σημαίνει ταυτόχρονη ανάληψη κινδύνου.
Εκτός από τα συνταξιοδοτικά ταμεία και τις ασφαλιστικές εταιρείες που είναι μακροπρόθεσμοι ομολογιούχοι, δεν είναι σαφές ποιά αγορά θα είναι εκεί για τα ομόλογα Bail In. Επί του παρόντος, οι περισσότεροι κάτοχοι τέτοιων ομολόγων είναι οι επενδυτές που επικεντρώθηκαν σε βραχυπρόθεσμα κέρδη, που είναι και τα πρώτα θύματα στα πρώτα σημάδια της κρίσης. Επενδυτές που πήραν παρόμοια ομόλογα το 2008, υπέστησαν μεγάλες απώλειες. Σε μια δειγματοληψία του Ρώυτερς για δυνητικούς επενδυτές, πολλοί λένε ότι δεν θα ξανάπαιρναν τέτοιο ρίσκο. Και οι τράπεζες και οι σκιώδεις τράπεζες εξαιρούνται ρητά ως αγοραστές διάσωσης ομολόγων bail-in εξαιτίας του φόβου μεταδοτικότητας: εάν διατηρούν μεταξύ τους ομόλογα, θα μπορούν να καταρρεύσουν ομαδικώς.

Εάν καταρρεύσουν τα συνταξιοδοτικά ταμεία αυτό δεν είναι προφανώς ανησυχητικό..
Στηρίζουν τις Επιπτώσεις Καζίνο: Μην υπολογίζεται στο FDIC[1]
Απαραβίαστες κι ανέγγιχτες σε όλα αυτά παραμένουν οι υποχρεώσεις των τραπεζών για τα στοιχήματά τους, που αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο άνοιγμα των τραπεζών TBTF. Σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς:
Οι αμερικανικές τράπεζες διαθέτουν κοντά στα 280 τρις δολάρια ομόλογα στα βιβλία τους και κερδίζουν από τα μεγαλύτερα κέρδη με την εμπορία τους.

Αυτά τα μεγάλα κέρδη μπορούν να μετατραπούν, στις μεγαλύτερες τους ζημιές, αν η φούσκα των ομολόγων σπάσει.

Τόσο η τροποποίηση του νόμου για τη Πτώχευση το 2005, όσο και ο Νόμος Ντοντ Φρανκ παρέχουν ειδική προστασία για τους αντισυμβαλλόμενους των ομολόγων, παρέχωντας τους  το νομικό δικαίωμα να απαιτήσουν εγγυήσεις για την κάλυψη ζημιών σε περίπτωση αφερεγγυότητας. Παίρνουν την πρώτη γεύση, πριν ακόμα και τις διασφαλισμένες καταθέσεις του κράτους και αυτή η πρώτη γέυση μπορεί να οδηγήσει στην κατανάλωση ολόκληρου του μήλου, όπως φαίνεται και στο πιο πάνω γράφημα.

Το γράφημα, επίσης, δείχνει την ανεπάρκεια του ασφαλιστικού ταμείου FDCI για να προστατεύσει τους καταθέτες. Το Μάρτη του 2013, άρθρο στην US Today με τον τίτλο «Μπορεί το FDCI να διαχειριστεί την κατάρρευση μιας μεγάλης τράπεζας;
 ο Ντάρελ Ντελαμέιντ έγραφε:
«Η μεγαλύτερη αποτυχία που διαχειρίστηκε το FDCI ήταν η Washington Mutual το 2008. Και ενώ ήταν αρκετά μεγάλη με 307 δις δολάρια σε περιουσιακά στοιχεία, ήταν αρκετά μικρή σε σύγκριση με τα 2.5 τρις δολάρια σε περιουσιακά στοιχεία σήμερα της JP Morgan Chase, τα 2.2 τρις δολάρια της Τράπεζας της Αμερικής και το 1.9 τρις δολάρια της Σιτι.
... Δεν υπήρχε περίπτωση το FDCI να μπορούσε να αναλάβει τη διάσωση της Σίτι ή της Τράπεζας της Αμερικής, όταν η οικονομική κρίση ξέσπασε το φθινόπωρο εκείνης της χρονιάς και απείλησε τη φερεγγυότητα ακόμα μεγαλύτερων τραπεζών.
Αυτό ήταν στην πραγματικότητα ο λόγος για τον οποίο το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών και η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ παρενέβησαν για τις διασώσεις των τραπεζών με bail-out: το FDCI δεν στάθηκε στο ύψος του. Το 2010 ο Νόμος Ντοντ Φρανκ θα διαβεβαίωνε ότι κάτι τέτοιο δεν θα συνέβαινε ξανά. Αλλά όπως σημειώνει ο Ντελαμέιντ υπάρχουν «πολλοί σκεπτικιστές που [υποστηρίζουν] ότι το FDCI ή άλλος διαχειριστής θα μπορούσε να διαχειριστεί κάτι τέτοιο, ιδιαίτερα στο απόγειο μιας κρίσης όταν τόσες τράπεζες απειλούνται ταυτόχρονα».

Αυτή η εντυπωσιακή κίνηση γίνεται για να αποτραπεί ο συνωστισμός στις τράπεζες TBTF  με σκοπό να διατηρήσουν τα καζίνο τους με τα χρήματά μας. Ο Γουώρεν Μπάφετ αποκάλεσε αυτά τα παράγωγα «όπλα μαζικής οικονομικής καταστροφή» και αρκετοί σχολιαστές προειδοποιούν ότι πρόκειται για μια ωρολογιακή βόμβα έτοιμη να εκραγεί. Όταν συμβεί αυτό, οι καταθέσεις μας, οι συντάξεις μας και οι δημόσιες επενδύσεις θα υπόκεινται σε κατάσχεση με ένα bail-in. Ίσως είναι η στιγμή να αποσύρουμε τα χρήματά μας από τη Γουώλ Στρητ και να στήσουμε τις δικές μας τράπεζες – τράπεζες που θα εξυπηρετούν τους πολίτες επειδή θα είναι ιδιοκτησία των πολιτών.





[1] Federal Deposit Insurance Corporation
https://www.fdic.gov/

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου