11 Οκτ 2014

Τρικυμία στο «προκεχωρημένο φυλάκιο της Δύσης» και μερικές σκέψεις


Μερικές σημειώσεις για εισαγωγή:
·         Κάποτε σε μια ιδιωτική συζήτηση ένας αξιωματούχος μιας από τις προηγούμενες κυβερνήσεις είπε, σε μια προσπάθεια του φυσικά να γίνει παραστατικός, ότι « έχουμε μια πάρα πολύ καλή πολιτική αλλά ... η Κύπρος είναι πάρα πολύ μικρή». Δυστυχώς έχουν και τα ...μεγέθη την σχέση τους με την πολιτική.
·         Τις προάλλες η κυρία Μαρκουλλή, πρώην ΥΠΕΞ, δήλωσε οργισμένη από το γεγονός ότι τα ξένα μιντια δεν ασχολούνται με την ιταμή πρόκληση της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖκαι έχουν στρέψει την προσοχή τους αλλού ( Ισλαμικό κράτος έμπολα κ.α...). Τα άτιμα τα ξένα μίντια δεν έχουν την μπέσα των δικών μας.
·         Ο κ Άιντα με πολύ τακτ προσπάθησε να εξηγήσει ότι συνήθως οι χώρες δεν επιδιώκουν να αναμιχθούν σε θέματα θαλάσσιων διαφορών και μετά , επειδή μερικοί θύμωσαν πολύ, χρειάστηκε να εξηγήσει σε συνέντευξη του στο ΡΙΚ, ότι δεν κήρυξε ο ίδιος « θαλάσσια διαφορά» αλλά όταν δύο χώρες, στην περίπτωση μας Κύπρος και Τουρκία διαφωνούν σε θέματα ΑΟΖ αυτό αποκαλείται θαλάσσια διαφορά.
·         Σ'ένα πρωτοσέλιδο κείμενο ο Πολίτης πρόβαλε μια άσκηση της αστυνομίας εναντίον τρομοκρατικής ενέργειας η οποία έληξε με επιτυχία... δηλαδή εξολοθρευση των τζιχαντιστών. Η τελευταία λέξη ανήκει στην φαντασία του δημοσιογράφου μάλλον, αλλά θα πρέπει να ανήκει και στη φαντασία του αστυνομικού σκηνοθέτη. Όμως παραμένει ότι ο πολεμικός οίστρος του Αναστασιάδη εναντίον των τζιχαντιστών βγάζει την Κύπρο από την σχετική ασφάλεια του ουδέτερου μικρού και την οδηγεί στην ανασφάλεια της περιοχής μας. Σε μια συνέντευξη του ο κ Κασουλίδης δεν εκρυψε τον φόβο του μπροστά στο ενδεχόμενο να κερδίσει η Τζιχάντ και το Λίβανο. Αβρατινί σικτιμινί μαθαίνουμε επιτέλους και τη γεωγραφική μας θέση.

Το πρόσωπο του φόβου
Πραγματικό πανικό όμως έδειξε ο Νικόλας Παπαδόπουλος: «έχουμε να αντιμετωπίσουμε τη χειρότερη εξέλιξη από τότε που προχωρήσαμε στην ανακήρυξη της ΑΟΖ. Η Τουρκία είπε θέλει να επεκτείνει την κατοχή και στη νότια θάλασσα της Κύπρου. Πρέπει είπε να αντιδράσουμε και να μην αφήσουμε την τουρκική προκλητικότητα να συνεχιστεί, διαφορετικά θα χάσουμε την αξιοπιστία μας σαν κράτος και καμία εταιρεία δεν θα ενδιαφερθεί να αξιοποιήσει το φυσικό αέριο». Ο Νικόλας Παπαδόπουλος ποτέ δεν έδειξε ότι έχει την οποιαδήποτε αγωνία για τις συνομιλίες, οι οποίες γι αυτόν, δεν έπρεπε να είχαν καν, ξαναρχίσει. Τώρα όμως εκφράζει μια ανοικτή αγωνία για το γκάζι της νότιας ΑΟΖ.
Πράγματι η ελληνοκυπριακή πλευρά θα πρέπει να έκανε την εκτίμηση ότι η Τουρκία θα προσπαθούσε με κάποιες ναυτικές ή άλλες κινήσεις να τονίσει ότι ευρίσκεται σε διαφωνία με τις έρευνες της Κ.Δ, αλλά θα την άφηνε να προχωρήσει μέχρι να είναι γνωστό για ποιές ποσότητες και ποιότητες υδρογονανθράκων μιλούμε. Παράλληλα η ίδια θα προχωρούσε σε έρευνες αλλού, δηλαδή σε μέρη της ΑΟΖ που προσφέρονται πιο πολύ για γκρίζες ζώνες.

Τελικά κυβέρνηση και κόμματα έδειχναν τελείως απροετοίμαστοι όταν η Τουρκία δέσμευσε τη μισή νότια θάλασσα, μόλις έξω από τα χωρικά ύδατα της Δημοκρατίας. Δηλαδή εκεί που η κυβέρνηση προσπαθούσε να κατοχυρώσει με τις ερευνητικές διατρήσεις την περιφέρεια της ΑΟΖ, η Τουρκία μπήκε στο κέντρο. Ο ίδιος ο ΥΠΕΞ μιλώντας στο ΡΙΚ την Δευτέρα, είπε ότι το υπουργείο του και το υπουργείο ενέργειας έκαναν σύσκεψη το … Σάββατο και ότι έκαναν ένα κατάλογο με πιθανά μέτρα που θα τα παρουσίαζαν στον πρόεδρο... την Τετάρτη για να «διαλέξει». 
Μα είναι δυνατόν διερωτάται κάποιος να μην είχαν κάμει ούτε μια ασκηση επί χάρτου για την περίπτωση; είναι πολύ πιθανόν να ήταν πράγματι απροετοίμαστοι ως συνήθως αλλά θα πρέπει να ανέμεναν και από κάπου αλλού καμμιά συμβουλή... πχ από την «πολύ έτοιμη» Αθήνα . Πάντως απ'όλα τα διπλωματικά και νομικά μέσα που εξαγγέλθηκαν, ένα πού είναι το πιο συνηθισμένο και «πιασάρικο» στη διεθνή διπλωματία δεν προτάθηκε. Αυτό είναι η προσφυγή στο δικαστήριο της Χάγης. Κάτι βέβαια που η Τουρκία δεν θα δεχτεί διότι ουτε υπέγραψε το δίκαιο της θάλασσας ούτε αναγνωρίζει την ΚΔ. Κάτι βέβαια που παρεμπιμπτόντως, δεν προτείνει ούτε η Ελλάδα στο Αιγαίο.

Επιστρέφουμε ξανά στο θέμα της ανετοιμότητας: ο ΓΓ του ΑΚΕΛ, Άντρος Κυπριανού, είπε ότι το ΑΚΕΛ θα στηρίξει τις προσπάθειες του Προέδρου για να αντιμετωπιστεί η κατάσταση που έχει δημιουργηθεί. Παράλληλα είπε ότι το ΑΚΕΛ έχει προτείνει την μελέτη των σχεδιασμών της Τουρκίας στην ευρύτερη περιοχή από το Συμβούλιο Γεωστρατηγικών Μελετών, ούτως ώστε να γίνει στη συνέχεια συζήτηση στη βάση επιστημονικής τεκμηρίωσης. Υπάρχει δηλαδή εδώ ομολογία αν όχι καταγγελία ότι … οι γεωστρατηγικές μελέτες … απουσιάζουν και ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται ερήμην τους, όπως μάλιστα και η συγκεκριμένη παγκομματική για αναστολή των συνομιλιών.

Η στήλη έχει πολλές φορές προβάλει την εκτίμηση ότι οι συνομιλίες για επίλυση του Κυπριακού δεν είναι συνομιλίες για... επίλυση του Κυπριακού αλλά συνομιλίες για τη σχετική διαχείρηση του στάτους κβο. Πίσω από το κεφάλι των συνομιλητών υπάρχει μια σχεδόν κοινή συναίνεση για παράταση του λεγόμενου αδιεξόδου το οποίο όμως λειτουργεί κατά συχνά διαστήματα πολύ καλά και μάλιστα εδώ και 50 χρόνια κρατεί μια χαρά. Κάποιες στιγμές συμβαίνουν κακά πράγματα 63, 67, 74 και μετά το βιολί ξαναρχίζει με τα νέα δεδομένα στο παλιο σκοπό. Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει με το δίκαιο της ανάγκης που κρατεί επίσης μισό αιώνα.

Πίσω από τη λογική της παράτασης κρύβονται δυό σχολές και στις δυο πλευρές. Η μια φοβάται να αναλάβει την ιστορική ευθύνη της υπογραφής μιας συμφωνίας, και η δεύτερη αναμένει αλλαγή των συσχετισμών στην περιοχή για να ζητήσει περισσότερα, αν όχι όλα. Όταν όμως επιχειρείται αλλαγή στους συσχετισμούς τότε τα πράγματα αγριεύουν. Πχ πύραυλοι ς- 300.


Πάντως η διακοπή των συνομιλιών με το συγκεκριμένο τρόπο δείχνει κάτι εκ πρώτοις όψεως παράδοξο για αρκετούς Ελληνοκύπριους. Η ελληνοκυπριακή πλευρά δείχνει να θεωρεί ότι η διακοπή των συνομιλιών αποτελεί εκβιαστικό βήμα έναντι της Τουρκίας με έμμεσο ή άμεσο τρόπο. Από την πλευρά του όμως ο κ Έρογλου, που φυσικά δεν βλέπει λόγους εκνευρισμού, λέει ότι οι προτάξεις ήταν πάντα στο μενού των Ελληνοκυπρίων.

Αν αφαιρέσουμε τον εσωτερικό θόρυβο ( δηλώσεις κομμάτων στο συμβούλιο αρχηγών και στη βουλή, εσωτερική δημοσιογραφία κλπ), η σχεδόν προβολή στα εξωτερικά μίντια εκνεύρισε και την κ Μαρκουλή. Στο εξωτερικό τώρα έχουμε την ανεπιφύλακτη στήριξη σύσσωμης της Ελλάδας κυβέρνησης και αντιπολίτευσης. Η κυβέρνηση μας που ορθά διευκρίνησε ότι θα περιοριστεί μόνο σε διπλωματικά και νομικά μέτρα, περιορίστηκε στα διπλωματικά. Αυτά τα μέτρα απέδωσαν μερικές ανακοινώσεις κυβερνήσεων σε χαμηλούς τόνους προς το παρόν. Ακόμα και η ρωσική θέση, αναφέρεται όπως παρατήρησε ο δημοσιογράφος Χρίστος Γεωργίου, που διαβάζει ρωσικά, σε ΑΟΖ του νησιού κι όχι σε ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας. Παρ'όλα αυτά μένει ακόμα να δούμε πως θα λειτουργήσουν οι εκκλήσεις προς την Ε.Ε. και ενδεχομένως τα ανώτερα σώματα. Είναι μια ευκαιρία στο κάτω κάτω να μετρήσουμε το βάρος της Κυπριακής Δημοκρατίας ως κανονικό μέλος της Ε.Ε.
Γιατί η Τουρκία έκανε την συγκεκριμένη κίνηση αυτή τη στιγμή:
Πρώτα απ όλα γιατί ...την παίρνει θα λέγαμε. Όμως διάλεξε και τη στιγμή που ο ρόλος της στην περιοχή αναδεικνύεται με αξιώσεις σε πρωταγωνιστικό. Και όπως αναφέραμε στην αρχή του κειμένου τα μεγέθη έχουν το ρόλο τους. Πάντως αν θεωρήσουμε ότι ήθελε να ανακόψει την αίσθηση σιγουριάς που μετέδιδε τελευταία ο κ Αναστασιάδης ως ενδυναμωμένος από την συμμαχία του με τις ΗΠΑ, τουλάχιστον άλλαξε το κλίμα. Το μήνυμα που στέλλει προς την Κύπρο, είναι κατά πάσα πιθανότητα ότι με λυμένο ή όχι το Κυπριακό, θέλει συμφωνία για το γκάζι ή και το πετρέλαιο. Ή με άλλα λόγια δεν την αρκεί η υπόσχεση ότι η Κυπριακή Δημοκρατία θα φυλάει το μερίδιο των Τουρκοκυπρίων για μετά τη λύση. Ή ίσως ακόμα πιθανόν να θέλει να εμποδίσει την αλλαγή των συσχετισμών μέσα στις συνομιλίες που θα επέλθει αν η ΚΔ προλάβει πριν τη λύση να πουλήσει γκάζι.
Πάντως η κίνηση της Τουρκίας είναι σαφώς ηγεμονική, θέλει να μην αφήσει το κλίμα απομόνωσης που επήλθε μετά την αντιπαράθεση με το Ισραήλ και την Αίγυπτο, να πλήξει το κύρος ή το εκτόπισμα της. Υπάρχει δηλαδή κι ένα ευρύτερο μήνυμα, πολύ πέραν της Κύπρου. Είναι πολύ πιθανόν ότι ήταν μια πρωτοβουλία που μακρόχρονα θα πρέπει να εκνεύρισε αρκετές κυβερνήσεις οι οποίες θα φυλάξουν κάποια απάντηση για μια πιο κατάλληλη στιγμή. Φυσικά ο εκνευρισμός της Δύσης είναι πολύ περισσότερο εστιασμένος στην στάση της έναντι των συγκρούσεων στην Συρία. Εκεί όμως έτσι ή αλλιώς όλοι φοβούνται την χερσαία επέμβαση.

Η στήλη έχει πολλές φορές προβάλει την εκτίμηση ότι οι συνομιλίες για επίλυση του Κυπριακού δεν είναι συνομιλίες για... επίλυση του Κυπριακού αλλά συνομιλίες για τη σχετική διαχείρηση του στάτους κβο…..

Πίσω από τη λογική της παράτασης κρύβονται δυό σχολές και στις δυο πλευρές. Η μια φοβάται να αναλάβει την ιστορική ευθύνη της υπογραφής μιας συμφωνίας, και η δεύτερη αναμένει αλλαγή των συσχετισμών στην περιοχή για να ζητήσει περισσότερα,

Το μήνυμα που στέλλει (η Τουρκια) προς την Κύπρο, είναι κατά πάσα πιθανότητα ότι με λυμένο ή όχι το Κυπριακό, θέλει συμφωνία για το γκάζι ή και το πετρέλαιο. Ή με άλλα λόγια δεν την αρκεί η υπόσχεση ότι η Κυπριακή Δημοκρατία θα φυλάει το μερίδιο των Τουρκοκυπρίων για μετά τη λύση. Ή ίσως ακόμα πιθανόν να θέλει να εμποδίσει την αλλαγή των συσχετισμών μέσα στις συνομιλίες που θα επέλθει αν η ΚΔ προλάβει πριν τη λύση να πουλήσει γκάζι.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου