11 Οκτ 2014

Το ευρωπαϊκό σύνορο: οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Λαϊκής Δημοκρατίας του Ντόνεσκ, οι εκλογές στη Λετονία και η πολυδιάσπαση στη Βουλγαρία


Στο τέλος της προηγούμενης βδομάδας, η πολιτοφυλακή του Ντόνεσκ κατέλαβε το μεγαλύτερο μέρος του αεροδρομίου της πόλης, περιορίζοντας τις δυνάμεις του Κιέβου στο παλιό κτίριο και στις υπόγειες στοές που υπάρχουν εκεί. Η μάχη για το αεροδρόμιο ήταν και πρακτική και συμβολική – στο πρακτικό επίπεδο το πυροβολικό μπορούσε από εκεί να βομβαρδίζει την πόλη, ενώ στο συμβολικό επίπεδο, από εκεί είχε ξεκινήσει, την περασμένη άνοιξη, η επίθεση των ακροδεξιών και του στρατού του Κιέβου ενάντια στην πόλη – τότε που στο Κίεβο διακήρυσσαν ότι η ολοκλήρωση της διαμάχης ήταν «θέμα ωρών». Οι πρόσφατες μάχες για την ανακατάληψη του αεροδρομίου έγιναν μάλιστα και με κάλυψη από το euronews, με τίτλο  «storming the airport». Τις επόμενες μέρες, η ανησυχία για επέκταση των εξεγερμένων περιοχών έφερε και μια σειρά δυτικών ανταποκρίσεων για την ανήσυχη ηρεμία στις πόλεις που είναι ακόμα υπό τον έλεγχο του στρατού στην περιοχή.

Ταυτόχρονα, συνεχίζονται οι εξελίξεις στο εσωτερικό των αυτόνομων περιοχών. Στο Ντόνεσκ ανακοινώθηκε η δημιουργία τοπικού κομμουνιστικού κόμματος υπό την ηγεσία του Boris Litvinov, νυν Πρόεδρου του Ανωτάτου Συμβουλίου της ΛΔ του Ντονεσκ, τέως μέλους του Ανωτάτου Σοβιέτ της ΕΣΣΔ. Η θέση του νέου κόμματος είναι υπέρ της μεικτής οικονομίας.[1] Στις αυτόνομες ή «απελευθερωμένες» περιοχές, διαμορφώνονται, ήδη, διάφορες τάσεις. Πέρα από το κομμουνιστικό κόμμα υπάρχει και μια σλαβόφιλη αντί-ολιγαρχική τάση[2] που εκφράζεται και από διοικητές πολιτοφυλάκων που διαφωνούν με την εκεχειρία – επιμένοντας σε συνέχιση του «αγώνα» ενάντια στην εξουσία των ολιγαρχών και στην υπόλοιπη Ουκρανία ή τουλάχιστον στις υπόλοιπες ανατολικές περιοχές. Απ’ τα αριστερά υπάρχουν αναρχικές ομάδες παρτιζάνων που συνεχίζουν το αντάρτικο ενάντια στις ακροδεξιές μονάδες. Η δράση τους στην περιοχή Ζαποροζιέ από τις αρχές Σεπτεμβρίου ίσως να εξηγεί και την απόφαση του στρατού να αποσυρθεί από την περιοχή πρόσφατα.

Η επίδραση των διαμαχών στην περιοχή φάνηκε σαν πρώτη έκφραση στις εκλογές στη Λετονία – τα δυτικά ΜΜΕ εστίασαν στην αποχή που έπεσε στο 58% (γύρω στους 900,000 ψήφους) -όμως η πιο σημαντική είδηση ήταν ότι το ποσοστό των κομμάτων της κεντροδεξιάς συμμαχίας που στηρίζεται στο ρατσιστικό διαχωρισμό των κατοίκων με τον αποκλεισμό 300,000 πολιτών [σε σύνολο μόλις 2 εκατομμυρίων] από το δικαίωμα ψήφου, έπεσε από το 65% στο 56%. Πρώτο κόμμα ανακηρύχθηκε και πάλι το σοσιαλδημοκρατικό κόμμα που στηρίζεται στη ρωσική κοινότητα, ενώ εμφανίστηκε ένα ακόμα κόμμα που στηρίζεται στην κοινότητα, και ένα άλλο που φαίνεται, επίσης, ανοικτό στο ξεπέρασμα του ρατσιστικού διαχωρισμού. Αν και η κεντροδεξιά κατάφερε να συγκροτήσει κοινοβουλευτική πλειοψηφία και πάλι, η αποτυχία της να διατηρήσει τα ποσοστά της ή έστω να κινητοποιήσει το ψήφο των Λετονών ρατσιστικά με βάση την δαιμονοποίηση της Ρωσίας, ήταν μια ενδιαφέρουσα εξέλιξη. Σύμφωνα με τους περισσότερους παρατηρητές αυτό που ανησυχεί την ηγετική ομάδα, και τους ολιγάρχες που ελέγχουν τα κεντροδεξιά κόμματα, είναι ακριβώς η μείωση της έντασης του διαχωρισμού των κοινοτήτων και η ανάδυση οικονομικών αιτημάτων. Ήδη υπάρχει μια διάχυτη δυσφορία για την περίοδο της σκληρής λιτότητας που οδήγησε σε βαθιά υποβάθμιση της οικονομικής θέσης της πλειοψηφίας, αλλά και σε μαζική μετανάστευση.

Εκλογές έγιναν και την Βουλγαρία, όπου τα αποτελέσματα ήταν εν μέρει πιο αισιόδοξα για την Δύση που ενδιαφέρεται να μπλοκάρει τον νότιο αγωγό φυσικού αερίου που προωθεί η Ρωσία.. Οι Σοσιαλιστές που ανέλαβαν πέρσι τη διακυβέρνηση της χώρας σε συνεργασία με το “Κίνημα Δικαιωμάτων και Ελευθεριών” της τουρκικής μουσουλμανικής μειονότητας  βρέθηκαν υπό δυτική πίεση  [όπως άλλωστε και άλλες φορές προηγουμένως όταν ως πρώτο κόμμα σχημάτιζαν κυβέρνηση – π.χ. το 1997]. Την ίδια ώρα αντιμετώπισαν και το ξέσπασμα μιας τραπεζιτικής κρίσης μαζί με την οικονομική,  και υποχώρησαν από το 26%  στο 15+% ενώ ένα άλλος αριστερίζων συνασπισμός του τέως Προέδρου Γκεόργκι Παρβάνοφ πήρε 4+%, ενώ ένα άλλο μικρό αριστερό κόμμα δεν κατάφερε να μπει στην Βουλή. [Το εκλογικό μέτρο είναι 4%]... Όμως ούτε το βασικό δεξιό κόμμα [το GERB του Μπόικο Μπορίσοφ ο οποίος την προηγούμενη φορά που ήταν πρωθυπουργός παραιτήθηκε -τον Μάρτη του 2013- λόγω λαϊκών κινητοποιήσεων ένεκα αυξήσεων στις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος και της θέρμανσης] κατάφερε να πάρει την πλειοψηφία που επιδίωκε, αν και πήρε ξεκάθαρα την πρώτη θέση με διαφορά - τα ποσοστά του ξεπέρασαν το 32%. Φαίνεται όμως ότι, η συγκρότηση μιας κυβερνητικής συμμαχίας θα είναι δύσκολη αφού το βασικό χαρακτηριστικό ήταν ανάδειξη πολλών μικρών κομμάτων (συνολικά μπήκαν στην Βουλή 8 κόμματα) – στον ακροδεξιό χώρο λ.χ. υπάρχουν τώρα 2 κόμματα. Σημαντικά κέρδη αποκόμισε το «Κίνημα Δικαιωμάτων και Ελευθεριων» (ΚΔΕ) το οποίο ανέβηκε από το 11.3% στο 14.8%. Εκτιμάται ότι η άνοδος του είναι αποτέλεσμα της στήριξης του από ρομα ψηφοφόρους – μερικοί από τους οποίους μετακινήθηκαν από το Σοσιαλιστικό κόμμα. Σε μερικές περιοχές μάλιστα το ΚΔΕ ήρθε δεύτερο κόμμα.  Το ιδιόρρυθμο ακροδεξιό κόμμα “Ατάκα [“Επίθεση”] που με την αποχή του σε κομβικές ψηφοφορίες και την ανοχή του στήριξε και κράτησε στη ζωή την προηγούμενη κυβέρνηση συνασπισμού των Σοσιαλιστών και του κόμματος της τουρκικής μειονότητας, έχασε ψήφους αλλά μπήκε στο Κοινοβούλιο. Το πού θα καταλήξει αυτή η πολυδιάσπαση με δεδομένη την κρίση που πήρε και τραπεζιτική μορφή, αλλά και το γεγονός ότι η χώρα βρίσκεται στη μέση μιας γεωπολιτικής διαμάχης για τους αγωγούς φυσικού αερίου είναι ανοικτό θέμα.  Γίνονται συζητήσεις για συνασπισμό του GERB με το ένα ακροδεξιό κόμμα και μια άλλη μικρή δεξιά συμμαχία – ένας συνασπισμός  ο οποίος όμως φαίνεται να είναι ασταθής και αρκετοί αναμένουν νέες εκλογές σύντομα.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου