13 Σεπ 2014

Η μάχη των εκποιήσεων – στάδιο δυο: Αφού η κυβέρνηση αδυνατεί να πείσει εσωτερικά και να διαπραγματευτεί εξωτερικά, καταφεύγει και πάλι στην αναζήτηση εξωτερικών εκβιασμών



“Η εξάρτηση των παλαιών μουχταρέων [κοινοταρχών] από τις κατά καιρούς αποικιακές κυβερνήσεις ήταν λιγότερη από ότι η εξάρτηση της κυβέρνησης από την τρόικα. Και αν οι παλιοί μουχτάρηδες έπαιρναν και κάποιες πρωτοβουλίες χωρίς την έγκριση του κυβερνήτη, οι σύγχρονοι ενεργούν απλώς σαν κλητήρες των δανειστών της Κύπρου. Ο πρόεδρος της δημοκρατίας θεωρεί ότι κυβερνά χώρα. Μάλλον παράρτημα της τρόικας διοικεί. Όταν οι νομοθεσίες της βουλής μιας χώρας εγκρίνονται οι απορρίπτονται από υπάλληλους των δανειστών της, τότε έχει καταλυθεί το σύνταγμα και διερωτώμαι γιατί αναμασούν ορισμένοι τα περί συνταγματικότητας η μη, των νόμων που εγκρίθηκαν.»
Β. Β. Φιλελεύθερος

Τη βδομάδα που πέρασε είχαμε δυο κινήσεις – μια νέα εκστρατεία κατασκευής πανικού [με τους γνωστούς πια δημοσιογράφους, εφημερίδες κλπ] και την προσπάθεια της κυβέρνησης να ξεγελάσει τη Βουλή και να ακυρώσει το Δίκτυ προστασίας το οποίο ψηφίστηκε μαζί με το αναθεωρημένο νομοσχέδιο. Έτσι, ο πρόεδρος έστειλε στο Ανώτατο τα 4 νομοσχέδια, ανέπεμψε 2 και συντηρεί τη συζήτηση για το πλαίσιο αφερεγγυότητας. Οπότε, στο τοπικό επίπεδο η διαμάχη κυβέρνησης – αντιπολίτευσης μετατρέπεται ουσιαστικά και σε διαμάχη θεσμών [εκτελεστικής και νομοθετικής εξουσίας] με φόντο τη σχέση με την τρόικα. Είναι σαφές ότι το πρώτο στάδιο της «μάχης της εκποιήσεων», τον περασμένο Αύγουστο, οδήγησε όχι μόνο σε μια κρίση τον ηγεμονικό λόγο, αλλά και στην ολοκλήρωση της μετατόπισης της Βουλή σε εναλλακτικό χώρο άσκησης εξουσίας. Η απάντηση της αντιπολίτευσης ότι μπορεί να αναστείλει την εφαρμογή του νόμου, είναι ένα σαφές δείγμα της εξάρτησης της κυβέρνησης. Η απόφαση του Ανώτατου αναμένεται επίσης με ενδιαφέρον – θα είναι ένα δείγμα, αν το τρίτο μέρος του συνταγματικού διαχωρισμού των εξουσιών, η δικαστική εξουσία, λειτουργεί πειθήνια απέναντι στην εκτελεστική εξουσία και την τρόικα, ή αν θα διεκδικήσει και αυτή την αυτονομία της.

Όσον αφορά στην ίδια την τρόικα, η απόφαση του Eurogroup ήταν μεν να αναστείλει την δόση, αλλά δεν εξέφρασε το κλίμα του πανικού που προσπάθησε να καλλιεργήσει η κυβέρνηση. Είναι εμφανές ότι η τρόικα δεν θέλει να αμφισβητούνται οι θέσεις της, αλλά είναι και αμφίβολο αν η κυβέρνηση λειτουργεί ως αντιπρόσωπος της τοπικής κοινωνίας. Αυξάνεται με αυτήν την έννοια η καχυποψία ότι η κυβέρνηση χρησιμοποιεί την τρόικα για κυβερνά – αντί να πιέζει την τρόικα εκ μέρους της τοπικής κοινωνίας. Το περασμένο καλοκαίρι, πριν την αντικατάστασή της, η Βελκουλέσκου είχε πει ότι αν η Βουλή δεν ενέκρινε το νομοσχέδιο ή γίνονταν σημαντικές αλλαγές, τότε η τρόικα θα ξαναερχόταν για διαπραγματεύσεις. Αυτό λογικά θα έπρεπε να είχε γίνει από τον Αύγουστο, ή έστω και τώρα με την έγκριση από τη Βουλή και του αναθεωρημένου νομοσχεδίου, αλλά και επιπρόσθετων νομοθετημάτων που προστατεύουν την πρώτη κατοικία και την επαγγελματική στέγη κάτω των 350,000 ευρώ. Σε αυτό το σημείο άρχισαν να διαφαίνονται και οι εσωτερικές διαφοροποιήσεις στο κυβερνητικό στρατόπεδο, αλλά και η συνολική κατάσταση πανικού που οδηγά πλέον την κυβέρνηση να προσπαθεί να λειτουργήσει σκόπιμα ως «αποικιακή διακυβέρνηση». Μπροστά στην αναγνώριση της θέσης μειοψηφίας, αλλά και της αδυναμίας να πείσει, η κυβέρνηση ξαναέβαλε όλα τα αυγά σε ένα καλάθι – αυτό του εκβιασμού. Τα ότι έλεγε ψέματα ήταν φανερό από την αρχή – λ.χ. η αρχική δήλωση με στόχο την κατασκευή πανικού ότι το θέμα θα έφευγε από την ατζέντα του Γιούρογκρουπ ήταν παραπλάνηση, το θέμα ήταν και έμεινε στην ατζέντα και προφανώς χρειάζονται περισσότερες συζητήσεις.

Ένας διχασμός στην Δεξιά; Η δυσφορία της λαϊκής βάσης της Δεξιάς και οι αποικιακές νοσταλγίες επιβολής των νεοφιλελεύθερων που ονειρεύονται τα hedge funds



Το κυβερνητικό στρατόπεδο φάνηκε να εκφράζεται με δυο γραμμές – τη μια θέση την έκφρασε εν μέρει η Αλήθεια και σε κάποιο βαθμό κομματικά στελέχη που προσπαθούν ακόμα να πετύχουν συναίνεση στη βουλή. Τη σκληρή γραμμή την έκφρασε ξεκάθαρα ο Πολίτης – και μερίδα των εξαρτώμενων δημοσιογράφων του υπουργείου οικονομικών σε τηλεοπτικούς σταθμούς και έντυπα. Η σκληρή γραμμή είναι η θέση των μεγάλο-οφειλετών, οι οποίοι αφού ναυαγήσαν την προσπάθεια για διαχωρισμό της Τράπεζας Κύπρου σε καλή και κακή, προσπαθούν τώρα να στρέψουν ουσιαστικά την προσοχή των τραπεζών στους μικρό-οφειλέτες. Η στρατηγική τους είναι απλή – θα επικαλούνται την τρόικα, ενώ μόλις περάσει το νομοσχέδιο χωρίς προστασία των μικρομεσαίων, τότε θα κινητοποιήσουν τους μηχανισμούς που έχουν στα ΜΜΕ και με τα χρήματα θα αγοράσουν μια καλή άμυνα από τα δικηγορικά γραφεία, και έτσι θα καθυστερήσουν τις δικές τους εκποιήσεις – είτε ως θέματα που θα προωθήσουν οι ελεγχόμενοι τους στις τράπεζες και την Κεντρική, είτε ως θέματα που θα καθυστερούν οι δικηγόροι τους στα δικαστήρια. Έτσι, η προσοχή θα στραφεί στους μικρούς. Ο Πολίτης ήταν ανέκαθεν η εφημερίδα που πουλούσε εξυπηρέτηση -για τον εκδότη- με τα εξώφυλλα. Την Παρασκευή λ.χ. ο Πολίτης είχε τον εξής τίτλο: «Λύση η αποδοχή των αναπομπών». Λίγο πολύ η εφημερίδα του κ. Παπαδόπουλου και όσων άλλων συμφερόντων εκπροσωπούνται, απαιτεί από την πλειοψηφία να αποδεκτή την απόφαση του κ. Αναστασιάδη  -  η οποία αφορά και νομοσχέδια τα οποία δεν κρίθηκαν καν να έχουν πρόβλημα με το «σύνταγμα», από το γενικά πειθήνιο Γενικό Εισαγγελέα. Όμως, ο Πολίτης στρατευμένος στα συμφέροντα που εκπροσωπεί ακούγεται σαν φωνή επιβολής. Στην αντίθετη πλευρά του κυβερνητικού στρατοπέδου, η Αλήθεια ήταν γενικά πιο ήπια – συνέχισε την προσπάθεια για συναίνεση τουλάχιστον: «Κλειδί ο νόμος για αφερεγγυότητα». Η διαφοροποίηση των δυο εφημερίδων ίσως να εκφράζει και βαθύτερες διαφοροποιήσεις στο εσωτερικό της δεξιάς. Η Αλήθεια του Κουλέρμου - Χάσικου φαίνεται να εκφράζει εν μέρει και τον κίνδυνο απώλειας της λαϊκής δεξιάς μπροστά στη βίαιη προώθηση των συμφερόντων των μεγάλο-οφειλετών και των δυτικών. Αντίθετα, ο Πολίτης φαίνεται πλήρως ταυτισμένος με το τραπεζιτικό κατεστημένο και τα συμφέροντα που εκπροσωπεί, διαισθανόμενα ίσως την κρίση διακυβέρνησης που προκάλεσαν, προσπαθούν να αμυνθούν την επίκληση πια ενός αποικιακού καθεστώτος – γιατί αυτό ουσιαστικά ζητά ο Πολίτης. Την επιβολή από τα έξω των συμφερόντων τα οποία εκπροσωπεί και εκφράζει ο έκδοτης του.


Το κατεστημένο, όμως, είναι διχασμένο – όπως φαίνεται και από τον Φιλελεύθερο
Ο Φιλελεύθερος, αντίθετα, συνέχισε να παίζει σε δύο ταμπλό. Από την μια εμφανώς η πτέρυγα της κ. Ταραμουντά και άλλων πρόβαλε πρωτοσέλιδα του εκβιασμούς του κ. Γεωργιάδη, αλλά ταυτόχρονα υπήρξε και μια σκληρή εσωτερική κριτική. Το σχόλιο που αναφέρεται στην αρχή είναι ενδεικτικό. Ανάλογα ήταν και τα σχόλια του κ. Α. Μιχαηλίδη ο οποίος στις 11/9 έθεσε ξεκάθαρα πια και το θέμα πότε εφαρμόζεται το σύνταγμα και πότε λειτουργεί το «δίκαιο της ανάγκης», το οποίο είναι και το υπόστρωμα πολλών μορφών συνταγματικής προσαρμογής μετά το 1964
«Σήμερα βρισκόμαστε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω της οικονομικής κατάρρευσης και των συνθηκών που δημιουργήθηκαν και πρέπει να ληφθούν πολιτικές αποφάσεις για να προστατευθεί το κράτος και η κοινωνία. Η επίκληση του Συντάγματος αντί του δικαίου της ανάγκης, για να επιβληθούν στο λαό εξοντωτικές αποφάσεις, είναι το λιγότερο υποκρισία και υπεκφυγή.»
[Α. Μιχαηλίδης, Το δίκαιο της Ανάγκης, σελ. 3, Φιλελεύθερος, 11/9/2014]

Η χαμένη ευκαιρία του Αναστασιάδη
Σε ένα πολιτικό επίπεδο, ο κ. Αναστασιάδης απογοήτευσε ξανά και έχασε την ευκαιρία να εμφανιστεί ως ανεξάρτητος αξιωματούχος. Αντίθετα, ενώ φάνηκε να αναζητά συναίνεση πριν την ψηφοφορία, μετά απλώς επανέλαβε τον κακό του εαυτό και προσπάθησε να επιβάλει αυτό που δεν μπορούσε να περάσει δημοκρατικά – ή ακόμα χειρότερα αφέθηκε να λειτουργεί ως προέκταση μερικών υπουργών του με αμφίβολη ατζέντα. Η κυβέρνηση έχει πια μπει σε ένα δύσκολο μονοπάτι όπου δεν φαίνεται ικανή να κυβερνήσει δημοκρατικά και καταφεύγει, όχι μόνο σε εκβιασμούς, αλλά και εξωτερικές πιέσεις. Αυτό δεν απομονώνει απλώς το κόμμα – εξαντλεί και τις ανοχές των οπαδών του, που θα αρχίσουν να περνούν πια στην αποστασιοποίηση και ακολούθως στη μετακίνηση. Διότι τα όσα επιβάλλονται, δεν αφορούν ιδεολογικά μόνο τους αριστερούς και τους κεντρώους – αφορούν και τους δεξιούς μικρομεσαίους και εργαζόμενους. Και η μικρότερη ύφεση μπορεί να είναι καλό στοιχείο, αλλά θα πρέπει να ληφθεί υπό όψιν ότι εξαντλούνται και τα αποθέματα-μαξιλαράκια που στήριζαν την κατανάλωση μετά από 2 χρόνια πίεσης και αυξανόμενων φορολογιών.

The comeback Kid: το επικοινωνιακό ρεσιτάλ του Παπαδόπουλου και οι αντί-μνημονικές μεταμορφώσεις των ρητορικών στο Κέντρο
Αντίθετα, ο μεγάλος κερδισμένος είναι ο Ν. Παπαδόπουλος. Τους τελευταίους μήνες πέτυχε μια  εντυπωσιακή μεταμόρφωση στο χώρο του θεάματος – από ταυτισμένος με τις τράπεζες κατάφερε να εμφανιστεί, και να διεκδικεί, ένα ρόλο έλεγχου των τραπεζών. Αυτή η επιτυχία θα πρέπει να πιστωθεί σε ένα επικοινωνιακό πλαίσιο μεν, αλλά οφείλεται και στη στάση του κυβερνητικού κόμματος – που με τη σκληρή υιοθέτηση της πολιτικής των συμφερόντων των μεγάλο-οφειλετών άφησε ένα τεράστιο κενό χώρο. Η επίσης άτσαλη στάση των κυβερνητικών ΜΜΕ– όπως ο Πολίτης που επέμενε σε ευσεβοποθισμούς για διάσπαση του ΔΗΚΟ –  απέναντι στον Παπαδόπουλο ουσιαστικά του έφτιαξε και την εικόνα του θύματος της κυβερνητικής προπαγάνδας. Και έτσι, η μεταμόρφωση στο χώρο του κέντρου βρήκε ξαφνικά το ΔΗΚΟ στη θέση να ευνοηθεί. Διότι ένα ακόμα αποτέλεσμα της πρώτης μάχης των εκποιήσεων και της απομυθοποίησης του ηγεμονικού λόγου, ήταν ακριβώς ότι το Κέντρο μετακινήθηκε σε ένα έντονα αντί-μνημονιακό λόγο με την ταύτιση της τρόικας με τη ρητορική της κατοχής. Όσοι νομίζουν ότι τέτοιες βαθιές εικόνες θα φύγουν εύκολα δεν κατάλαβαν ακομα τι έγινε το 2004. Τα άλλα κόμματα του κέντρου, σε αυτό το πλαίσιο, μετακινήθηκαν ακόμα πιο αριστερά και ψηφίσαν ενάντια ακόμα και στο κυβερνητικό νομοσχέδιο. Αν κρίνει κανένας από το τί διαρρέεται μέσω της Ταραμουντά, το κυβερνητικό στρατόπεδο ελπίζει σε κατανόηση από την ΕΔΕΚ. Όμως, το σοκ του 2001 και των ευρωεκλογών (όταν η ΕΔΕΚ ειτε φάνηκε να συμβαδίζει με τον ΔΗΣΥ , είτε εμφανίστηκαν σχηματισμοί που διεκδικούν τους ψηφοφόρους της) είναι δύσκολο να ξεχαστεί.

Η Αριστερά: η αυτονομία, οι συνεργασίες και η επιστροφή στο επίκεντρο του πολιτικού σκηνικού

Στο χώρο της Αριστεράς, είναι σαφές ότι το κλίμα είναι πολύ πιο χαλαρό καθώς μπαίνει η δεξιά τώρα στον ρόλο της κοινοβουλευτικής απομόνωσης, όσο και αν προσπαθεί ο Αβέρωφ. Αυτό δίνει την ευκαιρία στην Αριστερά να διατυπώνει πιο άνετα τις θέσεις της – και να συγκροτεί ένα πόλο ο οποίος είναι πια ευδιάκριτος. Και ο οπαίος έχει την κριτική του διάσταση, αλλά αναπόφευκτα για το μεγάλο κόμμα της αντιπολίτευσης, είναι και φορέας εναλλακτικών εισηγήσεων. Σε αυτό το πλαίσιο, η στρατηγική των συμμαχιών στη Βουλή έχει σαφή στόχο και τη διαμόρφωση κοινών εισηγήσεων. Και σε αυτό το πλαίσιο, το ΑΚΕΛ επιστρέφει σε ένα γνωστό ιστορικό δυαδικό σχήμα – της διατήρησης δηλαδή της αυτονομίας του, ενώ ταυτόχρονα να λειτουργεί και σαν κόμμα με άξονα την ενότητα. Έτσι η, όπως φάνηκε, συνεργασία με το ΔΗΚΟ για τη ψήφιση των νομοσχεδίων -και το αναθεωρημένο της κυβέρνησης αλλα και εκείνο για την πρώτη κατοικία από ΑΚΕΛ-ΕΔΕΚ- ήταν εκφραστική αυτής της τάσης. Είναι μάλλον αναπόφευκτο ότι η Αριστερά με βάση τις θέσεις της για το κυπριακό, την γεωπολιτική θέση της χώρας, και την οικονομία θα λειτουργεί ως συνδετικός χώρος, οπότε η ισορροπία ανάμεσα στην αυτονομία και την συνεργασία/ενότητα με άλλους χώρους θα είναι μάλλον το κεντρικό σημείο της επόμενης περιόδου. Η νυν κυβερνητική παράταξη έκανε εντυπωσιακά λάθη και γκάφες απέναντι στην Αριστερά και αυτό διευκόλυνε και πάλι την επαναπροσέγγιση με το χώρο του Κέντρου και την νέα πολιτική του Ν. Παπαδόπουλου. Αξίζει λ.χ. να παρατηρηθεί ότι, ενώ υπήρξε ένα είδος δυσφορίας, στο εσωτερικό της αριστεράς, γιατί το κόμμα ψήφισε τελικά το νομοσχέδιο για τις εκποιήσεις, εντούτοις ήταν χαμηλών τόνων.[1]  Το Δράσυ/eylem είχε μια σαφώς πιο επικριτική στάση απέναντι στην συνεργασία ΑΚΕΛ-ΔΗΚΟ : «[Το ΑΚΕΛ]…αφήνει πίσω τις όποιες προσπάθειες έκανε για να ενισχύσει το αριστερό του πρόσωπο και επιστρέφει στη λογική των διαταξικών συμμαχιών ξεχνώντας και το βρώμικο παιγνίδι εις βάρος του όταν ήταν στην κυβέρνηση.» [Από την σελίδα της κίνησης στο facebook]

Όμως από την άλλη, φαίνεται ότι λειτουργούν και τα απωθημένα που μετέφερε μονοδιάστατα πάνω της η νυν κυβέρνηση. Το ότι η κυβερνητική παράταξη και τα ΜΜΕ της (και ιδιαίτερα το αίσθημα "προδοσίας" από την φιλελεύθερη πτέρυγα, όπως την εξέφραζε παλιά ο Πολίτης) άφησαν επίσης έντονα απωθημένα είναι γεγονός – και τώρα διασταυρώνονται και με την στάση τους απέναντι στην οικονομία. Και σε αυτό το σημείο, η Καθημερινή που προσπαθεί να καλύψει το χώρο που έχασε πια οριστικά ο Πολίτης, άγγιξε την ουσία των λαθών τακτικής της κυβέρνησης.
http://www.kathimerini.com.cy/index.php?pageaction=kat&modid=1&artid=183213

Αναμένοντας την κοινωνική αυτοάμυνα και τις τοποθετήσεις των θεσμών
Εκείνο που θα πρέπει να αναμένεται στο επόμενο στάδιο θα είναι ο συντονισμός της αντιπολίτευσης και η σταδιακή πίεση προς την κυβέρνηση – και για τις διαπραγματεύσεις, αλλά και για ανοικτά ζητήματα όπως οι εκποιήσεις. Διότι αυτό το θέμα θα παραμείνει ανοικτό, και η πιθανότητα παγοποίησης της εφαρμογής του νόμου είναι μια χρήσιμη μορφή πρακτικής. Και θα εμφανιστούν και άλλες. Στο τέλος ουσιαστικά το θέμα είναι να στραφεί η έμφαση των τραπεζών μακριά από τους μικρομεσαίους. Και είτε με πρακτικές καθυστέρησης η τελικά αλλαγής του νόμου, αυτό το θέμα θα παραμείνει σαν σημείο αναφοράς. Αλλα τώρα τείνει να διασταυρωθεί και με το ευρύτερο θέμα των διεκδικήσεων από την τρόικα – της διεκδίκησης ουσιαστικά ενός είδους αυτονομίας από την εξάρτηση που επιβάλει η τρόικα και την οποία χρησιμοποιεί η κυβέρνηση για να διοικει.  Και σε αυτό το πλαίσιο, οι κινητοποιήσεις θα έχουν τη δική τους δυναμική σταδιακά. Αν προχωρήσουν ζητήματα εκποιήσεων θα μπορούσε πια να περιμένει κάποιος και τη δημιουργία ομάδων κοινωνικής αυτοάμυνας. Ήδη γίνονται συζητήσεις για την δημιουργία ομάδων προστασίας και άμυνας ατόμων που κινδυνεύουν να χάσουν το σπίτι τους. Τέτοιες αναφορές γίνονται και από τις ευρύτερες ομάδες του κινήματος ενάντια στις εκποιήσεις αλλα πρόσφατα τέθηκε και από ομάδες όπως το Δράσυ/eylem

Αλλά και θεσμικά η κυβέρνηση φαίνεται απομονωμένη. Αν και ο Γενικός Εισαγγελέας βόλεψε τελικά την κυβέρνηση, ο διαχωρισμός που έκανε μάλλον δεν τους ικανοποίησε απόλυτα.

Αν το Ανώτατο Δικαστηριο δεν αποδειχθεί τόσο πειθήνιο όσο ελπίζει η κυβέρνηση, τότε θα δημιουργηθούν και άλλα δεδομένα στη σταδιακή αμφισβήτηση της νέο-αποικιακής τακτικής της τρόικα. Μπορεί το Ανώτατο να αγνοεί την κοινωνία και τη δυσφορία της; Ήδη η κ. Γιωρκάτζη, που προσφέρθηκε να είναι πειθήνια, αντιμετωπίζεται ως ανέκδοτο και η δυσφορία από τα κάτω αναζητεί νέους χώρους απομυθοποίησης, όπως και ελπίδας.







[1] Ένα ενδεικτικό σχόλιο και συζήτηση από το Blog «Άνευ ορίων»: http://aneforiwn.blogspot.com/2014/09/892014.html

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου