20 Σεπ 2014

Ευρωπαϊκές εκλογές και το ασταθές κέντρο: νέες μορφές της αριστεράς και τα δάνεια των νέων μορφών της ακροδεξιάς


Το περασμένο σαββατοκύριακο έγιναν δυο εκλογές – στη Σουηδία και σε δυο ανατολικές περιοχές στη Γερμανία. Και στις περιπτώσεις κέρδισε η αριστερά, αλλά την είδηση την έκλεψε η ακροδεξιά – διαφορετικής κάθε περίπτωση, αλλά παραδόξως υιοθετώντας συνθήματα της αριστεράς.

Σουηδία: ήττα της λιτότητας-ιδιωτικοποιήσεων, μια πλουραλιστική αριστερά και μια ακροδεξιά που θέλει να «υπερασπίσει το κράτος ευημερίας από τους μετανάστες»

Στην Σουηδία, η κέντρο0δεξιά κατέρρευσε εκλογικά – από 49.27% που είχε πάρει ο συνασπισμός των κεντροδεξιών κομμάτων το 2010 -έχοντας αύξηση 1%- τώρα έπεσαν στο 39.3% με πτώση και των 4 κομμάτων της Συμμαχίας με πιο δραματική την πτώση του μεγαλύτερου κόμματος των «μετριοπαθών» συντηρητικών που έπεσαν από το 30% στο 23%. Η άτυπη συμμαχία της αριστεράς-κεντροαριστεράς πήρε περίπου τα ίδια ποσοστά [43.7%] και κέρδισε τις εκλογές. Αλλά αξίζει να σημειωθεί ότι εμφανίστηκαν και ένα νέο σχήμα που φαίνεται ότι απορρόφησε νέους ή παλαιοτέρους αριστερογενείς ψηφοφόρους: το φεμινιστικό κόμμα το οποίο είχε ένα ποσοστό μόλις 0.4% το 2010 εκτοξεύτηκε στο 3.1% τα 2014. Αν το κόμμα, έφτανε το 4% ενδέχεται κεντροαριστερή συμμαχία να έφτιαχνε και οριακά μόνη της κυβέρνηση – ενώ τώρα είτε θα κάνει κυβέρνηση μειοψηφίας, είτε θα συνεργαστεί με κόμματα από την αντίπαλη συμμαχία που ανήκουν στο κεντρώο χώρο -όπως το κόμμα του Κέντρου ή το φιλελεύθερο λαϊκό με τα οποία είχε συνεργαστεί ιστορικά η σοσιαλδημοκρατία. Όμως, η έκπληξη σαφώς, ήταν η εκτόξευση του ακροδεξιού κόμματος των «σουηδών δημοκρατών» που από το 5.75 πήγε στο 12.9%. Αν και το κόμμα έχει και νεοναζιστικές ρίζες, ο νυν ηγέτης του εκτόπισε του πιο ακραίους και υιοθέτησε το στυλ και το ύφος άλλων ανάλογων κομμάτων στις Κάτω Χώρες, όπου τονίζεται η ανάγκη υπεράσπισης του κράτους πρόνοιας και προβάλλεται σαν εχθρός οι μετανάστες που αντλούν κονδύλια.

Μερικοί παρατηρητές έχουν σχολιάσει ότι η εκτόξευση της ακροδεξιάς είναι και έμμεσο αποτέλεσμα της δεξιάς κυβέρνησης, η οποία ναι μεν υπερασπιζόταν την Σουηδία ως «ανθρωπιστική υπερδύναμη» [μια ακόμα εκδοχή του δεξιού εθνικισμού] αλλά δημιούργησε ουσιαστικά το κλίμα της αντιπαράθεσης ανάμεσα σε διαφορετικές κοινωνικές ομάδες. Έτσι, τώρα που η νεοφιλελεύθερη πολιτική απορρίφθηκε μαζικά, όπως έδειχναν και οι δημοσκοπήσεις, αλλά και η εκλογική καθίζηση της δεξιάς, το κλίμα της εύκολης λύσης ήταν να εστιάσουν οι ακροδεξιοί στους μετανάστες για να «σωθεί το κράτος ευημερίας». Πλήρωσε και η ίδια η δεξιά, βέβαια, τη ρητορική της – αφού μετακινήθηκαν πολλοί ψηφοφόροι της στα ακροδεξιά, αλλά τώρα πια η ίδια η σουηδική κοινωνία θα πρέπει να αντιμετωπίσει τα φαντάσματά της. Πάντως, σύμφωνα με ανάλυση δεδομένων, η ακροδεξιά δεν πήρε μόνο από την Δεξιά – 29% των ψηφοφόρων τους ψηφίσαν το βασικό κόμμα της Δεξιάς στις προηγούμενες εκλογές, ενώ 16% ήρθε από αυτούς που ψηφίσαν σοσιαλδημοκράτες. http://www.svt.se/nyheter/val2014/var-tredje-ny-sd-valjare-kommer-fran-m

Από την πλευρά της αριστεράς, η σταθεροποίηση του σοσιαλδημοκρατικού κόμματος ήταν εμφανής. Όχι μόνο ανέτρεψε την πορεία πτώσης των ποσοστών του, αλλά και αναδείχθηκε πρώτο κόμμα συσπειρώνοντας και μερίδα της αριστεράς που είχε ψηφίσει τα άλλα 3 κόμματα της ευρύτερης αριστεράς -πράσινους, κομμουνιστικογενή αριστερά, φεμινιστική κίνηση. Σε σχέση με τα ποσοστά το σοσιαλδημοκρατικό κόμμα  το 2010 είχε απώλειες 4.33%, ενώ τώρα ανάκτησε ένα ποσοστό 0.6% και παρέμεινε σαφώς τα πρώτο κόμμα με διαφορά – 31.2% έναντι 23.2% των "μετριοπαθών" συντηρητικών. Όμως τώρα πια και η αριστερά στην Σουηδία είναι πλουραλιστική – με τους πράσινους [έχασαν ελαφρώς από το 7.35 έπεσαν στο 6.8%] ενώ η κομμουνιστικογενής αριστερά κέρδισε 2 έδρες περισσότερες, αν και τα ποσοστά αυξήθηκαν μόνο οριακά [5.7% από 5.6%]. Η δυναμική εμφάνιση του φεμινιστικού κόμματος μάλλον είναι το συμπλήρωμα στο πλουραλιστικό τοπίο, πέρα από ιστορικό εργατικό κόμμα-κίνημα των σοσιαλδημοκρατων, οι οποίοι εχουν και ηγέτη ένα συνδικαλιστή αυτήν την φορά. Συνολικά, τα 3 κόμματα της ευρύτερης αριστεράς πλησίασαν το ένα εκατομμύριο ψήφους [953.000 ψήφους] και ποσοστά μεγαλύτερα της ακροδεξιάς [15.5%]. Όμως, στις ευρωεκλογές είχαν πάρει σαφώς πολύ περισσότερα [άνω του 25%] – αλλά αρκετοί τώρα επέστρεψαν πίσω στο μεγάλο ιστορικό κόμμα των σοσιαλδημοκρατών.

Γερμανικές τοπικές εκλογές: νίκες της αριστεράς με διαρροές και πιθανότητα ιστορικών συμμαχιών και άνοδος του νέου δεξιού κόμματος το οποίο άντλησε ψήφους από παντού καθώς υιοθετεί και μέρος της αριστερής ατζέντας
Στις τοπικές εκλογές της Γερμανίας η είδηση ήταν και πάλι ένα «δεξιό» μερικοί το αποκαλούν και ακροδεξιό κόμμα, η εναλλακτική….του οποίου η πιο ευδιάκριτη τάση είναι η εναντίωση το ευρώ.. Το κόμμα δημιουργήθηκε πέρσι και οριακά δεν κατάφερε να μπει στο κοινοβούλιο, ενώ φέτος κατάφερε η ήδη να μπει στη βουλή της Σαξονίας - η οποία έχει δεξιά πλειοψηφία- αντλώντας από τους ελεύθερους δημοκράτες που συνεχίζουν την πορεία εξαφάνισης από τα τοπικά κοινοβούλια, αλλά και από την ακροδεξιά. Στις εκλογές του περασμένου σαββατοκύριακου, όμως, το νέο κόμμα κατάφερε να πάρει 10.6% στη Θουριγγία και κοντά στο 13% στο Βραδεμγούργο. Το πρώτο βέβαια σχόλιο των παρατηρητών αφορούσε την πίεση προς το κόμμα της Μέρκελ και την κεντρώα πολιτική της, αυτήν την περίοδο, με δεδομένο ότι το κόμμα πέρα από την εναντίωση στο ευρώ, αρχίζει να δίνει έμφαση και σε θέματα που αφορούν την πιο παραδοσιακή δεξιά – όπως η οικογένεια, η μετανάστευση κλπ.  Τα αποτελέσματα ωστόσο δείχνουν ότι το κόμμα, το οποίο έχει υιοθετήσει το μέχρι τώρα αριστερό σύνθημα των νότιων ευρωπαίων -αλλά και των γερμανων αριστερών- ενάντια στο ευρώ, λειτουργεί σαν πολυσελλεκτικό. Έτσι, στην Θουριγγία, όπου τελικά το κόμμα της Μέρκελ περιορίστηκε στο 33.5% -τα προγνωστικά έδιναν στο κόμμα κοντά στο 35-36%- οι μεγάλες απώλειες από όπου λογικά άντλησε το νέο κόμμα ήταν των σοσιαλδημοκρατών με 6.1% και των Ελευθερών Δημοκρατών με 5.1% - η πτώση της ακροδεξιάς ήταν μικρή [0.7%]. Και με δεδομένο ότι οι χριστιανοδημοκράτες κέρδισαν 2.3% άνοδο, τότε σαφώς ένα μεγάλο μέρος από τους ψηφοφόρους του νέου κόμματος πρέπει λογικά να έρχεται από τα αριστερά-σοσιαλδημοκράτες.

Αυτό φαίνεται ακόμα πιο έντονα στο Βρανδεμβούργο, όπου την μεγαλύτερη πτώση την είχε η αριστερά που έπεσε από το 27.25 στο 18.6% [πτώση 8.6%] και ακολούθως οι ελεύθεροι δημοκράτες που είχαν ποσοστό 7.2% [έπεσαν στο 1.4%]. Και εδώ η άνοδος τα νέου κόμματος ήταν 12.2%.

Όσον αφορά στην αριστερά αξίζει να αναφερθεί ότι η περιοχή του Βρανδεμβούργου που περιλαμβάνει και το Βερολίνο φαίνεται να είναι μια περιοχή με αισθητή υποχώρηση της αριστεράς. Μετά από την άνοδο από 23.3% σε 28% το 2004 και ακολούθως σε 27.25 το 2009, η πτώση στο 18.2 [ ή έστω 20.6% στο συνολικό constituency] είναι αισθητή πτώση – ενώ αντίθετα οι σοσιαλδημοκράτες φαίνονται να σταθεροποιούνται. Αντίθετα, στη Θουριγγία το κόμμα της Αριστεράς ανέβηκε στο 28.2% [σημειώνοντας άνοδο 0.8%]. Το σημαντικότερο γεγονός ήταν η αποτυχία της Μέρκελ έκανε ειδική προεκλογική ομιλία, κάνοντας ουσιαστικά έκκληση να μην συνεργαστούν τα άλλα κόμματα με το κόμμα της Αριστεράς γιατί θα είναι λες και -όπως τα έθεσε- «πάει στο πρωθυπουργικό γραφείο ο Κ. Μαρξ». Η αντίδραση στην παρέμβαση της ήταν μάλλον αποδοκιμαστική – το κόμμα της πήρε πιο χαμηλά από τις δημοσκοπήσεις, το κόμμα της Αριστεράς δεν έχασε ψήφους – ενώ οι σοσιαλδημοκράτες, που ήταν ο στόχος της αναφοράς της, δεν κέρδισαν τίποτα. Αυτό που αναμένεται τώρα είναι η πρώτη ενδεχομένως τοπική κυβέρνηση συμμαχίας της γερμανικής αριστεράς με πρωθυπουργό από το κομμουνιστικογενές κόμμα της «Αριστεράς»




  

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου