5 Ιουλ 2014

Από την Ουκρανία στο Ιράκ: on – off εκεχειρίες στην Ουκρανία, οσμή αίματος στην Παλαιστίνη, η παρέμβαση των Ρώσων στο Ιράκ και η στάση της Σαουδικής Αραβίας




Το ευρύτερο σύνορο ανατολής – δύσης, το οποίο εκτείνεται από την Ουκρανία στην Μέση Ανατολή φαίνεται να ακροβατεί ανάμεσα σε σύντομες συμφωνίες κατάπαυσης του πυρός και παρατεταμένης αστάθειας. Οι γεωπολιτικές παρεμβάσεις, ωστόσο, είναι αξιοσημείωτες. Η Ρωσία έκανε αισθητή την παρέμβαση της στο Ιράκ, ενώ στο ουκρανικό μέτωπο η Ε.Ε. φαίνεται να πιέζει έμμεσα, όπως και η Ρωσία για νέα εκεχειρία.

Τις περασμένες δυο βδομάδες το ουκρανικό μέτωπο ανέδειξε την αστάθεια του, αλλά και το γεγονός ότι είναι χώρος χορογραφημένων κινήσεων των μεγάλων δυνάμεων. Αφού κηρύχθηκε αρχικά εκεχειρία, η Ρωσία έκανε μια ενδιαφέρουσα κίνηση – μετά από εισήγηση της κυβέρνησης απέσυρε το ψήφισμα που έδινε δικαίωμα στον πρόεδρο για παρέμβαση στην Ουκρανία. Το σχετικό ψήφισμα είχε παρθεί μετά από το πραξικόπημα στο Κίεβο και στα πλαίσια των κινητοποιήσεων του πληθυσμού στην ανατολική και νότια Ουκρανία. Η κίνηση της Μόσχας είχε σαφώς σαν παραλήπτη την Δύση – σαν κίνηση αποκλιμάκωσης. Αν και ένα τέτοιο ψήφισμα είναι απλώς θέμα ωρών, αν το επιβάλει η ανάγκη. Την ίδια περίοδο ανακοινώθηκε ότι σκοτώθηκαν Ουκρανοί στρατιώτες από αυτονομιστές μετά από κατάρριψη πολεμικού ελικόπτερου. Το επεισόδιο, στην σημειολογία των καιρών, έδειχνε ότι οι εξεγερμένοι στην ανατολική Ουκρανία μπορούσαν να αντισταθούν και μόνοι τους. Η Μόσχα προχώρησε σε μια νέα κίνηση με την εισήγηση για ενιαίες περιπολίες στα σύνορα – μια κίνηση που θα μπορούσε να οδηγήσει και σε αποδοχή της ντε φάκτο κατάστασης στην ανατολική Ουκρανία με την ύπαρξη των δυνάμεων αυτό-άμυνας. Το Κίεβο άφησε να διαρρεύσει ότι θα δεχόταν, τελικά, την ευρωπαϊκή εισήγηση για την εισαγωγή φυσικού αεριού από τη Μόσχα, την οποία είχε απόρριψε προηγουμένως.



Το σαββατοκύριακο, δόθηκε νέα αναβολή στην εκεχειρία, ενώ παρασκήνια άρχισε να διαμορφώνεται ένας διάλογος ρώσων και ευρωπαίων -γερμανών και γάλλων. Την Κυριακή, οι εθνικιστές έκαναν κινητοποίηση στο Κίεβο, ζητώντας πόλεμο ουσιαστικά. Την επομένη, ο Ποροσένκο δήλωσε ότι έληξε η εκεχειρία και φόρεσε μια πολεμική στολή. Το θέαμα ενός "ολιγάρχη της σοκολάτας" με πολεμική στολή είχε κάτι το κωμικό, αλλά και το αποκαλυπτικό για τις παραστάσεις που στήνονται στο Κίεβο. Τις επόμενες μέρες, ακολούθησαν βομβαρδισμοί περιοχών στα ανατολικά, ενώ στο Ντόνεσκ οι δυνάμεις αυτοάμυνας κατάλαβαν βάσεις του στρατού. Οι συζητήσεις για εκεχειρία συνεχίζονται και το ζητούμενο, πια, είναι η ικανότητα του Κιέβου να προχωρήσει στις διαπραγματεύσεις – με δεδομένο ότι έχει από την μια τους ένοπλους ακροδεξιούς να ασκούν εσωτερική πίεση στο Κίεβο και δυτικά, μια ντε φάκτο πραγματικότητα ανατολικά, με εν δυνάμει διεύρυνση της εξέγερσης, και τους ευρωπαίους να προσανατολίζονται σε μορφές ελεγχόμενης έντασης. Οι αμερικανοί φαίνεται για την ώρα να κρατούν χαμηλό προφίλ, αν και θεωρείται ότι μπορεί να παίζουν με την ακροδεξιά σαν τον δικό τους μηχανισμό εκβιασμού.

Στο Ιράκ οι αμερικανοί φαίνεται να είναι επίσης αμήχανοι. Ο ISIS έχει πραγματοποιήσει μια νέα μετάλλαξη και ονομάστηκε απλά ισλαμικό κράτος – εν μέρει αποφεύγοντας τον όρο «Λεβάντ», αλλά ανοίγοντας τα όρια του σε όλους του μουσουλμάνους. Οι μάχες με την κυβέρνησης της Βαγδάτης επικεντρώθηκαν στην Τικρίτ – η περιοχή της οποίας είναι και ο χώρος, όπου έγιναν και κάποιες αψιμαχίες ανάμεσα στον ISIS και πιο κοσμικές δυνάμεις της ιρακινής αντίστασης.

Οι πιο αποφασιστικές κινήσεις, ωστόσο, έγιναν από το εξωτερικό. Στην Σαουδική Αραβία απολύθηκε ο αναπληρωτής υπουργός άμυνας – μια κίνηση που μάλλον συνδέεται με τις εξελίξεις στο Ιράκ, αλλά οι αναλυτές δύσκολα μπορούσαν να διαγνώσουν, αν οι κατηγορίες που βάραιναν το απολυθέντα ήταν η συνεργασία ή η ανοχή στήριξης του ISIS. Πάντως, η Σαουδική Αραβία άρχισε να ανεβάζει τόση τόνους για τον «τρομοκρατικό κίνδυνο» και άρχισε να συγκεντρώνει στρατό στα σύνορα. Όμως, αυτή η κίνηση μπορεί κάλλιστα να είναι μια κίνηση επίδειξης δύναμης – με την έννοια ότι θα μπορούσε να παρέμβει για υπεράσπιση του σουννιτικού πληθυσμού. Η αποφασιστική κίνηση έγινε από τον Μόσχα. Έτσι, καθώς οι αμερικανοί καθυστερούσαν να απαντήσουν στις εκκλήσεις της κυβέρνησης της Βαγδάτης, ξαφνικά οι ρώσοι ανακοίνωσαν ότι παρέδωσαν αεροπλάνα στην ιρακινή κυβέρνηση. Ήταν μια σαφής κίνηση γεωπολιτικής στρατηγικής.


Η ένταση έφτασε και στην Παλαιστίνη. Οι νεκροί παλαιστίνιοι έφεραν τελικά την δολοφονία των απαχθέντων ισραηλινών νέων, κραυγές για εκδίκηση από το Ισραήλ, βομβαρδισμούς στην Γάζα και τη δολοφονία ενός νεαρού παλαιστίνιου.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου