12 Ιουλ 2014

Οι αψιμαχίες του πολύ-πολικού συστήματος επεκτείνονται στην οικονομία και η Λατινική Αμερική ετοιμάζεται για τη συνάντηση των BRICS



Το πλαίσιο της αντιπαράθεσης στα σύνορα Ασίας – Ευρώπης πήρε μια νέα διάσταση την περασμένη βδομάδα: ενώ στην Ουκρανία συνεχίστηκαν οι συγκρούσεις, με on - off εξάρσεις, προέκυψαν δυο νέες αντιπαραθέσεις στο εσωτερικό της Δύσης – η Γερμανία απέλασε ένα ύποπτο για κατασκοπία για λογαριασμό των ΗΠΑ, ενώ η καταδίκη της Γαλλικής τράπεζας Paribas προκάλεσε μια σχετικά έντονη γαλλική αντίδραση που επανέφερε το θέμα του δολαρίου στις διεθνείς οικονομικές σχέσεις. Ταυτόχρονα, οι ανερχόμενες δυνάμεις εκτός Δύσης προγραμματίζουν μια συνάντηση στη Βραζιλία στον απόηχο του Παγκόσμιου Κυπέλλου, όπου ανάμεσα σε άλλα αναμένεται να προωθηθεί και η ίδρυση τράπεζας επενδύσεων των BRICS  ως αντίβαρο στο ΔΝΤ και στην Παγκόσμια Τράπεζα.

Οι μάχες στην Ουκρανία συνεχίζονται, αλλά το ερώτημα της σκοπιμότητας της αμερικανικής παρέμβασης παραμένει – είναι μόνο η Ρωσία ο στόχος ή μήπως είναι και ο ανερχόμενος κέντρο-ευρωπαϊκός πόλος;
Στο τέλος της προηγούμενης βδομάδας, οι εξεγερμένοι στο Σλαβυάνσκ αποφάσισαν να αποχωρήσουν και να ανασυνταχθούν στο Ντόνεσκ. Η κυβέρνηση του Κίεβου το παρουσίασε ως επιτυχία – αν και από ότι φάνηκε αυτό που έγινε ήταν η μαζική χρήση του πυροβολικού. Το πώς οι ένοπλοι κατάφεραν να διαφύγουν από μια υποτιθέμενη περικυκλωμένη περιοχή, παραμείνει επίσης αδιευκρίνιστο. Είναι πιθανό ότι η αποχώρηση έγινε μέσα από κάποια συμφωνία. Την επόμενη περίοδο αντιπαραθέσεις υπήρξαν όπως και καταγγελίες για θύματα από βομβαρδισμούς του στρατού του Κιέβου.  Οι αυτονομιστές ανατίναξαν 3 γέφυρες ως ένδειξη της στροφής και σε ανταρτοπόλεμο, ενώ την Παρασκευή χρησιμοποίησαν και ρουκέτες σε επίθεση εναντίον βάσης του στρατού και το Σάββατο δήλωσαν ότι σύντομα θα έχουν και αεροπορική κάλυψη στο Λουχανσκ.

Η Ρωσία κράτησε χαμηλούς τόνους επιμένοντας στην ανάγκη εκεχειρίας αλλά και μάλλον διατηρώντας τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα – από την τιμή του φυσικού αερίου και το χρέος, μέχρι την εμπέδωση της εικόνας της δυτικής επίθεσης στους ρωσόφωνους ως ένδειξη της δυτικής υποκρισίας, αυταρχισμού και επιθετικότητας. Το πώς θα αντιδράσει η Ρωσία σε μια μαζική επίθεση είναι ανοικτό –  ακούγονται πια και φωνές στη Μόσχα για «πόλεμο». Πάντως, ο Πούτιν φαίνεται να κινείται και πάλι στρατηγικά, αλλά σε παγκόσμιο επίπεδο. Αφού φαίνεται να ξεπέρασε η χώρα τις δυτικές πιέσεις και να αφομοιώνει η διεθνής κοινότητα το θέμα της Κριμαίας -όπου με βάση τις τωρασινες επιθέσεις του ουκρανικού στρατού σε αμάχους, η ένταξη της περιοχής στη Ρωσία μπορεί κάλλιστα να δικαιολογηθεί. Επικοινωνιακά, εσωτερικά και εξωτερικά, καλλιεργείται το ανοιχτό ζήτημα της βίας της ακροδεξιάς του Κιέβου. Ήδη οι άνω των 100,000 προσφύγων από την ανατολική Ουκρανία δημιουργούν ένα νέο πλαίσιο ρωσικών κινήσεων.

Όμως η αντιπαράθεση Δύσης – Ρωσίας για την Ουκρανία ίσως να είναι και κάπως παραπλανητική με την έννοια ότι η προσπάθεια των ΗΠΑ δεν φαίνεται να στοχεύει μόνο τη Ρωσία, αλλά και να ενοχλεί και τους ευρωπαίους. Η απόφαση της Γερμανίας να απελάσει ένα ύποπτο για κατασκοπία προς όφελος των ΗΠΑ ήταν ένα θεαματικό επεισόδιο που δείχνει ότι η Γερμανική ελίτ έχει αποφασίσει να στείλει θεαματικά δείγματα αποστασιοποίησης από τους αμερικανούς. Είναι άλλωστε γνωστό ότι η Γερμανία είναι υπέρ εκεχειρίας και συμφωνίας στην Ουκρανία, ενώ δεν φαίνεται να έχει πρόθεση να αλλάξει τις συμφωνίες με τη Ρωσία για το φυσικό αέριο. Σε αυτό το πλαίσιο, οι αμερικανικές παρεμβάσεις μοιάζουν με έμμεσες πιέσεις και δυσκολίες που κατευθύνονται και προς την αναδυόμενη δυτική μεγάλη δύναμη, και ενδεχομένως αντίπαλο των ΗΠΑ – την Γερμανία.

Ο νότιος αγωγός, η αμερικανική πίεση στην Γαλλία και το δολάριο
Η διαμάχη για την Ουκρανία είναι απλώς ένα επεισόδιο, του οποίου η συνέχεια θα είναι αναπόφευκτα περίπλοκη, καθώς είναι πλέον ανοικτό και το αν θα είναι χώρος μεταφοράς φυσικού αερίου στο σύντομο μέλλον – ή αν θα διατηρήσει τη βιομηχανική της βάση, αφού ουσιαστικά σπρώχνεται από τα δεδομένα στα οποία την υπέβαλε η δυτική παρέμβαση σε καθεστώς εξάρτησης και από-ανάπτυξης. Το άλλο σημείο αντιπαράθεσης είναι ο νότιος αγωγός – αφού ο βόρειος είναι ήδη ολοκληρωμένος και όπως αποκαλύφθηκε έχει δυνατότητα μεταφοράς φυσικού αερίου πολύ περισσότερου από τώρα – αν χρειαστεί. Η παροχή φυσικού αερίου στη Γερμανία είναι με αυτήν την έννοια εξασφαλισμένη. Ο νότιος αγωγός τον οποίο αγωνίζονται οι αμερικανοί να μπλοκάρουν -αφού επικράτησε δικών τους εναλλακτικών προσπαθειών- έχει ήδη σθεναρή στήριξη από την Αυστρία και τη Σερβία, αλλά οι αμερικανοί ποντάρουν ότι αν αλλάξει κυβέρνηση στη Βουλγαρία θα μπορέσουν να τον μπλοκάρουν εκεί. Πάντως, οι ρώσοι προχωρούν και το διακύβευμα μάλλον είναι με ποιούς θα κάνουν την τελική συμφωνία ή ρώσοι παρά με το αν θα γίνει ο νότιος αγωγός. Σε αυτό το πλαίσιο, οι προσπάθειες των ΗΠΑ μοιάζουν με κινήσεις καθυστέρησης.

Το ότι η αντιπαράθεση ίσως να έχει και ως στόχο της δυτική Ευρώπη φάνηκε και από το βαρύ πρόστιμο που επέβαλε αμερικανικό δικαστήριο σε γαλλική τράπεζα. Το πρόστιμο ερμηνεύθηκε από παρατηρητές ως μια προσπάθεια των ΗΠΑ να εκβιάσουν τη Γαλλία να μην παραδώσει στην Ρωσία τα πολεμικά πλοία για τα οποία είχε γίνει συμφωνία το 2011. Η παρέμβαση των ΗΠΑ και η αποτυχία της παρά το θέαμα της Ουκρανίας, οδήγησε στην πίεση μέσω του δολαρίου – το οποίο είναι το μόνο που διασφαλίζει ότι έχει κάποιο νόημα η απόφαση κάποιου αμερικανικού δικαστηρίου.

Η σύνοδος των BRICS στη λατινική Αμερική

Οι ρώσοι πάντως, όπως και τα κράτη της άπω ανατολής κινούνται ήδη σε τροχιά ανταλλαγών σε δικά τους νομίσματα. Αλλά σίγουρα το μεγάλο βήμα θα γίνει από τους  BRICS. Η συνοδός τους στη Λατινική Αμερική στην οποία η Αργεντινή , όπως και η Γαλλία, βρέθηκε υπό εκβιασμό με βάση απόφαση αμερικανικού δικαστηρίου, είναι και συμβολική και ουσιαστική. Η Ρωσία από την μια κάνει επίδειξη ουσιαστικά του τί είναι η «διεθνής κοινότητα». Έτσι, ενώ μιλά με τους ευρωπαίους παρά τους εκβιασμούς των αμερικανών, μετά έκλεισε συμφωνία με την Κίνα για φυσικό αέριο στο μέλλον, ακολούθως παρέβηκε άμεσα στην Ιρακινή κρίση, και τώρα κάνει άνοιγμα στην Λατινική Αμερική. Η Ρωσία είναι ωστόσο το σύμβολο – η ουσία είναι η ανάδυση δυνάμεων εκτός δυτικού ελέγχου. Η τράπεζα των BRICS είναι ένας ακόμα θεσμός, που θα απειλεί με παρακμή των θεσμών μέσα από τους οποίους η Ουάσιγκτον κυβερνούσε μετά το 1945 – και αυτό αφορά και το δολάριο, αλλά και το ΔΝΤ τις μεταρρυθμίσεις του οποίου καθυστερεί το αμερικανικό κογκρέσο σε μια ύστατη προσπάθεια να αποφύγει την απώλεια ελέγχου.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου