5 Ιουλ 2014

Επειδή δεν βγαίνει πάλι η Τράπεζα Κύπρου, αφού κουβαλά το βάρος 6 δις των μεγάλο-οφειλετών, η κυβέρνηση παρεμβαίνει ξανά, πουλώντας τώρα αμερικανικά funds, ενώ διαμορφώνονται πόλοι [«φατρίες»] αντιπαράθεσης



Η βασική ειδησεογραφία της βδομάδας αφορούσε και πάλι την τράπεζα Κύπρου – η οποία αφού έριξε τη χώρα στο μνημόνιο τον Ιούνιο του 2012, τώρα κινδυνεύει ξανά. Έστω και αν έχει, ήδη, πάρει σχεδόν ένα δις [τα 750 εκ του «ομολόγου του Χάρη» και 200 εκτ από «Αποθεματικό»] από την κυβέρνηση, το οποίο ο κύπριος φορολογούμενος θα πληρώσει με 2 εκτ. τόκους την ημέρα. Το σημερινό θέαμα αφορά στην πίεση της Κυβέρνησης, μέσω της Κεντρικής προς το ΔΣ της τράπεζας να αποφασίσει αυτό που θέλει η κυβέρνηση..Κωμική, σε σχέση με το τι έλεγε το 2012, ήταν και η δήλωση του Χ. Γεωργιάδη ότι με βάση την εμπειρία μας, δεν πρέπει να αφήνουμε τις τράπεζες και τους τραπεζίτες χωρίς έλεγχο. Η διαμάχη φαίνεται να εστιάζεται σε δυο σημεία – το ένα αφορά του Χούριγκαν με συγκεκριμένη καταγγελία ότι συμπεριφέρεται ευνοιοκρατικά στις προσφορές, και το άλλο το πώς θα ζητήσει η τράπεζα κεφάλαια. Τελικά επιτεύχθηκε ένα είδος συμβιβασμού αλλα οι αντιπαραθέσεις είναι ίσως ενδεικτικές του τι συμβαίνει στην Τράπεζα.

Οι «φατρίες», τα συμφέροντα και οι εν δυνάμει πόλοι
Πριν προχωρήσουμε, ωστόσο, ίσως να χρειάζεται και μια διευκρίνηση για τις «φατρίες», όπως ονόμασε ο αρχιεπίσκοπος τα αλληλοσυγκρουόμενα συμφέροντα. Όπως έχουν διαμορφωθεί μέχρι στιγμής τα δεδομένα, φαίνεται να υπάρχουν τρεις πόλοι συμφερόντων που συσπειρώνουν διάφορους.
  1. Ο πόλος κατεστημένου και των τζακιών της Τράπεζας Κύπρου  που ταυτίζεται, συνήθως, με την οικογένεια Τριανταφυλλίδη και τα συμφέροντα στον περίγυρό της, παρά το ότι είχε μείωση σαφώς στη σημασία του μετοχικού της κεφαλαίου, εξακολουθεί μέσω Π. Πολυβίου να ελέγχει το νομικό τμήμα της τράπεζας, ενώ φαίνεται να εκφράζεται και από τις κινήσεις της κυβέρνησης -υπουργού οικονομικών- και του ΔΗΣΥ. Αυτός φαίνεται να είναι ο βασικός μηχανισμός που κατασκεύαζε τα θεάματα πρόσφατα. Αυτή η τάση φαίνεται να θέλει αμερικανικά επενδυτικά ταμεία, και συχνά εκφράζεται και από τον Πολίτη.
  2. Ο πόλος των άλλων τοπικών μετόχων η συμφερόντων -όπως της Λαϊκής, άλλα και του αρχιεπίσκοπου που είναι αναγκασμένος να συγκρατιέται αφού ο ΔΗΣΥ, μέσω Γεωργιάδη, διόρισε την Ειρένα επικεφαλής στην τράπεζά του- αρχίζει να αποστασιοποιείται από την πειθαρχία που επέβαλε το ΔΗΣΥ – και οδήγησε λ.χ. στη διάλυση της Λαϊκής το 2013, αλλά τη διάσωση της εξίσου προβληματικής τράπεζας Κύπρου. Έτσι αυξανόμενα φορείς που σε άλλα πλαίσια μπορεί να πει κάποιος ότι εκφράζουν και ένα είδος τοπικής εθνικής αστικής τάξης, αλλά και χαμένους από το κούρεμα του 2013, αρχίζουν να αρθρώνουν αντιπολίτευση. Σε αυτό το πλαίσιο, μπορεί να εντάξει κάποιος και τις αυξανόμενες κριτικές για τις κυβερνητικές παρεμβάσεις από τον Ν. Παπαδόπουλο, ο οποίος αρθρώνει αυξανόμενα ένα κριτικό λόγο για την «επίθεση που δέχτηκε η Κύπρος» -στην οποία περιλαμβάνει και την απώλεια των καταθέσεων στην Ελλάδα- αλλά και την έκδηλη δυσφορία του αρχιεπίσκοπου. Το ότι ο Φιλελεύθερος που έπαιζε πειθήνια το παιχνίδι δαιμονοποίησης του Δημητριάδη το 2013, άρχισε επίσης να αποστασιοποιείται από το να εκφράζει αυτά τα συμφέροντα, αλλά και το γεγονός ότι ο πρόεδρος του ΔΣ, ο Κ. Χασάπης είναι και επιλογή του εκδότη του Φιλελευθέρου.
  3. Ο τρίτος πόλος αφορά ξένα κεφάλαια, όπως τα ρωσικά συμφέροντα, τα οποία όμως διαπλέκονται και με τοπικά συμφέροντα δικηγορικών γραφείων, αλλά και άλλων. Οι ρώσοι επενδυτές θεωρείται ότι πίεζαν για να προχωρήσουν οι διαδικασίες με τους μεγαλοοφειλέτες – οπότε η φαινομενική, έστω, απραξία του Χούριγκαν θεωρείται ύποπτη. Μερικοί, ίσως, να θεωρούν ότι από το εξωτερικό -ιδιαίτερα τη Δύση- διαμορφώνονται συμφέροντα για εκμετάλλευση των δεσμευμένων με δάνεια υποθηκών της τράπεζας – και αυτή η τάση μπορεί να είναι συμμαχική προς τον Χούριγκαν, αλλά και τον πρώτο πόλο που αφορά την κυβέρνηση. Σε αυτό το πλαίσιο, ο ρωσικός πόλος ίσως να προωθεί συμφωνίες με το δεύτερο πόλο των τοπικών συμφερόντων, τα οποία νοιώθουν αδικημένα από την μέχρι τώρα εστίαση, αλλά και την διαπλοκή που συνιστούν οι εξόφθαλμες πια παρεμβάσεις της κυβέρνησης.

Ο ρόλος του Χουριγκαν
Όσον αφορά στο Χούριγκαν υπενθυμίζεται ότι το ενωμένο, τότε, τραπεζικό κατεστημένο τον είχε φέρει το φθινόπωρο του 2013, ενώ είχε εξαπολύσει την τελική μεγάλη επίθεση εναντίον του Π. Δημητριάδη, τον οποίον δεν έλεγχαν τα τζάκια της Λευκωσίας. Το ότι ο Χούριγκαν είχε παραιτηθεί με κατηγορίες εμπλοκής στο σκάνδαλο Libor και ονομαζόταν σαν casino banker, είχε λογοκριθεί απόλυτα αφού όλη η εστίαση της πλειοψηφίας των ΜΜΕ τότε, επικεντρωνόταν σε μια μονομερή επίθεση εναντίον του τότε διοικητή. Ακολούθως, ο Χούριγκαν έκανε μερικές θετικές κινήσεις τουλάχιστον τον χώρο του θεάματος – έτσι προσπάθησε να κατασκευάσει το προφίλ κάποιου, ο οποίος θέλει να προωθήσει το διαχωρισμό σε καλή και κακή τράπεζα, η μια άλλη παραλλαγή μέσα από την οποία τα δάνεια των μεγάλο-καταθετών θα διαχωριστούν από την ευρύτερη πορεία της τράπεζας. Αυτή ήταν και η βασική θέση του Π. Δημητριάδη από το Μάρτιο του 2013. Και για αυτό έγινε στόχος όλων εκείνων των επιθέσεων. Οι θέσεις του Χούριγκαν αντιμετώπισαν αντιδράσεις – και φυσικά από τον κυβερνητικό χώρο, αφού ο ηγέτης του ΔΗΣΥ, ο Α. Νεοφύτου, θεωρείται ο προστάτης των μεγαλοοφειλετών. Οι νέες καταγγελίες εναντίον του Χούριγκαν θέτουν, όμως, σε αμφισβήτηση την πρόθεση του για εξυγίανση. Σύμφωνα με αυτές, ο κ. Χούριγκαν αποδέχθηκε την πώληση περιουσίας για πολύ μικρότερο ποσό από την πιο μεγάλη προσφορά. Σύμφωνα με το δημοσίευμα της Χαραυγής και του Φιλελεύθερου, το Aphrodite Hills πωλήθηκε έναντι 35 εκατομμυρίων, ενώ υπήρχε προσφορά για 105 εκατ.

Η πίεση στο ΔΣ της Τράπεζας για να προστατευθεί ο Χούριγκαν και να μειωθεί η ρωσική μετοχική θέση με νέο κούρεμα
Αυτές οι καταγγελίες συνέπεσαν με την απότομη στροφή της Κεντρικής ενάντια στο νυν διοικητικό συμβούλιο. Αρχικά, η κ. Γιωρκάτζη διέρρευσε οδηγία που απαγόρευε στο Δ.Σ. να διορίσει συμβούλους για να πλαισιώνουν τον κ. Χούριγκαν. Η υπόθεση από μόνη της είναι εκφραστική της κωμωδίας των παλινωδιών που χαρακτηρίζουν την κυβερνητική πολιτική. Ο διορισμός συμβούλων στην Κεντρική ήταν μέρος της εκστρατείας για εκβιασμό του κ.Δημητριαδη σε παραίτηση. Έτσι, διορίστηκαν τότε ο κ. Κοιλιάρης, γνωστός από την εποχή του σκανδάλου του χρηματιστηρίου, και ο κ. Συρίχας, συνεργάτης των κ. Χριστοδούλου και Ορφανίδη στην Κεντρική, όταν δημιουργήθηκε η φούσκα των ακινήτων και αφέθηκαν οι τράπεζες χωρίς εποπτεία να οδηγήσουν την Κύπρο στην κρίση και το μνημόνιο. Εκείνοι οι σύμβουλοι είναι οι βασικοί διοικητές στην Κεντρική σήμερα. Σε αυτό το πλαίσιο, ότι ήταν καλό για να προετοιμάσει το διορισμό της κ. Γιωρκάτζη, προφανώς δεν είναι καλό για την Τράπεζα Κύπρου. Διότι κάποιοι θέλουν τον κ. Χούριγκαν.

Επί της ουσίας, δεν φαίνεται τα δυο στρατόπεδα να διαφωνούν για το θέμα του διαχωρισμού της τράπεζας. Το θέμα, τώρα, φαίνεται ειρωνικά να τίθεται γεωπολιτικά. Φαίνεται να υπάρχει μια προσπάθεια να δοθεί η πλειοψηφία των μετοχών σε συγκεκριμένους αγοραστές. Η πλειοψηφία του νυν συμβουλίου, πάντως, φαίνεται να επιθυμεί να δοθεί η ευκαιρία στους νυν μέτοχους να αγοράσουν όσες νέες μετοχές θέλουν, ενώ η κυβέρνηση μέσω Κεντρικής πιέζει να γίνει ιδιωτική τοποθέτηση με περιορισμένο ποσοστό στους νυν μετόχους. Και ο Πολίτης την Πέμπτη είχε πρωτοσέλιδο που παρέπεμπε σε συγκεκριμένη αμερικανική εταιρεία-ταμείο. Από την άλλη πλευρά, είναι σαφές ότι αντιδρούν οι ρώσοι μέτοχοι, οι οποίοι θεωρούν την διαδικασία ένα είδος νέου κουρέματος αφού με την έκδοση νέων μετοχών η αξία των δικών τους που είναι αντιστάθμισμα για το κούρεμα, θα μειωθεί. Αξίζει εδώ να δει κανείς και το ρόλο του ίδιου του κ. Αναστασιάδη. Του είχε γίνει έμμεσα και μια επίθεση από τον Πολίτη της Κυριακής στα πλαίσια μιας ευρύτερης επίθεσης σε δικηγόρους, που εξυπηρετούν ρώσους μετόχους.. Οπότε φάνηκε να κρατά αποστάσεις, ενώ το καπετανάτο στο υπουργείο οικονομικών έκανε επίθεση.  αποστάσεις. Όταν συνάντησε τον επικεφαλής του Δ.Σ., η κατάληξη ήταν να πέσει κάπως στα μαλακά το θέμα μετά τους θεατρινισμούς της κ. Γιωρκάτζη με τα «τελεσίγραφα» κλπ. Αποφασίστηκε να παρθεί απόφαση για άνοιγμα του μετοχικού κεφαλαίου, αλλά, από ότι φαίνεται τουλάχιστον, να δοθεί και σε ρώσους επενδυτές η ευκαιρία να συμμετάσχουν ισομερώς. Οπότε, εξασφαλίζεται μια κάποια ισορροπία μέχρι το επόμενο σημείο αντιπαράθεσης.

Αντιδράσεις, όμως, υπάρχουν και από εσωτερικούς μετόχους, όπως ο αρχιεπίσκοπος αλλά και πολιτικοί της αντιπολίτευσης – όπως το ΔΗΚΟ και η ΕΔΕΚ. Είναι σαφές ότι η παρέμβαση της κυβέρνησης μετατρέπει σε κωμωδία τη βασική της ιδεολογική θέση για τη λειτουργία της αγοράς κλπ. Με το διορισμό της κ. Ειρένας στην Ελληνική -και την παράβλεψη της διαπλοκής με τον υπουργό, τόσο από την κ. Γιωρκάτζη, αλλά και από τον κ. Κληρίδη στη Γενική Εισαγγελία- και τον αρχικό διορισμό του ΔΣ της Κύπρου το φθινόπωρο του 2013 -και με αφόρητες πιέσεις στο Δημητριάδη- τώρα αλλάζει θέση πάλι, και θέλει να αλλάξει και πάλι το ΔΣ μέσα από την έκδοση μετοχών. Η πιθανότητα οι πιέσεις να έχουν να κάνουν και με τον περιορισμό της ρωσικής επιρροής είναι σοβαρό ενδεχόμενο. Ίσως να μην είναι τυχαία και κάποια δημοσιεύματα -στον Πολίτη λ.χ- που καλλιεργούσαν την εικόνα μιας αντιπαράθεσης με τους ρώσους. Αλλά αυτό, φυσικά, θα έχει τις δικές του επιπτώσεις. Και η φερεγγυότητα της τράπεζας είναι πιο φοβερά τρωτή. Όταν ο κ. Δημητριάδης επέμενε σε κάπως ψηλό κούρεμα, η κυβέρνηση και η πλειοψηφία των ΜΜΕ φώναζαν ενάντια. Τώρα, διαπιστώνουν ότι είχε δίκαιο και ότι ίσως να χρειαζόταν μεγαλύτερο κούρεμα. Αλλά για να μην γίνει γνωστό το πρόβλημα, εστιάζεται και πάλι η έμφαση στο ανακάτωμα της τράπουλας.

Η ουσιαστική πηγή του παρατεταμένου προβλήματος είναι τα δάνεια των μεγαλοοφειλετων και η προσπάθεια προστασίας τους

Η γεωπολιτική διαμάχη πάντως, όπως και η διερεύνηση του ρόλου του Χούριγκαν είναι πραγματικότητες που μπορούν να αποκτήσουν νόημα μόνο κοιτάζοντας το ουσιαστικό υπόστρωμα – ότι δηλαδή η τράπεζα είναι ακόμα θύμα των προβλημάτων της με κύριο θέμα τους μεγάλο-οφειλέτες οι οποίοι ζητούν κάλυψη με το να μην διαχωρίζεται η περίπτωση τους από την υπόλοιπη τράπεζα. Το ότι μερικοί, αν όχι οι περισσότεροι, θα πρέπει να έχουν και κεφάλαια στο εξωτερικό -στην αρχή μετά τον Μάρτη του 2013 μετέφεραν κάποια κεφάλαια πίσω για να κάνουν κάποιες πληρωμές, όπως γράφτηκε – αλλά από τότε η ροή σταμάτησε πάλι- είναι ένα ακόμα γεγονός που περιγράφει ανάγλυφα το φαύλο κύκλο του προβλήματος, που δημιούργησε η κερδοσκοπία των λίγων σε διαπλοκή με τα προηγούμενα ΔΣ.



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου