7 Ιουν 2014

Μια μαζική γιορτή χαράς/gayness: μια εύκολη νίκη, μια μακρά πορεία, ένα υπόδειγμα και οι επιφυλάξεις για το θέαμα [μια καταγραφή και ένα ιστορικό για την μακρά πορεία αποδοχής της ομοφυλοφιλίας ως κομβικό σημείο στην κυπριακή πολιτισμική μεταμόρφωση]


What a difference a few years make: από το φόβο και την υστερία του 1997 στην «περηφάνια» του 2014
Η πορεία περηφάνιας των ΛΟΑΤ ήταν μια εντυπωσιακή επιτυχία. Ήταν λες και συνωνυμία της  αγγλικής λέξης gay με την ομοφυλοφιλία, αλλά και την «χαρά» μετατράπηκε σε ντε φάκτο πραγματικότητα, καθώς μια εκδήλωση για την αναγνώριση και το σεβασμό της ομοφυλοφιλίας και των άλλων εναλλακτικών ερωτικών επιλογων/ρολων/προσαντολισμων,[1] μετατράπηκε σε μια εκδήλωση διεκδίκησης του διαφορετικού και του δικαιώματος στο παιχνίδισμα στο δημόσιο χώρο.  4-5 χιλιάδες άτομα έσπασαν τα φράγματα φόβου και της ντροπής και διαδήλωσαν – είτε ήταν ομοφυλόφιλοι ή άλλες ταυτότητες, που καλύπτονται από την ΛΟΑΤ, είτε απλώς άτομα που πήγαν να συμπαρασταθούν. Για να γίνει κατανοητή η επιτυχία, αλλά και το αίσθημα χαράς που προκάλεσε η μαζική παρουσία, πρέπει να τοποθετήσει κάποιος την εκδήλωση στο ιστορικό της πλαίσιο. Όταν το 1997 άλλαξε, τελικά, ο αποικιακός νόμος που θεωρούσε την ομοφυλοφιλία αδίκημα, η νομοθεσία πέρασε στη βουλή, χωρίς να εμφανιστούν δημόσια δηλώσεις πολιτικών που να στηρίζουν αυτό το δικαίωμα. Η νομοθεσία άλλαξε γιατί ένας μοναχικός άνθρωπος, με την αξιοπρέπεια της δικής του ταυτότητας και επιθυμίας, ο Α. Μοδινός, τόλμησε να πάρει την Κυπριακή Δημοκρατία στο ευρωπαϊκό δικαστήριο και να κερδίσει τη δίκη. Ο λόγος του κ. Μοδινού τότε, όμως, ήταν βασικά αμυντικός – «έτσι είναι οι ορμόνες», άρα έπρεπε να γίνει «αποδεκτός» με βάση την «βιολογική πραγματικότητα». Η διεκδίκηση της ομοφυλόφιλης επιθυμίας ως δικαίωμα επιλογής, γιατί "γουστάρει" κάποιος/α έπρεπε να περιμένει. Έτσι η νομοθεσία άλλαξε, γιατί μας πίεσαν. Έξω από τη βουλή, τότε, υπήρχε μια μικρή μεν, αλλά ήταν και η μόνη, εκδήλωση ατόμων που ήταν ενάντια στην αλλαγή της νομοθεσίας και οι οποίοι τραγουδούσαν το «ξύπνα καημένε μου ραγιά». Με ένα παράδοξο τρόπο η αναγνώριση των δικαιωμάτων ενός ατόμου ή μιας ομάδας ατόμων παρέπεμπε μερικούς σε εθνική ιστορία «καταπίεσης». Δεν ήταν το μόνο σύμπτωμα.

Η υπόθεση του Παγκράτιου τότε, που είχε προκαλέσει και μια πρωτοφανή εκδήλωση-κινητοποίηση έξω από την αρχιεπισκοπή, εστιαζόταν επίσης πάνω στο θέμα της ομοφυλοφιλίας – ή ο νυν αρχιεπίσκοπος και το εκκλησιαστικό κατεστημένο αντιπαράβαλε στη δημοτικότητά του, με βάση την οποία οι κάτοικοι της περιοχής του τον ήθελαν μητροπολίτη, την «κατηγορία» ότι ήταν ομοφυλόφιλος.  Την ίδια περίοδο, έγινε και η συναυλία Ρουβά-Κουτ για την επαναπροσέγγιση και το διάχυτο υπόγειο αίσθημα ήταν ότι ήρθαν οι ομοφυλόφιλοι να μας κάνουν επαναπροσέγγιση. Ο macho εθνικισμός της περιόδου ξέσπασε, τότε, σε επεισόδια έξω από το χώρο της συναυλίας και στη γύρω περιοχή. Όσοι πήγαν, πήγαν ως μορφή αντίστασης. Και ως αντίδραση σε εκείνη την υστερία, διοργανώθηκε για πρώτη  φορά μια μαζική μορφή αντίστασης με ένα φεστιβάλ διαφορετικότητας στη Λεμεσό - στην οποία είχε αναπτυχθεί, από τη δεκαετία του 1970, στα πλαίσια του εναλλακτικού χώρου μια ευαισθησία, αλλά και μορφές κινητοποίησης για τη σεξουαλική απελευθέρωση, αλλά και το δικαίωμα στην ομοφυλόφιλη επιθυμία. Εκείνα τα χρόνια, της δεκαετίας του 1990, το βασικό άξονα του δημόσιου λόγου του αγώνα για τα δικαιώματα των ομοφυλόφιλων τον έκαναν μεμονωμένα άτομα  - ο κ. Μοδινός και ο Σταύρος Μαραγκός,  ο οποίος ήταν ίσως ο πιο αιχμηρός από όσους αγωνίζονταν για τα δικαιώματα στις επιθυμίες του σώματος, που ήταν εκτός του ηγεμονικού πλαισίου.


Τώρα, το κλίμα ήταν εντυπωσιακά διαφορετικό. Απέναντι στις χιλιάδες των ατόμων που διαδήλωναν, υπήρχαν μόνο 50 άτομα που φώναζαν με δυσφορία – αλλά ήταν πια η μικρή μειοψηφία. Από την άλλη πλευρά, υπήρχαν αυτή τη φορά και πολιτικοί, ήρθε και η Βίσση, αντί ο Ρουβάς, αλλά εκείνο που ήταν ριζικά διαφορετικό ήταν το κλίμα – οι διαδηλωτές/τριες δεν είχαν απλώς την αυτοπεποίθηση ότι είχαν δίκαιο – υπήρχε ένα παιχνίδισμα, μια ανατρεπτική διάθεση, ένα κλίμα απελευθέρωσης. Αυτό που σφράγιζε πολύ περισσότερο την εκδήλωση ήταν η αισθητική του χώρου της εξωθεσμικης αριστεράς  - τόσο στα συνθήματα όσο και στη διασύνδεση του θέματος με την ευρύτερη διεκδίκηση ανατροπής των υπάρχοντων μορφών εξουσίας  πάνω στην επιθυμία και στην αναγνώριση της ύπαρξης πολλαπλών μορφών ερωτικής ταυτότητας και προσανατολισμού.

Η αλλαγή κλίματος είχε να κάνει βέβαια και με ευρύτερες αλλαγές. Φαίνεται ότι ακόμα και μέσα στην εκκλησία λ.χ. υπήρχαν διαφορετικές τάσεις – εκφράστηκαν δημόσια, μεν, οι πιο συντηρητικοί, αλλά σύμφωνα με πληροφορίες υπήρχαν και φωνές για περιορισμό των αντιδράσεων. Τόσα χρόνια lifestyle περιοδικών άφησαν κάτι σαν επιφάνεια της καθημερινότητας. Βέβαια οι «επιφανείς» κύπριοι ομοφυλόφιλοι, αν και διακλαδωμένοι στα ΜΜΕ, δεν εκφράστηκαν δημόσια – ούτε καν τώρα πριν την πορεία. Μερικοί, μάλιστα, είχαν την τάση ως αξιωματούχοι να σφυρίζουν αδιάφορα, αν όχι να υπερθεματίζουν υπέρ της καταστολής – από φόβο, ίσως, μήπως αποκαλυφθούν. Ήταν και η Κοντσίτα της γιουροβιζιον, βέβαια, ως θέαμα επιβεβαίωσης των αλλαγών που έχουν συντελεστεί ευρύτερα – αλλά και πάλι η κινητοποίηση είχε κάτι το βαθύτερα κυπριακό, άγγιζε την κυπριακή καθημερινότητα. Η συμπόρευση τουρκοκυπρίων ήταν ίσως η πιο απτή μορφή της κυπριακότητας: είχε προηγηθεί η αντίστοιχη πορεία στη βόρεια Λευκωσία, η οποία εντάχθηκε ως η εναρκτήρια εκδήλωση του μήνα και του φεστιβάλ του Κυπριακού pride. Και εκείνη η εκδήλωση έγινε με τη συμμετοχή του ε/κ ΛΟΑΤ κινήματος.

Το κλίμα ήταν ευρύτερο. Ήταν ένα είδος έκρηξης της επιθυμίας, μιας επιθυμίας και μιας πραγματικότητας που όλοι ξέρουν ότι είναι εκεί και τη λογόκριναν, φοβισμένοι για το τί θα πουν οι "άλλοι", η "κοινωνία". Και ξαφνικά, έσπασε αυτό το φράγμα. Η νομιμοποίηση από ξένους πρέσβεις και επιφανείς κύριους και κυρίες ήταν απλώς η επιφάνεια. Αυτό που παρέλασε στη Λευκωσία ήταν ένα βάθος στην κυπριακή καθημερινότητα. Και ως εκδήλωση θύμιζε τις πρόσφατες κινητοποιήσεις της πολλαπλότητας – όπως την Πρωτομαγιά. Όπου μαζεύτηκαν άτομα, ομάδες τάσεις σε μια συγκέντρωση πολλαπλότητας, χωρίς καθοδήγηση, χωρίς κατεύθυνση. Σαν δήλωση ιστορικής παρουσίας.

Η ομοφυλοφιλία  σαν σύμβολο του έκπτωτου άνδρα, της ηττημένης στάσης, της αόρατης γυναικείας επιθυμίας:  η ένταση στον underground gay  λόγο και η αντίφαση της δεκαετίας του 1990 ανάμεσα στην υπόγεια διάχυση του ερωτισμού και την ύστατη έκρηξη του αυτοεγκλωβισμενού ετερόφυλου αυταρχισμού σαν πρωκτικού άγχους
Στα πατριαρχικές κοινωνίες, όπως τις βιώσαμε στη Δύση μετά τον μονοθεϊσμό, η ομοφυλοφιλία μετατράπηκε σε ένα είδος βρισιάς/στίγματος για τους άντρες – υπονοούσε όχι μόνο ότι ο ομοφυλόφιλος δεν ήταν μέλος της ομάδας που κυριαρχούσε στη σεξουαλική ιεραρχία, αλλά και ότι εξέφραζε κάτι ύπουλο. Για την γυναίκα, αντίθετα, η ανάλογη έννοια ήταν η πουτάνα – μια γυναίκα που της άρεσε το σεξ ή μια γυναίκα που δεν συνέδεε το σεξ με ότι θεωρείτο αποδεκτό – είτε την μητρότητα, είτε το συναίσθημα. Η λεσβία, σε αυτό το πλαίσιο, ήταν και μια αόρατη παρουσία – μια ερωτική πρακτική, η οποία ήταν δύσκολο να κατανοηθεί σε ένα πλαίσιο, όπου το σεξ ταυτίζεται με τη διείσδυση σαν κατάκτηση. Ήταν κάτι σχεδόν το εννοιολογικά μη-υπαρκτό. Οπότε, η διεκδίκηση των δικαιωμάτων των ομοφυλοφίλων σήμαινε, ουσιαστικά, μια αμφισβήτηση της οργάνωσης της σεξουαλικότητας – και της ιεραρχίας των ρόλων, αλλά και του τρόπου οργάνωσης των αποδεκτών μορφών της επιθυμίας. Στην νεώτερη κυπριακή ιστορία, η έννοια της ομοφυλοφιλίας εμφανιζόταν συνήθως ως ένα είδος υποταγής. Όταν λ.χ. ξέσπασε το πιο γνωστό ίσως σκάνδαλο γύρω απ' την ομοφυλοφιλία κατά την βρετανική περίοδο, η «αλυσίδα» τη δεκαετία του 1930, αφορούσε μια σειρά υποθέσεων με νεαρούς κύπριους και των δυο κοινοτήτων και ενήλικους βρετανούς. Το θέμα θεωρήθηκε τόσο εκρηκτικό που επιβλήθηκε λογοκρισία, ακόμα και σε ένα λαϊκό ποίημα που συνέταξε ένας ποιητάρης.


Η εικόνα της αντρικής ομοφυλοφιλίας ως ένα είδος μη-ικανοποιητικού αντρισμού ή ακόμα χειρότερα ως ένα είδος ηττημένου αντρισμού, όπου ο ομοφυλόφιλος είναι συνώνυμο του άντρα που βιάζεται -ή ακόμα χειρότερα το αποδέχεται- από τον εθνικό εχθρό, απέκτησε μια έντονη παρουσία μετά τη δεκαετία του 1980 και για ένα διάστημα κυριάρχησε τη δεκαετία του 90. Κάθε κίνηση που δεν εγκρίνετο από τον εθνικό λόγο παράπεμπαν στην εθνική υστερία σε ένα είδος κατεβασμένων βρακιών, παντελονιών κλπ. Η αναφορά, βέβαια, είχε να κάνει και με τη γυναίκα – γενικά, δηλαδή, με το ότι το σεξ ήταν ένα είδος βίας, στο οποίο επικρατούσε ο νικητής άντρας. Είναι αυτή ακριβώς η εικόνα που περιέβαλε την υστερία στα τέλη της δεκαετίας του 1990.

Οι αντιφάσεις εκείνης της περιόδου καταγράφηκαν και στην γκέι τέχνη που άρχισε να εμφανίζεται. Ένα εκφραστικό ποίημα του Ηλία Κωνσταντίνου, του πιο open gay ποιητή των δεκαετιών 1980-90, εκφράζει αυτή την αμφισημία που διαπλέκει την επιθυμία που επιβιώνει στο περιθώριο με τις αμφιλεγόμενες σημασιοδοτήσεις της ομοφυλόφιλης επιθυμίας τον εθνικό λόγο:
«Βρίσκομαι τώρα που σου γράφω
μες στο κήπο του θεάτρου Λεμεσού
και κλαίει ο πούστης – να, ένας πούστης κλαίει
σαν μου παίρνει τον πούτσο μες στο στόμα για τσιμπούκι
Έτσι είναι εδώ. Πολλυ υγρασία. Δάκρυα σάλιο χυματα
Στη Λευκωσία το κλίμα είναι λιγάκι πιο ξηρό
Αλλά ειν’ οι τούρκοι δίπλα, μάνα μου και εγώ φοβάμαι.
Γιατί δεν πας στην Άγκυρα
Να βρεις τουρκάλες μάνες να φιλέψετε
Να λύσουμε και εμείς τις διαφορές;
Καλά..καλά..αστείο το’ πα – μην θυμώνεις.
Αν τύχει όμως και πας και γαμιθείς με Τούρκας γιο
Στο λέω καθαρά να το ξέρεις – θα σε σφάξω.»
Από το ποίημα «Καλαμαράς στον Κήπο της Εδέμ»
που υπογράφει ο ποιητής σαν «ο διχασμένος γιος»[2]


Το ευρύτερο κλίμα της περιόδου, όπου η αντί-ομοφυλόφιλη υστερία συνδεόταν, ταυτόχρονα, από τη διάχυση του lifestyle περιοδικού του, αλλά και της θεματολογίας του soft porn καταγράφηκε έτσι σε μια ανάλυση:
«Κατά την διάρκεια της δεκαετίας του 90 μια μερίδα του αντρικού πληθυσμού άρχισε να εκφράζει η να γίνεται επιρρεπής σε ένα λόγο που εξέφραζε ένα είδος ανασφάλειας για την αντρική ταυτότητα – και αυτή η ανασφάλεια εκφράστηκε με την διαπλοκή με τον εθνικιστικό λόγο/υστερία. Σε αυτό το είδος του  αντρικού λόγου, το αίσθημα της στρατιωτικής ήττας του 74 (η οποία υπερτονιζόταν για να υποτονιστεί η ευθύνη/προδοσία της 15ης Ιουλίου) μεταφράστηκε σε «άγχος ευνουχισμού», αλλά και υστερία για ένα φαντασιακό κίνδυνο «πρωκτικού βιασμού».
Το πρωκτικό άγχος της δεκαετίας του 90 θα μπορούσε να συνδεθεί με μια ευρύτερη πραγματικότητα αυτής της δεκαετίας – την δημόσια συζήτηση των ερωτικών επιλογών/πρακτικών. Στο πλαίσιο αυτών των συζητήσεων η ομοφυλοφιλία εμφανίστηκε σαν ένα κομβικό σημείο διασταύρωσης. Η προσφυγή του Μοδινού κατ’ αρχήν, μετά η συζήτηση για μια ολόκληρη σχεδόν δεκαετία για αλλαγή της νομοθεσίας, η επίκληση της Ευρώπης, η αντίδραση της εκκλησίας, αλλά και οι εσωτερικοί καυγάδες στην εκκλησία με αναφορές σε ομοφυλόφιλους ιερείς και μοναχούς, κράτησαν την ομοφυλοφιλία συνεχώς στο προσκήνιο. Η ομοφυλοφιλία έγινε έτσι ένα πεδίο αντιπαράθεσης για την σημειολογία των ερωτικών πρακτικών από την μια, και των δικαιωμάτων του ατόμου στο σώμα και στις ερωτικές πρακτικές της επιλογής του καθενός/καθεμιάς. Στον πολιτικό λόγο των εθνικιστών ο φόβος του βιασμένου άντρα (από τους εθνικούς εχθρούς) φαινόταν να εκφράζει μια ευρύτερη κρίση ταυτότητας, ενώ η αλλαγή της νομοθεσίας στηρίχτηκε σε ένα επιχείρημα εκμοντερνισμού και ατομικής ελευθερίας. Ο πρωκτικός έρωτας έγινε με αυτή την έννοια σύμβολο δυο ακριβώς αντίθετων εννοιών.  Αυτή ακριβώς η πόλωση θυμίζει την κρίση αξιών της δεκαετίας του 1930. Διότι έχουμε εδώ την μετατροπή σε «πρόβλημα» μιας ερωτικής πρακτικής (πρωκτικού σεξ) η οποία γινόταν και πριν αλλά τώρα απόκτησε νέα μορφή και νόημα σαν δημόσιο σημείο.»[3]

Μια καταγραφή της ανάδυσης της υπόγειας πραγματικότητας το 2014: οι παλιές φοβίες δεν πείθουν πια και φαντάζουν αστείες, ενώ το χιούμορ εκφράζει την εκδίκηση του καταπιέσμενου/απωθημένου…
Από τότε, πέρασε αρκετό νερό κάτω από το γεφύρι. Μερικά από τα κείμενα που ακολουθούν είναι ενδεικτικά των μετατοπίσεων. Ο κ. Μ. Καλατζής λ.χ. του Πολίτη εξέφρασε μέρος από εκείνη την παλιά ρητορική: αρχικά δημοσίευσε τις ακόλουθες Φώτος με το σχόλιο: "Υπερηφάνεια" ... όμορφα, εεε;;;


Και ακολούθως πρόσθεσε:
 «Το άκουσα και αυτό. Ο στρατός είναι θεσμός καταπίεσης αλλά η σεξουαλικός προσανατολισμός είναι ελευθερία κλπ. Την επόμενη φορά που θα μας την πέσουν οι Τούρκοι να τους πούμε να αναμετρηθούμε στο κρεβάτι..»

Ο Λ. Μαύρος, από τους εκφραστές της εθνικής ρητορικής της δεκαετίας του 1990, παρέπεμψε σε διεθνή συνωμοσία – κάτω από την σημαία της αμερικανικής πρεσβείας με την σημαία του ουράνιου τόξου της αποδοχής της διαφορετικότητας στη σεξουαλική πρακτική, έγραψε:
«ΥΠΕΝΘΥΜΙΣΗ: Περί του... γένους των αγγέλων ο καυγάς στην παρηκμασμένη Βασιλεύουσα προ της Αλώσεως 29.5.1453.
Στη φωτογραφία,
χθες Σάββατο 31.5.2014
ο ιστός της εν Λευκωσία
Πρεσβείας της υπερδυνάμεως
των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής...»

 Όμως, το κοινό, όπως φάνηκε και από τα σχόλια κάτω από την αναφορά, ήταν αλλού.. Άλλη εποχή, άλλη αισθητική..

Σε μια λ.χ. ενδιαφέρουσα συμβολικά κίνηση διαφοροποίησης, η Αναστασία Παπαδόπουλου είχε το εξής σχόλιο:

«Αδιανόητες αντιδράσεις επειδή μια ομάδα συνανθρώπων μας τολμά να προκαλεί την επίπλαςτη εικόνα που έχουμε για την κοινωνία μας. Την εικόνα ότι είμαστε πάντα σωςτοί και δίκαιοι και προοδευτικοί. Ότι είμαςτε πάντα τα θύματα αδικίας και ποτέ οι θύτες. Δυςτυχώς οι αντιδράσεις μας αποδεικνύουν πόσο δίκαιο έχουν αυτοί που τολμούν να μας προκαλούν.
Κρυβόμαςτε πίςω από την θρησκεία μας. Αλλά δεν έχουμε κανένα πρόβλημα να ξεχνούμε τον πρώτο κανόνα αυτής που είναι ότι μόνο ο Θεός είναι κριτής μας. Αλλά δεν έχουμε πρόβλημα να το αγνοούμε αυτό και να κρίνουμε εμείς, ποιος είναι "αμαρτωλός" και ποιος όχι! Δεν έχουμε πρόβλημα να χρηςιμοποιούμε την θρηςκεία μας για να υποςτηρίξουμε ότι κάποιος δικαιούται λιγότερα από εμάς στη ζωή του. Το άκρως αντίθετο από τις αρχές αυτής της θρηςκείας.
Κρυβόμαστε πίσω από τη φράση "τους ανεχόμαστε, δεν τους πειράζουμε. Τί άλλο θέλουν;"
Για μένα, θέλουν απλά να σκεφτούμε λίγο πριν απαντήσουμε. Θέλουν κάτι περισσότερο από την "ανοχή" η οποία συνοδεύεται από την απαξίωση. Θέλουν να ανοίξουμε λίγο έςτω, το μυαλό και την καρδιά μας.
Θέλουν να αντιληφθούμε ότι η "περηφάνεια" που ζητούν σήμερα δεν αφορά αυτούς. Αφορά την περηφάνεια που θα θέλαμε όλοι να έχουμε για την κοινωνία στην οποία ζούμε.»

Από την πλευρά της επαναστατικής εξωθεσμικης αριστεράς υπήρξε και το ακόλουθο σχόλιο που εξέφρασε και μια άποψη κινηματική:
«…Η συμμετοχή και αλληλεγγύη στις εκδηλώσεις για τα δικαιώματα των λοατ ατόμων ήταν κάτι πολύ θετικό, όμως πρέπει αυτό να αποτελέσει ένα βήμα ώστε το κίνημα αυτό να ριζοσπαστικοποιηθεί να πάρει ακηδεμόνευτο και αντικαπιταλιστικό χαρακτήρα γιατί οι πολιτικάντηδες καθεστωτικών κομμάτων και πρέσβεις κρατών φονιάδων που χτες παρίσταναν τους σύμμαχους και φίλους δεν είναι τίποτε άλλο παρά εκμεταλλευτές και υποκριτές και δεν έχουν θέση ανάμεσα σε ανθρώπους και κινήματα που γεννήθηκαν μέσα από την καταπίεση σε αγώνες για την ελευθέρια και ισότητα»
Αντάρτες οργάνωση Κύπρου

Η γκέι επιθυμία, ωστόσο, μπορεί να γεννιέται από το περιθώριο, της κοινωνίας και του υποσυνείδητου, αλλά ταυτόχρονα ένα μέρος της μπορεί και να ενταχθεί στο σύστημα όπως φάνηκε και αλλού, και με άλλα κινήματα – όπως λ.χ. το νεολαιΐστικο, το ροκ κοκ.  Η διαδικασία ρήξης, ωστόσο, είναι όντως ανατρεπτική όμως.
Τη θέση ότι για την ανατρεπτικοτητα της «κίνησης», «στιγμής» του coming out of the closet  την εξέφρασε με αναλυτική ακρίβεια η ανακοίνωση της «Συσπείρωσης Ατακτων»:
«Με αφορμή το πρώτο Pride που διεξάγεται στην Κύπρο, θέλουμε να μοιραστούμε τους προβληματισμούς μας σε σχέση με την αναγνώριση και το δικαίωμα αυτενέργειας που έχει κάθε άτομο ως προς το σώμα του, τη σεξουαλικότητά του και την έμφυλη ταυτότητα του. Το συγκεκριμένο Pride, παρότι διοργανώνεται «υπό την προστασία» της θεσμικής εξουσίας (προκειμένου να ασκηθεί κοινωνική πίεση στο ζήτημα της αποδοχής – ανεξαρτήτως σεξουαλικού προσανατολισμού ή έκφρασης του φύλου/ ταυτότητας φύλου), διεξάγεται πρώτα και κύρια από την LGBTQ κοινότητα, στη βάση της διεκδίκησης της ορατότητας για τα άτομα της LGBTQ κοινότητας, στη βάση της συμπερίληψης όλων των φύλων και σεξουαλικοτήτων που έχουν καταπιεστεί διαχρονικά και συνεχίζουν να καταπιέζονται από το εδραιωμένο μοντέλο ετεροκανονικότητας. Η αντίδραση των καταπιεσμένων ατόμων, ιδιαίτερα όταν διαμορφώνεται και διοργανώνεται από τα ίδια τα καταπιεσμένα άτομα, πρέπει να τυγχάνει υποστήριξης από όλη την κοινωνία και ιδιαίτερα από τον αντιεξουσιαστικό χώρο: όχι ως αναγνώριση της θεσμικής εξουσίας που μπορεί να βρίσκεται πίσω από τη διοργάνωση, αλλά κυρίως ως συμμετοχή, υποστήριξη και συνδιαλλαγή με ένα φορέα που υπερασπίζεται το δικαίωμα συμπερίληψης στις κοινωνικές αναπαραστάσεις και σεβασμού όλων των ατόμων ανεξάρτητα από τον σεξουαλικό τους προσανατολισμό και / ή την ταυτότητα φύλου τους.
Το
Pride είναι συνυφασμένο με τη γενεαλογία του coming out of the closet …»[4]

Και ένα πλακάτ έδειχνε την ανατρεπτική αισθητική που είχε αναπτυχθεί


Σε μια ενδιαφέρουσα συγκριτική αναφορά, ένας από τους ιστορικούς κύπριους blogger, ο aceras anthopophorum,  έγραψε…

«άμα γράψεις στο google
«Λευκωσία παρέλαση»
φκάλει σου ενδιαφέρουσες φωτογραφίες.

Που τα σήμερα, ανάμεσα σε εθνικόφρονες με μπλέ τζιαι πολεμόκαυλους με γκρίζα, το google φκάλλει σου χρώματα πολλά τζιαι αθρώπους που φωνάζουν για αγάπην, για έρωταν τζιαι για δικαιώματα. Κάμε κλίκ πας τες φωτογραφίες να δεις. Έχει ενδιαφέρον η ιστορία που γράφει σε απευθείας σύνδεσην ο google με τον κόσμον.


[…]
Τζιαι μήν νομίζειται ότι τούτη η ιστορία εν μόνον θέμαν ομοφιλοφίλων τζιαι εταιροφιλοφίλων. Έχουν τζιαι οι εταιροφιλόφιλοι πολλά να μάθουν ως που να ξέρουν (τζιαι να μπόρουν) να εν περήφανοι για το σώμαν τους τζιαι για τες πράξεις τους, παρά για τα σόγια τους τζιαι για τα τέκνα τους.

Προτείνω σας έναν άλλον συγκινητικόν τοίχον που γράφει την δικήν του ιστορίαν δαμαί που την ημέραν που υπάρχει σε μπλόγκ. (το μπλόγκ σκέψεων).
Ελπίζω ότι η επόμενη πορεία υπερηφάνειας που θα γινεί, θα εν σύντομα μόλις γινεί μια ενωμένη Κύπρος. Να φανταστείται ότι άρκεψα να ελπίζω πάλε.»

Και τώρα τι;
Μια τέτοια επιτυχία σηματοδοτεί, ουσιαστικά, την αναγνώριση μιας βαθιάς μετατόπισης στην κοινωνία, στο συλλογικό υποσυνείδητο αλλα και στο ηγεμονικό πλαίσιο της συζήτησης. Αυτό δεν σημαίνει φυσικά ότι θα αλλάξουν δραματικά τα πράγματα στην καθημερινότητα πολλών ατόμων που βιώνουν το περιθώριο λόγω του ερωτικού τους προσανατολισμού, σαν ένα φαντασιακο κίνδυνο που πλανιέται γύρω τους και μέσα τους. Όμως, για την νέα γενιά, αλλά και για μερικούς ηλικιωμένους που εμφανίστηκαν σχεδόν συγκινητικά να δηλώσουν, επιτέλους δημόσια την ταυτότητα τους, το μέλλον θα κουβαλά πάντα την εμπειρία αυτής της κινητοποίησης. Και ο φόβος μερικών θα είναι λιγότερο δικαιολογημένος.

Οι συζητήσεις για τα επόμενα θέματα θα συνεχιστούν. Αλλά θα πρέπει να καταγραφεί, επίσης, αυτή η κινητοποίηση σαν μια συνέχεια άλλων εκδηλώσεων την τελευταία περίοδο που διεκδικούν και την πολλαπλότητα, αλλά και ένα είδος χαράς και απελευθέρωσης της καθημερινότητας, «εδώ και τώρα». Είχε κάτι από αυτή την αύρα η εκδήλωση του Μάρτη του 2013 έξω από την Βουλή, όπως και η περασμένη Πρωτομαγιά. Κουβαλούν μια άλλη, αναδυόμενη, πραγματικότητα αυτές οι μορφές σύγκλισης του διαφορετικού, που εστιάζουν σε σημεία, όπου δημιουργείται μια νέα αφετηρία, ένα νέο πλαίσιο συλλογικών ταυτοτήτων. Από το ποιητικό πανό του «Aphrodite is angry» του 2013,  στην ιστορική λιτότητα [Ι am a Cypriot] του πλακάτ στην φωτογραφία του Σ. Μαραγκού στο Gay Pride του 2014, υπάρχει μια υπόγεια συνέχεια που καταγράφει μια ιστορική πορεία και μια ανάλογη ανάδυση του μέλλοντος, που είναι «επιτέλους», εδώ.







[1] Από μια ευρύτερη οπτική η διεκδίκηση της πορείας αφορούσε γενικότερα την αμφισβήτηση της «ετεροκανονικοτητας» όπως το έθεσε μια ανακοίνωση [της συσπείρωσης ατάκτων] και άρα αφορούσε και την αμφιφυλοφιλία, τους ασέξουαλ, τραβεστί, τρανσέξουαλ, transgender
[2] Δημοσιεύτηκε στο underground έντυπο «Τραίνο στην Πόλη», τ. 1, 1987.
[3] Ιστορία του ερωτισμού στην Κύπρο τον 200 αιώνα, Χρονικό, Περιοδικό Πολίτης, 8/3/2009.
[4] Συσπείρωση Ατάκτων: «Η ετεροκανονικότητα εν ένα πολιτικό καθεστώς που πρέπει να ανατραπεί»

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου