14 Ιουν 2014

Ουκρανία και το βορειοδυτικό σύνορο της Ευρωασίας: διαπραγματεύσεις, αψιμαχίες ..και η Πολωνία αναζητεί ρόλο τοπικού δουκάτου;



Η ένταση στο νότο έσπρωξε για ένα διάστημα την έμφαση μακριά από την Ουκρανία. Αλλά και εκεί η κατάληψη της εξουσίας από μερικές εκατοντάδες ακροδεξιούς το Φεβράρη θυμίζει έντονα την Αλ Κάιντα του Ιράκ. Την περασμένη βδομάδα, στην περιοχή κινούνται δυο παράλληλες διαδικασίες: οι διαπραγματεύσεις για το χρέος της Ουκρανίας προς την Ρωσία και την τιμή του φυσικού αερίου που παίρνει, και μικρές αψιμαχίες που δείχνουν τις λεπτές ισορροπίες.

Στο επίπεδο των αψιμαχιών, συνεχίστηκαν οι επιθέσεις εναντίον του Σλαβυάνσκ που είναι το κέντρο της αντίστασης στα δυτικά της εξεγερμένης περιοχής. Οι κάτοικοι καταγελούν ότι ο στρατός του Κιέβου, και οι ακροδεξιοί στην «εθνική φρουρά» βομβαρδίζουν την περιοχή με βόμβες φωσφόρου, ενώ έχει αποκοπεί η παροχή νερού. Ταυτόχρονα, μια τουλάχιστον ομάδα ακροδεξιών τα παράτησε και επέστρεψε στο Κίεβο για να διαμαρτυρηθεί, γιατί δεν πληρώθηκαν και δεν τους έχουν επίσημα καταγεγραμμένους για να πάρουν «ωφελήματα». Ίσως να είναι και σύμπτωμα.
 Στα ανατολικά, στο Λουχάνσκ φαίνεται ότι οι εξεγερμένοι κατάφεραν να καταλάβουν τη συνοριακή βάση, την οποία πολιορκούσαν. Την Τετάρτη, εμφανίστηκαν επίσης μερικά τανκς στην περιοχή. Η κυβέρνηση στο Κίεβο κατηγόρησε τη Ρωσία ότι έδωσε τανκς στους εξεγερμένους, ενώ οι ίδιοι δήλωσαν ότι τα πήραν από βάσεις του ουκρανικού στρατού που κατέλαβαν.  Σαν αντιπερισπασμό, ενδεχομένως, ένοπλοι του Κιέβου έκαναν επίθεση σε κτίρια που έλεγχαν οι εξεγερμένοι στη Μαριούπολη – σε μια πόλη όπου υπήρξαν και στο παρελθόν έντονες συγκρούσεις λόγω της ύπαρξης στρατιωτικής βάσης. Όποια και να είναι η πηγή, η αντίσταση φαίνεται να εξοπλίζεται – και τέτοιες κινήσεις ίσως να λειτουργούν και σαν είδος θεαματικής διαπραγμάτευσης – όπως και οι εκρήξεις στον ουρανό πάνω από το Σλαβυάνσκ.

Στο πρακτικό επίπεδο, αν και δεν υπάρχει εκεχειρία παρά τις συμφωνίες, δεν υπάρχει επίσης και ανοικτός πόλεμος. Είναι πιθανό ότι οι διαπραγματεύσεις για το φυσικό αέριο λειτουργούν εν μέρει και σαν παρασκήνιο για την κατάσταση στα ανατολικά. Η Ρωσία επανέλαβε ότι πρέπει να σταματήσουν οι επιθέσεις ανεβάζοντας ελαφρά τον τόνο δημόσια.

Στις διαπραγματεύσεις, η ρωσική στάση ήταν ενδιαφέρουσα. Με ένα είδος υπεροπτικής αδιαφορίας η Ρωσία δήλωσε ότι δεν την ενδιαφέρει η συμφωνία Κιέβου – Ε.Ε., εφόσον το Κίεβο τηρεί τις υποχρεώσεις του -εννοώντας τα χρέη για το φυσικό αέριο- και δήλωσε ότι θα διατηρηθεί το καθεστώς most friendly state για τις ουκρανικές εξαγωγές, μέχρι να αποφασίσει «ψύχραιμα» το Κίεβο, αν θέλει να έχει σχέση με την ευρωασιατική ένωση η την Ε.Ε. είναι σαφές ότι η Ρωσία αφήνει μεν ανοικτή την πόρτα, καθώς διαπραγματεύεται σιγά τα διάφορα ατού της – ξεκινώντας από το φυσικό αέριο, και προχωρώντας στις εξαγωγές, έχοντας και σαν φόντο στις ανατολικές περιοχές και την εξέγερση, αλλά και τα οικονομικά τους συμφέροντα.

Το ενδιαφέρον από την άλλη πλευρά είναι ποιοί διαπραγματεύονται. Από την μια, βέβαια, είναι η νέα κυβέρνηση του Κιέβου, αλλά και αντιπρόσωποι δυτικών χωρών, και της Ε.Ε. Ο ρόλος της Πολωνίας αξίζει να καταγραφεί. Ιστορικά, η Πολωνία ήταν χώρα που λειτουργούσε και σαν περιφερειακή δύναμη σε σχέση με την αγροτική δυτική Ουκρανία. Η επίσκεψη Ομπάμα στην Πολωνία, αλλά και ο ρόλος των πολωνών πολιτικών στην πίεση για ανατροπή του Γιαννούκοβιτςς δείχνουν και ένα μικρό πολωνικό μεγαλοϊδεατισμό. Με αμερικανική ευλογία, αφού οι αμερικανοί το μόνο που μπορούν να κάνουν είναι να βραχυκυκλώνουν τα γερμανικά συμφέροντα, δημιουργώντας εναλλακτικούς πόλους – όπως η Βρετανία δυτικά και ενδεχομένως η Πολωνία ανατολικά. Όμως, το μεγάλο παιχνίδι θα το κάνει η Γερμανία και η αντιποροσωπεία της Ε.Ε. δήλωσε λ.χ. ότι θεωρεί τη ρωσική στάση υποβοηθητική.





Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου