7 Ιουν 2014

Τα επακόλουθα των αποφάσεων του Γιούρογκρουπ [και μερικές μικρές, αλλά με σημασία, σιωπές της επιτροπής θεσμών – για το ποιοί ήξεραν για το κούρεμα]



Τα επακόλουθα των αποφάσεων του Γιούρογκρουπ της 15ης Μαρτίου 2013, εξετάζονται και αυτά στη συμπληρωματική έκθεσης της κοινοβουλευτικής επιτροπής θεσμών. Πέρα από τις φήμες και το άρθρο των Financial Times που δημοσιεύτηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2013 με αναφορά στο ενδεχόμενο, καταγράφονται αρκετά ενδιαφέροντα. Κατ’ αρχήν γίνεται αναφορά σε εγκύκλιο της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου ημερομηνίας 11 Φεβρουαρίου 2013 για αποφυγή εκ μέρους των εμπορικών τραπεζών σε δημόσιες δηλώσεις για το θέμα, ώστε να περιοριστούν οι εκροές και η οποία αναφερόταν «στην αντισυνταγματικότητα οποιουδήποτε κουρέματος  καταθέσεων[1]».

Οι δηλώσεις του τότε υπουργού οικονομικών ενώπιον της κοινοβουλευτικής επιτροπής θεσμών είναι ιδιαίτερα εκφραστικές. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά «[..] Η πρώτη φορά που ετέθη στο τραπέζι επίσημα αυτή η πρόταση, δηλαδή από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο [...] και προσχώρησαν και στο άρμα και οι υπόλοιποι της τρόικας, ήταν στο πρώτο Eurogroup, (14ης με 15ης Μαρτίου) [...] αλλά έκαναν υπεπιτροπές [...] και μας είπαν «Δεν υπάρχει λόγος να πάμε και να μιλήσουμε μπροστά σε όλους. Πρέπει να μάμε σε συμφωνία»[2].

Εδώ, όμως, η επιτροπή δεν καταγράφει όλα τα δεδομένα. Διότι εμφανώς ο κ. Σαρρής δεν είπε την αλήθεια. Υπάρχει λ.χ. η δήλωση του κ. Δημητριάδη ότι ειδοποίησε τον Πρόεδρο από τις 6 Μαρτίου – και όταν μάλιστα η κυβέρνηση προσπάθησε ένοχα να διαψεύσει, ο κ. Δημητριάδης παρέπεμψε και στο γεγονός ότι μαζί του, όταν έγινε το συγκεκριμένο τηλεφώνημα, υπήρχε αξιωματούχος της Κεντρικής Τράπεζας. Η κυβέρνηση, τότε, αναδιπλώθηκε στη σιωπή – και άφησε απλώς τα ΜΜΕ-δημοσιογράφους που ελέγχει, να κάνουν επιθέσεις εναντίον του κ. Δημητριάδη για οτιδήποτε με στόχο την μετατόπιση. Η συγκεκριμένη δήλωση Δημητριάδη έγινε και στη συνέντευξη στον Πολίτη στις 27-28 Οκτωβρίου και στις 18 Δεκεμβρίου του 2013. Είναι, επίσης, γνωστό ότι το υπουργείο οικονομικών προετοίμαζε νομοσχέδιο, το οποίο θα κάλυπτε το κούρεμα καταθέσεων, αν το θέμα περνούσε ήπια. Και οι οδηγίες δεν μπορεί να δόθηκαν από κανένα άλλο, πλην του κ. Σαρρή. Προφανώς, η κυβέρνηση είχε αποδεχθεί το κούρεμα, και για αυτό άλλωστε πήγε στο Γιουρογκρουπ και ο κ. Αναστασιάδης. Αλλά εκεί, αφού δέχθηκε προκαταβολικά χωρίς συζήτηση το κούρεμα και δεν πήρε οποιαδήποτε μέτρα για να μπορεί να διαπραγματευθεί -όπως το να μείνει στην Λευκωσία και να επικαλεστεί την πολιτική ηγεσία για να κερδίσει χρόνο και καλύτερο πλαίσιο- βρέθηκε σε ένα χώρο, όπου πια εκλιπαρούσε για ό,τι μπορούσε να «σωθεί». Και τελικά το χειρότερο, όπως έχουν επιβεβαιώσει όλοι οι συμμετέχοντες -πλην βέβαια την κυπριακής κυβέρνησης που ήταν ο ένοχος και βρίσκεται ακόμα σε denial μαζί με τους δημοσιογράφους της- την πρωτοβουλία για το καθολικό κούρεμα -έτσι ώστε να μην πληγούν οι μεγαλοκαταθέτες -φίλοι, υποστηρικτές της κυβέρνησης, του ΔΗΣΥ, του δικηγορικού γραφείου κλπ- την προωθούσε η κυπριακή κυβέρνηση. Το ειρωνικό σχόλιο για τους «πλούσιους φίλους» του προέδρου, από εκείνη την συνάντηση έμεινε. Τελικά, φρόντισε η κινητοποίηση των δρόμων να αποτρέψει τα χειρότερα για τους πολίτες, οι οποίοι θα φορτώνονταν άμεσα το κόστος των ζημιών των τραπεζών – και φυσικά των προεκτάσεων τους. Διότι αν έσπαζε το όριο των ασφαλισμένων καταθέσεων, των 100,000 ευρώ, τότε αντί να μεταφερθεί πίσω στις τράπεζες η ζημιά της ιδιωτικής επιχείρησης, της τράπεζας, θα μεταφερόταν πάλι στο κοινό – στους μικροκαταθέτες. Σε αυτό το πλαίσιο ήταν επίσης εμφανώς παραπλανητικές -αν δεν θέλει κάποιος να τις αποκαλέσει ψευδείς- οι δικαιολογίες που πρόβαλαν τότε οι δημοσιογράφοι του προεδρικού ότι τάχα η κυβερνητική ομάδα στο Γιούρογκρουπ δεν ήξερε για τον ΕΛΑ. Ο ΕΛΑ έφτασε στα 9 δις στη Λαϊκή, επί Μ. Σαρρή – το ήξερε πολύ καλά ο τότε υπουργός οικονομικών. Και ο κ. Αναστασιάδης το ήξερε, επίσης, αφού επικαλέστηκε τον ΕΛΑ της Λαϊκής στη θεαματική του επίθεση εναντίον του κ.Χριστόφια τον Νοέμβριο του 2012 – με στόχο να τον πιέσει να δεχθεί τους όρους της τρόικα..γιατί θα κατέρεε «μια τράπεζα».

Οι εκροές καταθέσεων



Του ίδιου θέματος άπτεται και το ζήτημα των εκροών καταθέσεων. Όταν ζητήθηκαν κατάλογοι για τις εκροές, ο τότε υποδιοικητής της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου, κ.  Σταυρινάκης, υπέβαλε στην κοινοβουλευτική επιτροπή θεσμών τρεις καταλόγους με αποσύρσεις καταθέσεων από την 1η μέχρι τις 15 Μαρτίου 2013 (1 για την Τράπεζα Κύπρου και δύο για τη Λαϊκή Τράπεζα), με το επιχειρήμα ότι η υποβολή όλων των συναλλαγών θα κατέληγε «στη συλλογή ενός τεράστιου όγκου πληροφοριών που πιθανόν να μην εξυπηρετούσε τους σκοπούς της έρευνας της επιτροπής»[3]. Η επιτροπή έκρινε ότι αυτό ήταν «απλώς ένα πρόσχημα[4]» και εξέφρασε δυσαρέσκεια με την υπόδειξη του υποδιοικητή να μειωθεί η περίοδος για την οποία ζητούνταν πληροφορίες. Τελικά, όπως αποδείχθηκε, δεν ήταν και τόσο υπερβολικό ή εκτός πραγματικότητας αυτό που είχε εισηγηθεί  τότε υποδιοικητής, αφού όντως ο όγκος των ονομάτων ήταν τεράστιος, και γι’ αυτό το λόγο προκλήθηκαν τόσα ζητήματα, με αποτέλεσμα την καθυστέρηση στην ουσιαστική ταυτοποίηση όσων είχαν εσωτερική πληροφόρηση και απέσυραν καταθέσεις, κυρίως κατά την κλειστή περίοδο.

Αν και δεν το παραδέχθηκε η κοινοβουλευτική επιτροπή, εντούτοις με την αναφορά σε «πολυπλοκότητα και υποκειμενικότητα», ουσιαστικά καταλήγει στο επιχείρημα που αρχικά είχε θεωρήσει «απλώς ένα πρόσχημα». Γι’ αυτό άλλωστε δεν προχώρησε σε λεπτομερή επεξεργασία των καταλόγων, παρά το ότι θεώρησε ότι «η διακρίβωση του ενδεχομένου διάφορα πρόσωπα να έτυχαν προνομιακής πληροφόρησης θα πρέπει να γίνει από εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό». Μετά και την πρόσφατη ενίσχυση της Γενικής Εισαγγελίας με νέους ανακριτές για σκοπούς ενίσχυσης της υφιστάμενης ομάδας που διερευνά το ζήτημα της κατάρρευσης της κυπριακής οικονομίας, θα προχωρήσει και στην εξέταση του θέματος των εκροών κατά την κλειστή περίοδο, κυρίως ως συνέπεια προνομιακής πληροφόρησης;

Εξίσου ενδιαφέρουσες είναι οι σημειώσεις της κοινοβουλευτικής επιτροπής για το θέμα, όπου γίνεται αναφορά, μεταξύ άλλων, στο γεγονός ότι τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα δεν κατέθεσαν στοιχεία για συναλλαγές μεταξύ της 16ης και 27ης Μαρτίου 2013.

Πάντως, αξίζει και πάλι να αναφερθεί ότι στο συγκεκριμένο θέμα η επιτροπή θεσμών, απέφυγε να προχωρήσει στα δύσκολα ή προτίμησε να συγκαλύψει τον πρόεδρο, του οποίου το δικηγορικό γραφείο, όπως και το οικογενειακό περιβάλλον, ήταν άμεσα εμπλεκόμενοι – και έδειχναν ότι η απόφαση για το κούρεμα είχε διαχυθεί ενδεχομένως και με προνομιακή πληροφόρηση. Ο κ. Δημητριάδης όταν παρέδωσε τα στοιχεία δήλωσε κάτι απλό – ότι μπορούσε οποίος ήθελε [εννοώντας τα μέλη της επιτροπής που διερευνούσαν] να δει τις εκροές των αρχών του Μαρτίου και να τις συγκρίνει με ανάλογες εκροές των επιχειρήσεων ή ατόμων τους προηγούμενους μήνες για να φανεί αν ήταν «συνηθισμένη» ή «έκτακτη» κίνηση. Τελικά, με την βοήθεια των ΜΜΕ, το όλο θέμα παρέμεινε μετέωρο. Και είναι επίσης ανοικτό ζήτημα αφού δεν διερευνήθηκε πώς και γιατί η εφημερίδα Πολίτης ήξερε από το βράδυ [πριν ολοκληρωθεί το Γιουρογκρουπ – όταν πήγε στο τυπογραφείο] για το κούρεμα καταθέσεων. Διότι και εκεί μπορεί να υπήρξε προνομιακή διαρροή – με προεκτάσεις. Όλα αυτά πιστοποιούν ότι το όλο θέμα της συγκάλυψης των εκροών απλώς θα πλανιέται -  και αναπόφευκτα θα επανέλθει. Και γιατί υπήρξε εξαπάτηση, και γιατί μερικοί ενδεχομένως ήξεραν, και…






[1] Συμπληρωματική Έκθεση της Επιτροπής Θεσμών με θέμα «Η λειτουργία των θεσμών του χρηματοπιστωτικού συστήματος», σελ 283
[2] Οππ, σελ 284
[3] οππ
[4] Οππ, σελ 285

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου