7 Ιουν 2014

Τί τρέχει με τις τράπεζες: ο «πόλεμος των καταθέσεων» σαν ο «Σώζων εαυτόν σωθείτο»;



Καθώς οδεύει προς τα stress tests και την επιτήρηση από την ΕΚΤ ό,τι απέμεινε από το κυπριακό τραπεζιτικό σύστημα -ουσιαστικά μόνο ο Συνεργατισμός παραμένει αμιγώς κυπριακός πια- φαίνονται να διαγράφονται δυο τάσεις: ενώ μάλλον αναμένεται ότι η ΕΚΤ δεν θα το σπρώξει σε μια νέα κρίση [είναι ηδη εμφανες ότι προσπαθεί να συντηρήσει μια σταθερότητα από την περαιτέρω μείωση των επιτοκίων], από την άλλη υπάρχουν ορισμένα κριτήρια τα οποία πρέπει να εκπληρωθούν. Έτσι, ο δείκτης προσμονών μπορεί να είναι χαμηλός, αλλά τα προβλήματα είναι πολλά σε ένα πλαίσιο κρίσης, και συρρίκνωσης από τις φαντασιώσεις αυτοκρατορίας που είχαν μερικοί στις δυο ένοχες τράπεζες -Κύπρου και Λαϊκή. Και οξύνονται από την προσπάθεια της κυβέρνησης να κάνει ότι μπορεί να για να διασωθούν οι "ημέτεροι" από το κυπριακό κεφάλαιο που έτρωγε με χρυσά κουτάλια. Τα μη εξυπηρετούμενα αυξήθηκαν και πάλι τον περασμένο μήνα, αλλά η βασική έμφαση φαίνεται να είναι η προστασία των μεγαλοοφειλετών, από την μια, και των συμφερόντων των μεγαλομετόχων των τραπεζών από την άλλη.

Ο Συνεργατισμός φαίνεται ότι έχει τα απαραίτητα κεφάλαια – αλλά δέχεται από την μια υπόγειες επιθέσεις από τους ανταγωνιστές -που ελέγχουν και μεγάλο μέρος των ΜΜΕ- και είναι και αποδέκτης της κρίσης στα λαϊκά στρώματα με μεγάλο αριθμό μη εξυπηρετούμενων δανείων. Η Τράπεζα Κύπρου και η Ελληνική χρειάζονται κεφάλαια, αλλά τα προβλήματα τους, όπως διαρρέουν στη δημοσιότητα είναι διαφορετικά. Στην Τράπεζα Κύπρου υπάρχει μια έντονη εσωτερική αντιπαράθεση για το πώς θα εξευρεθεί το μισό δις που χρειάζεται -λέει ότι θα τα βρει, αλλά έτσι έλεγε και τον Ιούνιο του 2012- αλλά και για το πώς αντιμετωπιστούν τα δάνεια των μεγαλοοφειλετών που είναι το κεντρικό της πρόβλημα. Στην Ελληνική, η μείωση του δείκτη Βασικών Ίδιων κεφαλαίων από 9% σε 8% βοήθησε, σαφώς, στο να συγκαλυφθεί η αδυναμία να ανταποκριθεί στα δεδομένα. Και αναμένεται ότι οι ξένοι μεγαλοεπενδυτές θα συνεχίσουν να την στηρίζουν – για την ώρα έστω. Αλλά εδώ το ζήτημα είναι το ρουσφέτι, το οποίο προσπαθεί να προωθήσει ο υπουργός οικονομικών – με αστεία ευνοιοκρατικό τρόπο και παράνομα σύμφωνα με την νομοθεσία για τις τράπεζες – με τη επιβολή μιας βοηθού του ως επικεφαλής της τράπεζας.  Αλλά αυτά τα δυο δεν είναι κάτι το άγνωστο στην ιστορία του κυπριακού τραπεζιτικού συστήματος. Το ότι επαναλαμβάνονται είναι, ίσως, ενδεικτικό πόσο λίγο έχουν κατανοηθεί τα προβλήματα που οδήγησαν στην κρίση από την κυβέρνηση που στηρίζει το τραπεζιτικό κεφάλαιο.

Η επίθεση ενάντια στο Συνεργατισμό
Την περασμένη βδομάδα, είχαμε μια υπόγεια επίθεση, και πάλι, εναντίον του Συνεργατισμού. Για όσους παρακολουθούν το σκηνικό, ο Συνεργατισμός είναι στο στόχαστρο του ιδιωτικού κεφαλαίου που επενδύει στις εμπορικές τράπεζες από τον Μάρτιο του 2013 – όταν επιβλήθηκε το κούρεμα στις δυο τράπεζες που οδήγησαν την χώρα στην κρίση. Από τότε, διαρρέουν διάφορα – είτε ότι θα γίνει κούρεμα στον Συνεργατισμό, είτε το ένα, είτε άλλο. Το ότι ο Συνεργατισμός είναι, ουσιαστικά, το θύμα της κρίσης που προκάλεσαν οι δυο εμπορικές τράπεζες, συγκαλύπτεται όσο γίνεται βέβαια – διότι τα μεγάλα δάνεια του Συνεργατισμού, πέρα από τα μικρά δάνεια σε μικρομεσαίους και ιδιώτες για κατοικία, ανήκουν στο Δημόσιο, είτε με την μορφή κρατικών ομόλογων -δανείων στο Δημόσιο- είτε δανείων σε δήμους. Δεν υπάρχουν εδώ τα 6 δις των μεγαλοφειλετών που πιέζουν για να φορτωθεί η κοινωνία το κόστος των διευκολύνσεων που τους παρασχέθηκαν – και των ζημιών που προκάλεσε η κερδοσκοπία τους. Οπότε, οι επιθέσεις ενάντια στο Συνεργατισμό γίνονται υπόγεια – είτε με φήμες, είτε με πρωτοσέλιδα όπως του Πολίτη την Δευτέρα που θυμήθηκε την.. ΣΠΕ Κυπερούντας. Ο Πολίτης, που φώναζε τον Σεπτέμβριο του 2012 να μην γίνεται συζήτηση για τα πραγματικά και μεγάλα σκάνδαλα των δυο εμπορικών τραπεζών, ξαφνικά θυμήθηκε την Κυπερούντα. Τυπική μετατόπιση για μια εφημερίδα που ήταν από την αρχή ξεκάθαρη για την υπεράσπιση του τραπεζιτικού κεφαλαίου – και των εκπροσωπών του, όπως ο κ. Καρυδάς. Για αυτό ίσως και να ήξερε προκαταβολικά για το κούρεμα, όπως φάνηκε από το πρωτοσέλιδο του στις 16 Μαρτίου 2013.

Η διαμάχη για το ποιός θα αντλήσει κεφάλαια από μια αγορά που σμικρύνεται
Η μεγάλη διαμάχη, τώρα, είναι ποιός θα καταφέρει να αντλήσει κεφάλαια, καθώς ομαλοποιείται το σκηνικό με τους περιορισμούς στις τράπεζες. Και φυσικά, εν όψη των stress tests της ΕΚΤ. Οι φόβοι ότι θα υπάρξει εκροή καταθέσεων από τους ξένους μεγαλοκαταθέτες είναι εκεί – και αφορά κατά κύριο λόγο στην Τράπεζα Κύπρου. Η Ελληνική φαίνεται ότι  έχει πια εξαγοραστεί από δυο παίκτες, ένα δυτικό και ένα ανατολικό, οι οποίοι αναμένουν την ευκαιρία να την χρησιμοποιήσουν ανάλογα. Έτσι, παρά τις δυσκολίες που έχει, μπορεί να ελπίζει ότι οι ξένοι μεγαλομέτοχοι θα την στηρίξουν. Μέχρι ενός ορίου βέβαια, για αυτό άλλωστε και ασκήθηκε τόση πίεση για να μειωθεί ο δείκτης κεφαλαίων από το 9% στο 8%. Οπότε, η μεγάλη αντιπαράθεση είναι για τις τοπικές καταθέσεις, που φτάνουν περίπου τα 32 δις [- σε σύνολο 46 που απέμειναν στο κυπριακό τραπεζιτικό σύστημα- που μειώνονται – και που ενδεχομένως να μετακινηθούν. Η εικόνα η οποία τείνει να εμπεδωθεί στο κοινό για την  Τράπεζα Κύπρου είναι μιας τράπεζας, η οποία συντηρείται στον αναπνευστήρα με στόχο να βρεθεί τρόπος να γλιτώσουν οι μεγάλο-οφειλέτες που έκαναν το προνομιακό πάρτι με τα ακίνητα και τις υπόλοιπες επενδύσεις και τώρα θέλουν πάλι να φορτώσουν τις ζημιές αλλού. Και στην παρούσα φάση μπλοκάρονται οι ό,ποιες προσπάθειες διαχωρισμού των μεγαλοφειλετών, ενώ οι ζημιές μεταφέρονται στο κοινό μέσα από τη διαφορά στα επιτόκια δανείων και καταθέσεων. Και η διαφορά μπορεί να είναι το κέρδος μέσα από το οποίο οι φίλοι και οι συνεργάτες των «καλύτερων τραπεζιτών» ελπίζουν να γλυτώσουν ότι μπορούν. Αν και είναι δύσκολο πια.

Τράπεζα Κύπρου: Μια εκστρατεία δημοσίων σχέσεων – «πάμε καλά»- αλλά και το αποτέλεσμα του τέλους των φαντασιώσεων αυτοκρατορίας της κυπριακής αστικής τάξης
Και ξαφνικά, στις αρχές της βδομάδας, είχαμε «καλά νέα» από τις τράπεζες. Well...τρόπος του λέγειν. Τα καλά νέα ήταν δυο: από τη μια, όπως ανακοίνωσε ο Χούριγκαν της Τράπεζας Κύπρου, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια άρχισαν να σταθεροποιούνται. Δηλαδή δεν χειροτερεύει η κατάσταση. Αν και τα συνολικά στοιχεία που ανακοινώθηκαν στο τέλος της βδομάδας έδειξαν ότι τα δεδομένα χειροτερεύουν, έστω και αν για τις εμπορικές τράπεζες η αύξηση είναι οριακή, ενώ είναι πιο σημαντική για το Συνεργατισμό. Ωστόσο, είναι και θέμα αριθμών – ο Συνεργατισμός έχει 50.72% μη εξυπηρετούμενα σε σύνολο 13.3 δις, ενώ οι εμπορικές τράπεζες 41.76% σε σύνολο 47.9 δις – στο Συνεργατισμό τα μη εξυπηρετούμενα είναι περίπου 6.7 δις, ενώ στις εμπορικές τράπεζες είναι γύρω στα 19 δις. Και αυτό, βέβαια, μεταφράζεται και ταξικά – στις εμπορικές τράπεζες, ιδιαίτερα στην Τράπεζα Κύπρου το θέμα των μη εξυπηρετούμενων από την «φούσκα των ακινήτων» μεταφράζεται σε μεγάλο βαθμό σε δάνεια σε ντιιβέλοπερς και μεγάλο-επιχειρηματίες.

Μια σχετική σταθεροποίηση, τουλάχιστον, μετά από δυο χρόνια συνεχούς πτώσης, είναι μια πιθανότητα αν σταθεροποιηθεί κάπως η οικονομία, έστω και σε συνθήκες κρίσης. Αλλά όσον αφορά στους μεγαλοοφειλετες που χρωστούν τα 6 δις, τα οποία είναι ο βραχνάς – ακριβώς διότι η κυβερνητική πολιτική ελίτ της δεξιάς προσπαθεί να τους διασώσει μεταφέροντας την κρίση και τα προβλήματα τους σε όλη την οικονομία - δεν φαίνεται να υπάρχουν αισθητές αλλαγές. Η μεταφορά/επιστροφή στην Κύπρο κεφαλαίων, τα οποία φυγάδευσαν στο εξωτερικό φάνηκε να σταθεροποιεί κάπως τα δεδομένα αρχικά, αλλά το ζήτημα παραμένει. Μάλλον σταμάτησαν τις επιστροφές και αναμένουν. Σε αυτό το πλαίσιο, φαίνεται ότι η τρόικα εισηγήθηκε την πώληση πακέτων χρεών σε hedge funds. Αυτό, όμως, σημαίνει ότι κάτι ανάλογο θα ακολουθήσει και τα δάνεια των μικρό-οφειλετών. Διότι ο Χούριγκαν μπορεί να παρέμεινε, αλλά η εισήγησή του για διαχωρισμό της Τράπεζας Κύπρου ουσιαστικά παγοποιήθηκε -και ας το συγκαλύπτουν τα ΜΜΕ- οπότε οι μικρό-οφειλέτες θα είναι οι όμηροι που θα χρησιμοποιεί το κεφάλαιο για να φορτώνει την ζημιά των δανείων και της διαπλοκής του, στην κοινωνία.


Η νέα αντιπαράθεση στην Τράπεζα Κύπρου τώρα είναι ανάμεσα στους νυν μεγαλομετόχους -ρώσους και μερίδα κυπρίων- οι οποίοι επιμένουν να προχωρήσει η τράπεζα σε είσπραξη οφειλών από μεγαλοοφειλέτες και να εξασφαλίσει έτσι το ποσό που χρειάζεται [των 500 εκτ.], σε αντίθεση με την άλλη πτέρυγα που θέλει να εκδώσει νέες μετοχές, άρα μειώνοντας την άξια των ήδη υπαρχόντων, για να αντλήσει τα κεφάλαια. Αν και αυτή η αντιπαράθεση φαίνεται να έχει να κάνει με διάφορες πτέρυγες του κεφαλαίου στην τράπεζα, δεν αποκλείεται το background να έχει να κάνει και με διαμάχη για τον γεωπολιτικό έλεγχο της τράπεζας – αφού φημολογείται ότι τα νέα κεφάλαια μπορεί να είναι δυτικά και άρα θα μειώσουν την ρωσική επιρροή. Αν όμως, τότε, αποφασίσουν οι ρώσοι να ακολουθήσουν μια στρατηγική ελεγχόμενης εξόδου; Η νέα αντιπαράθεση που προέκυψε αφορά την πώληση της Uniastrum. Το σενάριο είναι δεδομένο – ο Χούριγκαν λέει κάτι, και μετά το ΔΣ ανακοινώνει ότι δεν λήφθηκε σχετική απόφαση.


Η δεύτερη, φαινομενικά, καλή είδηση, είναι ότι ξαφνικά τον Απρίλιο υπήρξε αύξηση των καταθέσεων. Θα μπορούσε να ήταν η είδηση της χρονιάς. Αλλά φαίνεται να είναι συγκυριακή. Όπως παρατήρησε ο Περσιάνης στην Καθημερινή, ουσιαστικά, η αύξηση αφορά ξένους οργανισμούς, τρίτων χωρών -μη ευρωπαϊκών δηλαδή- και κρίνοντας από τα δεδομένα, μάλλον, είναι κεφάλαια τα οποία διοχετεύτηκαν στην Κύπρ,ο μετά την επιδείνωση της ουκρανικής κρίσης. Προφανώς, όσοι νιώθουν ότι οι νέοι ολιγάρχες-κυβερνήτες δεν θα είναι «δικοί τους», μεταφέρουν τα κεφάλαια τους. Αντίθετα, τα εσωτερικά κυπριακα δεδομενα δεν είναι καλά – νοικοκυριά και επιχειρήσεις συνεχίζουν να αντλούν καταθέσεις, εξαντλώντας τα μαξιλαράκια αντοχής τους.
«..τα κυπριακά νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις συνεχίζουν  να μειώνουν τις καταθέσεις τους. Όσον αφορά στα νοικοκυριά, οι καταθέσεις τους μειώθηκαν κατά 186 εκτ.. ευρώ μέσα στον Απρίλη συνεχίζοντας την καθοδική πορεία που άρχισε μαζί με την κρίση. Όπως όλα δείχνουν τα κυπριακά νοικοκυριά χρησιμοποιουν τις καταθέσεις τους για να χρηματοδοτήσουν ανάγκες, καθώς αυξάνεται η ανεργία και μειώνονται οι μισθοί.» Καθημερινή, σελ. 3

Η τράπεζα ανακοίνωσε κέρδη μετά από 7 τρίμηνα. Σε ένα γενικότερο πλαίσιο, φαίνεται ότι ένα μέρος από τη βελτίωση των δεδομένων της τράπεζας, πέρα από την εικόνα δημόσιων σχέσεων, είναι και αποτέλεσμα της πώλησης των επεκτάσεών της σε διάφορες χώρες. Εκείνη η φαντασίωση αυτοκρατορίας που έκανε μια μερίδα της κυπριακής αστικής τάξης, να έχει τέτοια έπαρση, και να θεωρεί ότι μπορεί να επιβάλει τη θέλησή της σε πολιτικούς, κεντρικούς τραπεζίτες κλπ – τα ΜΜΕ είναι αυτονόητα εξαρτώμενα – φαίνεται να κλείνει. Η ήττα του Μάρτη του 2013 ήταν αποφασιστική. Γιατί εκεί δεν φάνηκε μόνο πόσο αστεία ήταν η κατανόησή της για τα δεδομένα -πίστευαν ανόητα όπως και ο γνωστός δικηγόρος προφανώς, ότι οι «δικοί τους» στην Δύση "στην οποία ανήκουν", θα τους έκαναν πλάτες – και έπεσαν μόνοι τους στην παγίδα- αλλά και πόσο υποτίμησαν το κυπριακό κοινό που αρνήθηκε να δεχθεί ακόμα και την τελευταία τους φαντασίωση – να του φορτώσουν τις ζημιές. Ακόμα και εκείνο δεν θα πετύχαινε βέβαια. Αλλά θα ήταν μια ζημιά με βάθος –που αποτράπηκε με την απόρριψη του πρώτου κουρέματος. Και το ότι μετά από ένα χρόνο ασταμάτητης προπαγάνδας για το πρώτο κούρεμα μόλις 17% το υποστηρίζουν σήμερα, είναι ενδεικτικό. Σε ένα σχόλιο στο stockwatch η παρατήρηση ήταν ότι ουσιαστικά οι στόχοι που τέθηκαν ήταν χαμηλοί, όποτε μπορεί να δηλώνει η τράπεζα μια κάποια βελτίωση.


Η Ελληνική Τράπεζα ανάμεσα σε γεωπολιτικούς μεγαλομετόχους και το αστείο ρουσφέτι του Χάρη για τα μάτια της Ειρένας.. και όσων ελπίζει να εξυπηρετήσει η «βοηθός»
Η Ελληνική ανακοίνωσε μείωση ζημιών. Αυτό που μάλλον σώζει την κατάσταση μπροστά στα stress tests είναι η μείωση του αναγκαίου δείκτη ίδιων κεφαλαίων από το 9% στο 8%. Ίσως και η επιμονή να αλλάξει ο διοικητής να είχε να κάνει και με αυτό – τέτοια κόλπα μείωσης των απαιτήσεων βοηθούν να πάει το σκηνικό ένα βήμα παρακάτω με τη συγκάλυψη, αλλά για πόσο, και τί περιμένουν γεράκια της κερδοσκοπίας, όπως η Third Point είναι ένα ανοικτό ζητούμενο.

Πάντως, η πιο έντονη συζήτηση για την Ελληνική, και εκφραστική ίσως του πόσο λίγη επιρροή έχει πια ο αρχιεπίσκοπος είναι η πρόθεση του υπουργού οικονομικών, να διορίσει μια βοηθό του, πρόεδρο της τράπεζας. Σε άλλες εποχές, ο Αρχιεπίσκοπος θα έκανε ένα σαρκαστικό σχόλιο για την «φιλενάδα secretary». Τώρα, όμως, είναι εξαρτώμενος. Πάντως, σύμφωνα με δημοσιεύματα υπάρχουν αντιδράσεις όχι μόνο από πολιτικούς παράγοντες που θεωρούν ότι το ρουσφέτι και η διαπλοκή φτάνουν πια σε αστεία επίπεδα, αλλα και από μέτοχους της τράπεζας – χωρίς να διευκρινίζεται από ποιούς. Σίγουρα, πάντως, ο Γεωργιάδης δεν θα διόριζε μια κοπέλα άσχετη με το θέμα σε μια τέτοια θέση, αν δεν εξυπηρετούσε τα συμφέροντα κάποιων. Γενικά, η όλη του πορεία μέχρι τώρα είναι οτι προσφέρει εξυπηρετήσεις σε συγκεκριμένα συμφέροντα. Όμως, στην προκειμένη περίπτωση, η όλη υπόθεση έχει και νομικά σημεία που μπορεί να οδηγήσουν και σε ευρύτερα προβλήματα. Το ακόλουθο είναι ένα σχόλιο του Διευθυντή Σύνταξης του Φιλελευθέρου – ανάλογο είχε δημοσιεύσει και η Χαραυγή πριν. Το θέμα δεν είναι τελικά και νομικό, αλλά και πολιτικό. Προφανώς, ο κ. Μιχαηλίδης επισημαίνει κάτι που δεν πρόκειται να λογοκριθεί, όπως τόσα άλλα, από μερικά μεγάλα ΜΜΕ. Και δεν μπορεί να είναι τυχαίο το σχόλιο. Είναι και μια προειδοποίηση θα μπορούσε να πει κάποιος.
«Η Ειρένα Γεωργιάδη, ως πολιτικό στέλεχος της κυβέρνησης, αλλά και ως στενή συνεργατις του υπουργού οικονομικών είχε πρόσβαση σε όλες τις πληροφορίες για τις τράπεζες και τις ευαίσθητες και τις εμπορικές και όλες. Τώρα αναλαμβάνει πρόεδρος της ελληνικής τράπεζας. Αυτό είναι λογικό; Εκτός δηλαδή απ το ότι πρόκειται για μια σαφώς πολιτική παρέμβαση στην Ελληνική τράπεζα, αφού  όπως λέει και το κυβερνών κόμμα, η Ειρένα «είναι πολιτικό πρόσωπο» μήπως υπάρχει και παρανομία ή έστω αδικία για τις υπόλοιπες τράπεζες που είναι ανταγωνιστές;» Α.Μ. Φιλελεύθερος, Δευτέρα 2/6, σελ 7.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου