3 Μαΐ 2014

Η Τράπεζα Κύπρου δεν τα βγάζει πέρα και αναζητεί τρόπους για να μας φορτώσει τη ζημιά των developers και των μεγαλοφειλετών των 6 δις



Κλείνοντας μια τρύπα στον Ιδιωτικό τομέα και ανοίγοντας μια τρύπα στο Δημόσιο

Η Τράπεζα Κύπρου βρίσκεται μπροστά από δύσκολα προβλήματα, τα οποία αποκαλύπτουν, όχι μόνο το λάθος του να μην διαχωριστεί η Τράπεζα Κύπρου μαζί με τη Λαϊκή πέρσι, αλλά δείχνουν επίσης ότι το όλο θέμα έχει να κάνει με τα συμφέροντα μιας ελίτ, η οποία απειλεί να σύρει την οικονομία ολόκληρη ακόμα πιο βαθιά κρίση.
Άλλωστε, η παρέμβαση του Βγενόπουλου, σαν μορφή έμμεσης απάντηση για την υπόθεση Ζολώτα, ήταν σαφής – δημιουργείται συζήτηση για τα δάνεια σε ένα έλληνα εφοπλιστή, αλλά οι αρχές και τα ΜΜΕ κάνουν ότι δεν βλέπουν τη σχέση Λεπτού και πολιτικού καταστημένου. Ξαφνικά, ο Αβέρωφ έκανε ότι δεν είχε σχέσεις με τον κουμπάρο του, και φυσικά ο Πολίτης το συγκάλυψε. Και το ότι βγήκε ο Αναστασιαδης τη Δευτέρα να εξαπολύσει σπόντες για τα εκατομμύρια που πήραν τα ΜΜΕ από τις τράπεζες, ίσως να είναι ενδεικτικό ότι η πίεση από τα κάτω -και από τους οπαδούς του ΔΗΣΥ προφανώς- από τη μια, αλλά και η μετατόπιση του καρτέλ των καναλαρχών στο ότι φταίνε οι πολιτικοί – και άρα συγκαλύπτεται η δική τους ευθύνη- αρχίζουν να διαμορφώνουν ένα άλλο τοπίο.

Τα στοιχεία του Απριλίου: τελειώνουν τα μαξιλαράκια της αποταμίευσης των μικρό- καταθετών; Και αν φύγουν και οι ξένοι μεγαλοκαταθέτες;
Τα στοιχεία που ανακοινώθηκαν στα τέλη του Απρίλη ήταν προβληματικά – οι ντόπιες καταθέσεις μειώθηκαν, ενώ αυξήθηκαν οι εκροές. Το μόνο θετικό ήταν ότι η αύξηση των μη εξυπηρετούμενων ήταν μικρή, κάτι που μπορεί να δείχνει μια κάποια σταθεροποίηση – αν και  δεν λύνει, βέβαια, το πρόβλημα, αλλά τουλάχιστον δεν το επιδεινώνει. Το πρόβλημα της μείωσης των καταθέσεων μπορεί να σημαίνει μια νέα κρίση εμπιστοσύνης στο τραπεζικό σύστημα, αφού τα προβλήματα της Τράπεζας Κύπρου είναι, πια, μέρος της λαϊκής δημόσιας σφαίρας του προφορικού και διαδικτυακού λόγου, αλλά ίσως, πιο προβληματικά να εκφράζουν και σημάδι ότι τα μαξιλαράκια των αποθεμάτων/αποταμιεύσεων των μεσαίων -και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων- και των λαϊκών-εργαζόμενων στρωμάτων της πλειοψηφίας αρχίζουν να στερεύουν και οι πολίτες εξάντλησαν, πια, ότι απόθεμα κατανάλωσης είχαν.

Αν αυτή η πιθανότητα μπορεί να χειροτερεύσει την ύφεση, οι εκροές απειλούν άμεσα την Τράπεζα Κύπρου. Οι καταθέσεις στο τοπικό τραπεζιτικό σύστημα έχουν πέσει στα 46 δις και κρατιούνται εκεί, διότι η Τράπεζα Κύπρου έχει δεσμευμένα κεφάλαια. Και αυτό άλλωστε ήταν ένα από τα ζητήματα της βδομάδας – αν και πώς θα «απελευθερωθεί» το τρίτο γραμμάτιο του ενός δις σχεδόν. Τελικά, αποφασίστηκε να απελευθερωθεί σε 3 δόσεις. Τώρα, αν φύγουν αυτά τα κεφάλαια, η Τράπεζα Κύπρου θα χρειαστεί και άλλη ανακεφαλαιοποίηση. Ακόμα όμως και αν μετακινήσει τα μεγάλα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, τώρα πια, η πτώση στις τιμές των ακινήτων κάνει την αξία με τους ορους της σημερινής αγοράς πολύ πιο χαμηλή από πριν – και άρα η τράπεζα μπορεί να τα χάσει όλα και να μείνει και με μεγάλες ανάγκες. Όπως έπαθε και με τα παραρτήματα στην Ελλάδα, που αφού τα άφησε μέχρι το τέλος, οι ευρωπαίοι φίλοι και οι έλληνες αδελφοί των τραπεζιτών μας και των πολιτικών τους εκπροσώπων τους υποχρέωσαν να τα πουλήσουν όσα όσα. Αλλά το πρόβλημα μας μπορεί να είναι ακόμα μεγαλύτερο, γιατί οι μεγάλο-επιχειρηματίες που επωφελήθηκαν και  εκμεταλλεύτηκαν τη φούσκα των ακινήτων και τις ευρύτερες φούσκες των τραπεζών, πιέζουν ακόμα για μια νέα τράπεζα που μπορεί να χρειαστεί ανακεφαλαιοποιήσει επίσης. Δηλαδή, ενώ κόβει συνέχεια το κράτος από την κοινωνία για να μειώνει το έλλειμμα, ταυτόχρονα θα δίνει εγγυήσεις και δις στις τράπεζες – διογκώνοντας το δημόσιο χρέος.

Οι «αγώνες» του τοπικού κεφαλαίου να ξανά-ελέγξει την Κεντρική Τράπεζα και να μετατοπίσει τις ζημιές τους στο Δημόσιο

Τα προβλήματα της Τράπεζας Κύπρου είναι αυτά που πρόβλεψε η ΠΙΜΚΟ – την οποία τότε κατηγορούσαν. Η υπόγεια φούσκα των ακίνητων της περιόδου 2004-08 κινδυνεύει να εκραγεί σήμερα, αφού η οικονομική ελίτ, η οποία ελέγχει και την κυβέρνηση και τα ΜΜΕ, προσπαθεί με κάθε τρόπο να αποφύγει την πιθανότητα να πληρώσει με την περιουσία που συσσώρευσε για την κερδοσκοπία της. Αρχικά, φαίνεται ότι ήλπιζε πως θα περνούσε στην κοινωνία ότι η Τράπεζα Κύπρου είναι εθνική υπόθεση κλπ. Μετά από μια αρχική περίοδο, αυτός ο μύθος άρχισε να ξεφτίζει, καθώς κάτω από τη σκόνη της μετατόπισης, ήταν εμφανές ότι οι ντιβέλοπερς έσπρωχναν σε κινήσεις που δεν θα εστίαζαν πάνω τους – πρώτα εξαπέλυσαν επίθεση ενάντια στο Δημητριάδη, μετά φρόντισαν να διοριστεί δικό τους ΔΣ στην Τράπεζα Κύπρου. Και τώρα, αφού διορίστηκε και η Γιωρκάτζη, την οποία θεωρούν χειραγωγίσιμη ασκούν πιέσεις για να συνεχίσει η προστασία τους – να βρεθεί, δηλαδή. τρόπος ώστε να μην χάσουν τις περιουσίες που έκαναν την εποχή της κερδοσκοπίας και του εύκολου χρήματος, και να φορτωθεί η ζημιά από τις ανάγκες τους το δημόσιο. Αυτός ήταν και ο στόχος τους από το 2010-11. Και αυτός είναι και ο λόγος που τα κόμματα που εκφράζουν την οικονομική ελίτ -το ΔΗΚΟ και το ΔΗΣΥ- επέμεναν τόσο πολύ στην αποτροπή της ψήφισης του νομοσχεδίου ενάντια στις εκποιήσεις της πρώτης κατοικίας. Αναγκάστηκαν, όμως, να δεχθούν την ιδέα δημιουργίας μιας κακής -που δεν θα λέγεται έτσι-  τράπεζας για τα μεγάλα μη εξυπηρετούμενα δάνεια κάτω από την πίεση της πραγματικότητας, από την μια και από την άλλη των πιέσεων από το εσωτερικό της τράπεζας, αφού τώρα, πια, οι ρώσοι μεγαλοκαταθετες έχουν σημαντική αντιπροσώπευση στο ΔΣ. Τα πιο λογικό σενάριο είναι να πωληθούν οι επιχειρήσεις των ντιβέλοπερς. Αμέσως, το επιχείρημα του λόμπι της βιομηχανίας των ακινήτων διατέθηκε στα ΜΜΕ και προβλήθηκε πρωτοσέλιδα – «ναι αλλά θα τα αγοράσουν φτηνά τα funds». Ενώ αν μείνουν προσδεδεμενα στα υπόλοιπα δάνεια, θα μπορούσαν οι μεγαλοκαταθέτες, μέσα από μια σειρά μετατοπίσεων, να διεκδικήσουν -μέσω των ΜΜΕ και των πολιτικών τους- τελικά χρηματοδότηση από το κράτος για να «σωθεί η οικονομία». Και τότε, θα αναφέρουν τη σωτηρία της πρώτης κατοικίας ως δικαιολογία να τη χρέωση του δημόσιου για δάνεια των μεγάλο-οφειλετών.


Κοινωνικοποιώντας τις ζημιές του κεφαλαίου σαν δημόσιο χρέος – και ρισκάροντας τη ρευστότητα του Δημοσίου στο παζάρι της Τράπεζας Κύπρου
Έτσι, μια από τις ιδέες που κυκλοφορούν στην επίσημη δημόσια σφαίρα, η νέα κακή τράπεζα αναπτύξεως της Τράπεζας Κύπρου σκέφτεται λέει να ζητήσει στήριξη με την έκδοση ομολόγων που θα εγγυηθεί το κράτος. Αν, όμως, η τράπεζα δεν τα πάει καλά, το ποσό των ομολόγων θα καταγραφεί στο δημόσιο χρέος. Πιέζουν, δηλαδή, να δημιουργηθεί μια υπόγεια διαδικασία μέσα από την οποία θα μεταφερθεί σταδιακά στο δημόσιο η όλη ζημιά.

Αυτό, όμως, το ζήτημα – της νέας κακής τράπεζας- είναι μόνο η μια διάσταση. Η άλλη διάσταση έχει να κάνει με την αποδέσμευση του γραμματίου της Τράπεζας Κύπρου αξίας περίπου ενός δις. Και εδώ φαίνεται και πάλι η αντιπαράθεση διαφόρων συμφερόντων στο εσωτερικό της τράπεζας, που οδηγούν και σε ένα είδος οικονομικό-πολιτικής αντιπαράθεσης. Όπως είναι λογικό, οι ξένοι επενδύτες, ιδιαίτερα οι ρώσοι, πίεζαν να απελευθερωθεί, ενώ αντίθετα οι ντιβέλοπρερς και οι μεγαλοφειλέτες της οικονομικής ελίτ έχουν κινητοποιήσει τον Αβέρωφ και τον Ν. Παπαδόπουλο εναντίον στην ιδέα. Ίσως η νέα φημολογούμενη διαμάχη Αναστασιάδη – Αβέρωφ να πηγάζει από εδώ, αφού, ως γνωστό ο μεν πρόεδρος έχει σχέσεις, μέσω του δικηγορικού του γραφείου με το ρωσικό κεφάλαιο, ενώ αντίθετα οι άλλοι δυο, για την ώρα, εκπροσωπούν το τοπικό αρπακτικό κεφάλαιο. Τελικά, αποφάσισαν να το «απελευθερώσουν σε τρία στάδια. Αλλά η ανακεφαλαιοποίηση της τράπεζας ενισχύθηκε με ένα απρόσμενο τρόπο με δημόσιο χρήμα. Η κυβέρνηση μετέφερε το «διαθέσιμο ρευστό» του κράτους στις «εμπορικές τράπεζες» – ως στήριξη, κατά κύριο λογο, για την Τράπεζα Κύπρου. Και η Κεντρική Τράπεζα υπάκουσε πειθήνια σε αυτό το ρίσκο.

Πάντως, ο Μ. Ολύμπιος πρόβλεψε ότι έτσι και αλλιώς μέχρι τον επόμενο Φεβρουάριο η Τράπεζα Κύπρου θα χρειαστεί νέα ανακεφαλαιοποίηση, ενώ και ο Περσιάνης στην Καθημερινή φάνηκε να αναζητά τρόπους μεταφοράς κεφαλαίων από το δημόσιο στις τράπεζες.

Ο φόβος των stress tests και της ΕΚΤ – και οι περίπλοκες εξελίξεις στην Ευρώπη και στα σύνορα με τη Ρωσία
Μέρος των ελπίδων επενδύεται και σε εξελίξεις στην Ευρώπη. Η ολοκλήρωση της ανάληψης του ελέγχου των τραπεζών από την ΕΚΤ σημαίνει, εν μέρει, ότι θα υπάρχει και πιο άμεση εμπλοκή των Βρυξελών – και αυτό προκαλεί και άλλα προβλήματα, αφού τα  stress tests δεν θα είναι στημένα, όπως επί Ορφανίδη. Ίσως αυτός να ήταν και ένας από τους δομικούς λόγους για την επιμονή να φύγει ο Δημητριάδης. Για να δουν πώς θα συγκαλύψουν διάφορα, όπως έκαναν πριν. Ήδη, μερικά πρωτοσέλιδα του Φιλελευθέρου δείχνουν τις ανησυχίες για τα stress tests και την προσπάθεια για καθεστώς «ειδικής περίπτωσης» κλπ. Το ότι πάντως οι τράπεζες ελέγχονται πιο άμεσα από την ΕΚΤ είναι θετικό στη σημερινή συγκυρία, αφού τώρα πια στην Κεντρική Τράπεζα κυβερνά η ίδια ομάδα -ο Συρίχας και ο Αβέρωφ Νεοφύτου με τους διορισμένους του- που προκάλεσε τα προβλήματα από το 2007, όταν διαμορφώθηκε γύρω από τον Ορφανίδη. Και από αυτήν την ομάδα μπορεί να περιμένει κάποιος τα χειρότερα, αφού είναι εμφανώς κοντόφθαλμοι, όπως δείχνει η πείρα της διαχείρισης της οικονομίας από τους από το 2007 μέχρι πρόσφατα.

Στην Ευρώπη και λόγω ευρωεκλογών, αλλά και λόγω ευρύτερων μετατοπίσεων φαίνεται να υπάρχει ένα είδος ελαστικότητας που ηταν απαγορευμενο πριν 4 χρόνια. Έτσι, τώρα ξαφνικα, για να ευκολυνθεί ο κ.Σαμαράς που απειλείται με ήττα στις ευρωεκλογές, η τρόικα δέχτηκε να γίνει και το εξής που λίγα χρόνια πριν θα καταγγελλόταν ως απάτη κοκ: «στο πρωτογενές έλλειμμα των 15,89 δις. ευρώ δεν υπολογίστηκαν τα 19,272 δις των πιστωτικών ιδρυμάτων» [Ελευθεροτυπία, 27/4/2014, σελ. 8-9]. Αλλά, ακριβώς επειδή αυξάνονται και οι ανάγκες, αλλά και οι αντιφατικές πιέσεις από το εξωτερικο, το μέλλον της Τράπεζας Κύπρου που συμπυκνώνει τα συμφέροντα που παίζονται ευρύτερα -με ρωσικά κεφαλαια λ.χ. και ευρωπαϊκούς μηχανισμούς- το αποτέλεσμα είναι απρόβλεπτο, όπως έδειξε ο Μάρτης του 2013. Κατά τα άλλα, η οικονομία απέδειξε ότι χωρίς το τραπεζιτικό πρόβλημα θα είχε γερές αντοχές – αλλά τώρα μάλλον εξαντλούνται.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου