3 Μαΐ 2014

Μέση Ανατολή: πόλεμος, εκλογές, και συμμαχίες σε ένα τοπίο αβεβαιότητας, όπου αναζητείται κάποιο σημείο ελπίδας



Η ελπίδα των αμερικανών να δουν μια κάποια πρόοδο στο παλαιστινιακό φαίνεται να αποτυχαίνει. Ο Νετανιάχου ροκάνισε το χρόνο, αλλά το θέμα είναι τώρα τι θα γίνει. Το παλαιστινιακό είναι πάντα εκεί, και οι αλλαγές στην περιοχή, αλλά και παγκόσμια τονίζουν περισσότερο την ισραηλιτική απομόνωση. Οι παλαιστίνιοι, πάντως, φαίνεται να ετοιμάζονται για δικές του μονομερείς ενέργειες, που ίσως λειτουργήσουν καταλυτικά. Ήδη αναγγέλθηκε ένα είδος συμφωνίας ενότητας ανάμεσα στην ΟΑΠ και τη ΧαμΆς. Και η ειρωνεία – οι αμερικανοί διαμαρτυρήθηκαν. Οι αμερικανοί που στήριζαν για χρόνια τους ισλαμιστές της Αλ Κάιντα στη Συρία και τη Λιβύη ενοχλούνται από τη Χαμάς.

Στον ευρύτερο αραβικό κόσμο, η αστάθεια είναι ίσως η μόνη λέξη που καλύπτει την εικόνα. Στη Λιβύη μετά την παραίτηση του πρωθυπουργού, όταν ένοπλοι απείλησαν την οικογένεια, η κοινωνία βολοδέρνει για ένα μήνα σε ένα επαναλαμβανόμενο αδιέξοδο. Σαν σύμπτωμα του όλου, την τρίτη την νύχτα άγνωστοι ένοπλοι εισέβαλαν στην υποτιθέμενη βουλή και ακύρωσαν τη διαδικασία επιλογής πρωθυπουργού. Η Λιβύη, ουσιαστικά, έχει μετατραπεί σε παράδειγμα προς αποφυγή.

Στην Αίγυπτο, η αντιπαράθεση των κοσμικών και του στρατού με τους ισλαμιστές δείχνει να είναι πιο έντονος. Αν και οι περισσότεροι παρατηρητές πιστεύουν ότι, όταν εκλεγεί ο Σίσι θα μετατρέψει τις θανατικές καταδίκες μελών της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, εντούτοις είναι δύσκολο να κρίνει κάποιος με δεδομένο το επίπεδο στο οποιο έχει φτάσει ένταση και ο διχασμός. Η χώρα, πάντως, οδεύει σε ένα είδος προεδρικών εκλογών, όπου οι μέχρι τώρα υποψήφιοι θα είναι ο ηγέτης του στρατού και της κυβέρνησης ο Σόσι και αντίπαλος του θα είναι ο Σαμπαχί, ένας αριστερός νασεριστής.

Ένα ανάλογο μοντέλο, ίσως, να υιοθετηθεί και στη Συρία, όπου μέχρι τώρα έχουν αναγγείλει την υποψηφιότητα τους ο πρόεδρος Άσσαντ και ένας αριστερός, κομμουνιστής. Το βασικό μοντέλο, σε αυτά τα πλαίσια, φαίνεται να είναι η οικοδόμηση ενός χώρου δημόσιας συζήτησης, ο οποίος, όμως, θα είναι θεμελιωμένος στην κοσμικότητα - στην Αίγυπτο-  και στον πολιτιστικό πλουραλισμό -στην Συρία.

Εκλογές έγιναν και στο Ιράκ. Η παρουσία της Αλ Κάιντα, η οποία κατάφερε να αναγεννηθεί μέσα από τη συριακή αντιπαραθεση, φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο στο δυτικό μέρος της χώρας. Το Ιράν, αντίθετα, φαίνεται να βιώνει μια περίοδο αυξανόμενης επιρροής. Ήδη μετά από τις δυτικές προσπάθειες επαναπροσέγγισης, άρχισε να εμφανίζει ρωγμές και το μέτωπο των εμιράτων του κόλπου. Το Ομάν ανακοίνωσε ότι θα διευρύνει τις σχέσεις του με το Ιράν. Είναι ουσιαστικά η τρίτη χώρα που σπάζει το μέτωπο των εμιράτων – η πρώτη ήταν το Κατάρ, μετά άρχισε να κάνει νερά και το Κουβέιτ, τώρα και το Ομάν.

Πάντως, στη Σαουδική Αραβία έγιναν αλλαγές πρόσφατα στην πολιτική ιεραρχία. Ο πρίγκιπας Μπαντάρ, ο οποίος θεωρείτο ο αρχιτέκτονας της κλιμάκωσης της συριακής κρίσης, αλλά και ο εμπνευστής της κατασκευής του επεισοδίου με την υποτιθέμενη χημική επίθεση τον περασμένο Αύγουστο για να εκμαιευτεί δυτική επίθεση στη Συρία, αντικαταστάθηκε.

Βορειότερα, στην Τουρκία, πάντως ο Ερτογάν ετοιμάζεται για την προεδρική του υποψηφιότητα συνεχίζοντας την άτι-δυτική ρητορική. Ο γερμανός πρόεδρος τον προκάλεσε είναι γεγονός και του απάντησε. Αλλά η διεκδίκηση να απελαθεί ο Γκιουλέν στην Τουρκία για να δικαστεί, είναι και μια πρόκληση για τις ΗΠΑ. Το άνοιγμα με τη συγνώμη στους Αρμένιους μπορεί να ικανοποίησε τους φιλελευθέρους διανοούμενους ή μερίδα της μεσαίας τάξης, αλλά είναι και ένα ανατολικό άνοιγμα. Η Αρμενία είναι μια σταθερή φίλη της Ρωσίας και το νέο σκηνικό διαγράφεται ανατολικά για πολλούς.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου