23 Μαΐ 2014

Τα δάνεια με προνομιακή μεταχείριση ή πώς μερικοί επιχειρηματίες χρησιμοποιούσαν τις τράπεζες σαν δικές τους ιδιωτικές επιχειρήσεις



Δάνεια με προνομιακή μεταχείριση
Όταν για τη διερεύνηση των δανείων με προνομιακή μεταχείρηση που περιλαμβάνει και προνομιακές διαγραφές χρεών, η κοινοβουλευτική επιτροπή θεσμών απέστειλε επιστολή, ζητώντας στοιχεία από τραπεζιτικά ιδρύματα, έλαβε την ακόλουθη απάντηση από τη Λαϊκή Τράπεζα: « [..] η ίδια δεν προβαίνει σε προνομιακές διαγραφές χρεών, [..] οποιεσδήποτε διαγραφές χρεών γίνονται σύμφωνα με τις σχετικές εσωτερικές διαδικασίες της τράπεζας και πως οι προτάσεις για διαγραφές που απασχολούν τα αρμόδια εγκριτικά όργανα της τράπεζας προκύπτουν μέσα από διαπραγματεύσεις με τους πελάτες της και αφού ληφθούν υπόψη όλα τα δεδομένα, ιδιαίτερα όσον αφορά τις εξασφαλίσεις και την ικανότητα αποπληρωμής, λαμβάνοντας πάντοτε υπόψη το καλώς νοούμενο συμφέρον της τράπεζας[1]» Όπως διευκρινίζεται στην ίδια επιστολή, οι εσωτερικές αυτές διαδικασίες περιλαμβάνουν την εξάντληση προσπαθειών για είσπραξη του χρέους, νομική διαδικασία και δυνατότητα αποπληρωμής, που ακολουθούνται από αίτημα για διαγραφή και τους λόγους αυτής της ενέργειας. Το αίτημα εξετάζεται από τις αρμόδιες αρχές και αναλόγως προχωρεί η διαδικασία, αφού σε περίπτωση διαγραφής πέραν των 50.000 απαιτείται η έγκριση της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου. Επισημαίνεται ότι δεν αποτελεί πολιτική της τράπεζας η διαγραφή δανείων, αφού η παραχώρηση δανείου ακολουθεί της αξιολόγησης κινδύνου του πελάτη και των εξασφαλίσεων.

Παρόλα αυτά, ο κ. Μ. Χατζηγιαννάκης, προβαίνει σε μια σημαντική παραδοχή, ότι «υπάρχει ένα χαρτοφυλάκιο στην τράπεζα, το ελλαδικό κομμάτι κυρίως, το οποίο ήταν ιδιαίτερα μεγάλο και ιδιαίτερα ανασφάλιστο ή/ και με εξειδικευμένους όρους..[2]». Αυτό σημαίνει ότι τα παραχωρηθέντα δάνεια δεν έτυχαν της απαραίτητης αξιολόγησης κινδύνου των συγκεκριμένων πελατών και των εξασφαλίσεων που παρείχαν για τα δάνεια που έλαβαν; Αν ναι, τότε για ποιό λόγο παραχωρήθηκαν τα εν λόγω δάνεια; Ο κος. Σαρρής ως πρώην Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Λαϊκής Τράπεζας συμπληρώνει την πιο πάνω παραδοχή αναφέροντας ότι « [...] ενώ οι προβλέψεις για το 2010 ήταν 266 εκατ. οι προβλέψεις μέχρι τον Ιούνιο του 2012 πήγαν στα 2 δις, δηλαδή σχεδόν διαπλασιάστηκαν[3]». Για το σκοπό αυτό προχώρησε έρευνα για τις περιστάσεις υπό τις οποίες έγιναν αυτά τα δάνεια. Ταυτόχρονα, ο κ. Σαρρής επιβεβαιώνει την πιο πάνω δήλωση του Μ. Χατζηγιαννάκη, και την παίρνει ένα βήμα πάρα πέρα : «Αυτό όσον αφορά το ερώτημά σας τί έγινε με την έκθεση η οποία έδειξε ότι το χαρτοφυλάκιο, ιδιαίτερα της Ελλάδος, ήταν χειρότερο απ’ ότι απεικονιζόταν ιστορικά. Το δεύτερο είναι γεγονός ότι, όταν γίνονταν τα δάνεια στην Ελλάδα, γίνονταν από καταθέσεις Ελλήνων στις κυπριακές τράπεζες στην Ελλάδα. Όταν άρχισε η μεγάλη εκροή των καταθέσεων από τις ελληνικές τράπεζες, που είναι γνωστό, που φημολογείτο η δραχμοποίηση, οι κυπριακές τράπεζες, και μπορώ να αναφερθώ ιδιαίτερα στη Λαϊκή, βρέθηκαν στο εξής πρόβλημα: Είχαν ένα χαρτοφυλάκιο παραδείγματος χάριν, των 12 δις, ενώ οι καταθέσεις από Έλληνες καταθέτες ήταν περίπου 6 δις. Επομένως [...] υπήρξε-μπορεί να συμφωνεί κανένας ή να διαφωνεί – ανάγκη να χρηματοδοτηθούν τα ελληνικά δάνεια με καταθέσεις Κυπρίων και αυτά αντικατοπτρίζονταν στις καταστάσεις της τράπεζας [...] χάθηκαν πολλές καταθέσεις στην Ελλάδα και ως αποτέλεσμα αυτού του γεγονότος ένα μεγάλο έλλειμμα μεταξύ καταθέσεων και δανείων καλύπτετο από καταθέσεις από τις κυπριακές τράπεζες, από την Κύπρο, τη Λαϊκή [..]» Δηλαδή, ο κ. Σαρρής, παραδέχεται γνώση για τις μεγάλες απώλειες της Λαϊκής από την ύπαρξη και μόνο των καταστημάτων στην Ελλάδα, όπως και για το ότι δεν έπραξε απολύτως τίποτα – αφού ήταν πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Λαϊκής τη συγκεκριμένη περίοδο – γνωρίζοντας έστω και από φήμες για εκροές καταθέσεων, και μάλιστα μεγάλες, που θα προκαλούσαν σοβαρό πρόβλημα στο χαρτοφυλάκιο της τράπεζας της οποίας ηγείτο. 

Παρόλες τις διαβεβαιώσεις της τράπεζας για το ότι δεν αποτελούσε πολιτικής της η παραχώρηση δανείων με προνομιακούς όρους, εντούτοις, σε επιστολή της Ειδικής Διαχειρίστριας με ημερομηνίας 8 Νοεμβρίου 2013, κοινοποίηθηκε κατάλογος με δάνεια σε συμβούλους, μέλη του διοικητικού συμβουλίου και μέλη της ανώτατης εκτελεστικής διεύθυνσης, διαγραφές σε συγκεκριμένες ομάδες ατόμων όπως οι δύο τελευταίες [μέλη του διοικητικού συμβουλίου και της ανώτατης εκτελεστικής διεύθυνσης] και πολιτικά εκτεθειμένα πρόσωπα. Σε αυτούς περιλαμβάνονται οι Ευθύμιος Μπουλούτας, ο οποίος με την παραίτησή του το Δεκέμβριο του 2011 έλαβε ποσό ύψους 1,543,000 και 689,000 σύμφωνα με το Ελληνικό Εργατικό Δίκαιο, Στυλιανίδης Χρίστος, Κουννής Παναγιώτης, Χατζηκυριάκου Ροδούλα. Ανδρέας Βγενόπουλος, Πόλυς Βότσης, Σουβάτζογλου Αρετή και άλλοι. Ο πλήρης κατάλογος επισυνάπτεται στην έκθεση της Επιτροπής Θεσμών, ως το Παράρτημα 10, όπου καταγράφονται οι ειλημμένες υποχρεώσεις, το ακάλυπτο ποσό και τα φιλοδωρήματα. Σε πίνακα στο κύριο μέρος της έκθεσης περιλαμβάνονται τα μετοχοδάνεια και δάνεια με ευνοϊκούς όρους και περιλαμβάνουν ονόματα όπως Ζολώτας, Φυστες Ιονία Κτηματική, Δερματης Κυριάκος, Ζέπος Γεώργιος[4]. Τα χαμηλότοκα δάνεια, δόθηκαν κυρίως σε εταιρείες των οποίων το ύψος του επιτοκίου ξεκινά από το 0% και σε περιπτώσεις εκτός του χαμηλού επιτοκία δεν περιλαμβάνεται καν ημερομηνία αποπληρωμής. Η καθαρή ειλημμένη υποχρέωση της τράπεζας μεταξύ 2006 και 2009 ακολουθεί ανοδική πορεία και ιδιαίτερα το ακάλυπτο ποσό που το 2009 φτάνει στο ψηλότερό του σημείο.

Και η Τράπεζα Κύπρου διαβεβαίωσε ότι με κύριο γνώμονα τα συμφέροντα της τράπεζας διασφαλίζει δάνεια και με καθορισμένες διαδικασίες χειρίζεται τις προβληματικές υποθέσεις, η κάθε μια εκ των οποίων αξιολογείται ξεχωριστά με βάση τις ιδιαιτερότητές της. Σε πίνακα που περιλαμβάνεται στην έκθεση της Επιτροπής Θεσμών διαφαίνεται ότι συνολικά, μεταξύ 2008 και τους 9 μήνες του 2012, οι διαγραφές άγγιξαν τα 87 εκατ. και οι εισπράξεις τις 46.5 εκατ., όπου σημειώνεται ότι «ακόμα και μετά τη διαγραφή των οφειλών εισπράττονται πρόσθετα ποσά». Τα τελευταία επεξηγούνται με αναφορά σε χρονοβόρες διαδικασίες για την ανάκτηση προβληματικών χρεών που έχουν ως αποτέλεσμα τη συσώρευση τόκων και άλλων υποχρεώσεων.

Ο κ. Αριστοδήμου, πρώην πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της Τράπεζας Κύπρου, αναφερόμενες στις προσωπικές, οικογενειακές και εταιρικές του δανειοδοτήσεις, κατέθεσε ενώπιον της Επιτροπής Θεσμων ημερομηνίας 10 Σεπτεμβρίου 2013 και αναφέρεται στα πρακτικά της (σελ 67) ότι «[..] όλες οι δανειοδοτήσεις που είχαν δοθεί ήταν με πλήρεις εξασφαλίσεις, με επιτόκια πάνω από τους μέσους όρους των χρεωστικών επιτοκίων που δάνειζαν οι τράπεζες. Όσο δε αφορά τις καταθέσεις μου, διότι είχα και καταθέσεις και εγώ προσωπικά και συνδεδεμένα με εμένα πρόσωπα, στις καταθέσεις μου, επιστώνοντο με λιγότερα από τους μέσους όρους των επιτοκίων που εδίδοντο σε παρόμοιες καταθέσεις»[5]. Κάλεσε, επίσης την Κεντρική Τράπεζα και ελεγκτές να δημοσιοποιήσουν στοιχεία που αποδεικνύουν τα λεγόμενά του. Αυτό και επράχθει. Ο κ. Τσολάκης, Γενικός Ελεγκτής της Τράπεζας Κύπρου, με επιστολή ημερομηνίας 29 Οκτωβρίου 2013, κατέθεσε στην επιτροπή θεσμών στοιχεία που κάθε άλλο παρά επιβεβαιώνουν τον κ. Αριστοδήμου, αφού μόνο για το 2011 η καθαρή ειλημμένη υποχρέωση της τράπεζας ανέρχεται στα 317.325.000 ευρώ και το ακάλυπτο ποσό στις 24.823.000[6] . Όταν το θέμα είδε τη δημοσιότητα, ο κ. Αριστοδήμου με επιστολή του, που περιλαμβάνεται όπως και άλλες στο Παράρτημα 12 της έκθεσης της επιτροπής θεσμών, αναφέρθηκε σε ελλειπή και παραπλανητικά στοιχεία. Το ζήτημα εμφανώς χρήζει περαιτέρω διερεύνησης, κυρίως από τη Γενική Εισαγγελεία, αφού σημειώνεται διάσταση στις παραστάσεις κατά την προαναφερθείσα συνεδρία της Επιτροπής Θεσμών και τις παραστάσεις που υποβλήθηκαν από τον ελεγκτή της Τράπεζας Κύπρου. Δεν μένει παρά να δούμε τις ενέργειες της Γενικής Εισαγγελείας

Άλλο ένα άτομο, το οποίο αναφέρεται ρητά στην έκθεση της Επιτροπής Θεσμών, είναι ο πρώην Διευθύνων Σύμβουλος της Τράπεζας Κύπρου, κ. Α. Ηλιάδης, ο οποίος με σημείωμά του στην επιτροπή αναφέρεται σε δάνειο που του χορηγήθηκε για στεγαστικούς σκοπούς από την Τράπεζα Κύπρου Ελλάδας, με αρχικό ποσό 2 εκατ και εξασφάλιση υποθήκη μεγαλύτερης αξίας, το οποίο, όπως αναφέρει, αποπληρώνεται ανελλιπώς. Από τα στοιχεία που υποβλήθηκαν στην Επιτροπή Θεσμών από τον Γενικό Ελεγκτή του Συγκροτήματος της Τράπεζας Κύπρου «και συγκεκριμένα από τις αναλυτικές καταστάσεις των πιστωτικών διευκολύνσεων σε συμβούλους και σε συνδεδεμένα πρόσωπα φαίνεται ότι κατά το έτος 2008 ο κ. Α. Ηλιάδης είχε δύο δάνεια στην τράπεζα στην Κύπρο ύψους 290.000 και 970.000 με επιτόκια 4,75% και 7,50%, αντίστοιχα, και άλλα τέσσερα δάνεια στην Ελλάδα για μικρότερα ποσά. Κατά το έτος 2009, όπως επιβεβαιώνεται από τα στοιχεία, τα δάνεια του κ. Ηλιάδη στην Ελλάδα αυξάνονται από τέσσερα σε πέντε. Το ύψος του νέου δανείου, όπως φαίνεται, ανέρχεται σε 750.000 με επιτόκιο 2,60%. Κατά την ίδια χρονιά τα δάνεια του ιδίου στην Κύπρο αυξάνονται σε τρία, ενώ το νέο δάνειο φαίνεται να έχει εξοφληθεί πλήρως κατά την ίδια χρονιά. Κατά το έτος 2010, όπως φαίνεται από τα στοιχεία που κατατέθηκαν στην επιτροπή, τα δύο δάνειά του στην Κύπρο έχουν εξοφληθεί πλήρως, ενώ στην Ελλάδα το δάνειο που συνήψε κατά το έτος 2009 αυξάνεται από 750.00- σε 1.928.000, ενώ από τα λλά τέσσερα δάνεια φαίνεται ότι έχουν εξοφληθεί τα τρία δάνεια. Τέλος, κατά το έτος 2011 το εν λόγω πρόσωπο φαίνεται να έχει ένα μόνο δάνειο με την τράπεζα στην Ελλάδα ύψους 1.859.000 με επιτόκιο 3,27%[7]». Προκαλεί, όντως, ερωτήματα μιας και σε κάθε σκιώδες ζήτημα εμπλέκεται το όνομα του κ. Ηλιάδη – και όχι μόνο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι παρατηρείται στην έκθεση της επιτροπής θεσμών ότι συναλλαγές με άτομα που συνδέονται με το συγκρότημα της Τράπεζας Κύπρου παρουσιάζουν αύξηση από το 2008 και ακολουθώντας ανοδική πορεία σημειώνεται κορύφωση το 2011, όπως φαίνεται και σε πίνακα που περιλαμβάνεται στην εν λόγω έκθεση.






[1] Συμπληρωματική Έκθεση Επιτροπής θεσμών με θέμα «Η λειτουργία των Θεσμών του Χρηματοπιστωτικού Συστήματος», σελ 174
[2] Οππ σελ 176
[3] οππ
[4] Οππ, σελ 176-185
[5] Οππ 202
[6] ο σχετικός κατάλογος περιλαμβάνεται στην έκθεση της επιτροπής θεσμών ως παράρτημα 11 και σε αυτήν περιλαμβάνονται διάφορα ονόματα, όπως των Ηλιάδη, Κυπρή, Γαλαταριώτη, Πισσαρίδη και άλλων

[7] Οππ, σελ 239-240

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου