3 Μαΐ 2014

Τα δάνεια της Μαρφίν: από την εταιρεία του κ. Ζολώτα, μεχρι το Βατοπέδι, και άλλα διάφορα που θυμίζουν και τα τοπικά δάνεια της Τράπεζας Κύπρου στους μεγάλο-οφειλέτες της [από την έκθεση της επιτροπής Θεσμών]



Πέραν των ερωτημάτων αναφορικά με τον όμιλο εταιρειών MIG, η έκθεση της κοινοβουλευτικής επιτροπής θεσμών αναφέρεται και στον Όμιλο Ζολώτα, ο οποίος απόλαυσε συνολικές χρηματοδοτήσεις ύψους 600 εκατομ. ευρώ, με το μεγαλύτερο μέρος να αφορά στις εταιρείες Focus Maritime και Terra Stabile για τις οποίες σχετικός έλεγχος κατέδειξε «εκ πρώτης όψεως σημαντικές αδυναμίες/ παραλείψεις». Ανάμεσα σε αυτές σημειώνεται ότι «η τράπεζα δεν καθόρισε μέγιστο περιθώριο ασφάλειας [του ποσού δανεισμού], η παραβίαση του οποίου θα καθιστούσε την υποχρέωση του πελάτη άμεσα πληρωτέα. Πέραν τούτου το περιθώριο ασφάλειας έπρεπε να διασφαλίζεται με την ενεχυρίαση μετρητών[1]». Αποτέλεσμα αυτού ήταν η άυξηση των συναλλαγματικών ζημιών, αφού ο δανεισμός πραγματοποιήθηκε σε γιεν και κατ’ επέκταση δεν μπορούσε να περιοριστεί ο πιστωτικός κίνδυνος. Οι εξασφαλίσεις για την εταιρεία Focus Maritime στο 85% τους αποτελούνταν από το μετατρέψιμο ομόλογο της εταιρειας NewLead Holdings Ltd. Άρα, σε περίπτωση κακής οικονομικής κατάστασης της εταιρείας, η τράπεζα έμενε με ακάλυπτο σημαντικό ποσό, ενώ «το ελάχιστο ποσό κάλυψης των εξασφαλίσεων είναι κατά πολύ χαμηλότερο από το ελάχιστο που είχε καθοριστεί στις αρχικές εγκρίσεις[2]»
Ο Όμιλος Κούμπα και ο όμιλος MPB, φάνηκε να παρουσιάζαν καθυστερημένους τόκους, αφού αδυνατούσαν να αποπληρώσουν τα 30,4 και 100,98 εκατ. αντίστοιχα που δανείστηκαν. Για να μην συμπεριληφθεί ο όμιλος στα μη εξυπηρετούμενα και για να αποφύγει η τράπεζα να διενεργήσει πιθανές προβλέψεις αγόρας αγοράστηκεεταιρεία του ομίλου Κούμπα το Σεπτέμβριο του 2010, με αποτέλεσμα να καταγράψει ζημιά ύψους 6.729 χιλιάδων ευρώ ως υπεραξία, κάτι το οποίο καταδεικνύει προνομιακή μεταχείριση του συγκεκριμένου ομίλου.

Εν συνεχεία, ενώ σημαντικό μέρος των MIG-οδανείων χρησιμοποιήθηκαν για αύξηση μετοχικού κεφαλαίου, είχαν λήξει τον Ιούλιο του 2010, δεν είχαν αποπληρωθεί πλήρως και η κατάσταση ήταν ανησυχητική ακόμα και μετά τις αναδιαρθρώσεις. Επομένως, η αποπληρωμή μεταφέρθηκε σε βάθος χρόνου, το ίδιο και τα σημαντικά ελλείμματα των ήδη ελλειματικών εξασφαλίσεων και την ιδιαίτερα χαμηλή τιμολόγησή τους σε σχέση με την επικινδυνότητά τους. Η Κεντρική Τράπεζα Κύπρου είχε αποστείλει επιστολή, εκφράζοντας τις ανησυχίες της λόγω των πιο πάνω και επιπρόσθετα την ανησυχία για το ότι τα δάνεια ήταν πληρωτέα μέχρι τον Ιούλιο του 2012, επομένως λόγω των συνθηκών χρειαζόταν σημαντικη πρόβλεψη της κατάστασης. Επιπρόσθετα, σε έλεγχο του Τμήματος Εσωτερικού Ελέγχου διαφάνηκαν σημαντικές αδυναμίες/ ελλείψεις, όπως για το ότι η Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπεδίου και η Ιερά Μονή Σίμωνος Πέτρας εμπλάκηκε με το γραφείο «Βγενόπουλος και Συνεργάτες».
Εντύπωση προκαλούν και χορηγήσεις για αγορά μετοχών χωρίς πηγή αποπληρωμής της οικογένειας Μιχάλη Σάλλα, ο οποίος σχετιζόταν με την Τράπεζα Πειραιώς, που αργότερα αγόρασε τα υποκαταστήματα των κυπριακών τραπεζών στην Ελλάδα. Όταν βουλευτής της κοινοβουλευτικής επιτροπής θεσμών ζήτησε από το Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου για περαιτέρω στοιχεία, ο τελευταίος σημείωσε σε επιστολή του, ότι η πιο πάνω πράξη «αποτελούσε σημαντικό κίνδυνο για την τράπεζα[3]». Η συγκεκριμένη περίπτωση δεν ήταν η μοναδική, αφού σε Έκθεση της Διεύθυνσης Εσωτερικού Ελέγχου του 2011 της Μαρφίν,  που κοινοποιήθηκε στο διοικητικό της συμβούλιο, στην Κεντρική Τράπεζα Κύπρου και στην PriceWaterhouseCoopers και την Grant Thornton ως ελεγκτές της τράπεζας, αναφέρονται ως παρόμοιες περιπτώσεις χορηγήσεις προς Alter, τους ομίλους Κούμπα, Πηαδάκη και Τοπούζογλου, με την τελευατία να έχει χηρσιμοποιήσει 50 εκατομ. ευρώ για την αγορά ομολόγων της MIG. Αυτά χαρακτηρίζονται  ως εξής στην έκθεση της Διεύθυνσης Εσωτερικού Ελέγχου
          “[..] In MEB, incidents of material omissions in security documentations (e.g. re MIG loans) have been noted in the past Those could be attributed to the occasional sacrifice of prudent banking for the sake of increased short term profitability and/ or other commercial benefits [..][4]

Επισημαίνεται, επίσης, στην ίδια έκθεση ότι αυτά τα φαινόμενα επηρεάζουν τη ρευστότητα της τράπεζας, ενώ οι διοικήσεις [των υποκαταστημάτων] στην Ελλάδα επέδειξαν αμέλεια στις αρχές διαποικίλισης και παραβίασαν τα κριτήρια χρηστού δανεισμού, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις σημειώθηκε σύγκρουση συμφέροντος με περιπτώσεις που συνδεόνταν άμεσα ή έμμεσα με τη MIG. Επακριβώς αναφέρεται:
«[..] Top management in Greece had shown disregard to the principles of diversification and violated the good lending criteria when approving outsize credit exposures in the Greek loan portfolio. In few cases conflict of interest was also noted as some cases were directly or indirectly connected to MIG. Most of these cases resulted to heavy provisions. Furthermore, our liquidity problem was exacerbated by the disbursement of loans, even during times of extreme difficulty […][5]

Τόσο η κατάθεση του τελευταίου Γενικού Διευθυντή Διαχείρισης Κινδύνων της Μαρφίν, κ. Μιχάλη Αθανασίου, όσο και η δήλωση του εκπροσώπου του ελεγκτικού οίκου PriceWaterhouseCoopers καταδεικνύουν ότι τα πιο πάνω, ουσιαστικά, χρηματοδοτούσε η Κύπρος και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα τη ρευστότητα,  ώστε να καλυφθεί το αρνητικό κενό μεταξύ καταθέσεων και δανείων που άγγιζε τα 4.1 δις ευρώ, το οποίο μεταφέρθηκε από τα υποκαταστήματα στην Ελλάδα και την Μαρφίν Εγνατία, στη μητρική Λαϊκή. «Παράλληλα σύμφωνα με τους πιο πάνω προσκεκλημένους μειώθηκε η αξία των εξασφαλίσεων και έτσι η Cyprus Popular Bank Public Co Ltd αναγκάστηκε να αντικαταστήσει τη χρηματοδότηση από την ΕΚΤ [Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα] με ELA, καθώς εντός περιόδου έξι μόλις μηνών η εν λόγω χρηματοδότηση εξαλείφθηκε εντλώς και το χάσμα διευρύνθηκε, αφού απωλέσθηκαν κι άλλες καταθέσεις.Με τα πιο πάνω συμφώνησε και η Γενική Διευθύντρια Οικονομικής Διαχείρισης της τράπεζας κ. Αννίτα Φιλιππίδου[6]»

Ανάμεσα στα δάνεια με ευνοϊκούς όρους, περιλαμβάνεται και αυτό της Ιεράς Μονής Βατοπεδίου ύψους 4 δις ευρώ [2009], κάτι το οποίο ανέφερε ενώπιον της κοινοβουλευτικήςεπιτροπής θεσμών και ο πρώην πρόεδρος του δ.σ. της Μαρφίν Λαϊκή, κ. Μ. Σαρρής, ο οποίος ανέφερε είχε διατάξει έρευνα για το θέμα.  Ο εκπρόσωπος της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου, κ. Μ. Στυλιανού, επιβεβαίωσε ότι ήταν εις γνώση τους, και επισημαίνει ότι «παρόμοιου τύπου χορηγήσεις είχαν παραχωρηθεί στην Ιερά Μονή Σίμωνος Πέτρας και στη Μονή Εμμαούς ύψους 83,3 εκατομ. και 60 εκατομ. αντίστοιχα[7]». Στο ‘Πόρισμα της Ειδικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για τη Διενέργεια Προκαταρκτικής Εξέτασης Κατά Πρώην Υπουργών για την Ενδεχόμενη Τέλεση Αδικημάτων Σχετικά με την Υπόθεση της Μονής Βατοπεδίου, αναφέρεται ότι η Μονή Σίμωνος Πέτρας αξιοποίησε το ποσό των 50,25 εκατ. για αγορά μετοχών της MIG, ενώ η Μονή Εμμαούς περιέλαβε στις εξασφαλίσεις της μετοχές της MIG. Ο βουλευτής της Βουλής των Ελλήνων κ. Δ. Τσιρώνης (πρόεδρος της Ειδικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής της Βουλής των Ελλήνων για τη τη Διενέργεια Προκαταρκτικής Εξέτασης Κατά Πρώην Υπουργών για την Ενδεχόμενη Τέλεση Αδικημάτων Σχετικά με την Υπόθεση της Μονής Βατοπεδίου και μέλος της Εξεταστικής Επιτροπής για τη Διερεύνηση του Συνόλου του Σκανδάλου της Μονής Βατοπεδίου), κατέθεσε στην κοινοβουλευτική επιτροπή θεσμών υπόμνημα, αποσπάσματα της Ειδικής Επιτροπής και το πόρισμα της Εξεταστικής Επιτροπής, επισημαίνοντας ότι «ενημέρωσε γραπτώς τα Υπουργεία Οικονομικών και Δικαιοσύνης της Ελλάδας, αλλά και τον Πρόεδρο του Αρείου Πάγου για τα όσα περιήλθαν στην αντίληψή της αναφορικά με το ρόλο του ομίλου MIG και την εμπλοκή του με την τότε MPB, καθώς επίσης για τους κινδύνους που ελλόχευαν τόσο για την κυπριακή  όσο και για την ελληνική οικονομία.[8]»

Στην επιστολή, ημερομηνίας 18 Οκτωβρίου 2010, προς τον τότε πρόεδρο του Αρείου Πάγου αναφέρεται:
Η διερεύνηση του σκανδάλου της Ιεράς Μονής Βατοπεδίου από την Ειδική Κοινοβουλευτική Επιτροπή Προκαταρκτικής Εξέτασης για το σκάνδαλο του Βατοπεδίου [..] αποκάλυψε ένα παράπλευρο οικονομικό και χρηματιστηριακό σκάνδαλο με επίκεντρο τον επιχειρηματικό όμιλο (MIG)  και τις συνδεδεμένες τράπεζες του ομίλου «Marfin”, με πιθανές απρόβλεπτες συνέπειες για τη σταθερότητα του ελληνικού και κυπριακού τραπεζικού συστήματος και τα συμφέροντα των καταθετών και των επενδυτών[9]»
Τα συγκεκριμένα μετοχοδάνεια, όπως καταγράφεται στην επιστολή, “έφθασαν να είναι τριπλάσια των ίδιων των κεφαλαίων του ομίλου Marfin”. Τα δάνεια δε της Ιεράς Μονής Βατοπεδίου από τη Marfin έφθασαν τα 157 εκατ. εκ των οποίων τα 115 «χρησιμοποιήθηκαν για τη χρηματιστηριακή στήριξη των μετοχών της  MIG και των θυγατρικών της, μέσω των κυπριακών εταιρειών Rassadel και Madeus  του Κυπρίου επενδυτικού συμβούλου Α. Κοιρανίδη»

Η κατάληξη της επιστολής μόνο προφητική μπορεί να χαρακτηριστεί:
«Στο επόμενο διάστημα το πρόβλημα αποπληρωμής των μετοχοδανείων θα δημιουργήσει σοβαρό πρόβλημα επάρκειας κεφαλαίων [...] Η συνέχιση της ανεξέλεγκτης λειτουργίας του ομίλου “Marfin” θέτει σε κίνδυνο το τραπεζικό και το χρηματιστηριακό σύστημα σε Ελλάδα και Κύπρο (η Marfin Popular Bank είναι η 2η μεγαλύτερη τράπεζα της Κύπρου)»[10]








[1] Συμπληρωματική Έκθεση κοινοβουλευτικής επιτροπής θεσμών, σελ 52
[2] Οππ, σελ  54
[3] Οππ, σελ 57
[4] Οππ, σελ 59
[5] Οππ, σελ 60
[6] Οππ σελ 62
[7] Οππ, σελ 67
[8] Οππ, σελ 70
[9] οππ
[10] Οππ, σελ 73-74

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου