9 Μαΐ 2014

Όταν «επιστρέφει ο Μαρξ», η δικαίωση μάλλον θα πρέπει να αναγνωρίσει και την προσφορά της πράξης -της ρωσικής επανάστασης – στην ιστορική μείωση της ανισότητας στον 20ο αιώνα



Ένα best seller από οικονομικό αναλυτή δεν είναι συνηθισμένο. Ένα best seller, το οποίο διαπραγματεύεται το θέμα της ανισότητας, ίσως να είναι κατανοητό στις μέρες μας. Αλλά ένα βιβλίο [Capital in the Twenty-First Century] που φαίνεται να δικαιώνει την ανάλυση του Μαρξ να είναι πρώτο σε πωλήσεις, ακόμα και στις ΗΠΑ, είναι φαινόμενο. Της εποχής. Μέχρι και ο Economist αναγκάστηκε να το αναφέρει στο εξώφυλλο του και να του αφιερώσει και σχόλιο και ανάλυση-παρουσίαση: «Piketty the modern Marx” [εξώφυλλο], «Bigger than Marx» [το κυρίως κείμενο].

Τί λέει ο Piketty
Η βασική του θέση είναι ότι η ανισότητα διευρύνεται και η κεντρική αιτία είναι ότι ο ρυθμός αύξησης και συσσώρευσης του πλούτου είναι μεγαλύτερος από το ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας – με τον οποίο αναμένεται να υπάρξει κάποια ενίσχυση των υπόλοιπων στρωμάτων, πλην της ελίτ. Αυτό, βέβαια, στις μέρες μας δεν είναι παράδοξο – μετά από την πιο έντονη κρίση του καπιταλιστικού συστήματος από το 1929, τα στοιχεία δείχνουν ότι την κρίση των τραπεζών την πλήρωσαν οι πολίτες όλων των κοινωνικών στρωμάτων πλην των πλουσίων [του 1-5%] που αύξησαν τα κέρδη τους.

Το συμπέρασμα, λοιπόν, είναι ότι παρά τα τεχνολογικά Gadgets, τα οποία διανέμει στους πληβείους το σύστημα, στο συνολικό εισόδημα που παράγεται και στο συνολικό πλούτο η αστική τάξη συσσωρεύει πολύ περισσότερα – και αν προχωρούσε η ανάλυση ένα βήμα παρακάτω, θα επαναλάμβανε τη θέση του Μαρξ ότι αυτή η δομική τάση του κεφαλαίου, είναι και η αιτία των συστημικών κρίσεων, αφού οδηγεί είτε σε μείωση της κατανάλωσης, είτε σε κρίση επενδύσεων.

Το ενδιαφέρον είναι η περίοδος που αυτή η ανισότητα μειώθηκε. Αυτή είναι, ουσιαστικά, η περίοδος της επίδρασης της ρωσικής επανάστασης
«Η μεταπολεμική «χρυσή τριακονταετία» μεταξύ 1945 και 1973 περίπου κατά την οποία συντελέστηκε η αναδιανομή του πλούτου προς τα κάτω…»[1]
Αυτή η μείωση αποδίδεται από τον Economist σε περίοδο «γεωπολιτικής αστάθειας», λογοκρίνοντας βολικά την επίδραση της ρωσικής επανάστασης. Διότι πόλεμοι υπήρξαν και σε άλλες εποχές –  η έρευνα του κ. Piketty ξεκινά από το 1700.

Όμως, η πραγματικότητα είναι εκεί – η ρωσική επανάσταση λειτούργησε ως καταλύτης ο οποίος όχι απλώς αναδιένεμε τον πλούτο σε περισσότερο από το ένα τρίτο του πλανήτη, αλλά λειτούργησε και ως έμπνευση και φόβητρο. Το οικονομικό θαύμα της ανάπτυξης μετά το 1945, και ο ίδιος ο κεϋνσιανισμός ήταν και μια απάντηση στο φόβο της επέκτασης της ρωσικής επανάστασης. Όταν μέχρι και στη Δανία, το Κ.Κ. έφτανε το 25%, τότε προφανώς η αστικη τάξη έπρεπε να δώσει για να σώσει.

Και αυτό φυσικά εμφανίστηκε και παγκόσμια. Το τέλος της αποικιοκρατίας οδήγησε και σε αναδιανομη του πλούτου παγκόσμια. Σε μια πρόσφατη μελέτη λ.χ. φαίνεται ότι το εθνικό προϊόν της Κίνας είναι πια σχεδόν ισοδύναμο με τις ΗΠΑ και αναμένεται να ξεπεράσει την τέως μοναδική υπερδύναμη σύντομα - ίσως και φέτος. http://www.ft.com/intl/cms/s/0/d79ffff8-cfb7-11e3-9b2 00144feabdc0.html#axzz30kiIqlJJ. Αυτές οι μετατοπίσεις, δείχνουν ότι πέρα από τις ροές του κεφαλαίου, η πολιτική πρακτική είναι καθοριστική.

Ο Piketty εισηγείται ένα παγκόσμιο φόρο στο κεφάλαιο. Η εισήγηση είναι ενδιαφέρουσα -άσχετο αν ο Economist την απέρριψε τρομοκρατημένος- γιατί δείχνει το νέο επίπεδο των συζητήσεων – τώρα πια που η δύση θα πρέπει να μάθει να ζει σαν ένας απλά πόλος σε ένα πολύ-πολικό σύστημα, ο πλούτος μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με μια ομοσπονδία κρατών που να προσπαθήσουν να τον ελέγξουν. Και οι αμερικανικές και αγγλικές προσπαθειες παρεμπόδισης, ίσως, να μην έχουν νόημα πια.




[1] Η επιστροφή της Ολιγαρχίας, Το Βήμα, 4/5/2014, σελ. Α25

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου