4 Απρ 2014

Ουκρανία: επιφανειακά θεάματα και under the table συζητήσεις

΄

Το σαββατοκύριακο ανακοινώθηκε οι Πούτιν και Ομπάμα είχαν ακόμα μια συνομιλία. Τις επόμενες μέρες, βρέθηκαν οι υπουργοί εξωτερικών των δυο χωρών. Στα δυτικά ΜΜΕ διέρρεε ότι υπήρχαν ακόμα πολλά ρωσικά στρατεύματα στα σύνορα με την Ουκρανία. Τα ρωσικά θεωρούσαν ότι το όλο θέμα ήταν κατασκευή της Δύσης – αφού η κυβέρνηση είχε διατάξει τέλος των ασκήσεων πριν μερικές βδομάδες. Αντίθετα, η δική τους έμφαση για τη θεματολογία της συνάντησης εστιάστηκε στην προώθηση της θέσης της Ρωσίας για ομοσπονδοποιήση της Ουκρανίας και διασφάλιση της ουδετερότητας της. Ο Λαβρώφ είπε ότι η Δύση πια κατανοεί την ανάγκη ομοσπονδοποίησης.

Το θέμα της Κριμαίας περνά σιγά σιγά στα αζήτητα. Επαναλαμβάνεται βέβαια από την Δύση, αλλά είναι πια μάλλον δευτερεύουσας σημασίας. Έχει γίνει αποδεκτό ντε φάκτο. Την περασμένη βδομάδα, έπαιξαν δυο θέματα σε σχέση με το Κίεβο. Από την μια ήταν η αντιπαράθεση της φιλοδυτικής-πραξικοπηματικής κυβέρνησης με τις ένοπλες ομάδες που την έφεραν στην εξουσία – ιδιαίτερα τον «δεξιό τομέα» – και από την άλλη ήταν η ανακοίνωση των υποψηφιοτήτων για τις προεδρικές που προκηρύχθηκαν για τον Μάιο.

Και τώρα θα σφακτεί ο Γιωρκάτζης με την ΕΟΚΑ Β στην Ουκρανία;
Η κρίση στις σχέσεις μερίδας της ακροδεξιάς -το Σβόμποντα κρατά αποστάσεις- με την πραξικοπηματική κυβέρνηση μπορεί να θεωρηθεί και σαν εκκαθάριση -στο βαθμό που η ακροδεξιά διεκδικούσε ρόλο επιτηρητή της κυβέρνησης την οποία η ακροδεξιά βία έφερε στην εξουσία- αλλά και σαν υποχώρηση στα ρωσικά αιτήματα - και μέσα και έξω από τον Ουκρανία. Οι ρωσόφιλοι, αλλά και οι αντί-πραξικοπηματίες στην Ουκρανία και το ρωσικό κράτος, επέμεναν και επιμένουν ότι όχι μόνο έγινε πραξικόπημα, αλλά ότι οι νέο-φασιστικές ομάδες της δυτικής Ουκρανίας απειλούν το ρωσόφιλο και ρωσοφωνο πληθυσμό και όχι μόνο. Αλλά αυτές οι ομάδες είναι πρόβλημα και για τους δυτικούς επίσης τώρα πια. Το θέμα το ανακίνησε λ.χ. και το κόμμα της αριστεράς -που είναι η επίσημη αντιπολίτευση- στην Γερμανία, και αργά ή γρήγορα η παραδοχή του Εσθονού υπουργού εξωτερικών ότι είχε πληροφορίες ότι ήταν οι ακροδεξιοί που πυροβολούσαν και τους διαδηλωτές στο Κίεβο για να δημιουργήσουν συνθήκες πραξικοπήματος, δεν θα μπορεί να λογοκρίνονται για πάντα. Έτσι πριν 2 βδομάδες εκτελέστηκε ένας από τους ηγέτες των ένοπλων. Όταν οι οπαδοί του «δεξιού τομέα», στον οποίο άνηκε ο νεκρός, απείλησαν να εισβάλουν και στο κοινοβούλιο οι έντρομοι βουλευτές αρχικά ανέβαλαν την συζήτηση, αλλα μετά – προφανώς και με δυτική πίεση – πέρασαν ένα νομοσχέδιο για αφοπλισμό των ενόπλων. Τώρα πως μπορεί να γίνει αυτό είναι μια άλλη ιστορία. Αλλά η κίνηση ήταν και αποτέλεσμα ότι οι ακροδεξιοί ένοπλοι δημιουργούν πια επεισόδια γενικά στο κέντρο του Κίεβου. Ήδη την εικόνα με τον τραμπουκισμό σε βάρος διευθυντή της κρατικής τηλεόρασης -και αυτό μάλιστα έγινε από τους βουλευτές του Σβόμποντα που συμμετέχει στην κυβέρνηση και όχι από τους ένοπλους του «δεξιού τομέα»- ήταν κάτι που το είδαν όλοι και προκάλεσε το πρώτο δημόσιο σοκ – και στην Δύση και στο Κίεβο ως αντίδραση στο πραξικόπημα και τον φόβο που συνοδεύει τον αυταρχισμό της πλατείας Μεϊντάν.

Προεδρικές υποψηφιότητες και back to crony capitalism: η Δύση μετά την ακροδεξιά βία στους δρόμους ποντάρει στους ολιγάρχες
Η άλλη εξέλιξη ήταν η ανακοίνωση των υποψηφιοτήτων. Ανακοίνωσε τη δική της η Τιμοσιένκο, ανκαι οι δημοσκοπήσεις της δίνουν μόλις 8%. Ανάλογα έπαιρνε και Κλίτσκο στον οποίο ποντάρει ο Γερμανία. Τελικά, τον έπεισαν να αποσυρθεί και να στηρίξει ένα ολιγαρχη -στην βιομηχανία σοκολάτας- ο οποίος έχει δικό του τηλεοπτικό σταθμό. Τάχθηκε με τους διαδηλωτές -και το 2004 και το 2013- αλλά υπήρξε και υπουργός του Γιαννούκοβιτς. Εκφράζει με αυτήν την έννοια μια πιο ήπια συνέχεια. Πάντως, είχε τσακωθεί με την Τιμοσιένκο και έχει και αυτός στην πλάτη του κατηγορίες για διαφθορά και διαπλοκή. Αλλά τώρα η Δύση δεν ενοχλείται από το crony capitalism. Η ανησυχία ήταν να μην δουν τα συμφέροντα τους σε σχέση με την Ρωσία. Τώρα που αποδέχθηκαν την δυτική πίεση, τους προωθεί.
Από την άλλη, το κόμμα του Γιαννούκοβιτς στηρίζει την υποψηφιότητα ενός κυβερνήτη του Χαρκόβου, ο οποίος αντικαταστάθηκε από την πραξικοπηματική κυβέρνηση, και ο οποίος υποστηρίζει την θέση για ομοσπονδοποίηση. Ήδη στην ανατολική Ουκρανία φαίνεται να προβάλλεται αυτή η θέση, ενώ παραμένουν και οι διεκδικήσεις για πλήρη απόσχιση. Στο παρόν στάδιο, καθώς γίνονται υπόγειες προσπάθειες εκτόνωσης και εσωτερικά και εξωτερικά, η Μόσχα επενδύει στην αντιπραξικοπμαιτκη ψήφο στην ανατολή και τον νότο για τις νέες μετατοπίσεις στο εσωτερικό της Ουκρανίας.

Το εξωτερικό πλαίσιο – το ΔΝΤ από τη μια και η Ρωσία από την άλλη
 Αλλά η πραγματικότητα θα έρθει απ’ έξω και οι αντιπαραθέσεις θα μεταφερθούν και στην οικονομία. Το ΔΝΤ έγκρινε ένα δικό του πακέτο 14-18 δις αλλα με σκληρά μέτρα λιτότητας. Η Ρωσία είχε προτείνει δάνειο 15 δις χωρίς επιβολή μέτρων. Ήδη από το περασμένο σαββατοκύριακο άρχισαν κάποιες κινητοποιήσεις ενάντια στο ΔΝΤ μέχρι και στο Κίεβο.

Από την πλευρά της η Ρωσία κάνει τις δικές της κινήσεις. Το αποτέλεσμα στην ψηφοφορία στον ΟΗΕ ήταν αρκετά θετικό – μπορεί η Ρωσία να εξασφάλισε μόνο 11 ψήφους θετικές για την θέση της, αλλά αν συνυπολογίσει κάποιος τις αποχές και τις απουσίες -οι οποίες ήταν σαφώς σκόπιμες- 93 χώρες αψήφησαν τη Δύση και προτίμησαν να κρατήσουν τις σχέσεις με την Ρωσία. Οι ρωσικές κινήσεις φάνηκαν και αυτήν την εβδομάδα: μαζί με τις εξαγορές εταιρειών που δημιουργούν αυτονομία και ρωσικό άνοιγμα στις μη δυτικές διεθνείς αγορές, ξεκίνησε και η ανατολική πίεση στο Κίεβο για την τιμή του Φυσικού Αερίου. Και δεν είνα μακριά οι σλαβόφιλοι σύμμαχοι στα Βαλκάνια. Ο ηγέτης του κόμματος Ατάκα στην Βουλγαρία απείλησε να ρίξει την κυβέρνηση αν συγκαταθει σε νέα μέτρα εναντίον της Ρωσίας.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου